ശിവപുരാണമ്

യഥാ ദീപസ്യ ദീപ്തസ്യ ശിഖാ ദീപയതേ ഗൃഹമ് തഥാ തേജസ്തയോരേതദ്വ്യാപ്യ ദീപയതേ ജഗത്

ദീപത്തിന്റെ ജ്വാല ഒരു വീട് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഇവരുടേതായ തേജസ് ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.

തൃണാദിശിവമൂര്ത്യംതം വിശ്വഖ്യാതിശയക്രമഃ സന്നികര്ഷക്രമവശാത്തയോരിതി പരാ ശ്രുതിഃ

പുല്ല് മുതലായവയില്‍ നിന്ന് ശിവന്റെ രൂപം വരെ, ഈ ലോകത്തിലെ അതിശയമായ പ്രകടനക്രമം, അവ രണ്ടിന്റെയും അടുത്തുള്ള ബന്ധം അനുസരിച്ചാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നു പരമോന്നത വേദം പറയുന്നു.

സര്വാകാരാത്മകാവേതൌ സര്വശ്രേയോവിധായിനൌ പൂജനീയൌ നമസ്കാര്യൌ ചിംതനീയൌ ച സര്വദാ

ഈ രണ്ടും എല്ലായിടത്തും രൂപം സ്വീകരിക്കുകയും എല്ലാ മംഗളവും നല്‍കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവയെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കണം, വന്ദിക്കണം, ധ്യാനിക്കണം.

യഥാപ്രജ്ഞമിദം കൃഷ്ണ യാഥാത്മ്യം പരമേശയോഃ കഥിതം ഹി മയാ തേ ഽദ്യ ന തു താവദിയത്തയാ

കൃഷ്ണാ, എന്റെ ബുദ്ധിക്ക് അനുസരിച്ച് ഇന്ന് ഞാന്‍ നിന്നോട് പരമേശ്വരന്മാരുടെ യഥാര്‍ത്ഥ സ്വഭാവം പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ അതിന്റെ പൂര്‍ണ്ണത്വം ഇതുവരെ പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

തത്കഥം ശക്യതേ വക്തും യാഥാത്മ്യം പരമേശയോഃ മഹതാമപി സര്വേഷാം മനസോ ഽപി ബഹിര്ഗതമ്

പരമേശ്വരന്മാരുടെ യഥാര്‍ത്ഥ സ്വഭാവം എങ്ങനെ വാക്കിലൂടെ പറയാന്‍ കഴിയും? അത് മഹാന്മാരുടെ മനസ്സിനും അതീതമാണ്.

അംതര്ഗതമനന്യാനാമീശ്വരാര്പിതചേതസാമ് അന്യേഷാം ബുദ്ധ്യനാരൂഢമാരൂഢം ച യഥൈവ തത്

ഇശ്വരന്‍ മാത്രം ചിന്തിക്കുന്നവരുടെ മനസ്സില്‍ അത് അന്തര്‍മുഖമായി നിലകൊള്ളുന്നു. മറ്റ് എല്ലാവരുടെയും ബുദ്ധിയില്‍ അത് ഉറപ്പുള്ളതല്ല, അല്ലെങ്കില്‍ അതതു വിധം മാത്രം.

യേയമുക്താ വിഭൂതിര്വൈ പ്രാകൃതീ സാ പരാ മതാ അപ്രാകൃതാം പരാമന്യാം ഗുഹ്യാം ഗുഹ്യവിദോ വിദുഃ

ഇവിടെ മുമ്പ് പറഞ്ഞ ഈ മഹത്വം പ്രകൃതിയിലേതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. രഹസ്യത്തെ അറിയുന്നവര്‍ മറ്റൊരു പരമമായ, അപ്രകൃതമായ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മഹത്വം അറിയുന്നു.

യതോ വാചോ നിവര്തംതേ മനസാ ചേന്ദ്രിയൈസ്സഹ അപ്രാകൃതീ പരാ ചൈഷാ വിഭൂതിഃ പാരമേശ്വരീ

വാക്കുകളും, മനസ്സും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും എത്തിപ്പെടാന്‍ കഴിയാതെ തിരിച്ചു പോകുന്നിടത്താണ് ആ പരമമായ അപ്രകൃതമായ പരമേശ്വരന്റെ മഹത്വം.

സൈവേഹ പരമം ധാമ സൈവേഹ പരമാ ഗതിഃ സൈവേഹ പരമാ കാഷ്ഠാ വിഭൂതിഃ പരമേഷ്ഠിനഃ

അത് തന്നെയാണ് ഇവിടെ പരമമായ വാസസ്ഥലം, അതാണ് പരമമായ ലക്ഷ്യം, അതാണ് പരമമായ പരിധി—പരമേശ്വരന്റെ മഹത്വം.

താം പ്രാപ്തും പ്രയതംതേ ഽത്ര ജിതശ്വാസാ ജിതേംദ്രിയാഃ ഗര്ഭകാരാ ഗൃഹദ്വാരം നിശ്ഛിദ്രം ഘടിതും യഥാ

അത് നേടാന്‍ ശ്വാസവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവര്‍ ശ്രമിക്കുന്നു, ഒരു കൂസല്‍ പോലും ഇല്ലാത്ത പാത്രത്തിന്റെ വായ് ഉണ്ടാക്കാന്‍ കുഭാരന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ.

സംസാരാശീവിഷാലീഢമൃതസംജീവനൌഷധമ് വിഭൂതിം ശിവയോര്വിദ്വാന്ന ബിഭേതി കുതശ്ചന

സംസാരസര്‍പ്പം കടിച്ചവര്‍ക്ക് അമൃതംപോലുള്ള ഔഷധമായ ശിവന്റെ മഹത്വം അറിയുന്ന ജ്ഞാനി യാതൊന്നിനെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.

യഃ പരാമപരാം ചൈവ വിഭൂതിം വേത്തി തത്ത്വതഃ സോ ഽപരോ ഭൂതിമുല്ലംഘ്യ പരാം ഭൂതിം സമശ്നുതേ

ആ പരമമായതും അപരമായതുമായ മഹത്വം യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ അറിയുന്നവന്‍ താഴ്ന്നതിനെ അതിജീവിച്ച് പരമമായ മഹത്വം നേടുന്നു.

ഏതത്തേ കഥിതം കൃഷ്ണ യാഥാത്മ്യം പരമാത്മനോഃ രഹസ്യമപി യോഗ്യോ ഽസി ഭര്ഗഭക്തോ ഭവാനിതി

കൃഷ്ണാ, ഇങ്ങനെ ഞാന്‍ നിന്നോട് പരമാത്മാവിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ സ്വഭാവം, അതിന്റെ രഹസ്യവും പറഞ്ഞു. നീ അര്‍ഹനും ഭര്‍ഗ്ഗഭക്തനും ആണല്ലോ.

നാശിഷ്യേഭ്യോ ഽപ്യശൈവേഭ്യോ നാഭക്തേഭ്യഃ കദാചന വ്യാഹരേദീശയോര്ഭൂതിമിതി വേദാനുശാസനമ്

ദീക്ഷയില്ലാത്തവര്‍ക്കും ശൈവരല്ലാത്തവര്‍ക്കും ഭക്തിയില്ലാത്തവര്‍ക്കും ഒരിക്കലും ഈശ്വരന്മാരുടെ മഹത്വം പറയരുത് എന്നതാണ് വേദങ്ങളുടെ ഉപദേശം.

തസ്മാത്ത്വമതികല്യാണപരേഭ്യഃ കഥയേന്ന ഹി ത്വാദൃശേഭ്യോ ഽനുരൂപേഭ്യഃ കഥയൈതന്ന ചാന്യഥാ

അതിനാല്‍ നീ അത്യന്തം സദ്ഗുണമുള്ളവര്‍ക്കേ ഇതു പറയണം, മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് പറയരുത്. നിന്നുപോലുള്ളവര്‍ക്ക് പറയാം, അതല്ലാതെ പറയരുത്.

വിഭൂതിമേതാം ശിവയോര്യോഗ്യേഭ്യോ യഃ പ്രദാപയേത് സംസാരസാഗരാന്മുക്തഃ ശിവസായുജ്യമാപ്നുയാത്

ശിവന്റെ ഈ മഹത്വം യോഗ്യരായവര്‍ക്ക് ഉപദേശിക്കുന്നവന്‍ സംസാരസമുദ്രത്തില്‍ നിന്ന് മോചിതനായി ശിവസായുജ്യം പ്രാപിക്കും.

കീര്തനാദസ്യ നശ്യംതി മഹാന്ത്യഃ പാപകോടയഃ ത്രിശ്ചതുര്ധാസമഭ്യസ്തൈര്വിനശ്യംതി തതോ ഽധികാഃ

ഇത് ജപിച്ചാല്‍ വലിയ വലിയ പാപങ്ങള്‍ നശിക്കും; മൂന്നു നാലു തവണ കൂടി ആവര്‍ത്തിച്ചാല്‍ അതിലധികം പാപങ്ങളും നശിക്കും.

നശ്യംത്യനിഷ്ടരിപവോ വര്ധന്തേ സുഹൃദസ്തഥാ വിദ്യാ ച വര്ധതേ ശൈവീ മതിസ്സത്യേ പ്രവര്തതേ

അനിഷ്ടരും ശത്രുക്കളും നശിക്കും, സുഹൃത്തുക്കള്‍ വളരും, ശൈവവിദ്യ വര്‍ധിക്കും, മനസ്സ് സത്യത്തില്‍ സ്ഥിരമാകും.

ഭക്തിഃ പരാഃ ശിവേ സാമ്ബേ സാനുഗേ സപരിച്ഛിദേ യദ്യദിഷ്ടതമം ചാന്യത്തത്തദാപ്നോത്യസംശയമ്

ശിവനോടും അംബികയോടും അവരോടൊപ്പം ഉള്ള അനുയായികളോടും സേവകരോടും പരമഭക്തി ഉണ്ടാകും. ഏറ്റവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റെന്തും അതുപോലേ തന്നെ ലഭിക്കും.

അന്തഃശുചിഃ ശിവേ ഭക്തോ വിസ്രബ്ധഃ കീര്തയേദ്യദി പ്രബലൈഃ കര്മഭിഃ പൂര്വൈഃ ഫലം ചേത്പ്രതിബധ്യതേ പുനഃ പുനഃ സമഭ്യസ്യേത്തസ്യ നാസ്തീഹ ദുര്ല്ലഭമ്

ആന്തരികമായി ശുദ്ധനും ശിവഭക്തനും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ശിവനെ പാടുന്നവനാണെങ്കിൽ, കഴിഞ്ഞ ജന്മത്തിലെ ശക്തമായ കര്‍മ്മഫലങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഫലം തടയപ്പെടുകയാണെങ്കില്‍ പോലും, വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്രമിക്കണം. അങ്ങനെയുള്ളവന് ഈ ലോകത്ത് പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് ഒന്നുമില്ല.

വിഗ്രഹം ദേവദേവസ്യ വിശ്വമേതച്ചരാചരമ് തദേവം ന വിജാനംതി പശവഃ പാശഗൌരവാത്

ദേവദേവന്റെ രൂപം തന്നെയാണ് ഈ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ മുഴുവന്‍ ലോകവും. പക്ഷേ, ബന്ധങ്ങളുടെ ഭാരത്തില്‍ കുടുങ്ങിയവരെക്കാള്‍ ഇതിന്റെ സത്യം മനസ്സിലാകുന്നില്ല.

തമേകമേവ ബഹുധാ വദംതി യദുനംദന അജാനന്തഃ പരം ഭാവമവികല്പം മഹര്ഷയഃ

യദുകുലജനായവേ, മഹർഷിമാർ പരമമായ, ഏകമായ, വ്യത്യാസമില്ലാത്ത സത്യം അറിയാതെ, അതിനെ പലവിധം എന്നപോലെ വിവരിക്കുന്നു.

അപരം ബ്രഹ്മരൂപം ച പരം ബ്രഹ്മാത്മകം തഥാ കേചിദാഹുര്മഹാദേവമനാദിനിധനം പരമ്

ചിലര്‍ പറയുന്നു, മഹാദേവന്‍ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ താഴ്ന്ന രൂപവും, ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ള പരമോന്നത രൂപവും, ആദിയുമില്ലാതെയും അന്തവും ഇല്ലാതെയും ഉളളവനും പരമനുമാണ്.

ഭൂതേംദ്രിയാംതഃകരണപ്രധാനവിഷയാത്മകമ് അപരം ബ്രഹ്മ നിര്ദിഷ്ടം പരം ബ്രഹ്മ ചിദാത്മകമ്

ഭൂതങ്ങള്‍, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍, അന്തഃക്കരണം, പ്രകൃതി, വിഷയം എന്നിവയാല്‍ രൂപംകൊള്ളുന്നതാണ് താഴ്ന്ന ബ്രഹ്മം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്; ചൈതന്യസ്വഭാവമുള്ളതാണ് പരബ്രഹ്മം.

ബൃഹത്ത്വാദ്ബൃഹണത്വാദ്വാ ബ്രഹ്മ ചേത്യഭിധീയതേ ഉഭേ തേ ബ്രഹ്മണോ രൂപേ ബ്രഹ്മണോ ഽധിപതേഃ പ്രഭോഃ വിദ്യാ ഽവിദ്യാസ്വരൂപീതി കൈശ്ചിദീശോ നിഗദ്യതേ

വലിയതായതിനാലോ വളര്‍ത്തുന്നതുകൊണ്ടോ ബ്രഹ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഈ രണ്ടും ബ്രഹ്മദേവന്റെ രൂപങ്ങളാണ്. ചിലര്‍ അവനെ ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും ആയ രൂപം എന്നു പറയുന്നു.

വിദ്യാം തു ചേതനാം പ്രാഹുസ്തഥാവിദ്യാമചേതനാമ് വിദ്യാ ഽവിദ്യാത്മകം ചൈവ വിശ്വം വിശ്വഗുരോര്വിഭോഃ

ജ്ഞാനം ചൈതന്യമാണ് എന്നും അജ്ഞാനം ജഡമാണ് എന്നും പറയുന്നു. ഈ മുഴുവന്‍ ലോകം പരമഗുരുവിന്റെ ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും ചേര്‍ന്നതാണ്.

രൂപമേവ ന സംദേഹോ വിശ്വം തസ്യ വശേ യതഃ ഭ്രാംതിര്വിദ്യാ പരാ ചേതി ശാര്വം രൂപം പരം വിദുഃ

ലോകം അവന്റെ തന്നെ രൂപമാണെന്ന് സംശയമില്ല, കാരണം അതെല്ലാം അവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. മായയെ ജ്ഞാനം എന്നും ശിവന്റെ പരമരൂപം ഏറ്റവും ഉന്നതമായതാണെന്നും ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

അയഥാബുദ്ധിരര്ഥേഷു ബഹുധാ ഭ്രാംതിരുച്യതേ യഥാര്ഥാകാരസംവിത്തിര്വിദ്യേതി പരികീര്ത്യതേ

വസ്തുക്കളെ തെറ്റായി പലവിധം മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് മായ. വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് ജ്ഞാനം എന്ന് പറയുന്നു.

വികല്പരഹിതം തത്ത്വം പരമിത്യഭിധീയതേ വൈപരീത്യാദസച്ഛബ്ദഃ കഥ്യതേ വേദവാദിഭിഃ

വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്ത സത്യം തന്നെയാണ് പരമം എന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ വിപരീതം യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തത് 'അസത്' എന്ന് വേദവേദികൾ പറയുന്നു.