തദാവസരമാലോക്യ സര്വലോകമഹേശ്വരീ ഭര്താരം പരിപപ്രച്ഛ സര്വലോകമഹേശ്വരമ്
അവസരം നോക്കി സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരിയായ ദേവി ഭർത്താവായ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനോട് ചോദിച്ചു.
കേന വശ്യോ മഹാദേവോ മര്ത്യാനാം മംദചേതസാമ് ആത്മതത്ത്വാദ്യശക്താനാമാത്മനാമകൃതാത്മനാമ്
സ്വത്വത്തിന്റെ സത്യം അറിയാത്തതും ആത്മബോധം ഇല്ലാത്തതും മന്ദബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യരെ മഹാദേവൻ എങ്ങനെ വശീകരിക്കപ്പെടുന്നു?
ന കര്മണാ ന തപസാ ന ജപൈര്നാസനാദിഭിഃ ന ജ്ഞാനേന ന ചാന്യേന വശ്യോ ഽഹം ശ്രദ്ധയാ വിനാ
കർമ്മംകൊണ്ടോ, തപസ്സുകൊണ്ടോ, ജപംകൊണ്ടോ, യോഗാസനങ്ങൾകൊണ്ടോ, ജ്ഞാനത്താലോ, മറ്റേതെങ്കിലും മാർഗ്ഗങ്ങളാലോ വിശ്വാസം ഇല്ലാതെ ഞാൻ വശീകരിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
ശ്രദ്ധാ മയ്യസ്തി ചേത്പുംസാം യേന കേനാപി ഹേതുനാ വശ്യഃ സ്പൃശ്യശ്ച ദൃശ്യശ്ച പൂജ്യസ്സംഭാഷ്യ ഏവ ച
ഏതെങ്കിലും കാരണം കൊണ്ടും ആരെങ്കിലും എന്നിൽ വിശ്വാസം പുലർത്തുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ അവർക്കു സമീപനയോഗ്യനായി, സ്പർശിക്കാവുന്നവനായി, കാണാവുന്നവനായി, ആരാധിക്കാവുന്നവനായി, സംസാരിക്കാവുന്നവനായി മാറും.
സാധ്യാ തസ്മാന്മയി ശദ്ധാ മാം വശീകര്തുമിച്ഛതാ ശ്രദ്ധാ ഹേതുസ്സ്വധര്മസ്യ രക്ഷണം വര്ണിനാമിഹ
എന്നെ വശീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എന്നിൽ വിശ്വാസം വളർത്തണം. വിശ്വാസം തന്നെയാണ് ഈ ലോകത്തിൽ സ്വധർമ്മം പാലിക്കുന്നവർക്കുള്ള ആധാരം.
സ്വവര്ണാശ്രമധര്മേണ വര്തതേ യസ്തു മാനവഃ തസ്യൈവ ഭവതി ശ്രദ്ധാ മയി നാന്യസ്യ കസ്യചിത്
താൻ ഏത് വർണ്ണത്തിലും ആശ്രമത്തിലും ജനിച്ചവനോ അവന്റെ കർത്തവ്യം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവനോ ആൾക്കാർക്ക് മാത്രമേ എന്നിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാകൂ; മറ്റാർക്കും അല്ല.
ആമ്നായസിദ്ധമഖിലം ധര്മമാശ്രമിണാമിഹ ബ്രഹ്മണാ കഥിതം പൂര്വം മമൈവാജ്ഞാപുരസ്സരമ്
ഇവിടെ ആശ്രമികളായവർക്കുള്ള എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും പാരമ്പര്യപ്രകാരം ബ്രഹ്മാവ് എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മുമ്പ് പഠിപ്പിച്ചു.
സ തു പൈതാമഹോ ധര്മോ ബഹുവിത്തക്രിയാന്വിതഃ നാത്യന്ത ഫലഭൂയിഷ്ഠഃ ക്ലേശായാ സസമന്വിതഃ തേന ധര്മേണ മഹതാം ശ്രദ്ധാം പ്രാപ്യ സുദുര്ല്ലഭാമ്
അവധാരിതമായ പിതൃപര്യായ ധർമ്മം അനേകം ദാനങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്, അതിനാൽ അതിൽ അത്യധികം ഫലമില്ലെങ്കിലും കഷ്ടപ്പാടുണ്ട്; ആ മഹത്തായ ധർമ്മത്തിലൂടെ വളരെ അപൂർവ്വമായ വിശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു.
വര്ണിനോ യേ പ്രപദ്യംതേ മാമനന്യസമാശ്രയാഃ തേഷാം സുഖേന മാര്ഗേണ ധര്മകാമാര്ഥമുക്തയഃ
വർണ്ണത്തിൽപ്പെട്ടവരും എന്നിൽ മാത്രം അഭയം പ്രാപിക്കുന്നവരും സുഖമായി ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ മാർഗ്ഗങ്ങൾ നേടുന്നു.
വര്ണാശ്രമസമാചാരോ മയാ ഭൂയഃ പ്രകല്പിതഃ തസ്മിന്ഭക്തിമതാമേവ മദീയാനാം തു വര്ണിനാമ്
വർണ്ണാശ്രമങ്ങളുടെ ആചാരങ്ങൾ ഞാൻ വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ അതു എന്റെ ഭക്തരായ വർണ്ണികള്ക്ക് മാത്രമാണ്.
അധികാരോ ന ചാന്യേഷാമിത്യാജ്ഞാ നൈഷ്ഠികീ മമ തദാജ്ഞപ്തേന മാര്ഗേണ വര്ണിനോ മദുപാശ്രയാഃ
മറ്റുള്ളവർക്ക് അവകാശമില്ല — ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച ആജ്ഞ; അതിനാൽ എന്റെ അഭയം പ്രാപിച്ചവർ ആ ആജ്ഞപ്രകാരം ജീവിക്കണം.
മലമായാദിപാശേഭ്യോ വിമുക്താ മത്പ്രസാദതഃ പരം മദീയമാസാദ്യ പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് പരമം മമ സാധര്മ്യം പ്രാപ്യ നിര്വൃതിമായയുഃ
മലവും മായയും മുതലായ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നു എന്റെ കൃപയാൽ മോചിതരായി, എന്റെ പരമാവസ്ഥയെ — തിരിച്ചുവരാൻ ദുഷ്കരമായ അവസ്ഥ — പ്രാപിച്ച്, പരമമായ സമാനതയും ആനന്ദവും നേടുന്നു.
തസ്മാല്ലബ്ധ്വാപ്യലബ്ധ്വാ വാ വര്ണധര്മം മയേരിതമ് ആശ്രിത്യ മമ ഭക്തശ്ചേത്സ്വാത്മനാത്മാനമുദ്ധരേത്
അതിനാൽ ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ച വർണ്ണധർമ്മം ലഭിച്ചാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, എന്റെ ഭക്തനാകുന്നവൻ എന്നിൽ ആശ്രയിച്ച് താനെതാൻ ഉയർത്തണം.
അലബ്ധലാഭ ഏവൈഷ കോടികോടിഗുണാധികഃ തസ്മാന്മേ മുഖതോ ലബ്ധം വര്ണധര്മം സമാചരേത്
ലഭിക്കാതെ ശ്രമിച്ചാലും അതിന് കോടിക്കണക്കിന് ഗുണം കൂടുതലാണ്; അതിനാൽ എന്റെ വാക്കിലൂടെ ലഭിച്ച വർണ്ണധർമ്മം നിർവഹിക്കണം.
മമാവതാരാ ഹി ശുഭേ യോഗാചാര്യച്ഛലേന തു സര്വാംതരേഷു സന്ത്യാര്യേ സംതതിശ്ച സഹസ്രശഃ
ശുഭേ, എന്റെ അവതാരങ്ങൾ യോഗാചാര്യന്റെ രൂപത്തിൽ വിവിധ കാലങ്ങളിൽ ഉദയിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് ഉത്തമ വംശങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
അയുക്താനാമബുദ്ധീനാമഭക്താനാം സുരേശ്വരി ദുര്ലഭം സംതതിജ്ഞാനം തതോ യത്നാത്സമാശ്രയേത്
യോഗ്യതയില്ലാത്തവർക്കും ബുദ്ധിയില്ലാത്തവർക്കും ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, ദേവതകളുടെ ഇശ്വരിയേ, വംശപരമ്പരയുടെ ജ്ഞാനം ദുർലഭമാണ്; അതിനാൽ അതിനെ പ്രാപിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കണം.
സാ ഹാനിസ്തന്മഹച്ഛിദ്രം സ മോഹസ്സാംധമൂകതാ യദന്യത്ര ശ്രമം കുര്യാന്മോക്ഷമാര്ഗബഹിഷ്കൃതഃ
മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ട് മറ്റെവിടെയെങ്കിലും പരിശ്രമിക്കുന്നത് വൻ നഷ്ടവും വലിയ ദോഷവും ആകുന്നു. അതു തന്നെ അജ്ഞതയും അന്ധതയും മൗനവും പോലെയാണ്.
ജ്ഞാനം ക്രിയാ ച ചര്യാ ച യോഗശ്ചേതി സുരേശ്വരി ചതുഷ്പാദഃ സമാഖ്യാതോ മമ ധര്മസ്സനാതനഃ
ദേവതകളുടെ രാജ്ഞേ, അറിവ്, പ്രവർത്തി, ആചരണം, യോഗം — ഈ നാലും എന്റെ ശാശ്വതധർമ്മങ്ങളാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പശുപാശപതിജ്ഞാനം ജ്ഞാനമിത്യഭിധീയതേ ഷഡധ്വശുദ്ധിര്വിധിനാ ഗുര്വധീനാ ക്രിയോച്യതേ
ആത്മാവിനെ, ബന്ധനത്തെ, ഇശ്വരനെ അറിയുക എന്നതാണ് ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്. ഗുരുവിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം ആറ് മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതാണ് കർമം.
വര്ണാശ്രമപ്രയുക്തസ്യ മയൈവ വിഹിതസ്യ ച മമാര്ചനാദിധര്മസ്യ ചര്യാ ചര്യേതി കഥ്യതേ
വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവർക്കും, എന്റെ ആരാധനയുടെയും അനുബന്ധധർമ്മങ്ങളുടെയും നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിനെ ആചരണം എന്നു പറയുന്നു.
മദുക്തേനൈവ മാര്ഗേണ മയ്യവസ്ഥിതചേതസഃ വൃത്ത്യംതരനിരോധോ യോ യോഗ ഇത്യഭിധീയതേ
ഞാൻ പഠിപ്പിച്ച മാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച് മനസ്സിനെ എന്നിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, അതിന്റെ ചഞ്ചലതയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് യോഗം എന്നു പറയുന്നത്.
അശ്വമേധഗണാച്ഛ്രേഷ്ഠം ദേവി ചിത്തപ്രസാധനമ് മുക്തിദം ച തഥാ ഹ്യേതദ്ദുഷ്പ്രാപ്യം വിഷയൈഷിണാമ്
ദേവി, മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുന്നത് ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾക്കാളും ഉന്നതമാണ്. അത് മോക്ഷം നൽകുന്നു, എന്നാൽ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ തേടുന്നവർക്ക് അതു പ്രാപിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമാണ്.
വിജിതേംദ്രിയവര്ഗസ്യ യമേന നിയമേന ച പൂര്വപാപഹരോ യോഗോ വിരക്തസ്യൈവ കഥ്യതേ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ യമനിയമങ്ങളാൽ ജയിച്ചവനും, വാസനകളില്ലാത്തവനും മാത്രം യോഗം അനുയോജ്യമാണ്. അതു പഴയ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു.
വൈരാഗ്യാജ്ജായതേ ജ്ഞാനം ജ്ഞാനാദ്യോഗഃ പ്രവര്തതേ
വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ജനിക്കുന്നു, ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് യോഗം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
യോഗജ്ഞഃ പതിതോ വാപി മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ ദയാ കാര്യാഥ സതതമഹിംസാ ജ്ഞാനസംഗ്രഹഃ
യോഗം അറിയുന്നവനും, അതിൽ നിന്ന് വഴിതെറ്റിയവനും മോക്ഷം നേടുന്നു — ഇതിൽ സംശയമില്ല. കരുണയും, അഹിംസയും, ജ്ഞാനസമാഹരണവും എല്ലായ്പ്പോഴും പാലിക്കണം.
സത്യമസ്തേയമാസ്തിക്യം ശ്രദ്ധാ ചേംദ്രിയനിഗ്രഹഃ അധ്യാപനം ചാധ്യയനം യജനം യാജനം തഥാ
സത്യവാദിത്വം, കള്ളം പറയാതിരിക്കുക, വിശ്വാസം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, പഠിപ്പിക്കൽ, പഠിക്കൽ, യാഗങ്ങൾ നടത്തൽ, യാഗങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകൽ — ഇവയെല്ലാം ആചരിക്കണം.
ധ്യാനമീശ്വരഭാവശ്ച സതതം ജ്ഞാനശീലതാ യ ഏവം വര്തതേ വിപ്രോ ജ്ഞാനയോഗസ്യ സിദ്ധയേ
ധ്യാനം, ദൈവസ്മരണം, എപ്പോഴും ജ്ഞാനത്തിൽ നിലനിൽക്കൽ — ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ വിജയിക്കുന്നു.
അചിരാദേവ വിജ്ഞാനം ലബ്ധ്വാ യോഗം ച വിംദതി ദഗ്ധ്വാ ദേഹമിമം ജ്ഞാനീ ക്ഷണാജ്ജ്ഞാനാഗ്നിനാ പ്രിയേ
പ്രിയേ, വളരെ വേഗം ജ്ഞാനവും യോഗവും പ്രാപിച്ച ജ്ഞാനി, ജ്ഞാനാഗ്നിയിൽ ഈ ശരീരം ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രസാദാന്മമ യോഗജ്ഞഃ കര്മബംധം പ്രഹാസ്യതി പുണ്യഃപുണ്യാത്മകം കര്മമുക്തേസ്തത്പ്രതിബംധകമ് തസ്മാന്നിയോഗതോ യോഗീ പുണ്യാപുണ്യം വിവര്ജയേത്
എന്റെ കൃപയാൽ യോഗം അറിഞ്ഞവൻ കർമബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കും. പുണ്യവും പാപവും മോക്ഷത്തിന് തടസ്സമാണ്; അതിനാൽ യോഗി ഇരുവരെയും വിട്ടുകളയണം.
ഫലകാമനയാ കര്മകരണാത്പ്രതിബധ്യതേ ന കര്മമാത്രകരണാത്തസ്മാത്കര്മഫലം ത്യജേത്
ഫലാശയാൽ കർമം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ബന്ധനം ഉണ്ടാകുന്നത്, കർമ്മം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടല്ല. അതിനാൽ കർമ്മഫലം ഉപേക്ഷിക്കണം.