ശിവപുരാണമ്

മലമായാദിപാശേഭ്യോ വിമുക്താ മത്പ്രസാദതഃ പരം മദീയമാസാദ്യ പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് പരമം മമ സാധര്മ്യം പ്രാപ്യ നിര്വൃതിമായയുഃ

മലവും മായയും മുതലായ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നു എന്റെ കൃപയാൽ മോചിതരായി, എന്റെ പരമാവസ്ഥയെ — തിരിച്ചുവരാൻ ദുഷ്കരമായ അവസ്ഥ — പ്രാപിച്ച്, പരമമായ സമാനതയും ആനന്ദവും നേടുന്നു.

തസ്മാല്ലബ്ധ്വാപ്യലബ്ധ്വാ വാ വര്ണധര്മം മയേരിതമ് ആശ്രിത്യ മമ ഭക്തശ്ചേത്സ്വാത്മനാത്മാനമുദ്ധരേത്

അതിനാൽ ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ച വർണ്ണധർമ്മം ലഭിച്ചാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, എന്റെ ഭക്തനാകുന്നവൻ എന്നിൽ ആശ്രയിച്ച് താനെതാൻ ഉയർത്തണം.

അലബ്ധലാഭ ഏവൈഷ കോടികോടിഗുണാധികഃ തസ്മാന്മേ മുഖതോ ലബ്ധം വര്ണധര്മം സമാചരേത്

ലഭിക്കാതെ ശ്രമിച്ചാലും അതിന് കോടിക്കണക്കിന് ഗുണം കൂടുതലാണ്; അതിനാൽ എന്റെ വാക്കിലൂടെ ലഭിച്ച വർണ്ണധർമ്മം നിർവഹിക്കണം.

മമാവതാരാ ഹി ശുഭേ യോഗാചാര്യച്ഛലേന തു സര്വാംതരേഷു സന്ത്യാര്യേ സംതതിശ്ച സഹസ്രശഃ

ശുഭേ, എന്റെ അവതാരങ്ങൾ യോഗാചാര്യന്റെ രൂപത്തിൽ വിവിധ കാലങ്ങളിൽ ഉദയിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് ഉത്തമ വംശങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.

അയുക്താനാമബുദ്ധീനാമഭക്താനാം സുരേശ്വരി ദുര്ലഭം സംതതിജ്ഞാനം തതോ യത്നാത്സമാശ്രയേത്

യോഗ്യതയില്ലാത്തവർക്കും ബുദ്ധിയില്ലാത്തവർക്കും ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, ദേവതകളുടെ ഇശ്വരിയേ, വംശപരമ്പരയുടെ ജ്ഞാനം ദുർലഭമാണ്; അതിനാൽ അതിനെ പ്രാപിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കണം.

സാ ഹാനിസ്തന്മഹച്ഛിദ്രം സ മോഹസ്സാംധമൂകതാ യദന്യത്ര ശ്രമം കുര്യാന്മോക്ഷമാര്ഗബഹിഷ്കൃതഃ

മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ട് മറ്റെവിടെയെങ്കിലും പരിശ്രമിക്കുന്നത് വൻ നഷ്ടവും വലിയ ദോഷവും ആകുന്നു. അതു തന്നെ അജ്ഞതയും അന്ധതയും മൗനവും പോലെയാണ്.

ജ്ഞാനം ക്രിയാ ച ചര്യാ ച യോഗശ്ചേതി സുരേശ്വരി ചതുഷ്പാദഃ സമാഖ്യാതോ മമ ധര്മസ്സനാതനഃ

ദേവതകളുടെ രാജ്ഞേ, അറിവ്, പ്രവർത്തി, ആചരണം, യോഗം — ഈ നാലും എന്റെ ശാശ്വതധർമ്മങ്ങളാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

പശുപാശപതിജ്ഞാനം ജ്ഞാനമിത്യഭിധീയതേ ഷഡധ്വശുദ്ധിര്വിധിനാ ഗുര്വധീനാ ക്രിയോച്യതേ

ആത്മാവിനെ, ബന്ധനത്തെ, ഇശ്വരനെ അറിയുക എന്നതാണ് ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്. ഗുരുവിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം ആറ് മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതാണ് കർമം.

വര്ണാശ്രമപ്രയുക്തസ്യ മയൈവ വിഹിതസ്യ ച മമാര്ചനാദിധര്മസ്യ ചര്യാ ചര്യേതി കഥ്യതേ

വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവർക്കും, എന്റെ ആരാധനയുടെയും അനുബന്ധധർമ്മങ്ങളുടെയും നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിനെ ആചരണം എന്നു പറയുന്നു.

മദുക്തേനൈവ മാര്ഗേണ മയ്യവസ്ഥിതചേതസഃ വൃത്ത്യംതരനിരോധോ യോ യോഗ ഇത്യഭിധീയതേ

ഞാൻ പഠിപ്പിച്ച മാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച് മനസ്സിനെ എന്നിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, അതിന്റെ ചഞ്ചലതയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് യോഗം എന്നു പറയുന്നത്.

അശ്വമേധഗണാച്ഛ്രേഷ്ഠം ദേവി ചിത്തപ്രസാധനമ് മുക്തിദം ച തഥാ ഹ്യേതദ്ദുഷ്പ്രാപ്യം വിഷയൈഷിണാമ്

ദേവി, മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുന്നത് ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾക്കാളും ഉന്നതമാണ്. അത് മോക്ഷം നൽകുന്നു, എന്നാൽ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ തേടുന്നവർക്ക് അതു പ്രാപിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമാണ്.

വിജിതേംദ്രിയവര്ഗസ്യ യമേന നിയമേന ച പൂര്വപാപഹരോ യോഗോ വിരക്തസ്യൈവ കഥ്യതേ

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ യമനിയമങ്ങളാൽ ജയിച്ചവനും, വാസനകളില്ലാത്തവനും മാത്രം യോഗം അനുയോജ്യമാണ്. അതു പഴയ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു.

വൈരാഗ്യാജ്ജായതേ ജ്ഞാനം ജ്ഞാനാദ്യോഗഃ പ്രവര്തതേ

വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ജനിക്കുന്നു, ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് യോഗം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.

യോഗജ്ഞഃ പതിതോ വാപി മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ ദയാ കാര്യാഥ സതതമഹിംസാ ജ്ഞാനസംഗ്രഹഃ

യോഗം അറിയുന്നവനും, അതിൽ നിന്ന് വഴിതെറ്റിയവനും മോക്ഷം നേടുന്നു — ഇതിൽ സംശയമില്ല. കരുണയും, അഹിംസയും, ജ്ഞാനസമാഹരണവും എല്ലായ്പ്പോഴും പാലിക്കണം.

സത്യമസ്തേയമാസ്തിക്യം ശ്രദ്ധാ ചേംദ്രിയനിഗ്രഹഃ അധ്യാപനം ചാധ്യയനം യജനം യാജനം തഥാ

സത്യവാദിത്വം, കള്ളം പറയാതിരിക്കുക, വിശ്വാസം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, പഠിപ്പിക്കൽ, പഠിക്കൽ, യാഗങ്ങൾ നടത്തൽ, യാഗങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകൽ — ഇവയെല്ലാം ആചരിക്കണം.

ധ്യാനമീശ്വരഭാവശ്ച സതതം ജ്ഞാനശീലതാ യ ഏവം വര്തതേ വിപ്രോ ജ്ഞാനയോഗസ്യ സിദ്ധയേ

ധ്യാനം, ദൈവസ്മരണം, എപ്പോഴും ജ്ഞാനത്തിൽ നിലനിൽക്കൽ — ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ വിജയിക്കുന്നു.

അചിരാദേവ വിജ്ഞാനം ലബ്ധ്വാ യോഗം ച വിംദതി ദഗ്ധ്വാ ദേഹമിമം ജ്ഞാനീ ക്ഷണാജ്ജ്ഞാനാഗ്നിനാ പ്രിയേ

പ്രിയേ, വളരെ വേഗം ജ്ഞാനവും യോഗവും പ്രാപിച്ച ജ്ഞാനി, ജ്ഞാനാഗ്നിയിൽ ഈ ശരീരം ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രസാദാന്മമ യോഗജ്ഞഃ കര്മബംധം പ്രഹാസ്യതി പുണ്യഃപുണ്യാത്മകം കര്മമുക്തേസ്തത്പ്രതിബംധകമ് തസ്മാന്നിയോഗതോ യോഗീ പുണ്യാപുണ്യം വിവര്ജയേത്

എന്റെ കൃപയാൽ യോഗം അറിഞ്ഞവൻ കർമബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കും. പുണ്യവും പാപവും മോക്ഷത്തിന് തടസ്സമാണ്; അതിനാൽ യോഗി ഇരുവരെയും വിട്ടുകളയണം.

ഫലകാമനയാ കര്മകരണാത്പ്രതിബധ്യതേ ന കര്മമാത്രകരണാത്തസ്മാത്കര്മഫലം ത്യജേത്

ഫലാശയാൽ കർമം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ബന്ധനം ഉണ്ടാകുന്നത്, കർമ്മം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടല്ല. അതിനാൽ കർമ്മഫലം ഉപേക്ഷിക്കണം.

പ്രഥമം കര്മയജ്ഞേന ബഹിഃ സമ്പൂജ്യ മാം പ്രിയേ ജ്ഞാനയോഗരതോ ഭൂത്വാ പശ്ചാദ്യോഗം സമഭ്യസേത്

പ്രിയേ, ആദ്യം കർമ്മയാഗം വഴി പുറത്തു നിന്നു എന്നെ ആരാധിക്കണം; പിന്നെ ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ മനസ്സു നിർത്തി, യോഗം അഭ്യസിക്കണം.

വിദിതേ മമ യാഥാത്മ്യേ കര്മയജ്ഞേന ദേഹിനഃ ന യജംതി ഹി മാം യുക്താഃ സമലോഷ്ടാശ്മകാംചനാഃ

എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുമ്പോൾ, മണ്ണ്, കല്ല്, പൊന്നു എന്നിവയിൽ സമദർശനം പുലർത്തുന്ന ജീവികൾ കർമ്മയാഗം വഴി എന്നെ ആരാധിക്കാറില്ല.

നിത്യയുക്തോ മുനിഃ ശ്രേഷ്ഠോ മദ്ഭക്തശ്ച സമാഹിതഃ ജ്ഞാനയോഗരതോ യോഗീ മമ സായുജ്യമാപ്നുയാത്

എപ്പോഴും ഏകാഗ്രനായി, ഉത്തമമുനിയായും, ഭക്തനായും, ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ ലീനനായ യോഗി എന്നിൽ ഐക്യത്തെ പ്രാപിക്കും.

അഥാവിരക്തചിത്താ യേ വര്ണിനോ മദുപാശ്രിതാഃ ജ്ഞാനചര്യാക്രിയാസ്വേവ തേ ഽധികുര്യുസ്തദര്ഹകാഃ

വൈരാഗ്യം ഇല്ലാത്തവരും, എന്നിൽ ആശ്രയം വെച്ചവർ ആയ ഇരട്ടജന്മക്കാർ, ജ്ഞാനത്തിലും ആചരണത്തിലും കർമ്മത്തിലും മാത്രം ഏർപ്പെടണം; അതാണ് അവർക്കു യോജ്യം.

ദ്വിധാ മത്പൂജനം ജ്ഞേയം ബാഹ്യമാഭ്യംതരം തഥാ വാങ്മനഃകായഭേദാച്ച ത്രിധാ മദ്ഭജനം വിദുഃ

എന്റെ ആരാധനയെ രണ്ട് വിധമെന്ന് അറിയണം — പുറം ആരാധനയും ഉള്ളാരാധനയും. അതുപോലെ, എന്റെ ഭക്തി മൂന്നു രീതിയിലാണ് — വാക്കിലൂടെ, മനസ്സിലൂടെ, ശരീരത്തിലൂടെ.

തപഃ കര്മ ജപോ ധ്യാനം ജ്ഞാനം വേത്യനുപൂര്വശഃ പഞ്ചധാ കഥ്യതേ സദ്ഭിസ്തദേവ ഭജനം പുനഃ

തപസ്, കര്‍മ്മം, ജപം, ധ്യാനം, ജ്ഞാനം — ഈ അഞ്ചും ക്രമമായി ജ്ഞാനികൾ എന്റെ ഭക്തിയുടെ രൂപങ്ങളായി പറയുന്നു.

അന്യാത്മവിദിതം ബാഹ്യമസ്മദഭ്യര്ചനാദികമ് തദേവ തു സ്വസംവേദ്യമാഭ്യംതരമുദാഹൃതമ്

എന്റെ പുറംപൂജയും അർപ്പണാദികളും മറ്റുള്ളവരിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നതാണ്; എന്നാൽ സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നതാണ് ഉള്ളാരാധന എന്ന് പറയുന്നു.

മനോമത്പ്രവണം ചിത്തം ന മനോമാത്രമുച്യതേ മന്നാമനിരതാ വാണീ വാങ്മതാ ഖലു നേതരാ

എന്നെ향െയുള്ള മനസ്സാണ് യഥാർത്ഥ മനസ്സ്; എന്റെ നാമത്തിൽ ലയിച്ച വാക്കാണ് യഥാർത്ഥ വാക്ക്, അതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല.

ലിംഗൈര്മച്ഛാസനാദിഷ്ടൈസ്ത്രിപുംഡ്രാദിഭിരംകിതഃ മമോപചാരനിരതഃ കായഃ കായോ ന ചേതരഃ

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ത്രിപുണ്ഡ്രം മുതലായ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച്, എന്നെ സേവിക്കുന്ന ശരീരമാണ് യഥാർത്ഥ ശരീരം; അതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല.

മദര്ചാകര്മ വിജ്ഞേയം ബാഹ്യേ യാഗാദിനോച്യതേ മദര്ഥേ ദേഹസംശോഷസ്തപഃ കൃച്ഛ്രാദി നോ മതമ്

പുറാരാധനയെന്നത് യാഗാദി കര്‍മ്മങ്ങളാണ്. എന്നാൽ എന്റെ പേരിൽ ശരീരം ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്ന കഠിനതപസുകൾ ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.