ശിവപുരാണമ്

തേ ചാന്യേ ച സുരാ രുദ്രം രുദ്രാധ്യായേന തുഷ്ടുവുഃ പ്രസന്നവദനസ്തസ്ഥൌ ദേവാനാമഗ്രതഃ പ്രഭുഃ

അവർയും മറ്റു ദേവതകളും രുദ്രനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ദയാപൂർണ്ണമായ മുഖത്തോടെ പ്രഭു ദേവന്മാരുടെ മുന്നിൽ നിലകൊണ്ടു.

അപഹൃത്യ സ്വലീലാര്ഥം തേഷാം ജ്ഞാനം മഹേശ്വരഃ തമപൃച്ഛംസ്തതോ ദേവാഃ കോ ഭവാനിതി മോഹിതാഃ

സ്വന്തം ലീലക്കായി അവരുടെ ജ്ഞാനം മഹേശ്വരൻ അകറ്റി; അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ ആശ്ചര്യത്തിൽ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്?'

സോ ഽബ്രവീദ്ഭഗവാന്രുദ്രോ ഹ്യഹമേകഃ പുരാതനഃ

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാനാണ് ഏകപുരാതനൻ.'

ഭവിഷ്യാമി ച മത്തോന്യോ വ്യതിരിക്തോ ന കശ്ചന അഹമേവ ജഗത്സര്വം തര്പയാമി സ്വതേജസാ

'ഞാനാണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകുക, എന്നിൽ നിന്ന് വേറെയാരുമില്ല; ഞാൻ തന്നെ ഈ സർവ്വലോകം, എന്റെ തേജസ്സാൽ അതിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.'

മത്തോ ഽധികഃ സമോ നാസ്തി മാം യോ വേദ സ മുച്യതേ ഇത്യുക്ത്വാ ഭഗവാന്രുദ്രസ്തത്രൈവാംതരധത്ത സ അപശ്യംതസ്തമീശാനം സ്തുവംതശ്ചൈവ സാമഭിഃ

'എന്നിൽ നിന്ന് വലിയവനോ തുല്യനോ ഇല്ല; എന്നെ അറിയുന്നവൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.' എന്ന് പറഞ്ഞശേഷം ഭഗവാൻ രുദ്രൻ അവിടെയേ വെച്ച് അപ്രത്യക്ഷനായി; ദേവന്മാർ അവനെ കാണാതിരുന്നിട്ടും, സ്തുതികൾ കൊണ്ട് അവനെ പാടികൊണ്ടിരുന്നു.

വ്രതം പാശുപതം കൃത്വാ ത്വഥര്വശിരസി സ്ഥിതമ് ഭസ്മസംഛന്നസര്വാംഗാ ബഭൂവുരമരാസ്തദാ

അമരന്മാർ അതർവശിരസിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായ പാശുപതവ്രതം ആചരിച്ച്, ശരീരമാകെ ചാരുപൂശി നിന്നു.

അഥ തേഷാം പ്രസാദാര്ഥം പശൂനാം പതിരീശ്വരഃ

അവർക്കു കൃപയുണ്ടാകാൻ പാശുപതനായ മഹേശ്വരൻ അപ്പൊഴ് ദയയോടെ മുന്നോട്ട് വന്നു.

സഗണശ്ചോമയാ സാര്ധം സാന്നിധ്യമകരോത്പ്രഭുഃ യം വിനിദ്രാ ജിതശ്വാസാ യോഗിനോ ദഗ്ധകില്ബിഷാഃ

സ്വന്തം ഗണങ്ങളോടും ഉമയോടും കൂടെ, ആ പ്രഭു അവിടെയെത്തി. പാപമില്ലാത്ത, ഉറക്കം ഇല്ലാത്ത, ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച യോഗികൾ ഹൃദയത്തിൽ ദർശിക്കുന്നവനാണ് അവൻ.

ഹൃദി പശ്യംതി തം ദേവം ദദൃശുര്ദേവപുംഗവാഃ യാമാഹുഃ പരമാം ശക്തിമീശ്വരേച്ഛാനുവര്തിനീമ്

ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ, യോഗികൾ ഹൃദയത്തിൽ കാണുന്ന ആ ദൈവത്തെ നേരിൽ കണ്ടു. ഇശ്വരന്റെ ഇച്ഛയെ അനുസരിക്കുന്ന പരമശക്തിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവളെയും അവർ കണ്ടു.

താമപശ്യന്മഹേശസ്യ വാമതോ വാമലോചനാമ് യേ വിനിര്ധൂതസംസാരാഃ പ്രാപ്താഃ ശൈവം പരം പദമ്

സാംസാരികബന്ധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ശൈവപരമപദം നേടിയവർ, മഹേശന്റെ ഇടതുവശത്ത് നില്ക്കുന്ന ഇടതുകണ്ണുള്ളവളെ അവിടെ കണ്ടു.

നിത്യസിദ്ധാശ്ച യേ വാന്യം തേ ച ദൃഷ്ടാ ഗണേശ്വരാഃ അഥ തം തുഷ്ടുവുര്ദേവാ ദേവ്യാ സഹ മഹേശ്വരമ്

എപ്പോഴും സിദ്ധരായവരും ഗണനാഥന്മാരും അവളെ ദർശിച്ചു. പിന്നെ ദേവികൾക്കൊപ്പം ദേവന്മാർ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.

സ്തോത്രൈര്മാഹേശ്വരൈര്ദിവ്യൈഃ ശ്രോതൈഃ പൌരാണികൈരപി ദേവോ ഽപി ദേവാനാലോക്യ ഘൃണയാ വൃഷഭധ്വജഃ

മഹേശ്വരനു സമർപ്പിച്ച ദിവ്യമായ സ്തോത്രങ്ങളാൽ, പുരാണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പാട്ടുകളാൽ ദേവന്മാർ അവനെ വാഴ്ത്തി; ദേവന്മാരെ കണ്ടു കാളയുധധാരിയായ ഭഗവാൻ കരുണയോടെ നോക്കി.

തുഷ്ടോ ഽസ്മീത്യാഹ സുപ്രീതസ്സ്വഭാവമധുരാം ഗിരമ് അഥ സുപ്രീതമനസം പ്രണിപത്യ വൃഷധ്വജമ് അര്ഥമഹത്തമം ദേവാഃ പപ്രച്ഛുരിമമാദരാത്

‘ഞാൻ സംതൃപ്തനാണ്’ എന്നു സ്വാഭാവികമായി മധുരമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാർ കാളയുധധാരിയെ നമസ്കരിച്ചു, വലിയൊരു കാര്യമായ ചോദ്യം ആദരപൂർവ്വം ചോദിച്ചു.

ഭഗവന്കേന മാര്ഗേണ പൂജനീയോ ഽസി ഭൂതലേ കസ്യാധികാരഃ പൂജായാം വക്തുമര്ഹസി തത്ത്വതഃ

‘ഭഗവൻ, ഭൂമിയിൽ ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ നിങ്ങളെ ആരാധിക്കണം? ആരാണ് ഈ പൂജയ്ക്ക് യോഗ്യൻ? ദയവായി സത്യം പറയണം’ എന്ന് അവർ ചോദിച്ചു.

തതഃ സസ്മിതമാലോക്യ ദേവീം ദേവവരോഹരഃ സ്വരൂപം ദര്ശയാമാസ ഘോരം സൂര്യാത്മകം പരമ്

അപ്പോൾ ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹരൻ, ദേവിയെ ചിരിച്ചുനോക്കി, ഭയങ്കരവും സൂര്യസ്വരൂപവുമായ പരമരൂപം അവിടെയിൽ പ്രകടിപ്പിച്ചു.

സര്വൈശ്വര്യഗുണോപേതം സര്വതേജോമയം പരമ് ശക്തിഭിര്മൂര്തിഭിശ്ചാംഗൈര്ഗ്രഹൈര്ദേവൈശ്ച സംവൃതമ്

സകല ഐശ്വര്യഗുണങ്ങളാലും നിറഞ്ഞ, പരമതേജസ്സാൽ തെളിഞ്ഞ, ശക്തികളും രൂപങ്ങളും അംഗങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും ദേവതകളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ രൂപം.

അഷ്ടബാഹും ചതുര്വക്ത്രമര്ധനാരീകമദ്ഭുതമ് ദൃഷ്ട്വൈവമദ്ഭുതാകാരം ദേവാ വിഷ്ണുപുരോഗമാഃ

എട്ട് കൈകളും നാലു മുഖങ്ങളും അർദ്ധനാരീശ്വരസ്വരൂപവും ഉള്ള അത്ഭുതമായ ആ രൂപം കണ്ടു, വിഷ്ണുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ദേവന്മാർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

ബുദ്ധ്വാ ദിവാകരം ദേവം ദേവീം ചൈവ നിശാകരമ് പഞ്ചഭൂതാനി ശേഷാണി തന്മയം ച ചരാചരമ്

ദേവനെ സൂര്യനായി, ദേവിയെ ചന്ദ്രനായി, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളും സകല ചലാചലങ്ങളുമെല്ലാം അവരിൽ നിന്നാണെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കി.

ഏവമുക്ത്വാ നമശ്ചക്രുസ്തസ്മൈ ചാര്ഘ്യം പ്രദായ വൈ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവർ അവനെ നമസ്കരിച്ചു, അർഘ്യം സമർപ്പിച്ചു.

സിംദൂരവര്ണായ സുമണ്ഡലായ സുവര്ണവര്ണാഭരണായ തുഭ്യമ് പദ്മാഭനേത്രായ സപംകജായ ബ്രഹ്മേന്ദ്രനാരായണകാരണായ

സിന്ദൂരവർണ്ണനായ, മനോഹരമായ രൂപമുള്ള, പൊന്നുപോലുള്ളാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച, താമരക്കണ്ണുള്ള, താമരയുയർത്തിയ, ബ്രഹ്മാവിനും ഇന്ദ്രനും നാരായണനും കാരണമായവനേ,

സുരത്നപൂര്ണം സസുവര്ണതോയം സുകുംകുമാദ്യം സകുശം സപുഷ്പമ് പ്രദത്തമാദായ സഹേമപാത്രം പ്രശസ്തമര്ഘ്യം ഭഗവന്പ്രസീദ

മുത്തുകളും പൊന്നും വെള്ളവും ഉത്തമകുങ്കുമവും ദർഭയും പുഷ്പങ്ങളും നിറച്ച, പൊന്നിൻ പാത്രത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന ഉത്തമമായ അർഘ്യം ഞങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നു; ഭഗവൻ, ദയചെയ്യണം.

നമശ്ശിവായ ശാംതായ സഗണായാദിഹേതവേ രുദ്രായ വിഷ്ണവേ തുഭ്യം ബ്രഹ്മണേ സൂര്യമൂര്തയേ

ശാന്തസ്വഭാവിയുമായ ശിവനേ, ഗണങ്ങളോടുകൂടിയവനേ, ആദികാരണമായവനേ, രുദ്രനേ, വിഷ്ണുവേ, ബ്രഹ്മാവേ, സൂര്യസ്വരൂപനേ, നമസ്കാരം.

യശ്ശിവം മണ്ഡലേ സൌരേ സംപൂജ്യൈവ സമാഹിതഃ പ്രാതര്മധ്യാഹ്നസായാഹ്നേ പ്രദദ്യാദര്ഘ്യമുത്തമമ്

ആർക്കായാലും, സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ ശിവനെ ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിച്ച്, പ്രഭാതത്തിൽ, ഉച്ചയിൽ, സായാഹ്നത്തിൽ ഉത്തമമായ അർഘ്യം സമർപ്പിക്കുന്നവൻ...

പ്രണമേദ്വാ പഠേദേതാഞ്ഛ്ലോകാഞ്ഛ്രുതിമുഖാനിമാന് ന തസ്യ ദുര്ല്ലഭം കിംചിദ്ഭക്തശ്ചേന്മുച്യതേ ദൃഢമ്

ശ്രുതികളുടെ സാരം ആയ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ വായിക്കുകയും നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവന്‌ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല; ഭക്തൻ ഉറപ്പോടെ മോക്ഷം നേടും.

തസ്മാദഭ്യര്ചയേനിത്യം ശിവമാദിത്യരൂപിണമ് ധര്മകാമാര്ഥമുക്ത്യര്ഥം മനസാ കര്മണാ ഗിരാ

അതിനാൽ, സത്യവും ധർമ്മവും ആഗ്രഹവും സമ്പത്തും മോക്ഷവും ലഭിക്കാനായി മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും സൂര്യസ്വരൂപനായ ശിവനെ എന്നും ആരാധിക്കണം.

അഥ ദേവാന്സമാലോക്യ മണ്ഡലസ്ഥോ മഹേശ്വരഃ സര്വാഗമോത്തരം ദത്ത്വാ ശാസ്ത്രമംതരധാദ്ധരഃ

അപ്പോൾ ദേവന്മാരെ നോക്കി, വട്ടത്തിൽ ഇരുന്ന മഹേശ്വരൻ എല്ലാ ആഗമങ്ങളിൽ ഉന്നതമായ ശാസ്ത്രം നൽകി അപ്രത്യക്ഷനായി.

തത്ര പൂജാധികാരോ ഽയം ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശാമിതി ജ്ഞാത്വാ പ്രണമ്യ ദേവേശം ദേവാ ജഗ്മുര്യഥാഗതമ്

അവിടെ, പൂജയ്ക്ക് ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിവർക്കാണ് അവകാശമെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ദേവന്മാർ ദേവേശനോട് നമസ്കരിച്ചു, വന്ന വഴിയേ തിരിച്ചു പോയി.

അഥ കാലേന മഹതാ തസ്മിഞ്ഛാസ്ത്രേ തിരോഹിതേ ഭര്താരം പരിപപ്രച്ഛ തദംകസ്ഥാ മഹേശ്വരീ

അതിനുശേഷം, വലിയൊരു കാലം കഴിഞ്ഞ് ആ ശാസ്ത്രം മറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭർത്താവിന്റെ മടിയിൽ ഇരുന്ന മഹേശ്വരി അവനോടു ചോദിച്ചു.

തയാ സ ചോദിതോ ദേവോ ദേവ്യാ ചന്ദ്രവിഭൂഷണഃ അവദത്കരമുദ്ധൃത്യ ശാസ്ത്രം സര്വാഗമോത്തരമ്

ദേവി ചോദിച്ചതിനാൽ, ചന്ദ്രാഭരണനായ ദേവൻ കൈ ഉയർത്തി, എല്ലാ ആഗമങ്ങളിൽ ഉന്നതമായ ശാസ്ത്രം പ്രസ്താവിച്ചു.