ശിവപുരാണമ്

വര്തമാനാന്യതീതാനി ഭവിഷ്യന്ത്യപി കൃത്സ്നശഃ ദിശശ്ച വിദിശശ്ചൈവ കാലഭേദാഃ കലാദയഃ

ഇപ്പോൾ ഉള്ളതും, കഴിഞ്ഞതും, വരാനിരിക്കുന്നതും എല്ലാം; എല്ലാ ദിശകളും ഇടക്കാല ദിശകളും, കാലത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങളും അതിന്റെ അംശങ്ങളും—

യച്ച കിംചിജ്ജഗത്യസ്മിന് ദൃശ്യതേ ശ്രൂയതേ ഽപി വാ തത്സര്വം ശംകരസ്യാജ്ഞാ ബലേന സമധിഷ്ഠിതമ്

ഈ ലോകത്ത് കാണുന്നതും കേൾക്കുന്നതും എല്ലാം ശങ്കരന്റെ ആജ്ഞയുടെ ശക്തിയാൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

ആജ്ഞാബലാത്തസ്യ ധരാ സ്ഥിതേഹ ധരാധരാ വാരിധരാഃ സമുദ്രാഃ ജ്യോതിര്ഗണാഃ ശക്രമുഖാശ്ച ദേവാഃ സ്ഥിരം ചിരം വാ ചിദചിദ്യദസ്തി

അവന്റെ കല്പനയുടെ ശക്തിയാൽ ഭൂമി ഇവിടെ ഉറപ്പോടെ നില്ക്കുന്നു; പർവതങ്ങൾ, മേഘങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ചുള്ള ദേവന്മാർ, ചലിക്കുന്നതും അചലവുമായ, ചൈതന്യമുള്ളതും ഇല്ലാത്തതുമായ എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്നു.

അത്യാശ്ചര്യമിദം കൃഷ്ണ ശംഭോരമിതകര്മണഃ ആജ്ഞാകൃതം ശൃണുഷ്വൈതച്ഛ്രുതം ശ്രുതിമുഖേ മയാ

കൃഷ്ണാ, ശംഭുവിന്റെ അതിരില്ലാത്ത കർമ്മങ്ങൾ അത്ഭുതകരമാണ്; ഞാൻ വേദത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടത് നീ കേൾക്കുക.

പുരാ കില സുരാഃ സേംദ്രാ വിവദംതഃ പരസ്പരമ് അസുരാന്സമരേ ജിത്വാ ജേതാഹമഹമിത്യുത

പഴയകാലത്ത് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാർ തമ്മിൽ തർക്കിച്ചു, യുദ്ധത്തിൽ അസുരന്മാരെ ജയിച്ച്, 'ഞാനാണ് ജയിച്ചവൻ, ഞാനാണ്' എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.

തദാ മഹേശ്വരസ്തേഷാം മധ്യതോ വരവേഷധൃക് സ്വലക്ഷണൈര്വിഹീനാംഗഃ സ്വയം യക്ഷ ഇവാഭവത്

അപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ അവരിടയിൽ അത്ഭുതരൂപത്തിൽ, യാതൊരു പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങളും ഇല്ലാതെ, യക്ഷനായി സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

സ താനാഹ സുരാനേകം തൃണമാദായ ഭൂതലേ യ ഏതദ്വികൃതം കര്തും ക്ഷമതേ സ തു ദൈത്യജിത്

അവൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഒരു പുല്ല് എടുത്ത് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ഇതിൽ ആരെങ്കിലും മാറ്റം വരുത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, അവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ അസുരന്മാരെ ജയിച്ചവൻ.'

യക്ഷസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വജ്രപാണിഃ ശചീപതിഃ കിംചിത്ക്രുദ്ധോ വിഹസ്യൈനം തൃണമാദാതുമുദ്യതഃ

യക്ഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വജ്രധാരി, ശചീഭർത്താവ്, അല്പം കോപത്തോടെ ചിരിച്ചു, ആ പുല്ല് എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.

ന തത്തൃണമുപദാതും മനസാപി ച ശക്യതേ യഥാ തഥാപി തച്ഛേത്തും വജ്രം വജ്രധരോ ഽസൃജത്

അവൻ ആ പുല്ല് മനസ്സിൽ പോലും എടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; എങ്കിലും അതു വെട്ടാൻ വജ്രം എറിഞ്ഞു.

തദ്വജ്രം നിജവജ്രേണ സംസൃഷ്ടമിവ സര്വതഃ തൃണേനാഭിഹതം തേന തിര്യഗഗ്രം പപാത ഹ

ആ വജ്രം യക്ഷന്റെ വജ്രത്തോടൊപ്പം ഏറ്റുമുട്ടി, ആ പുല്ല് അതിനെ അടിച്ചു, വശത്തേക്ക് വീണു.

തതശ്ചാന്യേ സുസംരബ്ധാ ലോകപാലാ മഹാബലാഃ സസൃജുസ്തൃണമുദ്ദിശ്യ സ്വായുധാനി സഹസ്രശഃ

അതിനുശേഷം ലോകപാലന്മാർ, അതിശക്തരായവർ, കോപത്തോടെ ആയിരക്കണക്കിന് ആയുധങ്ങൾ ആ പുല്ലിനെ ലക്ഷ്യമാക്കി എറിഞ്ഞു.

പ്രജജ്ജ്വാല മഹാവഹ്നിഃ പ്രചംഡഃ പവനോ വവൌ പ്രവൃദ്ധോ ഽപാംപതിര്യദ്വത്പ്രലയേ സമുപസ്ഥിതേ

വലിയ തീ ജ്വലിച്ചു, ഭയങ്കരമായ കാറ്റ് വീശി, ജലാധിപൻ വളർന്നു, പ്രളയം വരുമ്പോൾപോലെ.

ഏവം ദേവൈസ്സമാരബ്ധം തൃണമുദ്ദിശ്യ യത്നതഃ വ്യര്ഥമാസീദഹോ കൃഷ്ണ യക്ഷസ്യാത്മബലേന വൈ

ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണാ, ദേവന്മാർ എല്ലാം ചേർന്ന് ആ പുല്ലിനെ നേരെ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, യക്ഷന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയാൽ അവരുടെ പരിശ്രമം വൃഥയായി.

തദാഹ യക്ഷം ദേവേംദ്രഃ കോ ഭവാനിത്യമര്ഷിതഃ തതസ്സ പശ്യതാമേവ തേഷാമംതരധാദഥ

അപ്പോൾ ദേവേന്ദ്രൻ ആ യക്ഷനോടു കോൾ, 'നീ ആരാണ്?' എന്നു ക്രോധത്തോടെ ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ അവിടെ എല്ലാവരും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, ആ യക്ഷൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.

തദംതരേ ഹൈമവതീ ദേവീ ദിവ്യവിഭൂഷണാ ആവിരാസീന്നഭോരംഗേ ശോഭമാനാ ശുചിസ്മിതാ

അത്താഴം, ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ ദേവി ആകാശത്തിൽ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ പ്രത്യക്ഷയായി.

താം ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയാവിഷ്ടാ ദേവാഃ ശക്രപുരോഗമാഃ പ്രണമ്യ യക്ഷം പപ്രച്ഛുഃ കോ ഽസൌ യക്ഷോ വിലക്ഷണഃ

അവളെ കണ്ടു, ശക്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാർ അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു. അവർ അവളെ വണങ്ങി, ആ യക്ഷൻ ആരാണ് എന്നത് ചോദിച്ചു.

സാ ഽബ്രവീത്സസ്മിതം ദേവീ സ യുഷ്മാകമഗോചരഃ തേനേദം ഭ്രമ്യതേ ചക്രം സംസാരാഖ്യം ചരാചരമ്

ദേവി പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'അവൻ നിങ്ങള്ക്ക് കാണാനാവാത്തവനാണ്. അവനാൽ തന്നെയാണ് ഈ ചലനശീലവും അചലവുമായ സംസാരചക്രം സഞ്ചരിക്കുന്നത്.'

തേനാദൌ ക്രിയതേ വിശ്വം തേന സംഹ്രിയതേ പുനഃ ന തന്നിയന്താ കശ്ചിത്സ്യാത്തേന സര്വം നിയമ്യതേ

അവനാൽ ആദിയിൽ ലോകം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു, പിന്നെയും അവനാൽ തന്നെ അതു ലയിക്കുന്നു. മറ്റൊരുവൻ നിയന്ത്രകൻ ഇല്ല; എല്ലാം അവൻ തന്നെയാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.

ഇത്യുക്ത്വാ സാ മഹാദേവീ തത്രൈവാംതരധത്ത വൈ ദേവാശ്ച വിസ്മിതാഃ സര്വേ താം പ്രണമ്യ ദിവം യയുഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാദേവി അവിടെ തന്നെ അപ്രത്യക്ഷയായി. അത്ഭുതഭരിതരായ ദേവന്മാർ അവളെ വണങ്ങി, സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ശൃണു കൃഷ്ണ മഹേശസ്യ ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ മൂര്ത്യാത്മഭിസ്തതം കൃത്സ്നം ജഗദേതച്ചരാചരമ്

കൃഷ്ണാ, മഹേശ്വരനായ ശിവൻ, പരമാത്മാവ്, അവന്റെ രൂപങ്ങൾകൊണ്ടു ഈ മുഴുവൻ ചലനശീലവും അചലവുമായ ലോകം എങ്ങനെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നുവെന്ന് ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.

സ ശിവസ്സര്വമേവേദം സ്വകീയാഭിശ്ച മൂര്തിഭിഃ അധിതിഷ്ഠത്യമേയാത്മാ ഹ്യേതത്സര്വമനുസ്മൃതമ്

അവൻ അളക്കാനാവാത്ത ആത്മാവാണ്. തന്റെ തന്നെ രൂപങ്ങളാൽ ഈ സകലവും അവൻ വസിക്കുന്നു; എല്ലാം അവനോടു ചേർന്നതായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുസ്തഥാ രുദ്രോ മഹേശാനസ്സദാശിവഃ മൂര്തയസ്തസ്യ വിജ്ഞേയാ യാഭിര്വിശ്വമിദം തതമ്

ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും രുദ്രനും മഹേശ്വരനും സദാശിവനും — ഇവയാണ് അവന്റെ രൂപങ്ങൾ, ഇവയാൽ ഈ ലോകം മുഴുവനും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

അഥാന്യാശ്ചാപി തനവഃ പഞ്ച ബ്രഹ്മസമാഹ്വയാഃ തനൂഭിസ്താഭിരാവ്യാപ്തമിഹ കിംചിന്ന വിദ്യതേ

അതിനുപുറമേ, ബ്രഹ്മമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഞ്ചു മറ്റുരൂപങ്ങളും ഉണ്ട്; അവയുടെ ശരീരങ്ങളാൽ എല്ലാം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അവയ്ക്കു പുറത്തു ഒന്നും ഇല്ല.

ഈശാനഃ പുരുഷോ ഽഘോരോ വാമഃ സദ്യസ്തഥൈവ ച ബ്രഹ്മാണ്യേതാനി ദേവസ്യ മൂര്തയഃ പഞ്ച വിശ്രുതാഃ

ഈശാനൻ, പുരുഷൻ, അഘോരൻ, വാമൻ, സദ്യൻ — ഈ അഞ്ചു രൂപങ്ങൾ ദേവന്റെ ബ്രഹ്മമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ഈശാനാഖ്യാ തു യാ തസ്യ മൂര്തിരാദ്യാ ഗരീയസീ ഭോക്താരം പ്രകൃതേഃ സാക്ഷാത്ക്ഷേത്രജ്ഞമധിതിഷ്ഠതി

ഈശാനൻ എന്ന ആദ്യവും ഉത്തമവുമായ രൂപം പ്രകൃതിയുടെ അനുഭോക്താവായ ക്ഷേത്രജ്ഞനിൽ നേരിട്ട് വസിക്കുന്നു.

സ്ഥാണോസ്തത്പുരുഷാഖ്യാ യാ മൂര്തിര്മൂര്തിമതഃ പ്രഭോഃ ഗുണാശ്രയാത്മകം ഭോഗ്യമവ്യക്തമധിതിഷ്ഠതി

സ്ഥിരനായ തത്പുരുഷൻ എന്ന രൂപം ഗുണങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ അനുഭവ്യമായ അവ്യക്തത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

ധര്മാദ്യഷ്ടാംഗസംയുക്തം ബുദ്ധിതത്ത്വം പിനാകിനഃ അധിതിഷ്ഠത്യഘോരാഖ്യാ മൂര്തിരത്യംതപൂജിതാ

പിണാകധാരിയായ ശിവന്റെ അഘോരൻ എന്ന അത്യന്തം ആരാധ്യമായ രൂപം, ധർമ്മം മുതലായ എട്ടു അംശങ്ങളാൽ യുക്തമായ ബുദ്ധിതത്ത്വത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

വാമദേവാഹ്വയാം മൂര്തിം മഹാദേവസ്യ വേധസഃ അഹംകൃതേരധിഷ്ഠാത്രീമാഹുരാഗമവേദിനഃ

മഹാദേവന്റെ വാമദേവൻ എന്ന രൂപം അഹങ്കാരത്തിൽ വസിക്കുന്നതാണെന്ന് ആഗമങ്ങൾ അറിയുന്നവർ പറയുന്നു.

സദ്യോ ജാതാഹ്വയാം മൂര്തിം ശമ്ഭോരമിതവര്ചസഃ മാനസഃ സമധിഷ്ഠാത്രീം മതിമംതഃ പ്രചക്ഷതേ

അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള ശംഭുവിന്റെ സദ്യജാതൻ എന്ന രൂപം മനസ്സിൽ വസിക്കുന്നതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.