ശിവപുരാണമ്

സംസാരാശീവിഷാലീഢമൃതസംജീവനൌഷധമ് വിഭൂതിം ശിവയോര്വിദ്വാന്ന ബിഭേതി കുതശ്ചന

സംസാരസര്‍പ്പം കടിച്ചവര്‍ക്ക് അമൃതംപോലുള്ള ഔഷധമായ ശിവന്റെ മഹത്വം അറിയുന്ന ജ്ഞാനി യാതൊന്നിനെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.

യഃ പരാമപരാം ചൈവ വിഭൂതിം വേത്തി തത്ത്വതഃ സോ ഽപരോ ഭൂതിമുല്ലംഘ്യ പരാം ഭൂതിം സമശ്നുതേ

ആ പരമമായതും അപരമായതുമായ മഹത്വം യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ അറിയുന്നവന്‍ താഴ്ന്നതിനെ അതിജീവിച്ച് പരമമായ മഹത്വം നേടുന്നു.

ഏതത്തേ കഥിതം കൃഷ്ണ യാഥാത്മ്യം പരമാത്മനോഃ രഹസ്യമപി യോഗ്യോ ഽസി ഭര്ഗഭക്തോ ഭവാനിതി

കൃഷ്ണാ, ഇങ്ങനെ ഞാന്‍ നിന്നോട് പരമാത്മാവിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ സ്വഭാവം, അതിന്റെ രഹസ്യവും പറഞ്ഞു. നീ അര്‍ഹനും ഭര്‍ഗ്ഗഭക്തനും ആണല്ലോ.

നാശിഷ്യേഭ്യോ ഽപ്യശൈവേഭ്യോ നാഭക്തേഭ്യഃ കദാചന വ്യാഹരേദീശയോര്ഭൂതിമിതി വേദാനുശാസനമ്

ദീക്ഷയില്ലാത്തവര്‍ക്കും ശൈവരല്ലാത്തവര്‍ക്കും ഭക്തിയില്ലാത്തവര്‍ക്കും ഒരിക്കലും ഈശ്വരന്മാരുടെ മഹത്വം പറയരുത് എന്നതാണ് വേദങ്ങളുടെ ഉപദേശം.

തസ്മാത്ത്വമതികല്യാണപരേഭ്യഃ കഥയേന്ന ഹി ത്വാദൃശേഭ്യോ ഽനുരൂപേഭ്യഃ കഥയൈതന്ന ചാന്യഥാ

അതിനാല്‍ നീ അത്യന്തം സദ്ഗുണമുള്ളവര്‍ക്കേ ഇതു പറയണം, മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് പറയരുത്. നിന്നുപോലുള്ളവര്‍ക്ക് പറയാം, അതല്ലാതെ പറയരുത്.

വിഭൂതിമേതാം ശിവയോര്യോഗ്യേഭ്യോ യഃ പ്രദാപയേത് സംസാരസാഗരാന്മുക്തഃ ശിവസായുജ്യമാപ്നുയാത്

ശിവന്റെ ഈ മഹത്വം യോഗ്യരായവര്‍ക്ക് ഉപദേശിക്കുന്നവന്‍ സംസാരസമുദ്രത്തില്‍ നിന്ന് മോചിതനായി ശിവസായുജ്യം പ്രാപിക്കും.

കീര്തനാദസ്യ നശ്യംതി മഹാന്ത്യഃ പാപകോടയഃ ത്രിശ്ചതുര്ധാസമഭ്യസ്തൈര്വിനശ്യംതി തതോ ഽധികാഃ

ഇത് ജപിച്ചാല്‍ വലിയ വലിയ പാപങ്ങള്‍ നശിക്കും; മൂന്നു നാലു തവണ കൂടി ആവര്‍ത്തിച്ചാല്‍ അതിലധികം പാപങ്ങളും നശിക്കും.

നശ്യംത്യനിഷ്ടരിപവോ വര്ധന്തേ സുഹൃദസ്തഥാ വിദ്യാ ച വര്ധതേ ശൈവീ മതിസ്സത്യേ പ്രവര്തതേ

അനിഷ്ടരും ശത്രുക്കളും നശിക്കും, സുഹൃത്തുക്കള്‍ വളരും, ശൈവവിദ്യ വര്‍ധിക്കും, മനസ്സ് സത്യത്തില്‍ സ്ഥിരമാകും.

ഭക്തിഃ പരാഃ ശിവേ സാമ്ബേ സാനുഗേ സപരിച്ഛിദേ യദ്യദിഷ്ടതമം ചാന്യത്തത്തദാപ്നോത്യസംശയമ്

ശിവനോടും അംബികയോടും അവരോടൊപ്പം ഉള്ള അനുയായികളോടും സേവകരോടും പരമഭക്തി ഉണ്ടാകും. ഏറ്റവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റെന്തും അതുപോലേ തന്നെ ലഭിക്കും.

അന്തഃശുചിഃ ശിവേ ഭക്തോ വിസ്രബ്ധഃ കീര്തയേദ്യദി പ്രബലൈഃ കര്മഭിഃ പൂര്വൈഃ ഫലം ചേത്പ്രതിബധ്യതേ പുനഃ പുനഃ സമഭ്യസ്യേത്തസ്യ നാസ്തീഹ ദുര്ല്ലഭമ്

ആന്തരികമായി ശുദ്ധനും ശിവഭക്തനും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ശിവനെ പാടുന്നവനാണെങ്കിൽ, കഴിഞ്ഞ ജന്മത്തിലെ ശക്തമായ കര്‍മ്മഫലങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഫലം തടയപ്പെടുകയാണെങ്കില്‍ പോലും, വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്രമിക്കണം. അങ്ങനെയുള്ളവന് ഈ ലോകത്ത് പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് ഒന്നുമില്ല.

വിഗ്രഹം ദേവദേവസ്യ വിശ്വമേതച്ചരാചരമ് തദേവം ന വിജാനംതി പശവഃ പാശഗൌരവാത്

ദേവദേവന്റെ രൂപം തന്നെയാണ് ഈ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ മുഴുവന്‍ ലോകവും. പക്ഷേ, ബന്ധങ്ങളുടെ ഭാരത്തില്‍ കുടുങ്ങിയവരെക്കാള്‍ ഇതിന്റെ സത്യം മനസ്സിലാകുന്നില്ല.

തമേകമേവ ബഹുധാ വദംതി യദുനംദന അജാനന്തഃ പരം ഭാവമവികല്പം മഹര്ഷയഃ

യദുകുലജനായവേ, മഹർഷിമാർ പരമമായ, ഏകമായ, വ്യത്യാസമില്ലാത്ത സത്യം അറിയാതെ, അതിനെ പലവിധം എന്നപോലെ വിവരിക്കുന്നു.

അപരം ബ്രഹ്മരൂപം ച പരം ബ്രഹ്മാത്മകം തഥാ കേചിദാഹുര്മഹാദേവമനാദിനിധനം പരമ്

ചിലര്‍ പറയുന്നു, മഹാദേവന്‍ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ താഴ്ന്ന രൂപവും, ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ള പരമോന്നത രൂപവും, ആദിയുമില്ലാതെയും അന്തവും ഇല്ലാതെയും ഉളളവനും പരമനുമാണ്.

ഭൂതേംദ്രിയാംതഃകരണപ്രധാനവിഷയാത്മകമ് അപരം ബ്രഹ്മ നിര്ദിഷ്ടം പരം ബ്രഹ്മ ചിദാത്മകമ്

ഭൂതങ്ങള്‍, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍, അന്തഃക്കരണം, പ്രകൃതി, വിഷയം എന്നിവയാല്‍ രൂപംകൊള്ളുന്നതാണ് താഴ്ന്ന ബ്രഹ്മം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്; ചൈതന്യസ്വഭാവമുള്ളതാണ് പരബ്രഹ്മം.

ബൃഹത്ത്വാദ്ബൃഹണത്വാദ്വാ ബ്രഹ്മ ചേത്യഭിധീയതേ ഉഭേ തേ ബ്രഹ്മണോ രൂപേ ബ്രഹ്മണോ ഽധിപതേഃ പ്രഭോഃ വിദ്യാ ഽവിദ്യാസ്വരൂപീതി കൈശ്ചിദീശോ നിഗദ്യതേ

വലിയതായതിനാലോ വളര്‍ത്തുന്നതുകൊണ്ടോ ബ്രഹ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഈ രണ്ടും ബ്രഹ്മദേവന്റെ രൂപങ്ങളാണ്. ചിലര്‍ അവനെ ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും ആയ രൂപം എന്നു പറയുന്നു.

വിദ്യാം തു ചേതനാം പ്രാഹുസ്തഥാവിദ്യാമചേതനാമ് വിദ്യാ ഽവിദ്യാത്മകം ചൈവ വിശ്വം വിശ്വഗുരോര്വിഭോഃ

ജ്ഞാനം ചൈതന്യമാണ് എന്നും അജ്ഞാനം ജഡമാണ് എന്നും പറയുന്നു. ഈ മുഴുവന്‍ ലോകം പരമഗുരുവിന്റെ ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും ചേര്‍ന്നതാണ്.

രൂപമേവ ന സംദേഹോ വിശ്വം തസ്യ വശേ യതഃ ഭ്രാംതിര്വിദ്യാ പരാ ചേതി ശാര്വം രൂപം പരം വിദുഃ

ലോകം അവന്റെ തന്നെ രൂപമാണെന്ന് സംശയമില്ല, കാരണം അതെല്ലാം അവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. മായയെ ജ്ഞാനം എന്നും ശിവന്റെ പരമരൂപം ഏറ്റവും ഉന്നതമായതാണെന്നും ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

അയഥാബുദ്ധിരര്ഥേഷു ബഹുധാ ഭ്രാംതിരുച്യതേ യഥാര്ഥാകാരസംവിത്തിര്വിദ്യേതി പരികീര്ത്യതേ

വസ്തുക്കളെ തെറ്റായി പലവിധം മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് മായ. വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് ജ്ഞാനം എന്ന് പറയുന്നു.

വികല്പരഹിതം തത്ത്വം പരമിത്യഭിധീയതേ വൈപരീത്യാദസച്ഛബ്ദഃ കഥ്യതേ വേദവാദിഭിഃ

വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്ത സത്യം തന്നെയാണ് പരമം എന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ വിപരീതം യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തത് 'അസത്' എന്ന് വേദവേദികൾ പറയുന്നു.

തയോഃ പതിത്വാത്തു ശിവഃ സദസത്പതിരുച്യതേ ക്ഷരാക്ഷരാത്മകം പ്രാഹുഃ ക്ഷരാക്ഷരപരം പരേ

ഇരുടേയും അധിപനാണ് ശിവൻ, അതുകൊണ്ട് സത്-അസത് പതി എന്നാണവനെ വിളിക്കുന്നത്. perish-ഉം imperish-ഉം ആയതും അതിനപ്പുറത്തുള്ളതുമാണ് ശിവൻ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ക്ഷരസ്സര്വാണി ഭൂതാനി കൂടസ്ഥോ ഽക്ഷര ഉച്യതേ ഉഭേ തേ പരമേശസ്യ രൂപേ തസ്യ വശേ യതഃ

എല്ലാ ജീവികളും നശ്വരമാണ്; നശിക്കാത്തത് മാറ്റമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു. ഈ രണ്ടും പരമേശ്വരന്റെ രൂപങ്ങളാണ്, അവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.

തയോഃ പരഃ ശിവഃ ശാംതഃ ക്ഷരാക്ഷരാപരസ്സ്മൃതഃ സമഷ്ടിവ്യഷ്ഠിരൂപം ച സമഷ്ടിവ്യഷ്ടികാരണമ്

ഈ രണ്ടിനും അതീതനായി ശാന്തനും പരമനുമായ ശിവനാണ് പരമം എന്ന് പറയുന്നു. അവൻ സമഷ്ടിയും വ്യഷ്ടിയും, അതിന്റെ കാരണവും തന്നെയാണ്.

വദംതി മുനയഃ കേചിച്ഛിവം പരമകാരണമ് സമഷ്ടിമാഹുരവ്യക്തം വ്യഷ്ടിം വ്യക്തം തഥൈവ ച

ചില മുനികൾ ശിവനെയാണ് പരമകാരണം എന്ന് പറയുന്നു. അവര്‍ സമഷ്ടിയെ അവ്യക്തം എന്നും വ്യഷ്ടിയെ വ്യക്തം എന്നും വിളിക്കുന്നു.

തേ രൂപേ പരമേശസ്യ തദിച്ഛായാഃ പ്രവര്തനാത് തയോഃ കാരണഭാവേന ശിവം പരമകാരണമ്

പരമേശ്വരന്റെ ഇച്ഛയാൽ ഈ രണ്ട് രൂപങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അവ രണ്ടും കാരണങ്ങളായതിനാൽ ശിവനാണ് പരമകാരണം.

കാരണാര്ഥവിദഃ പ്രാഹുഃ സമഷ്ടിവ്യഷ്ടികാരണമ് ജാതിവ്യക്തിസ്വരൂപീതി കഥ്യതേ കൈശ്ചിദീശ്വരഃ

കാരണം എന്നതിന്റെ അർത്ഥം അറിയുന്നവർ അവൻ സമഷ്ടി-വ്യഷ്ടികളുടെ കാരണമാണെന്ന് പറയുന്നു. ചിലർ ഈശ്വരനെ ജാതിയും വ്യക്തിയും എന്ന സാരമായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

യാ പിംഡേപ്യനുവര്തേത സാ ജാതിരിതി കഥ്യതേ വ്യക്തിര്വ്യാവൃത്തിരൂപം തം പിണ്ഡജാതേഃ സമാശ്രയമ്

പിണ്ഡങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായി നിലനിൽക്കുന്നതിനെ ജാതി എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. വ്യക്തി എന്നത് വ്യത്യസ്തമായ രൂപവും പിണ്ഡത്തിന്റെയും ജാതിയുടെയും ആധാരവുമാണ്.

ജാതയോ വ്യക്തയശ്ചൈവ തദാജ്ഞാപരിപാലിതാഃ യതസ്തതോ മഹാദേവോ ജാതിവ്യക്തിവപുഃ സ്മൃതഃ

ജാതികളും വ്യക്തികളും അവന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ മഹാദേവൻ ജാതി-വ്യക്തികളുടെ സാക്ഷാൽ സ്വരൂപം എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

പ്രധാനപുരുഷവ്യക്തകാലാത്മാ കഥ്യതേ ശിവഃ പ്രധാനം പ്രകൃതിം പ്രാഹുഃക്ഷേത്രജ്ഞം പുരുഷം തഥാ

പ്രധാനവും പുരുഷനും വ്യക്തവും കാലവും എന്നിങ്ങനെ ശിവനെ വിവരണം ചെയ്യുന്നു. പ്രധാനം എന്നത് പ്രകൃതിയാണെന്നും, പുരുഷൻ എന്നത് ക്ഷേത്രജ്ഞനാണെന്നും പറയുന്നു.

ത്രയോവിംശതിതത്ത്വാനി വ്യക്തമാഹുര്മനീഷിണഃ കാലഃ കാര്യപ്രപഞ്ചസ്യ പരിണാമൈകകാരണമ്

മനുഷ്യർ പറയുന്നു, വ്യക്തം ഇരുപത്തിമൂന്ന് തത്ത്വങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കാലം പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ലോകം മാറ്റപ്പെടുന്നതിനുള്ള ഏക കാരണം തന്നെയാണ്.