ശിവപുരാണമ്

സദാശിവേശ്വരാദ്യാ ഹി വിദ്യാ ഽവിദ്യേശ്വരാദയഃ അഭവന്പുരുഷാശ്ചാസ്യാഃ പ്രകൃതിശ്ച പരാത്പരാ

സദാശിവൻ, ഈശ്വരൻ തുടങ്ങിയവരും, വിദ്യേശ്വരൻ, അവിദ്യേശ്വരൻ എന്നിവരും, പുരുഷന്മാരും പരപ്രകൃതിയും ഇവിടെയുണ്ടായി.

മഹദാദിവിശേഷാംതാസ്ത്വജാദ്യാശ്ചാപി മൂര്തയഃ യച്ചാന്യദസ്തി തത്സര്വം തസ്യാഃ കാര്യം ന സംശയഃ

വലിയതിൽ നിന്നു ചെറിയതിലേക്കുള്ള എല്ലാം രൂപങ്ങളും, അജാതം മുതലായവയും, മറ്റെന്തെല്ലാം ഉണ്ടോ അതൊക്കെയും അവളുടെ പ്രവർത്തനമാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

സാ ശക്തിസ്സര്വഗാ സൂക്ഷ്മാ പ്രബോധാനംദരൂപിണീ ശക്തിമാനുച്യതേ ദേവശ്ശിവശ്ശീതാംശുഭൂഷണഃ

അവളാണ് സർവ്വവ്യാപകവും സൂക്ഷ്മവുമായ ശക്തി, ഉണർവിന്റെ സ്വരൂപം. ശക്തിയുള്ളവൻ എന്നത് ശിവനെയാണ് പറയുന്നത്; ചന്ദ്രനെ അലങ്കാരമാക്കി ധരിക്കുന്നവൻ.

വേദ്യശ്ശിവശ്ശിവാ വിദ്യാ പ്രജ്ഞാ ചൈവ ശ്രുതിഃ സ്മൃതിഃ ധൃതിരേഷാ സ്ഥിതിര്നിഷ്ഠാ ജ്ഞാനേച്ഛാകര്മശക്തയഃ

അറിയേണ്ടത് ശിവനാണ്, അറിവും ജ്ഞാനവും, വെളിപ്പാട്, അനുസ്മരണം ഇവയും ശിവയാണ്. അവളാണ് ധൈര്യവും സ്ഥിരതയും ഉറച്ച നിലയും, അറിവിന്റെ, ഇച്ഛയുടെ, പ്രവർത്തിയുടെ ശക്തികളും.

ആജ്ഞാ ചൈവ പരം ബ്രഹ്മ ദ്വേ വിദ്യേ ച പരാപരേ ശുദ്ധവിദ്യാ ശുദ്ധകലാ സര്വം ശക്തികൃതം യതഃ

ആജ്ഞയും പരബ്രഹ്മവും, ഉന്നതവും താഴ്ന്നതുമായ രണ്ടു വിദ്യകളും, ശുദ്ധമായ അറിവും ശുദ്ധകലയും — ഇതെല്ലാം ശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്.

മായാ ച പ്രകൃതിര്ജീവോ വികാരോ വികൃതിസ്തഥാ അസച്ച സച്ച യത്കിംചിത്തയാ സര്വമിദം തതമ്

മായയും പ്രകൃതിയും ജീവനും മാറ്റങ്ങളും രൂപാന്തരങ്ങളും, അസത്യം സത്യം എന്നിവയും — എന്തെല്ലാം ഉണ്ടോ അതൊക്കെയും അവളാൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

സാ ദേവീ മായയാ സര്വം ബ്രഹ്മാംഡം സചരാചരമ് മോഹയത്യപ്രയത്നേന മോചയത്യപി ലീലയാ

ആ ദേവി തന്റെ മായയുടെ വഴി, ചലനമുള്ളതും ചലനമില്ലാത്തതുമായ ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡം എളുപ്പത്തിൽ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; കളിയോടെ തന്നെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അനയാ സഹ സര്വേശഃ സപ്തവിംശപ്രകാരയാ വിശ്വം വ്യാപ്യ സ്ഥിതസ്തസ്മാന്മുക്തിരത്ര പ്രവര്തതേ

അവളോടൊപ്പം സർവ്വേശ്വരൻ ഇരുപത്തിയേഴു രൂപങ്ങളിലൂടെ സർവ്വവിശ്വം വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് മോക്ഷം ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നത്.

മുമുക്ഷവഃ പുരാ കേചിന്മുനയോ ബ്രഹ്മവാദിനഃ സംശയാവിഷ്ടമനസോ വിസ്മൃശംതി യഥാതഥമ്

മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ച ചില മുനികളും ബ്രഹ്മത്തെ വിശദീകരിച്ചവരും, സംശയത്തിൽ ആകുലരായി, എല്ലാം ആലോചിച്ചു.

കിം കാരണം കുതോ ജാതാ ജീവാമഃ കേന വാ വയമ് കുത്രാസ്മാകം സംപ്രതിഷ്ഠാ കേന വാധിഷ്ഠിതാ വയമ്

എന്താണ് കാരണം? എവിടുനിന്നാണ് നാം ജനിക്കുന്നത്? ആരാൽ നാം ജീവിക്കുന്നു? എവിടെയാണ് നമ്മുടെ അടിസ്ഥാനമോ ആധാരമോ? ആരാണ് നമ്മെ നിലനിര്‍ത്തുന്നത്?

കേന വര്താമഹേ ശശ്വത്സുഖേഷ്വന്യേഷു ചാനിശമ് അവിലംഘ്യാ ച വിശ്വസ്യ വ്യവസ്ഥാ കേന വാ കൃതാ

ആരാൽ നാം എപ്പോഴും സന്തോഷത്തിലും മറ്റും, പകലും രാത്രിയും നിലനിൽക്കുന്നു? ആരാണ് ഈ വിശ്വത്തിന്റെ അറ്റുവീഴാത്ത ക്രമം സ്ഥാപിച്ചത്?

കാലസ്യ ഭാവോ നിയതിര്യദൃച്ഛാ നാത്ര യുജ്യതേ ഭൂതാനി യോനിഃ പുരുഷോ യോഗീ ചൈഷാം പരോ ഽഥ വാ

കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവം, വിധി, യാദൃച്ഛികത — ഇതൊന്നും ഇവിടെ അനുയോജ്യമല്ല; ഭൂതങ്ങൾ, യോനി, പുരുഷൻ, പരമമായ യോഗി — ഇവയെക്കുറിച്ചാണ് ചിന്തിക്കുന്നത്.

അചേതനത്വാത്കാലാദേശ്ചേതനത്വേപി ചാത്മനഃ സുഖദുഃഖാനി ഭൂതത്വാദനീശത്വാദ്വിചാര്യതേ

കാലം മുതലായവ ജഡങ്ങളാണ്; ആത്മാവ് ചൈതന്യമാണെങ്കിലും, സുഖദുഃഖങ്ങൾ ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നാണ്, അതിനാൽ സ്വാധീനശൂന്യതയും പരിഗണിക്കുന്നു.

തദ്ധ്യാനയോഗാനുഗതാം പ്രപശ്യഞ്ഛക്തിമൈശ്വരീമ് പാശവിച്ഛേദികാം സാക്ഷാന്നിഗൂഢാം സ്വഗുണൈര്ഭൃശമ്

ധ്യാനവും യോഗവും വഴി ലഭിക്കുന്ന, ബന്ധങ്ങൾ നേരിട്ട് മുറിച്ചുകളയുന്ന, മറഞ്ഞിരിപ്പിനിടയിലും സ്വന്തം ഗുണങ്ങളിൽ സമൃദ്ധമായ ദൈവശക്തിയെ അവർ കണ്ടു.

തയാ വിച്ഛിന്നപാശാസ്തേ സര്വകാരണകാരണമ് ശക്തിമംതം മഹാദേവമപശ്യന്ദിവ്യചക്ഷുഷാ

അവളുടെ വഴി അവരുടെ ബന്ധങ്ങൾ മുറിച്ചപ്പോൾ, ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ ശക്തിയുള്ള മഹാദേവനെ, സർവ്വകാരണങ്ങളുടെ കാരണമായവനെ അവർ കണ്ടു.

യഃ കാരണാന്യശേഷാണി കാലാത്മസഹിതാനി ച അപ്രമേയോ ഽനയാ ശക്ത്യാ സകലം യോ ഽധിതിഷ്ഠതി

കാലത്തോടും ആത്മാവിനോടും കൂടെ, എല്ലാകാരണങ്ങളും അവശേഷിപ്പിക്കാതെ നിലനിര്‍ത്തുന്ന, അളക്കാനാകാത്തവൻ, ഈ same ശക്തിയാൽ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

തതഃ പ്രസാദയോഗേന യോഗേന പരമേണ ച ദൃഷ്ടേന ഭക്തിയോഗേന ദിവ്യഃ ഗതിമവാപ്നുയുഃ

അതിനുശേഷം, കൃപയും പരമയോഗവും ഭക്തിയോഗവും ചേർന്ന്, അവർ ദിവ്യമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുന്നു.

തസ്മാത്സഹ തഥാ ശക്ത്യാ ഹൃദി പശ്യംതി യേ ശിവമ് തേഷാം ശാശ്വതികീ ശാംതിര്നൈതരേഷാമിതി ശ്രുതിഃ

അതിനാൽ, ആ ശക്തിയോടൊപ്പം ഹൃദയത്തിൽ ശിവനെ കാണുന്നവർക്കാണ് ശാശ്വതമായ സമാധാനം; മറ്റുള്ളവർക്കല്ല എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.

ന ഹി ശക്തിമതശ്ശക്ത്യാ വിപ്രയോഗോ ഽസ്തി ജാതുചിത് തസ്മാച്ഛക്തേഃ ശക്തിമതസ്താദാത്മ്യാന്നിര്വൃതിര്ദ്വയോഃ

ശക്തിയുള്ളവനും ശക്തിയും ഒരിക്കലും വേർപെടുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് ശക്തിയും ശക്തിയുള്ളവനും ഒരുമയാൽ ഇരുവർക്കും മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.

ക്രമോ വിവക്ഷിതോ നൂനം വിമുക്തൌ ജ്ഞാനകര്മണോഃ പ്രസാദേ സതി സാ മൂര്തിര്യസ്മാത്കരതലേ സ്ഥിതാ

വിമുക്തിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ജ്ഞാനവും കര്‍മ്മവും ക്രമമായി നടക്കുന്നു; ദൈവാനുഗ്രഹം ലഭിക്കുമ്പോള്‍ ആ സത്യം കൈയിലിരിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വ്യക്തമായി കാണാം.

ദേവോ വാ ദാനവോ വാപി പശുര്വാ വിഹഗോ ഽപി വാ കീരോ വാഥ കൃമിര്വാപി മുച്യതേ തത്പ്രസാദതഃ

ദേവന്‍, അസുരന്‍, മൃഗം, പക്ഷി, കിളി, അഥവാ കീടം പോലും ആ ദൈവാനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാല്‍ മോക്ഷം നേടുന്നു.

ഗര്ഭസ്ഥോ ജായമാനോ വാ ബാലോ വാ തരുണോ.പി വാ വൃദ്ധോ വാ മ്രിയമാണോ വാ സ്വര്ഗസ്ഥോ വാഥ നാരകീ

ഗര്‍ഭത്തില്‍, ജനിക്കുമ്പോള്‍, ബാല്യത്തില്‍, യൗവനത്തില്‍, വൃദ്ധാവസ്ഥയില്‍, മരിക്കുമ്പോള്‍, സ്വര്‍ഗത്തില്‍, അഥവാ നരകത്തില്‍ ആയാലും —

പതിതോ വാപി ധര്മാത്മാ പംഡിതോ മൂഢ ഏവ വാ പ്രസാദേ തത്ക്ഷണാദേവ മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ

പതിച്ചവന്‍, ധാര്‍മികന്‍, പണ്ഡിതന്‍, അജ്ഞാനി — ആരായാലും ദൈവാനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാല്‍ ആ സമയത്ത് തന്നെ മോക്ഷം ലഭിക്കും; ഇതില്‍ സംശയമില്ല.

അയോഗ്യാനാം ച കാരുണ്യാദ്ഭക്താനാം പരമേശ്വരഃ പ്രസീദതി ന സംദേഹോ വിഗൃഹ്യ വിവിധാന്മലാന്

യോഗ്യരല്ലാത്ത ഭക്തന്മാരോടും പരമേശ്വരന്‍ കരുണകൊണ്ട് അനുഗ്രഹം കാണിക്കുന്നു; സംശയമില്ല, അവരുടെ വിവിധ അശുദ്ധികള്‍ അകറ്റുന്നു.

പ്രസദാദേവ സാ ഭക്തിഃ പ്രസാദോ ഭക്തിസംഭവഃ അവസ്ഥാഭേദമുത്പ്രേക്ഷ്യ വിദ്വാംസ്തത്ര ന മുഹ്യതി

ദൈവാനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഭക്തി ഉണ്ടാകുന്നത്; ഭക്തിയില്‍ നിന്നാണ് അനുഗ്രഹം ജനിക്കുന്നത്. അവസ്ഥകളുടെ വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കി ജ്ഞാനികള്‍ ഇവയില്‍ ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രസാദപൂര്വികാ യേയം ഭുക്തിമുക്തിവിധായിനീ നൈവ സാ ശക്യതേ പ്രാപ്തും നരൈരേകേന ജന്മനാ

ഭോഗവും മോക്ഷവും നല്‍കുന്ന ഈ ദൈവാനുഗ്രഹം മനുഷ്യന് ഒരൊറ്റ ജന്മത്തില്‍ നേടാന്‍ കഴിയില്ല.

അനേകജന്മസിദ്ധാനാം ശ്രൌതസ്മാര്താനുവര്തിനാമ് വിരക്താനാം പ്രബുദ്ധാനാം പ്രസീദതി മഹേശ്വരഃ

അനേകം ജന്മങ്ങളില്‍ സിദ്ധരായവരും, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ജീവിക്കുന്നവരും, വിരക്തരായവരും, ഉണര്‍ന്നവരുമായവര്‍ക്ക് മഹാദേവന്‍ അനുഗ്രഹം നല്‍കുന്നു.

പ്രസന്നേ സതി ദേവേശ പശൌ തസ്മിന്പ്രവര്തതേ അസ്തി നാഥോ മമേത്യല്പാ ഭക്തിര്ബുദ്ധിപുരസ്സരാ

ദേവന്മാരുടെ ദൈവം ദയയോടെ നോക്കുമ്പോള്‍, മൃഗത്തിലും 'എന്‍കാര്യം ദൈവം ഉണ്ട്, അവന്‍ എന്‍റെതാണു' എന്ന ചിന്തയും കുറച്ചു ഭക്തിയും ബുദ്ധിയോടൊപ്പം ഉദയം ചെയ്യുന്നു.

തപസാ വിവിധൈശ്ശൈവൈര്ധര്മൈസ്സംയുജ്യതേ നരഃ തത്ര യോഗേ തദഭ്യാസസ്തതോ ഭക്തിഃ പരാ ഭവേത്

നാനാ ശൈവ വ്രതങ്ങളുടെയും ധര്‍മ്മങ്ങളുടെയും വഴി മനുഷ്യന്‍ ഏകീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ യോഗാഭ്യാസം നടത്തി ഉന്നതമായ ഭക്തി ലഭിക്കുന്നു.