അന്യഥാ ഹി ജഗത്യസ്മിന് ദേവോ വാ ദാനവോ ഽപി വാ ത്വത്തോന്യഃ പരമം ഭാവം കോ ജാനീയാച്ഛിവാത്മകമ്
ഇല്ലെങ്കിൽ, ഈ ലോകത്തിൽ ദേവൻ ആയാലും ദാനവൻ ആയാലും, ശിവസ്വരൂപമായ പരമാവസ്ഥ ആരാണ് താങ്കളെക്കാൾ കൂടുതൽ അറിയാൻ കഴിയുക?
തസ്മാത്തവ മുഖോദ്ഗീര്ണം സാക്ഷാദിവ പിനാകിനഃ ശിവജ്ഞാനാമൃതം പീത്വാ ന മേ തൃപ്തമഭൂന്മനഃ
അതുകൊണ്ട്, താങ്കളുടെ വായിൽനിന്ന് നേരിട്ട് പുറത്ത് വന്ന ശിവജ്ഞാനാമൃതം ഞാൻ ആസ്വദിച്ചിട്ടും, എന്റെ മനസ്സ് തൃപ്തിയായില്ല.
സാക്ഷാത്സര്വജഗത്കര്തുര്ഭര്തുരംകം സമാശ്രിതാ ഭഗവന്കിന്നു പപ്രച്ഛ ഭര്താരം പരമേശ്വരീ
സർവ്വലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും പോഷകനുമായ ഭർത്താവിന്റെ മടിയിൽ നേരിട്ട് ഇരുന്ന്, ഭഗവൻ, പരമേശ്വരി ഭർത്താവിനോട് എന്താണ് ചോദിച്ചത്?
സ്ഥാനേ പൃഷ്ടം ത്വയാ കൃഷ്ണ തദ്വക്ഷ്യാമി യഥാതഥമ് ഭവഭക്തസ്യ യുക്തസ്യ തവ കല്യാണചേതസഃ
കൃഷ്ണ, നീ ശരിയായ സമയത്ത് ചോദിച്ചു; ശിവഭക്തനായും, നിയന്ത്രിതനായും, ശുഭചിത്തനായും ഉള്ള നിനക്ക് ഞാൻ സത്യമായി പറയാം.
മഹീധരവരേ ദിവ്യേ മംദരേ ചാരുകംദരേ ദേവ്യാ സഹ മഹാദേവോ ദിവ്യോ ധ്യാനഗതോ ഽഭവത്
പൃഥ്വിയിലെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മലയായ മന്ദരത്തിൽ, മനോഹരമായ ഒരു ഗുഹയിൽ, മഹാദേവൻ ദേവിയോടൊപ്പം ദൈവികധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചു.
തദാ ദേവ്യാഃ പ്രിയസഖീ സുസ്മിതാസ്യാ ശുഭാവതീ ഫുല്ലാന്യതിമനോജ്ഞാനി പുഷ്പാണി സമുദാഹരത്
അപ്പോൾ, ദേവിയുടെ പ്രിയസഖി, മനോഹരമായ മുഖവും ശുഭലക്ഷണവുമുള്ളവൾ, പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ അതിമനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു.
തതഃ സ്വമംകമാരോപ്യ ദേവീം ദേവവരോരഹഃ അലംകൃത്യ ച തൈഃ പുഷ്പൈരാസ്തേ ഹൃഷ്ടതരഃ സ്വയമ്
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാരുടെ പ്രഭു ദേവിയെ തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, ആ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച്, അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്നു.
അഥാംതഃപുരചാരിണ്യോ ദേവ്യോ ദിവ്യവിഭൂഷണാഃ അംതരംഗാ ഗണേന്ദ്രാശ്ച സര്വലോകമഹേശ്വരീമ്
അപ്പോൾ, അകത്തുള്ള മണ്ഡപങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന ദേവികൾ ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, ഗണങ്ങളുടെ അടുത്തുള്ളവർ കൂടി, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരിയോടു സമീപിച്ചു.
ഭര്താരം പരിപൂര്ണം ച സര്വലോകമഹേശ്വരമ് ചാമരാസക്തഹസ്താശ്ച ദേവീം ദേവം സിഷേവിരേ
ആമരങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് ദേവികൾ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനും പരിപൂർണ്ണനായ ഭർത്താവും ആയ ദേവിയെയും ദേവനെയും ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിച്ചു.
തതഃ പ്രിയാഃ കഥാ വൃത്താ വിനോദായ മഹേശയോഃ ത്രാണായ ച നൃണാം ലോകേ യേ ശിവം ശരണം ഗതാഃ
അതിനുശേഷം മഹേശ്വരനും മഹേശ്വരിയുമായ ദമ്പതികൾക്ക് സന്തോഷത്തിനും, ശിവനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ച ലോകത്തിലെ മനുഷ്യരുടെ രക്ഷയ്ക്കുമായി മനോഹരമായ കഥകളും സംഭവങ്ങളും പറയപ്പെട്ടു.
തദാവസരമാലോക്യ സര്വലോകമഹേശ്വരീ ഭര്താരം പരിപപ്രച്ഛ സര്വലോകമഹേശ്വരമ്
അവസരം നോക്കി സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരിയായ ദേവി ഭർത്താവായ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനോട് ചോദിച്ചു.
കേന വശ്യോ മഹാദേവോ മര്ത്യാനാം മംദചേതസാമ് ആത്മതത്ത്വാദ്യശക്താനാമാത്മനാമകൃതാത്മനാമ്
സ്വത്വത്തിന്റെ സത്യം അറിയാത്തതും ആത്മബോധം ഇല്ലാത്തതും മന്ദബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യരെ മഹാദേവൻ എങ്ങനെ വശീകരിക്കപ്പെടുന്നു?
ന കര്മണാ ന തപസാ ന ജപൈര്നാസനാദിഭിഃ ന ജ്ഞാനേന ന ചാന്യേന വശ്യോ ഽഹം ശ്രദ്ധയാ വിനാ
കർമ്മംകൊണ്ടോ, തപസ്സുകൊണ്ടോ, ജപംകൊണ്ടോ, യോഗാസനങ്ങൾകൊണ്ടോ, ജ്ഞാനത്താലോ, മറ്റേതെങ്കിലും മാർഗ്ഗങ്ങളാലോ വിശ്വാസം ഇല്ലാതെ ഞാൻ വശീകരിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
ശ്രദ്ധാ മയ്യസ്തി ചേത്പുംസാം യേന കേനാപി ഹേതുനാ വശ്യഃ സ്പൃശ്യശ്ച ദൃശ്യശ്ച പൂജ്യസ്സംഭാഷ്യ ഏവ ച
ഏതെങ്കിലും കാരണം കൊണ്ടും ആരെങ്കിലും എന്നിൽ വിശ്വാസം പുലർത്തുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ അവർക്കു സമീപനയോഗ്യനായി, സ്പർശിക്കാവുന്നവനായി, കാണാവുന്നവനായി, ആരാധിക്കാവുന്നവനായി, സംസാരിക്കാവുന്നവനായി മാറും.
സാധ്യാ തസ്മാന്മയി ശദ്ധാ മാം വശീകര്തുമിച്ഛതാ ശ്രദ്ധാ ഹേതുസ്സ്വധര്മസ്യ രക്ഷണം വര്ണിനാമിഹ
എന്നെ വശീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എന്നിൽ വിശ്വാസം വളർത്തണം. വിശ്വാസം തന്നെയാണ് ഈ ലോകത്തിൽ സ്വധർമ്മം പാലിക്കുന്നവർക്കുള്ള ആധാരം.
സ്വവര്ണാശ്രമധര്മേണ വര്തതേ യസ്തു മാനവഃ തസ്യൈവ ഭവതി ശ്രദ്ധാ മയി നാന്യസ്യ കസ്യചിത്
താൻ ഏത് വർണ്ണത്തിലും ആശ്രമത്തിലും ജനിച്ചവനോ അവന്റെ കർത്തവ്യം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവനോ ആൾക്കാർക്ക് മാത്രമേ എന്നിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാകൂ; മറ്റാർക്കും അല്ല.
ആമ്നായസിദ്ധമഖിലം ധര്മമാശ്രമിണാമിഹ ബ്രഹ്മണാ കഥിതം പൂര്വം മമൈവാജ്ഞാപുരസ്സരമ്
ഇവിടെ ആശ്രമികളായവർക്കുള്ള എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും പാരമ്പര്യപ്രകാരം ബ്രഹ്മാവ് എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മുമ്പ് പഠിപ്പിച്ചു.
സ തു പൈതാമഹോ ധര്മോ ബഹുവിത്തക്രിയാന്വിതഃ നാത്യന്ത ഫലഭൂയിഷ്ഠഃ ക്ലേശായാ സസമന്വിതഃ തേന ധര്മേണ മഹതാം ശ്രദ്ധാം പ്രാപ്യ സുദുര്ല്ലഭാമ്
അവധാരിതമായ പിതൃപര്യായ ധർമ്മം അനേകം ദാനങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്, അതിനാൽ അതിൽ അത്യധികം ഫലമില്ലെങ്കിലും കഷ്ടപ്പാടുണ്ട്; ആ മഹത്തായ ധർമ്മത്തിലൂടെ വളരെ അപൂർവ്വമായ വിശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു.
വര്ണിനോ യേ പ്രപദ്യംതേ മാമനന്യസമാശ്രയാഃ തേഷാം സുഖേന മാര്ഗേണ ധര്മകാമാര്ഥമുക്തയഃ
വർണ്ണത്തിൽപ്പെട്ടവരും എന്നിൽ മാത്രം അഭയം പ്രാപിക്കുന്നവരും സുഖമായി ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ മാർഗ്ഗങ്ങൾ നേടുന്നു.
വര്ണാശ്രമസമാചാരോ മയാ ഭൂയഃ പ്രകല്പിതഃ തസ്മിന്ഭക്തിമതാമേവ മദീയാനാം തു വര്ണിനാമ്
വർണ്ണാശ്രമങ്ങളുടെ ആചാരങ്ങൾ ഞാൻ വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ അതു എന്റെ ഭക്തരായ വർണ്ണികള്ക്ക് മാത്രമാണ്.
അധികാരോ ന ചാന്യേഷാമിത്യാജ്ഞാ നൈഷ്ഠികീ മമ തദാജ്ഞപ്തേന മാര്ഗേണ വര്ണിനോ മദുപാശ്രയാഃ
മറ്റുള്ളവർക്ക് അവകാശമില്ല — ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച ആജ്ഞ; അതിനാൽ എന്റെ അഭയം പ്രാപിച്ചവർ ആ ആജ്ഞപ്രകാരം ജീവിക്കണം.
മലമായാദിപാശേഭ്യോ വിമുക്താ മത്പ്രസാദതഃ പരം മദീയമാസാദ്യ പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് പരമം മമ സാധര്മ്യം പ്രാപ്യ നിര്വൃതിമായയുഃ
മലവും മായയും മുതലായ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നു എന്റെ കൃപയാൽ മോചിതരായി, എന്റെ പരമാവസ്ഥയെ — തിരിച്ചുവരാൻ ദുഷ്കരമായ അവസ്ഥ — പ്രാപിച്ച്, പരമമായ സമാനതയും ആനന്ദവും നേടുന്നു.
തസ്മാല്ലബ്ധ്വാപ്യലബ്ധ്വാ വാ വര്ണധര്മം മയേരിതമ് ആശ്രിത്യ മമ ഭക്തശ്ചേത്സ്വാത്മനാത്മാനമുദ്ധരേത്
അതിനാൽ ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ച വർണ്ണധർമ്മം ലഭിച്ചാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, എന്റെ ഭക്തനാകുന്നവൻ എന്നിൽ ആശ്രയിച്ച് താനെതാൻ ഉയർത്തണം.
അലബ്ധലാഭ ഏവൈഷ കോടികോടിഗുണാധികഃ തസ്മാന്മേ മുഖതോ ലബ്ധം വര്ണധര്മം സമാചരേത്
ലഭിക്കാതെ ശ്രമിച്ചാലും അതിന് കോടിക്കണക്കിന് ഗുണം കൂടുതലാണ്; അതിനാൽ എന്റെ വാക്കിലൂടെ ലഭിച്ച വർണ്ണധർമ്മം നിർവഹിക്കണം.
മമാവതാരാ ഹി ശുഭേ യോഗാചാര്യച്ഛലേന തു സര്വാംതരേഷു സന്ത്യാര്യേ സംതതിശ്ച സഹസ്രശഃ
ശുഭേ, എന്റെ അവതാരങ്ങൾ യോഗാചാര്യന്റെ രൂപത്തിൽ വിവിധ കാലങ്ങളിൽ ഉദയിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് ഉത്തമ വംശങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
അയുക്താനാമബുദ്ധീനാമഭക്താനാം സുരേശ്വരി ദുര്ലഭം സംതതിജ്ഞാനം തതോ യത്നാത്സമാശ്രയേത്
യോഗ്യതയില്ലാത്തവർക്കും ബുദ്ധിയില്ലാത്തവർക്കും ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, ദേവതകളുടെ ഇശ്വരിയേ, വംശപരമ്പരയുടെ ജ്ഞാനം ദുർലഭമാണ്; അതിനാൽ അതിനെ പ്രാപിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കണം.
സാ ഹാനിസ്തന്മഹച്ഛിദ്രം സ മോഹസ്സാംധമൂകതാ യദന്യത്ര ശ്രമം കുര്യാന്മോക്ഷമാര്ഗബഹിഷ്കൃതഃ
മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ട് മറ്റെവിടെയെങ്കിലും പരിശ്രമിക്കുന്നത് വൻ നഷ്ടവും വലിയ ദോഷവും ആകുന്നു. അതു തന്നെ അജ്ഞതയും അന്ധതയും മൗനവും പോലെയാണ്.
ജ്ഞാനം ക്രിയാ ച ചര്യാ ച യോഗശ്ചേതി സുരേശ്വരി ചതുഷ്പാദഃ സമാഖ്യാതോ മമ ധര്മസ്സനാതനഃ
ദേവതകളുടെ രാജ്ഞേ, അറിവ്, പ്രവർത്തി, ആചരണം, യോഗം — ഈ നാലും എന്റെ ശാശ്വതധർമ്മങ്ങളാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പശുപാശപതിജ്ഞാനം ജ്ഞാനമിത്യഭിധീയതേ ഷഡധ്വശുദ്ധിര്വിധിനാ ഗുര്വധീനാ ക്രിയോച്യതേ
ആത്മാവിനെ, ബന്ധനത്തെ, ഇശ്വരനെ അറിയുക എന്നതാണ് ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്. ഗുരുവിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം ആറ് മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതാണ് കർമം.
വര്ണാശ്രമപ്രയുക്തസ്യ മയൈവ വിഹിതസ്യ ച മമാര്ചനാദിധര്മസ്യ ചര്യാ ചര്യേതി കഥ്യതേ
വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവർക്കും, എന്റെ ആരാധനയുടെയും അനുബന്ധധർമ്മങ്ങളുടെയും നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിനെ ആചരണം എന്നു പറയുന്നു.