താമപശ്യന്മഹേശസ്യ വാമതോ വാമലോചനാമ് യേ വിനിര്ധൂതസംസാരാഃ പ്രാപ്താഃ ശൈവം പരം പദമ്
സാംസാരികബന്ധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ശൈവപരമപദം നേടിയവർ, മഹേശന്റെ ഇടതുവശത്ത് നില്ക്കുന്ന ഇടതുകണ്ണുള്ളവളെ അവിടെ കണ്ടു.
നിത്യസിദ്ധാശ്ച യേ വാന്യം തേ ച ദൃഷ്ടാ ഗണേശ്വരാഃ അഥ തം തുഷ്ടുവുര്ദേവാ ദേവ്യാ സഹ മഹേശ്വരമ്
എപ്പോഴും സിദ്ധരായവരും ഗണനാഥന്മാരും അവളെ ദർശിച്ചു. പിന്നെ ദേവികൾക്കൊപ്പം ദേവന്മാർ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.
സ്തോത്രൈര്മാഹേശ്വരൈര്ദിവ്യൈഃ ശ്രോതൈഃ പൌരാണികൈരപി ദേവോ ഽപി ദേവാനാലോക്യ ഘൃണയാ വൃഷഭധ്വജഃ
മഹേശ്വരനു സമർപ്പിച്ച ദിവ്യമായ സ്തോത്രങ്ങളാൽ, പുരാണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പാട്ടുകളാൽ ദേവന്മാർ അവനെ വാഴ്ത്തി; ദേവന്മാരെ കണ്ടു കാളയുധധാരിയായ ഭഗവാൻ കരുണയോടെ നോക്കി.
തുഷ്ടോ ഽസ്മീത്യാഹ സുപ്രീതസ്സ്വഭാവമധുരാം ഗിരമ് അഥ സുപ്രീതമനസം പ്രണിപത്യ വൃഷധ്വജമ് അര്ഥമഹത്തമം ദേവാഃ പപ്രച്ഛുരിമമാദരാത്
‘ഞാൻ സംതൃപ്തനാണ്’ എന്നു സ്വാഭാവികമായി മധുരമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാർ കാളയുധധാരിയെ നമസ്കരിച്ചു, വലിയൊരു കാര്യമായ ചോദ്യം ആദരപൂർവ്വം ചോദിച്ചു.
ഭഗവന്കേന മാര്ഗേണ പൂജനീയോ ഽസി ഭൂതലേ കസ്യാധികാരഃ പൂജായാം വക്തുമര്ഹസി തത്ത്വതഃ
‘ഭഗവൻ, ഭൂമിയിൽ ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ നിങ്ങളെ ആരാധിക്കണം? ആരാണ് ഈ പൂജയ്ക്ക് യോഗ്യൻ? ദയവായി സത്യം പറയണം’ എന്ന് അവർ ചോദിച്ചു.
തതഃ സസ്മിതമാലോക്യ ദേവീം ദേവവരോഹരഃ സ്വരൂപം ദര്ശയാമാസ ഘോരം സൂര്യാത്മകം പരമ്
അപ്പോൾ ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹരൻ, ദേവിയെ ചിരിച്ചുനോക്കി, ഭയങ്കരവും സൂര്യസ്വരൂപവുമായ പരമരൂപം അവിടെയിൽ പ്രകടിപ്പിച്ചു.
സര്വൈശ്വര്യഗുണോപേതം സര്വതേജോമയം പരമ് ശക്തിഭിര്മൂര്തിഭിശ്ചാംഗൈര്ഗ്രഹൈര്ദേവൈശ്ച സംവൃതമ്
സകല ഐശ്വര്യഗുണങ്ങളാലും നിറഞ്ഞ, പരമതേജസ്സാൽ തെളിഞ്ഞ, ശക്തികളും രൂപങ്ങളും അംഗങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും ദേവതകളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ രൂപം.
അഷ്ടബാഹും ചതുര്വക്ത്രമര്ധനാരീകമദ്ഭുതമ് ദൃഷ്ട്വൈവമദ്ഭുതാകാരം ദേവാ വിഷ്ണുപുരോഗമാഃ
എട്ട് കൈകളും നാലു മുഖങ്ങളും അർദ്ധനാരീശ്വരസ്വരൂപവും ഉള്ള അത്ഭുതമായ ആ രൂപം കണ്ടു, വിഷ്ണുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ദേവന്മാർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
ബുദ്ധ്വാ ദിവാകരം ദേവം ദേവീം ചൈവ നിശാകരമ് പഞ്ചഭൂതാനി ശേഷാണി തന്മയം ച ചരാചരമ്
ദേവനെ സൂര്യനായി, ദേവിയെ ചന്ദ്രനായി, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളും സകല ചലാചലങ്ങളുമെല്ലാം അവരിൽ നിന്നാണെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കി.
ഏവമുക്ത്വാ നമശ്ചക്രുസ്തസ്മൈ ചാര്ഘ്യം പ്രദായ വൈ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവർ അവനെ നമസ്കരിച്ചു, അർഘ്യം സമർപ്പിച്ചു.
സിംദൂരവര്ണായ സുമണ്ഡലായ സുവര്ണവര്ണാഭരണായ തുഭ്യമ് പദ്മാഭനേത്രായ സപംകജായ ബ്രഹ്മേന്ദ്രനാരായണകാരണായ
സിന്ദൂരവർണ്ണനായ, മനോഹരമായ രൂപമുള്ള, പൊന്നുപോലുള്ളാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച, താമരക്കണ്ണുള്ള, താമരയുയർത്തിയ, ബ്രഹ്മാവിനും ഇന്ദ്രനും നാരായണനും കാരണമായവനേ,
സുരത്നപൂര്ണം സസുവര്ണതോയം സുകുംകുമാദ്യം സകുശം സപുഷ്പമ് പ്രദത്തമാദായ സഹേമപാത്രം പ്രശസ്തമര്ഘ്യം ഭഗവന്പ്രസീദ
മുത്തുകളും പൊന്നും വെള്ളവും ഉത്തമകുങ്കുമവും ദർഭയും പുഷ്പങ്ങളും നിറച്ച, പൊന്നിൻ പാത്രത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന ഉത്തമമായ അർഘ്യം ഞങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നു; ഭഗവൻ, ദയചെയ്യണം.
നമശ്ശിവായ ശാംതായ സഗണായാദിഹേതവേ രുദ്രായ വിഷ്ണവേ തുഭ്യം ബ്രഹ്മണേ സൂര്യമൂര്തയേ
ശാന്തസ്വഭാവിയുമായ ശിവനേ, ഗണങ്ങളോടുകൂടിയവനേ, ആദികാരണമായവനേ, രുദ്രനേ, വിഷ്ണുവേ, ബ്രഹ്മാവേ, സൂര്യസ്വരൂപനേ, നമസ്കാരം.
യശ്ശിവം മണ്ഡലേ സൌരേ സംപൂജ്യൈവ സമാഹിതഃ പ്രാതര്മധ്യാഹ്നസായാഹ്നേ പ്രദദ്യാദര്ഘ്യമുത്തമമ്
ആർക്കായാലും, സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ ശിവനെ ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിച്ച്, പ്രഭാതത്തിൽ, ഉച്ചയിൽ, സായാഹ്നത്തിൽ ഉത്തമമായ അർഘ്യം സമർപ്പിക്കുന്നവൻ...
പ്രണമേദ്വാ പഠേദേതാഞ്ഛ്ലോകാഞ്ഛ്രുതിമുഖാനിമാന് ന തസ്യ ദുര്ല്ലഭം കിംചിദ്ഭക്തശ്ചേന്മുച്യതേ ദൃഢമ്
ശ്രുതികളുടെ സാരം ആയ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ വായിക്കുകയും നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവന് പ്രാപിക്കാൻ കഴിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല; ഭക്തൻ ഉറപ്പോടെ മോക്ഷം നേടും.
തസ്മാദഭ്യര്ചയേനിത്യം ശിവമാദിത്യരൂപിണമ് ധര്മകാമാര്ഥമുക്ത്യര്ഥം മനസാ കര്മണാ ഗിരാ
അതിനാൽ, സത്യവും ധർമ്മവും ആഗ്രഹവും സമ്പത്തും മോക്ഷവും ലഭിക്കാനായി മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും സൂര്യസ്വരൂപനായ ശിവനെ എന്നും ആരാധിക്കണം.
അഥ ദേവാന്സമാലോക്യ മണ്ഡലസ്ഥോ മഹേശ്വരഃ സര്വാഗമോത്തരം ദത്ത്വാ ശാസ്ത്രമംതരധാദ്ധരഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരെ നോക്കി, വട്ടത്തിൽ ഇരുന്ന മഹേശ്വരൻ എല്ലാ ആഗമങ്ങളിൽ ഉന്നതമായ ശാസ്ത്രം നൽകി അപ്രത്യക്ഷനായി.
തത്ര പൂജാധികാരോ ഽയം ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശാമിതി ജ്ഞാത്വാ പ്രണമ്യ ദേവേശം ദേവാ ജഗ്മുര്യഥാഗതമ്
അവിടെ, പൂജയ്ക്ക് ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിവർക്കാണ് അവകാശമെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ദേവന്മാർ ദേവേശനോട് നമസ്കരിച്ചു, വന്ന വഴിയേ തിരിച്ചു പോയി.
അഥ കാലേന മഹതാ തസ്മിഞ്ഛാസ്ത്രേ തിരോഹിതേ ഭര്താരം പരിപപ്രച്ഛ തദംകസ്ഥാ മഹേശ്വരീ
അതിനുശേഷം, വലിയൊരു കാലം കഴിഞ്ഞ് ആ ശാസ്ത്രം മറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭർത്താവിന്റെ മടിയിൽ ഇരുന്ന മഹേശ്വരി അവനോടു ചോദിച്ചു.
തയാ സ ചോദിതോ ദേവോ ദേവ്യാ ചന്ദ്രവിഭൂഷണഃ അവദത്കരമുദ്ധൃത്യ ശാസ്ത്രം സര്വാഗമോത്തരമ്
ദേവി ചോദിച്ചതിനാൽ, ചന്ദ്രാഭരണനായ ദേവൻ കൈ ഉയർത്തി, എല്ലാ ആഗമങ്ങളിൽ ഉന്നതമായ ശാസ്ത്രം പ്രസ്താവിച്ചു.
പ്രവര്തിതം ച തല്ലോകേ നിയോഗാത്പരമേഷ്ഠിനഃ മയാഗസ്ത്യേന ഗുരുണാ ദധീചേന മഹര്ഷിണാ
പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ആ ശാസ്ത്രം ഞാൻ, ഗുരുവായ അഗസ്ത്യൻ, മഹർഷിയായ ദധീചി എന്നിവരും ലോകത്ത് പ്രചരിപ്പിച്ചു.
സ്വയമപ്യവതീര്യോര്വ്യാം യുഗാവര്തേഷു ശൂലധൃക് സ്വാശ്രിതാനാം വിമുക്ത്യര്ഥം കുരുതേ ജ്ഞാനസംതതിമ്
യുഗങ്ങളുടെ ആവർത്തനങ്ങളിൽ താൻ തന്നെ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച്, ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ചു, തന്റെ ശരണാഗതരുടെ മോക്ഷത്തിനായി ജ്ഞാനത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തുന്നു.
ഋഭുസ്സത്യോ ഭാര്ഗവശ്ച ഹ്യംഗിരാഃ സവിതാ ദ്വിജാഃ മൃത്യുഃ ശതക്രതുര്ധീമാന്വസിഷ്ഠോ മുനിപുംഗവഃ
ഋഭു, സത്യൻ, ഭാർഗവൻ, അംഗിരാസ്, സവിതാവ്, ദ്വിജന്മാർ, മൃത്യു, ബുദ്ധിമാൻ ശതക്രതു, മുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠൻ,
സാരസ്വതസ്ത്രിധാമാ ച ത്രിവൃതോ മുനിപുംഗവഃ ശതതേജാസ്സ്വയം ധര്മോ നാരായണ ഇതി ശ്രുതഃ
സാരസ്വതൻ, ത്രിധാമാ, ത്രിവൃതു, മുനിശ്രേഷ്ഠൻ, ശതതേജസ്, സ്വയം ധർമ്മം, നാരായണൻ എന്നിങ്ങനെ ശ്രുതിയിൽ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
സ്വരക്ഷശ്ചാരുണിര്ധീമാംസ്തഥാ ചൈവ കൃതംജയഃ കൃതംജയോ ഭരദ്വാജോ ഗൌതമഃ കവിരുത്തമഃ
സ്വരൻ, രക്ഷൻ, ബുദ്ധിമാൻ ആയ ആരുൺ, കൃതഞ്ജയൻ; കൃതഞ്ജയൻ, ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ, കവികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ,
വാചഃസ്രവാ മുനിസ്സാക്ഷാത്തഥാ സൂക്ഷ്മായണിഃ ശുചിഃ തൃണബിംദുര്മുനിഃ കൃഷ്ണഃ ശക്തിഃ ശാക്തേയ ഉത്തരഃ
വാചഃശ്രവാസ് എന്ന മുനി, സൂക്ഷ്മായണി എന്ന ശുദ്ധൻ, തൃണബിന്ദു എന്ന മുനി, കൃഷ്ണൻ, ശക്തി, ഉത്തമനായ ശാക്തേയൻ,
ജാതൂകര്ണ്യോ ഹരിസ്സാക്ഷാത്കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ മുനിഃ വ്യാസാവതാരാഞ്ഛൃണ്വംതു കല്പയോഗേശ്വരാന്ക്രമാത്
ജാതൂകർണ്യൻ, ഹരൻ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ എന്ന മുനി; വ്യാസന്റെ അവതാരങ്ങളും യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ക്രമമായി കേൾക്കട്ടെ.
ലൈംഗേ വ്യാസാവതാരാ ഹി ദ്വാപരാം തേഷു സുവ്രതാഃ യോഗാചാര്യാവതാരാശ്ച തഥാ ശിഷ്യേഷു ശൂലിനഃ
ലൈംഗിക പാരമ്പര്യത്തിൽ, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ വ്യാസന്റെ അവതാരങ്ങൾ വ്രതശുദ്ധരായവരാണ്; അതുപോലെ തന്നെ യോഗാചാര്യരുടെ അവതാരങ്ങളും ത്രിശൂലധാരിയുടെ ശിഷ്യരും.
തത്ര തത്ര വിഭോഃ ശിഷ്യാശ്ചത്വാരഃ സ്യുര്മഹൌജസഃ ശിഷ്യാസ്തേഷാം പ്രശിഷ്യാശ്ച ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
ഓരോ സ്ഥലത്തും, പരമേശ്വരന്റെ ശിഷ്യർ നാലുപേരാണ്, വലിയ ശക്തിയുള്ളവർ; അവരുടെ ശിഷ്യരും ശിഷ്യരുടെ ശിഷ്യരും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ടാകും.
തേഷാം സംഭാവനാല്ലോകേ ശൈവാജ്ഞാകരണാദിഭിഃ ഭാഗ്യവംതോ വിമുച്യംതേ ഭക്ത്യാ ചാത്യംതഭാവിതാഃ
അവരുടെ പ്രഭാവത്താൽ, ശൈവ ആജ്ഞകൾ പാലിക്കുകയും ഭക്തിയോടെ അഗാധമായ വിശ്വാസത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭാഗ്യശാലികൾ മോക്ഷം നേടുന്നു.