ശിവപുരാണമ്

ശംഭോ പ്രണവവാച്യസ്യ ഭവനാത്തജ്ജപാദപി യാ സിദ്ധിസ്സാ പരാ പ്രാപ്യാ ഭവത്യേവ ന സംശയഃ

ശംഭുവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പ്രണവം ഉച്ചരിക്കുന്നതിലൂടെ, അതിന്റെ ജപം നടത്തിയാൽ പരമമായ സിദ്ധി ലഭിക്കും എന്നതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.

തസ്മാദേകാക്ഷരം ദേവമാഹുരാഗമപാരഗാഃ വാച്യവാചകയോരൈക്യം മന്യമാനാ മനസ്വിനഃ

അതുകൊണ്ട്, ആഗമങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞവർ, വാച്യവും വാചകവും ഏകത്വം ഉള്ളതെന്നു മനസ്സിലാക്കി, ഏകാക്ഷരമായ ദൈവത്തെ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.

അസ്യ മാത്രാഃ സമാഖ്യാതാശ്ചതസ്രോ വേദമൂര്ധനി അകാരശ്ചാപ്യുകാരശ്ച മകാരോ നാദ ഇത്യപി

വേദത്തിന്റെ തലയിൽ ഈ പ്രണവത്തിന്റെ നാല് ഭാഗങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: അകാരം, ഉകാരവും, മകാരവും, കൂടാതെ നാദം എന്നതും.

അകാരം ബഹ്വൃചം പ്രാഹുരുകാരോ യജുരുച്യതേ മകാരഃ സാമനാദോസ്യ ശ്രുതിരാഥര്വണീ സ്മൃതാഃ

'അ' എന്നത് ഋഗ്വേദം, 'ഉ' യജുര്‍വേദം, 'മ' സാമവേദം, നാദം അതർവണവേദം എന്നാണ് ഓർമിക്കപ്പെടുന്നത്.

അകാരശ്ച മഹാബീജം രജഃ സ്രഷ്ടാ ചതുര്മുഖഃ ഉകാരഃ പ്രകൃതിര്യോനിഃ സത്ത്വം പാലയിതാ ഹരിഃ

'അ' മഹാബീജവും, രജസ്സും, നാലുമുഖനായ സ്രഷ്ടാവും ആണ്; 'ഉ' പ്രകൃതിയും, യോനിയും, സത്ത്വവും, രക്ഷകനായ ഹരിയും ആണ്.

മകാരഃ പുരുഷോ ബീജം തമഃ സംഹാരകോ ഹരഃ നാദഃ പരഃ പുമാനീശോ നിര്ഗുണോ നിഷ്ക്രിയഃ ശിവഃ

'മ' പുരുഷനും, ബീജവും, തമസ്സും, സംഹാരകനായ ഹരനും ആണ്; നാദം പരമപുരുഷനും, ഗുണരഹിതനും, കർമ്മരഹിതനും ആയ ശിവനാണ്.

സര്വം തിസൃഭിരേവേദം മാത്രാഭിര്നിഖിലം ത്രിധാ അഭിധായ ശിവാത്മാനം ബോധയത്യര്ധമാത്രയാ

ഈ മൂന്നു അക്ഷരങ്ങൾകൊണ്ട് ഈ സർവ്വവും മൂന്നു രൂപത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു; അർദ്ധമാത്രയാൽ ശിവാത്മാവിനെ അവൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

യസ്മാത്പരം നാപരമസ്തി കിംചിദ്യസ്മാന്നാണീയോ ന ജ്യായോ ഽസ്തി കിംചിത് വൃക്ഷ ഇവ സ്തബ്ധോ ദിവി തിഷ്ഠത്യേകസ്തേനേദം പൂര്ണം പുരുഷേണ സര്വമ്

അവനേക്കാൾ ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ ഒന്നുമില്ല; ഒരു വൃക്ഷം ആകാശത്ത് ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നതുപോലെ, പരപുരുഷനായ അവൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറച്ചിരിക്കുന്നു.

ശക്തിസ്സ്വാഭവികീ തസ്യ വിദ്യാ വിശ്വവിലക്ഷണാ ഏകാനേകസ്യ രൂപേണ ഭാതി ഭാനോരിവ പ്രഭാ

അവന്റെ ശക്തി സ്വാഭാവികവും, അവന്റെ ജ്ഞാനം ലോകത്തിൽ അതുല്യവുമാണ്; അതു അനേകം രൂപങ്ങളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ.

അനംതാഃ ശക്തയോ യസ്യാ ഇച്ഛാജ്ഞാനക്രിയാദയഃ മായാദ്യാശ്ചാഭവന്വഹ്നോര്വിസ്ഫുലിംഗാ യഥാ തഥാ

അവനു അനന്തമായ ശക്തികളുണ്ട്—ഇച്ഛ, ജ്ഞാനം, ക്രിയ തുടങ്ങിയവ; മായ മുതലായവ അഗ്നിയിൽ നിന്നു ചിതലുകൾപോലെ ഉദിക്കുന്നു.

സദാശിവേശ്വരാദ്യാ ഹി വിദ്യാ ഽവിദ്യേശ്വരാദയഃ അഭവന്പുരുഷാശ്ചാസ്യാഃ പ്രകൃതിശ്ച പരാത്പരാ

സദാശിവൻ, ഈശ്വരൻ തുടങ്ങിയവരും, വിദ്യേശ്വരൻ, അവിദ്യേശ്വരൻ എന്നിവരും, പുരുഷന്മാരും പരപ്രകൃതിയും ഇവിടെയുണ്ടായി.

മഹദാദിവിശേഷാംതാസ്ത്വജാദ്യാശ്ചാപി മൂര്തയഃ യച്ചാന്യദസ്തി തത്സര്വം തസ്യാഃ കാര്യം ന സംശയഃ

വലിയതിൽ നിന്നു ചെറിയതിലേക്കുള്ള എല്ലാം രൂപങ്ങളും, അജാതം മുതലായവയും, മറ്റെന്തെല്ലാം ഉണ്ടോ അതൊക്കെയും അവളുടെ പ്രവർത്തനമാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

സാ ശക്തിസ്സര്വഗാ സൂക്ഷ്മാ പ്രബോധാനംദരൂപിണീ ശക്തിമാനുച്യതേ ദേവശ്ശിവശ്ശീതാംശുഭൂഷണഃ

അവളാണ് സർവ്വവ്യാപകവും സൂക്ഷ്മവുമായ ശക്തി, ഉണർവിന്റെ സ്വരൂപം. ശക്തിയുള്ളവൻ എന്നത് ശിവനെയാണ് പറയുന്നത്; ചന്ദ്രനെ അലങ്കാരമാക്കി ധരിക്കുന്നവൻ.

വേദ്യശ്ശിവശ്ശിവാ വിദ്യാ പ്രജ്ഞാ ചൈവ ശ്രുതിഃ സ്മൃതിഃ ധൃതിരേഷാ സ്ഥിതിര്നിഷ്ഠാ ജ്ഞാനേച്ഛാകര്മശക്തയഃ

അറിയേണ്ടത് ശിവനാണ്, അറിവും ജ്ഞാനവും, വെളിപ്പാട്, അനുസ്മരണം ഇവയും ശിവയാണ്. അവളാണ് ധൈര്യവും സ്ഥിരതയും ഉറച്ച നിലയും, അറിവിന്റെ, ഇച്ഛയുടെ, പ്രവർത്തിയുടെ ശക്തികളും.

ആജ്ഞാ ചൈവ പരം ബ്രഹ്മ ദ്വേ വിദ്യേ ച പരാപരേ ശുദ്ധവിദ്യാ ശുദ്ധകലാ സര്വം ശക്തികൃതം യതഃ

ആജ്ഞയും പരബ്രഹ്മവും, ഉന്നതവും താഴ്ന്നതുമായ രണ്ടു വിദ്യകളും, ശുദ്ധമായ അറിവും ശുദ്ധകലയും — ഇതെല്ലാം ശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്.

മായാ ച പ്രകൃതിര്ജീവോ വികാരോ വികൃതിസ്തഥാ അസച്ച സച്ച യത്കിംചിത്തയാ സര്വമിദം തതമ്

മായയും പ്രകൃതിയും ജീവനും മാറ്റങ്ങളും രൂപാന്തരങ്ങളും, അസത്യം സത്യം എന്നിവയും — എന്തെല്ലാം ഉണ്ടോ അതൊക്കെയും അവളാൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

സാ ദേവീ മായയാ സര്വം ബ്രഹ്മാംഡം സചരാചരമ് മോഹയത്യപ്രയത്നേന മോചയത്യപി ലീലയാ

ആ ദേവി തന്റെ മായയുടെ വഴി, ചലനമുള്ളതും ചലനമില്ലാത്തതുമായ ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡം എളുപ്പത്തിൽ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; കളിയോടെ തന്നെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അനയാ സഹ സര്വേശഃ സപ്തവിംശപ്രകാരയാ വിശ്വം വ്യാപ്യ സ്ഥിതസ്തസ്മാന്മുക്തിരത്ര പ്രവര്തതേ

അവളോടൊപ്പം സർവ്വേശ്വരൻ ഇരുപത്തിയേഴു രൂപങ്ങളിലൂടെ സർവ്വവിശ്വം വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് മോക്ഷം ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നത്.

മുമുക്ഷവഃ പുരാ കേചിന്മുനയോ ബ്രഹ്മവാദിനഃ സംശയാവിഷ്ടമനസോ വിസ്മൃശംതി യഥാതഥമ്

മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ച ചില മുനികളും ബ്രഹ്മത്തെ വിശദീകരിച്ചവരും, സംശയത്തിൽ ആകുലരായി, എല്ലാം ആലോചിച്ചു.

കിം കാരണം കുതോ ജാതാ ജീവാമഃ കേന വാ വയമ് കുത്രാസ്മാകം സംപ്രതിഷ്ഠാ കേന വാധിഷ്ഠിതാ വയമ്

എന്താണ് കാരണം? എവിടുനിന്നാണ് നാം ജനിക്കുന്നത്? ആരാൽ നാം ജീവിക്കുന്നു? എവിടെയാണ് നമ്മുടെ അടിസ്ഥാനമോ ആധാരമോ? ആരാണ് നമ്മെ നിലനിര്‍ത്തുന്നത്?

കേന വര്താമഹേ ശശ്വത്സുഖേഷ്വന്യേഷു ചാനിശമ് അവിലംഘ്യാ ച വിശ്വസ്യ വ്യവസ്ഥാ കേന വാ കൃതാ

ആരാൽ നാം എപ്പോഴും സന്തോഷത്തിലും മറ്റും, പകലും രാത്രിയും നിലനിൽക്കുന്നു? ആരാണ് ഈ വിശ്വത്തിന്റെ അറ്റുവീഴാത്ത ക്രമം സ്ഥാപിച്ചത്?

കാലസ്യ ഭാവോ നിയതിര്യദൃച്ഛാ നാത്ര യുജ്യതേ ഭൂതാനി യോനിഃ പുരുഷോ യോഗീ ചൈഷാം പരോ ഽഥ വാ

കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവം, വിധി, യാദൃച്ഛികത — ഇതൊന്നും ഇവിടെ അനുയോജ്യമല്ല; ഭൂതങ്ങൾ, യോനി, പുരുഷൻ, പരമമായ യോഗി — ഇവയെക്കുറിച്ചാണ് ചിന്തിക്കുന്നത്.

അചേതനത്വാത്കാലാദേശ്ചേതനത്വേപി ചാത്മനഃ സുഖദുഃഖാനി ഭൂതത്വാദനീശത്വാദ്വിചാര്യതേ

കാലം മുതലായവ ജഡങ്ങളാണ്; ആത്മാവ് ചൈതന്യമാണെങ്കിലും, സുഖദുഃഖങ്ങൾ ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നാണ്, അതിനാൽ സ്വാധീനശൂന്യതയും പരിഗണിക്കുന്നു.

തദ്ധ്യാനയോഗാനുഗതാം പ്രപശ്യഞ്ഛക്തിമൈശ്വരീമ് പാശവിച്ഛേദികാം സാക്ഷാന്നിഗൂഢാം സ്വഗുണൈര്ഭൃശമ്

ധ്യാനവും യോഗവും വഴി ലഭിക്കുന്ന, ബന്ധങ്ങൾ നേരിട്ട് മുറിച്ചുകളയുന്ന, മറഞ്ഞിരിപ്പിനിടയിലും സ്വന്തം ഗുണങ്ങളിൽ സമൃദ്ധമായ ദൈവശക്തിയെ അവർ കണ്ടു.

തയാ വിച്ഛിന്നപാശാസ്തേ സര്വകാരണകാരണമ് ശക്തിമംതം മഹാദേവമപശ്യന്ദിവ്യചക്ഷുഷാ

അവളുടെ വഴി അവരുടെ ബന്ധങ്ങൾ മുറിച്ചപ്പോൾ, ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ ശക്തിയുള്ള മഹാദേവനെ, സർവ്വകാരണങ്ങളുടെ കാരണമായവനെ അവർ കണ്ടു.

യഃ കാരണാന്യശേഷാണി കാലാത്മസഹിതാനി ച അപ്രമേയോ ഽനയാ ശക്ത്യാ സകലം യോ ഽധിതിഷ്ഠതി

കാലത്തോടും ആത്മാവിനോടും കൂടെ, എല്ലാകാരണങ്ങളും അവശേഷിപ്പിക്കാതെ നിലനിര്‍ത്തുന്ന, അളക്കാനാകാത്തവൻ, ഈ same ശക്തിയാൽ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

തതഃ പ്രസാദയോഗേന യോഗേന പരമേണ ച ദൃഷ്ടേന ഭക്തിയോഗേന ദിവ്യഃ ഗതിമവാപ്നുയുഃ

അതിനുശേഷം, കൃപയും പരമയോഗവും ഭക്തിയോഗവും ചേർന്ന്, അവർ ദിവ്യമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുന്നു.

തസ്മാത്സഹ തഥാ ശക്ത്യാ ഹൃദി പശ്യംതി യേ ശിവമ് തേഷാം ശാശ്വതികീ ശാംതിര്നൈതരേഷാമിതി ശ്രുതിഃ

അതിനാൽ, ആ ശക്തിയോടൊപ്പം ഹൃദയത്തിൽ ശിവനെ കാണുന്നവർക്കാണ് ശാശ്വതമായ സമാധാനം; മറ്റുള്ളവർക്കല്ല എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.

ന ഹി ശക്തിമതശ്ശക്ത്യാ വിപ്രയോഗോ ഽസ്തി ജാതുചിത് തസ്മാച്ഛക്തേഃ ശക്തിമതസ്താദാത്മ്യാന്നിര്വൃതിര്ദ്വയോഃ

ശക്തിയുള്ളവനും ശക്തിയും ഒരിക്കലും വേർപെടുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് ശക്തിയും ശക്തിയുള്ളവനും ഒരുമയാൽ ഇരുവർക്കും മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.