ശിവപുരാണമ്

അദൃശ്യമപരേ പ്രാഹുര്ദൃശ്യമിത്യപരേ വിദുഃ വാച്യമിത്യപരേ പ്രാഹുരവാച്യമിതി ചാപരേ ശബ്ദാത്മകം പരേ പ്രാഹുശ്ശബ്ദാതീതമഥാപരേ

ചിലർ അവനെ കാണാനാവാത്തവൻ എന്നു പറയുന്നു, മറ്റുള്ളവർ കാണാവുന്നവൻ എന്നു അറിയുന്നു; ചിലർ പറയാവുന്നവൻ എന്നു പറയുന്നു, മറ്റുള്ളവർ പറയാനാവാത്തവൻ എന്നും പറയുന്നു; ചിലർ ശബ്ദസ്വരൂപൻ എന്നു പറയുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ശബ്ദത്തിന് അതീതൻ എന്നും പറയുന്നു.

കേചിച്ചിന്താമയം പ്രാഹുശ്ചിന്തയാ രഹിതം പരേ ജ്ഞാനാത്മകം പരേ പ്രാഹുര്വിജ്ഞാനമിതി ചാപരേ

ചിലർ അവനെ ചിന്താമയൻ എന്നു പറയുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ചിന്തയില്ലാത്തവൻ എന്നു പറയുന്നു; ചിലർ ജ്ഞാനസ്വരൂപൻ എന്നു പറയുന്നു, മറ്റുള്ളവർ വിജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നു.

കേചിച്ജ്ഞേയമിതി പ്രാഹുരജ്ഞേയമിതി കേചന പരമേകേ തമേവാഹുരപരം ച തഥാ പരേ

ചിലർ അവനെ അറിയാവുന്നവൻ എന്നു പറയുന്നു, മറ്റുള്ളവർ അറിയാനാകാത്തവൻ എന്നു പറയുന്നു; ചിലർ പരമൻ എന്നൊരുവൻ മാത്രമെന്നു പറയുന്നു, മറ്റുള്ളവർ വേറൊരുവൻ എന്നും പറയുന്നു.

ഏവം വികല്പ്യമാനം തു യാഥാത്മ്യം പരമേഷ്ഠിനഃ നാധ്യവസ്യംതി മുനയോ നാനാപ്രത്യയകാരണാത്

ഇങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ പറയുമ്പോഴും, പരമേശ്വരന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം, വിവിധ വിശ്വാസങ്ങൾ കൊണ്ടു, മുനികൾക്ക് നിർണയിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.

യേ പുനസ്സര്വഭാവേന പ്രപന്നാഃ പരമേശ്വരമ് തേ ഹി ജാനംത്യയത്നേന ശിവം പരമകാരണമ്

എന്നാൽ, മുഴുവൻ മനസ്സോടെ പരമേശ്വരനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചവർക്ക്, ശിവൻ എന്ന പരമകാരണം യാതൊരു പ്രയാസമില്ലാതെ അറിയാൻ കഴിയും.

താവദ്ദുഃഖേ വര്തതേ ബദ്ധപാശഃ സംസാരേ ഽസ്മിഞ്ചക്രനേമിക്രമേണ

ഈ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ, ബന്ധനങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി, ഒരാൾ ദു:ഖത്തിൽ തന്നെ കഴിയുന്നു, ചക്രത്തിന്റെ അരയാൽ പോലെ അനന്തമായി ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.

തദാവിദ്വാന്പുണ്യപാപേ വിധൂയ നിരംജനഃ പരമമുപൈതി സാമ്യമ്

അജ്ഞാനി പുണ്യവും പാപവും വിട്ടുകളഞ്ഞാൽ, അവൻ മലിനതയില്ലാത്തവനായി, പരമമായ സമത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.

നശിവസ്യാണവോ ബംധഃ കാര്യോ മായേയ ഏവ വാ പ്രാകൃതോ വാഥ ബോദ്ധാ വാ ഹ്യഹംകാരാത്മകസ്തഥാ

ശിവനോടു ബന്ധമില്ലാത്ത ആത്മാവിന്റെ ബന്ധം മായയാൽ, പ്രകൃതിയാൽ, ജ്ഞാനത്താൽ, അഹങ്കാരസ്വഭാവത്താൽ മാത്രമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.

നൈവാസ്യ മാനസോ ബംധോ ന ചൈത്തോ നേംദ്രിയാത്മകഃ ന ച തന്മാത്രബംധോ ഽപി ഭൂതബംധോ ന കശ്ചന

അവനു മനസ്സിന്റെ ബന്ധവും, ചിത്തത്തിന്റെ ബന്ധവും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ബന്ധവും ഇല്ല; സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളാലോ, സ്ഥൂലഭൂതങ്ങളാലോ യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല.

ന ച കാലഃ കലാ ചൈവ ന വിദ്യാ നിയതിസ്തഥാ ന രാഗോ ന ച വിദ്വേഷഃ ശംഭോരമിതതേജസഃ

കാലം, അതിന്റെ വിഭജനം, ജ്ഞാനം, വിധി, ആസക്തി, ദ്വേഷം — ഇതൊന്നും അനന്തതേജസ്സുള്ള ശംഭുവിനെ ബന്ധിപ്പിക്കില്ല.

ന ചാസ്ത്യഭിനിവേശോ ഽസ്യ കുശലാ ഽകുശലാന്യപി കര്മാണി തദ്വിപാകശ്ച സുഖദുഃഖേ ച തത്ഫലേ

അവനിൽ ആസക്തിയില്ല; നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ കർമങ്ങൾക്കും അവയുടെ ഫലങ്ങൾക്കും, അതിൽ നിന്നുള്ള സുഖദു:ഖങ്ങൾക്കും അവനിൽ ബന്ധമില്ല.

ആശയൈര്നാപി സംബന്ധഃ സംസ്കാരൈഃ കര്മണാമപി ഭോഗൈശ്ച ഭോഗസംസ്കാരൈഃ കാലത്രിതയഗോചരൈഃ

ആശയങ്ങളാലോ, കർമങ്ങളുടെ സംസ്കാരങ്ങളാലോ, അനുഭവങ്ങളാലോ, അനുഭവങ്ങളുടെ സംസ്കാരങ്ങളാലോ, മൂന്നു കാലങ്ങളിലേതുമായ കാര്യങ്ങളാലോ അവനിൽ ബന്ധമില്ല.

ന തസ്യ കാരണം കര്താ നാദിരംതസ്തഥാംതരമ് ന കര്മ കരണം വാപി നാകാര്യം കാര്യമേവ ച

അവനു കാരണമില്ല, കര്‍ത്താവില്ല, ആദിയില്ല, അന്ത്യമില്ല, ഇടയില്ല; കർമ്മമോ ഉപകരണമോ, കര്‍മ്മഫലമോ ഒന്നും അവനിൽ ഇല്ല.

നാസ്യ ബംധുരബംധുര്വാ നിയംതാ പ്രേരകോ ഽപി വാ ന പതിര്ന ഗുരുസ്ത്രാതാ നാധികോ ന സമസ്തഥാ

അവനു സ്നേഹിതനോ ശത്രുവോ ഇല്ല; നിയന്ത്രിക്കാനോ പ്രേരിപ്പിക്കാനോ ആരുമില്ല; അവനു യജമാനനോ ഗുരുവോ രക്ഷകനോ ഇല്ല; അവനു മേലാളനോ തുല്യനോ ഇല്ല.

ന ജന്മമരണേ തസ്യ ന കാംക്ഷിതമകാംക്ഷിതമ് ന വിധിര്ന നിഷേധശ്ച ന മുക്തിര്ന ച ബന്ധനമ്

അവനു ജന്മമോ മരണമോ ഇല്ല; ആഗ്രഹിച്ചതോ ആഗ്രഹിക്കാത്തതോ ഒന്നുമില്ല; നിർദ്ദേശമോ നിരോധനമോ ഇല്ല; മോക്ഷമോ ബന്ധനമോ ഇല്ല.

നാസ്തി യദ്യദകല്യാണം തത്തദസ്യ കദാചന കല്യാണം സകലം ചാസ്തി പരമാത്മാ ശിവോ യതഃ

ശിവൻ എന്ന പരമാത്മാവിന് ഒരിക്കലും ദോഷം ഉണ്ടാവില്ല; എല്ലാ മംഗളവും എല്ലായ്പ്പോഴും അവനിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

സ ശിവസ്സര്വമേവേദമധിഷ്ഠായ സ്വശക്തിഭിഃ അപ്രച്യുതസ്സ്വതോ ഭാവഃ സ്ഥിതഃ സ്ഥാണുരതഃ സ്മൃതഃ

സ്വന്തം ശക്തികളാൽ എല്ലാം ആധാരമാക്കി, ശിവൻ തന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ അചഞ്ചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ അചലൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ശിവേനാധിഷ്ഠിതം യസ്മാജ്ജഗത്സ്ഥാവരജംഗമമ് സര്വരൂപഃ സ്മൃതശ്ശര്വസ്തഥാ ജ്ഞാത്വാ ന മുഹ്യതി

സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളായ ഈ ലോകം ശിവൻ ആധാരമാക്കിയതിനാൽ, അവൻ എല്ലാ രൂപങ്ങളുമുള്ളവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇതറിയുന്നവൻ ഒരിക്കലും ഭ്രമിക്കില്ല.

ശര്വോ രുദ്രോ നമസ്തസ്മൈ പുരുഷഃ സത്പരോ മഹാന് ഹിരണ്യബാഹുര്ഭഗവാന്ഹിരണ്യപതിരീശ്വരഃ

ശർവനേ, രുദ്രനേ, പരമപുരുഷനേ, മഹാനേ, പൊന്നുകൈകളുള്ളവനേ, ഭഗവാനേ, പൊന്നിന്റെ യജമാനനേ, ഈശ്വരനേ, നമസ്കാരം.

അംബികാപതിരീശാനഃ പിനാകീ വൃഷവാഹനഃ ഏകോ രുദ്രഃ പരം ബ്രഹ്മ പുരുഷഃ കൃഷ്ണപിംഗലഃ

അംബികയുടെ ഭർത്താവും, ഈശാനനും, പിനാകധാരിയും, കാളയെ കുതിരയാക്കിയവനും, ഏക രുദ്രനും, പരബ്രഹ്മവും, കൃഷ്ണപിംഗളവുമായ പുരുഷനും.

ബാലാഗ്രമാത്രോ ഹൃന്മധ്യേ വിചിംത്യോ ദഹരാംതരേ ഹിരണ്യകേശഃ പദ്മാക്ഷോ ഹ്യരുണസ്താമ്ര ഏവ ച

ഹൃദയത്തിന്റെ നടുവിൽ, ബാലപുല്ലിന്റെ അഗ്രംപോലെ ചെറുതായി, ഹൃദയാകാശത്തിൽ ധ്യാനിക്കേണ്ടവൻ; പൊന്നുപോലുള്ള മുടിയുള്ളവൻ, താമരക്കണ്ണുള്ളവൻ, അരുണനിറം, താമ്രവർണ്ണം.

യോ ഽവസര്പത്യ സൌ ദേവോ നീലഗ്രീവോ ഹിരണ്മയഃ സൌമ്യോ ഘോരസ്തഥാ മിശ്രശ്ചാക്ഷാരശ്ചാമൃതോ ഽവ്യയഃ

അവതരിക്കുന്ന ദേവൻ, നീലകണ്ഠൻ, പൊന്നുപോലുള്ളവൻ, സൗമ്യൻ, ഭയങ്കരൻ, മിശ്രസ്വഭാവമുള്ളവൻ, അക്ഷരൻ, അമൃതൻ, ക്ഷയമില്ലാത്തവൻ.

സ പുംവിശേഷഃ പരമോ ഭഗവാനന്തകാംതകഃ ചേതനചേതനോന്മുക്തഃ പ്രപഞ്ചാച്ച പരാത്പരഃ

അവൻ പരമപുരുഷൻ, ഭഗവാൻ, മരണത്തിന്റെ സംഹാരകൻ; ജഡതയിലും ചൈതന്യത്തിലും നിന്ന് മുക്തൻ, പ്രപഞ്ചത്തെ അതിക്രമിച്ച പരമോന്നതൻ.

ശിവേനാതിശയത്വേന ജ്ഞാനൈശ്വര്യേ വിലോകിതേ ലോകേശാതിശയത്വേന സ്ഥിതം പ്രാഹുര്മനീഷിണഃ

ശിവന്റെ അതുല്യമായ സ്വഭാവം കാരണം, ജ്ഞാനത്തിലും ആധിപത്യത്തിലും അവൻ ഏറ്റവും ഉന്നതനാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. എല്ലാ ലോകാധിപതിമാരിലും അവൻ ഏറ്റവും മഹത്തായവനാണ്.

പ്രതിസര്ഗപ്രസൂതാനാം ബ്രഹ്മണാം ശാസ്ത്രവിസ്തരമ് ഉപദേഷ്ടാ സ ഏവാദൌ കാലാവച്ഛേദവര്തിനാമ്

പ്രതിസൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ, ഓരോ ബ്രഹ്മാവിനും കാലത്തിന്റെ പരിധിയിൽ ജനിക്കുന്നവർക്കും, അതിവിസ്തൃതമായ ശാസ്ത്രങ്ങൾ ശിവൻ തന്നെ ഉപദേശിക്കുന്നു.

കാലാവച്ഛേദയുക്താനാം ഗുരൂണാമപ്യസൌ ഗുരുഃ സര്വേഷാമേവ സര്വേശഃ കാലാവച്ഛേദവര്ജിതഃ

കാലത്തിന്റെ പരിധിയിൽ കഴിയുന്ന ഗുരുക്കന്മാരിൽ പോലും, ശിവൻ തന്നെ എല്ലാവർക്കും ഗുരുവാണ്; എല്ലാ പ്രഭുക്കളിലും അവൻ പ്രഭുവാണ്, കാലത്തിന്റെ അതിരുകൾക്ക് അതീതനാണ്.

ശുദ്ധാ സ്വാഭാവികീ തസ്യ ശക്തിസ്സര്വാതിശായിനീ ജ്ഞാനമപ്രതിമം നിത്യം വപുരത്യന്തനിര്മിതമ്

അവന്റെ ശക്തി ശുദ്ധവും സ്വാഭാവികവുമാണ്, എല്ലാറ്റിലും അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു; അവന്റെ ജ്ഞാനം ഉപമയില്ലാത്തതും ശാശ്വതവുമാണ്, ശരീരം പൂര്‍ണമായും സ്വയം സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഐശ്വര്യമപ്രതിദ്വംദ്വം സുഖമാത്യന്തികം ബലമ് തേജഃപ്രഭാവോ വീര്യം ച ക്ഷമാ കാരുണ്യമേവ ച

അവന്റെ ആധിപത്യം തുല്യരില്ലാത്തതാണ്, ആനന്ദം പരമമായതാണ്, ബലം, പ്രകാശം, വീര്യം, ക്ഷമ, കരുണ എന്നിവയും എല്ലാം അതുല്യമാണ്.

പരിപൂര്ണസ്യ സര്ഗാദ്യൈര്നാത്മനോ ഽസ്തി പ്രയോജനമ് പരാനുഗ്രഹ ഏവാസ്യ ഫലം സര്വസ്യ കര്മണഃ

സമ്പൂർണ്ണനായവനു സൃഷ്ടി മുതലായവയിൽ വ്യക്തിപരമായ യാതൊരു ലക്ഷ്യവും ഇല്ല; അവന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളുടെയും ഫലം മറ്റുള്ളവരുടെ ക്ഷേമം മാത്രമാണ്.