ശിവപുരാണമ്

തതഃ ക്രിയാഖ്യയാ ശക്ത്യാ ശക്തൌ ശക്തിമദുത്ഥയാ തസ്യാം വിക്ഷോഭ്യമാണായാമാദൌ നാദഃ സമുദ്ബഭൌ

ശക്തിമാനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച കൃത്യശക്തി ഉണരുമ്പോൾ, അതിൽ ചലനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ആദ്യം ശബ്ദം ഉദിച്ചു.

നാദാദ്വിനിഃസൃതോ ബിംദുര്ബിംദോദേവസ്സദാശിവഃ തസ്മാന്മഹേശ്വരോ ജാതഃ ശുദ്ധവിദ്യാ മഹേശ്വരാത്

ആ ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് ബിന്ദു ഉത്ഭവിച്ചു; ബിന്ദുവിൽ നിന്ന് സദാശിവൻ; അവനിൽ നിന്ന് മഹേശ്വരൻ ജനിച്ചു; മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ശുദ്ധവിദ്യ ഉത്ഭവിച്ചു.

സാ വാചാമീശ്വരീ ശക്തിര്വാഗീശാഖ്യാ ഹി ശൂലിനഃ യാ സാ വര്ണസ്വരൂപേണ മാതൃകേപി വിജൃമ്ഭതേ

വാക്കിന്റെ ഈശ്വരിയായ ശക്തി, വാഗീശ എന്ന പേരിൽ ത്രിശൂലധാരിയുടെ പരമശക്തിയാണ്; അവൾ അക്ഷരങ്ങളായ രൂപത്തിൽ മാതൃകകളിൽ വ്യാപിക്കുന്നു.

അഥാനംതസമാവേശാന്മായാ കാലമവാസൃജത് നിയതിഞ്ച കലാം വിദ്യാം കലാതോരാഗപൂരുഷൌ

അനന്തമായ സമാവേശം കൊണ്ടു മായ കാലം സൃഷ്ടിച്ചു; അതോടൊപ്പം നിയമം, പരിധി, വിജ്ഞാനം, പരിധിയിൽ നിന്ന് ആസക്തിയും പുരുഷനും ഉത്ഭവിച്ചു.

മായാതഃ പുനരേവാഭൂദവ്യക്തം ത്രിഗുണാത്മകമ് ത്രിഗുണാച്ച തതോ വ്യക്താദ്വിഭക്താഃ സ്യുസ്ത്രയോ ഗുണാഃ

മായയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ ഘടിതമായ അവ്യക്തം ഉത്ഭവിച്ചു; ആ മൂലാവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ വ്യക്തമായി പുറത്ത് വന്നു.

സത്ത്വം രജസ്തമശ്ചേതി യൈര്വ്യാപ്തമഖിലം ജഗത് ഗുണേഭ്യഃ ക്ഷോഭ്യമാണേഭ്യോ ഗുണേശാഖ്യാസ്ത്രിമൂര്തയഃ

സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് — ഈ മൂന്നു ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടാണ് ലോകം മുഴുവൻ ആവിഷ്‌ടമായിരിക്കുന്നത്; ഈ ഗുണങ്ങൾ ചലിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഗുണങ്ങളുടെ ഈശ്വരന്മാരായ ത്രിമൂർത്തികൾ ഉദിച്ചു.

അഭവന്മഹദാദീനി തത്ത്വാനി ച യഥാക്രമമ് തേഭ്യസ്സ്യുരണ്ഡപിണ്ഡാനി ത്വസംഖ്യാനി ശിവാജ്ഞയാ അധിഷ്ഠിതാന്യനന്താദ്യൈര്വിദ്യേശൈശ്ചക്രവര്തിഭിഃ

അവയിൽ നിന്ന് മഹത് മുതലായ തത്വങ്ങൾ ക്രമമായി ഉത്ഭവിച്ചു; അവയിൽ നിന്ന് അനേകം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ ശിവന്റെ ആജ്ഞയാൽ, അനന്താദികളായ വിദ്യാധിപന്മാർ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ശരീരാംതരഭേദേന ശക്തേര്ഭേദാഃ പ്രകീര്തിതാഃ നാനാരൂപാസ്തു വിജ്ഞേയാഃ സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മവിഭേദതഃ

ശരീരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് ശക്തിയുടെ വിഭജനം പറയപ്പെടുന്നു; അവ വിവിധ രൂപങ്ങളായും, സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായ വിഭേദങ്ങളായും മനസ്സിലാക്കണം.

രുദ്രസ്യ രൌദ്രീ സാ ശക്തിര്വിഷ്ണൌര്വൈ വൈഷ്ണവീ മതാ ബ്രഹ്മാണീ ബ്രഹ്മണഃ പ്രോക്താ ചേന്ദ്രസ്യൈംദ്രീതി കഥ്യതേ

രുദ്രന്റെ ഭയങ്കരമായ ശക്തിയെ രൗദ്രീ എന്നു പറയുന്നു; വിഷ്ണുവിന്റെത് വൈഷ്ണവീ, ബ്രഹ്മാവിന്റെത് ബ്രഹ്മാണീ, ഇന്ദ്രന്റെത് ഐന്ദ്രി എന്നു വിളിക്കുന്നു.

കിമത്ര ബഹുനോക്തേന യദ്വിശ്വമിതി കീര്തിതമ് ശക്യാത്മനൈവ തദ്വ്യാപ്തം യഥാ ദേഹേ ഽംതരാത്മനാ

ഇതിൽ കൂടുതൽ വിശദീകരണം ആവശ്യമില്ല; ലോകം എന്നൊക്കെയും വിളിക്കപ്പെടുന്നത് ശക്തിയാൽ തന്നെ ആവിഷ്‌ടമാണ്, ശരീരത്തിൽ അന്തരാത്മാവ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ.

തസ്മാച്ഛക്തിമയം സര്വം ജഗത്സ്ഥാവരജംഗമമ് കലാ യാ പരമാ ശക്തിഃ കഥിതാ പരമാത്മനഃ

അതുകൊണ്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ എല്ലാം ശക്തിമയമാണ്; പരമാത്മാവിന്റെ പരമശക്തിയായ കലാ എന്നതാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ഏവമേഷാ പരാ ശക്തിരീശ്വരേച്ഛാനുയായിനീ സ്ഥിരം ചരം ച യദ്വിശ്വം സൃജതീതി വിനിശ്ചയഃ

ഇങ്ങനെ, ഈ പരമശക്തി, ഈശ്വരന്റെ ഇച്ഛയെ അനുസരിച്ച്, നിലനിൽക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കുന്നതുമായ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്.

ജ്ഞാനക്രിയാ ചികീര്ഷാഭിസ്തിസൃഭിസ്സ്വാത്മശക്തിഭിഃ ശക്തിമാനീശ്വരഃ ശശ്വദ്വിശ്വം വ്യാപ്യാധിതിഷ്ഠതി

ജ്ഞാനം, കർമ്മം, ആഗ്രഹം എന്നിങ്ങനെയുള്ള മൂന്നു സ്വത്വശക്തികളാൽ, ശക്തിയുള്ള ഈശ്വരൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച് നിലനിര്‍ത്തുന്നു.

ഇദമിത്ഥമിദം നേത്ഥം ഭവേദിത്യേവമാത്മികാ ഇച്ഛാശക്തിര്മഹേശസ്യ നിത്യാ കാര്യനിയാമികാ

'ഇത് ഇങ്ങനെ ആകട്ടെ, ഇത് അങ്ങനെ ആകരുത്' എന്ന സ്വഭാവമുള്ള മഹേശ്വരന്റെ ഇച്ഛാശക്തി ശാശ്വതവും എല്ലാ ഫലങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രകവുമാണ്.

ജ്ഞാനശക്തിസ്തു തത്കാര്യം കരണം കാരണം തഥാ പ്രയോജനം ച തത്ത്വേന ബുദ്ധിരൂപാധ്യവസ്യതി

ജ്ഞാനശക്തി യഥാർത്ഥത്തിൽ ഫലവും ഉപകരണവും കാരണം ഉദ്ദേശവും ബുദ്ധിരൂപത്തിൽ നിർണയിക്കുന്നു.

യഥേപ്സിതം ക്രിയാശക്തിര്യഥാധ്യവസിതം ജഗത് കല്പയത്യഖിലം കാര്യം ക്ഷണാത്സംകല്പരൂപിണീ

സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം പ്രവർത്തനശക്തി ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ സകലവും സങ്കല്പരൂപത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

യഥാ ശക്തിത്രയോത്ഥാനം ശക്തിപ്രസവധര്മിണീ ശക്ത്യാ പരമയാ നുന്നാ പ്രസൂതേ സകലം ജഗത്

മൂന്നു ശക്തികൾ ഉദയിക്കുന്നത് ശക്തിയുടെ സ്വഭാവമാണ്; അതുപോലെ പരമശക്തിയുടെ പ്രേരണയിൽ സകല ലോകങ്ങളും ഉൽപത്തിയാകുന്നു.

ഏവം ശക്തിസമായോഗാച്ഛക്തിമാനുച്യതേ ശിവഃ ശക്തിശക്തിമദുത്ഥം തു ശാക്തം ശൈവമിദം ജഗത്

ഇങ്ങനെ ശക്തിയുമായി ഐക്യമായതിനാൽ ശിവന് ശക്തിയുള്ളവൻ എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; ശക്തിയും ശക്തിമാനുമായ് ഉദിച്ച ഈ ലോകം ശാക്തവും ശൈവവുമാണ്.

യഥാ ന ജായതേ പുത്രഃ പിതരം മാതരം വിനാ തഥാ ഭവം ഭവാനീം ച വിനാ നൈതച്ചരാചരമ് സ്ത്രീപുംസപ്രഭവം വിശ്വം സ്ത്രീപുംസാത്മകമേവ ച

പിതാവും മാതാവും ഇല്ലാതെ മകനു ജനനം സംഭവിക്കാത്തതുപോലെ ഭവനും ഭവാനിയും ഇല്ലാതെ ഈ ചലനചലജഗതും ഉണ്ടാകില്ല; സ്ത്രീയും പുരുഷനും ചേർന്നാണ് ലോകം ഉൽഭവിക്കുന്നത്, അതിനാൽ തന്നെ അതിന് സ്ത്രീപുരുഷസ്വഭാവം ഉണ്ട്.

സ്ത്രീപുംസയോര്വിഭൂതിശ്ച സ്ത്രീപുംസാഭ്യാമധിഷ്ഠിതമ് പരമാത്മാ ശിവഃ പ്രോക്തശ്ശിവാ സാ ച പ്രകീര്തിതാ

സ്ത്രീയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള പ്രകടനം ഇരുവരാലും നിലനിൽക്കുന്നു; പരമാത്മാവ് ശിവൻ എന്നും അവളെ ശിവാ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

ശിവസ്സദാശിവഃ പ്രോക്തഃ ശിവാ സാ ച മനോന്മനീ ശിവോ മഹേശ്വരോ ജ്ഞേയഃ ശിവാ മായേതി കഥ്യതേ

ശിവനെ സദാശിവൻ എന്നും അവളെ മനോന്മനി എന്നും പറയുന്നു; ശിവൻ മഹേശ്വരൻ എന്നും ശിവയെ മായ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

പുരുഷഃ പരമേശാനഃ പ്രകൃതിഃ പരമേശ്വരീ രുദ്രോ മഹേശ്വരസ്സാക്ഷാദ്രുദ്രാണീ രുദ്രവല്ലഭാ

പുരുഷൻ പരമേശ്വരൻ, പ്രകൃതി പരമേശ്വരി; രുദ്രൻ മഹേശ്വരൻ തന്നെയാണ്, രുദ്രാണി രുദ്രന്റെ പ്രിയയാണ്.

വിഷ്ണുര്വിശ്വേശ്വരോ ദേവോ ലക്ഷ്മീര്വിശ്വേശ്വരപ്രിയാ ബ്രഹ്മാ ശിവോ യദാ സ്രഷ്ടാ ബ്രഹ്മാണീ ബ്രഹ്മണഃ പ്രിയാ

വിഷ്ണു വിശ്വേശ്വരൻ, ലക്ഷ്മി വിശ്വേശ്വരന്റെ പ്രിയ; ബ്രഹ്മാവ് സ്രഷ്ടാവായപ്പോൾ ശിവൻ ബ്രഹ്മാവാണ്, ബ്രഹ്മാണി ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രിയയാണ്.

ഭാസ്കരോ ഭഗവാഞ്ഛംഭുഃ പ്രഭാ ഭഗവതീ ശിവാ മഹേംദ്രോ മന്മഥാരാതിഃ ശചീ ശൈലേന്ദ്രകന്യകാ

ഭാസ്കരൻ ഭാഗ്യവാൻ ശംഭു, അവന്റെ പ്രകാശം ഭാഗ്യവതി ശിവ; മഹേന്ദ്രൻ മന്മഥാരാതി, ശചി ശൈലേന്ദ്രകുമാരി.

ജാതവേദാ മഹാദേവഃ സ്വാഹാ ശര്വാര്ധദേഹിനീ യമസ്ത്രിയംബകോ ദേവസ്തത്പ്രിയാ ഗിരികന്യകാ

ജാതവേദസ് മഹാദേവൻ, സ്വാഹ ശർവ്വന്റെ അർദ്ധദേഹിനി; യമൻ ത്രിയംബകൻ ദേവൻ, അവന്റെ പ്രിയ ഗിരികുമാരി.

നിരൃതിര്ഭഗവാനീശോ നൈരൃതീ നഗനംദനീ വരുണോ ഭഗവാന്രുദ്രോ വാരുണീ ഭൂധരാത്മജാ

നിരൃതി ഭാഗവാൻ ഈശൻ, നായൃതി പർവ്വതപുത്രി; വരുണൻ ഭാഗവാൻ രുദ്രൻ, വാർുണി ഭൂധരാത്മജ.

ബാലേംദുശേഖരോ വായുഃ ശിവാ ശിവമനോഹരാ യക്ഷോ യജ്ഞശിരോഹര്താ ഋദ്ധിര്ഹിമഗിരീന്ദ്രജാ

ബാലചന്ദ്രശേഖരൻ വായു, ശിവ ശിവമനോഹര; യക്ഷൻ യജ്ഞശിരഃഹർത്താവ്, ഋദ്ധി ഹിമഗിരീന്ദ്രജ.

ചംദ്രാര്ധശേഖരശ്ചംദ്രോ രോഹിണീ രുദ്രവല്ലഭാ ഈശാനഃ പരമേശാനസ്തദാര്യാ പരമേശ്വരീ

ചന്ദ്രാർദ്ധശേഖരൻ ചന്ദ്രൻ, രോഹിണി രുദ്രന്റെ പ്രിയ; ഈശാനൻ പരമേശ്വരൻ, അവന്റെ ആര്യ പരമേശ്വരി.

അനംതവലയോ ഽനംതോ ഹ്യനംതാനംതവല്ലഭാ കാലാഗ്നിരുദ്രഃ കാലാരിഃ കാലീ കാലാംതകപ്രിയാ

അനന്തവലയധാരി അനന്തൻ, അനന്തയുടെ പ്രിയ അനന്ത; കാലാഗ്നിരുദ്രൻ കാലാരിച്, കാളി കാലാന്തകപ്രിയ.