ശിവപുരാണമ്

അപൂപഗിരയശ്ചൈവ ഭക്ഷ്യഭോജ്യാര്ണവസ്തഥാ ഏതേ ദത്താ മയാ തേ ഹി ത്വം ഗൃഹ്ണീഷ്വ മഹാമുനേ

അപ്പംകൊണ്ടുള്ള പർവ്വതങ്ങളും, വിഭവങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സമുദ്രങ്ങളും എല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നു, മഹാമുനിവേ, ഇവ സ്വീകരിക്കൂ.

പിതാ തവ മഹാദേവോ മാതാ വൈ ജഗദമ്ബികാ അമരത്വം മയാ ദത്തം ഗാണപത്യം ച ശാശ്വതമ്

നിന്റെ അച്ഛൻ മഹാദേവനും അമ്മ ജഗദംബികയും ആകുന്നു. ഞാൻ നിനക്ക് അമരത്വവും ഗണനാഥത്വവും അനന്തമായി സമ്മാനിക്കുന്നു.

വരാന്വരയ സുപ്രീത്യാ മനോ ഽഭിലഷിതാന്പരാന് പ്രസന്നോ ഽഹം പ്രദാസ്യാമി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ

നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ. ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, എല്ലാം നിനക്ക് നൽകാം; കൂടുതൽ ആലോചന ആവശ്യമില്ല.

ഏവമുക്ത്വാ മഹാദേവഃ കരാഭ്യാമുപഗൃഹ്യതമ് മൂര്ധ്ന്യാഘ്രായ സുതസ്തേ ഽയമിതി ദേവ്യൈ ന്യവേദയത്

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം മഹാദേവൻ അവനെ കൈകൊണ്ട് അണക്കി, തലയിൽ മണം വീശി, 'ഇവൻ നിന്റെ മകനാണ്' എന്നു ദേവിയോട് പറഞ്ഞു സമർപ്പിച്ചു.

ദേവീ ച ഗുഹവത്പ്രീത്യാ മൂര്ധ്നി തസ്യ കരാമ്ബുജമ് വിന്യസ്യ പ്രദദൌ തസ്മൈ കുമാരപദമവ്യയമ്

ദേവി ഗൗരവത്തോടെ സ്നേഹത്തോടെ തന്റെ കമലപാണി അവന്റെ തലയിൽ വച്ചു, അവനു കുമാരപദം എന്ന നിലനില്ക്കുന്ന സ്ഥാനം സമ്മാനിച്ചു.

ക്ഷീരാബ്ധിരപി സാകാരഃ ക്ഷീരം സ്വാദു കരേ ദധത് ഉപസ്ഥായ ദദൌ പിണ്ഡീഭൂതം ക്ഷീരമനശ്വരമ്

ക്ഷീരസമുദ്രം രൂപം എടുത്ത്, കൈയിൽ മധുരമായ പാൽ പിടിച്ച് സമീപിച്ചു, അക്ഷയമായ പാലിന്റെ ഒരു കട്ട അവനു നൽകി.

യോഗൈശ്വര്യം സദാ തുഷ്ടിം ബ്രഹ്മവിദ്യാമനശ്വരാമ് സമൃദ്ധിം പരമാന്തസ്മൈ ദദൌ സംതുഷ്ടമാനസഃ

സന്തുഷ്ടമായ മനസ്സോടെ അവനു യോഗശക്തിയും സ്ഥിരമായ തൃപ്തിയും അക്ഷയമായ ബ്രഹ്മവിദ്യയും പരമസമൃദ്ധിയും പരമാനന്ദവും നൽകി.

അഥ ശംഭുഃ പ്രസന്നാത്മാ ദൃഷ്ട്വാ തസ്യ തപോമഹഃ പുനര്ദദൌ വരം ദിവ്യം മുനയേ ഹ്യുപമന്യവേ

ശംഭു സന്തോഷത്തോടെ ഉപമന്യുവിന്റെ വലിയ തപസ്സു കണ്ടു, വീണ്ടും അവൻ്റെ മേൽ ദിവ്യമായ അനുഗ്രഹം നൽകി.

വ്രതം പാശുപതം ജ്ഞാനം വ്രതയോഗം ച തത്ത്വതഃ ദദൌ തസ്മൈ പ്രവക്തൃത്വപാടവം സുചിരം പരമ്

പാശുപതവ്രതവും ജ്ഞാനവും വ്രതയോഗത്തിന്റെ യഥാർത്ഥതയും, ദീർഘകാലം ഉത്തമമായി ഉപദേശിക്കാനുള്ള കഴിവും അവനു നൽകി.

സോ ഽപി ലബ്ധ്വാ വരാന്ദിവ്യാന്കുമാരത്വം ച സര്വദാ തസ്മാച്ഛിവാച്ച തസ്യാശ്ച ശിവായാ മുദിതോ ഽഭവത്

ഇങ്ങനെ ശിവനും പാർവതിയും നൽകിയ ദിവ്യാനുഗ്രഹങ്ങളും കുമാരപദവും ലഭിച്ച ഉപമന്യു ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു.

തതഃ പ്രസന്നചേതസ്കഃ സുപ്രണമ്യ കൃതാംജലിഃ യയാചേ സ വരം വിപ്രോ ദേവദേവാന്മഹേശ്വരാത്

ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, കൈകൂപ്പി താഴെവാങ്ങി, ആ ബ്രാഹ്മണൻ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ഒരു അനുഗ്രഹം അപേക്ഷിച്ചു.

പ്രസീദ ദേവദേവേശ പ്രസീദ പരമേശ്വര സ്വഭക്തിന്ദേഹി പരമാന്ദിവ്യാമവ്യഭിചാരിണീമ്

ദേവദേവേശാ, പരമേശ്വരാ, ദയചെയ്യേണം; എനിക്ക് പരമമായ ദിവ്യമായ അചഞ്ചലമായ ഭക്തി ദാനം ചെയ്യണം.

ശ്രദ്ധാന്ദേഹി മഹാദേവ ദ്വസമ്ബന്ധിഷു മേ സദാ സ്വദാസ്യം പരമം സ്നേഹം സാന്നിധ്യം ചൈവ സര്വദാ

മഹാദേവാ, നിന്റെ അനുയായികളോടും എപ്പോഴും എനിക്ക് വിശ്വാസം നൽകണം; പരമമായ ദാസ്യവും സ്‌നേഹവും എപ്പോഴും അടുത്ത് ഇരിക്കാനുള്ള അനുഗ്രഹവും ദയവായി നൽകണം.

ഏവമുക്ത്വാ പ്രസന്നാത്മാഹര്ഷഗദ്ഗദയാ ഗിരാ സതുഷ്ടാവ മഹാദേവമുപമന്യുര്ദ്വിജോത്തമഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ്, ആവേശം കൊണ്ടു കംപിതമായ ശബ്ദത്തിൽ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഉപമന്യു മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ചു.

ദേവദേവ മഹാദേവ ശരണാഗതവത്സല പ്രസീദ കരുണാസിംധോ സാമ്ബ ശംകര സര്വദാ

ദേവന്മാരുടെ ദേവാ, മഹാദേവാ, ശരണം വന്നവരെ സ്നേഹിക്കുന്നവാ, കരുണയുടെ സമുദ്രമായ സാംബശങ്കരാ, ദയവായി എപ്പോഴും കൃപയോടെ നോക്കേണമേ.

ഏവമുക്തോ മഹാദേവഃ സര്വേഷാം ച വരപ്രദഃ പ്രത്യുവാച പ്രസന്നാത്മോപമന്യും മുനിസത്തമമ്

ഇങ്ങനെ ഉപമന്യു സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാവർക്കും വരം നൽകുന്ന മഹാദേവൻ സന്തോഷപൂർവ്വം ഉപമന്യുവിനോട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

വത്സോപമന്യോ തുഷ്ടോ ഽസ്മി സര്വം ദത്തം മയാ ഹി തേ ദൃഢഭക്തോ ഽസി വിപ്രര്ഷേ മയാ വിജ്ഞാസിതോ ഹ്യസി

കുഞ്ഞേ ഉപമന്യുവേ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; ഞാൻ നിന്നെല്ലാം തന്നിട്ടുണ്ട്. നീ അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയുള്ളവനാണ്, ദ്വിജർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്, ഞാൻ നിന്നെ പരീക്ഷിച്ചു.

അജരശ്ചാമരശ്ചൈവ ഭവ ത്വന്ദുഃഖവര്ജിതഃ യശസ്വീ തേജസാ യുക്തോ ദിവ്യജ്ഞാനസമന്വിതഃ

നീ ഇനി വൃദ്ധിയില്ലാത്തവനും മരണമില്ലാത്തവനും ആകുക; എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും വിട്ടു, പ്രശസ്തനും തേജസ്സുള്ളവനും ദിവ്യജ്ഞാനമുള്ളവനുമാകട്ടെ.

അക്ഷയാ ബാന്ധവാശ്ചൈവ കുലം ഗോത്രം ച തേ സദാ ഭവിഷ്യതി ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മയി ഭക്തിശ്ച ശാശ്വതീ

നിന്റെ ബന്ധുക്കളും കുടുംബവും ഗോത്രവും എല്ലാം എപ്പോഴും നശിക്കാതെ നിലനിൽക്കും, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ; എനിക്ക് നിന്നിലുള്ള ഭക്തി ശാശ്വതമായിരിക്കും.

സാന്നിധ്യം ചാശ്രമേ നിത്യം കരിഷ്യാമി ദ്വിജോത്തമ ഉപകംഠം മമ ത്വം വൈ സാനന്ദം വിഹരിഷ്യസി

നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും സാന്നിധ്യം നൽകും, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ; നീ എന്റെ അടുത്ത് സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കും.

ഏവമുക്ത്വാ സ ഭഗവാന്സൂര്യകോടിസമപ്രഭഃ ഈശാനസ്സ വരാന്ദത്ത്വാ തത്രൈവാന്തര്ദധേ ഹരഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോടിയോളം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള ഭഗവാൻ ഈശ്വരൻ അവിടെ തന്നെയുണ്ടായിരുന്ന് വരങ്ങൾ നൽകി അപ്രത്യക്ഷനായി.

ഉപമന്യുഃ പ്രസന്നാത്മാ പ്രാപ്യ തസ്മാദ്വരാദ്വരാന് ജഗാമ ജനനീസ്ഥാനം സുഖം പ്രാപാധികം ച സഃ

ഉപമന്യു, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ, ആ മഹാവരങ്ങൾ ലഭിച്ചശേഷം, അമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി, അതിലും വലിയ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.

നമസ്സമസ്തസംസാരചക്രഭ്രമണഹേതവേ ഗൌരീകുചതടദ്വന്ദ്വകുംകുമാംകിതവക്ഷസേ

സകല സാംസാരിക ചക്രത്തിന്റെ കാരണനായവനേ, ഗൗരിയുടെ കുചതടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുങ്കുമം നെഞ്ചിൽ ചാർത്തിയവനേ, നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ഉക്ത്വാ ഭഗവതോ ലബ്ധപ്രസാദാദുപമന്യുനാ നിയമാദുത്ഥിതോ വായുര്മധ്യേ പ്രാപ്തേ ദിവാകരേ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ, ഉപമന്യു വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ എഴുന്നേറ്റു.

ഋഷയശ്ചാപി തേ സര്വേ നൈമിഷാരണ്യവാസിനഃ അഥായമര്ഥഃ പ്രഷ്ടവ്യ ഇതി കൃത്വാ വിനിശ്ചയമ്

അപ്പോൾ, നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ ഋഷികളും ഈ കാര്യം അന്വേഷിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിച്ചു.

കൃത്വാ യഥാ സ്വകം കൃത്യം പ്രത്യഹം തേ യഥാ പുരാ ഭഗവംതമുപായാംതം സമീക്ഷ്യ സമുപാവിശന്

പഴയപോലെ പ്രതിദിന കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച്, ഭഗവാനെ സമീപത്തേക്ക് വരുന്നത് കണ്ടു, അവർ ആദരപൂർവ്വം ഇരുന്നു.

അഥാസൌ നിയമസ്യാംതേ ഭഗവാനമ്ബരോദ്ഭവഃ മധ്യേ മുനിസഭായാസ്തു ഭേജേ കൢപ്തം വരാസനമ്

വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഭഗവാൻ, മുനിസഭയുടെ നടുവിൽ ഒരുക്കിയിരുന്ന ഉത്തമാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.

സുഖാസനോപവിഷ്ടശ്ച വായുര്ലോകനമസ്കൃതഃ ശ്രീമദ്വിഭൂതിമീശസ്യ ഹൃദി കൃത്വേദമബ്രവീത്

ലോകങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്നവനായ വായു, സുഖാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, ഈശ്വരന്റെ മഹിമ ഹൃദയത്തിൽ ധരിച്ചു, ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.

തം പ്രപദ്യേ മഹാദേവം സര്വജ്ഞമപരാജിതമ് വിഭൂതിസ്സകലം യസ്യ ചരാചരമിദം ജഗത്

സർവ്വജ്ഞനും ജയിക്കാനാവാത്തവനും ആയ മഹാദേവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; അവന്റെ മഹിമയാൽ ഈ ചലനസ്ഥിരജഗത് മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്നു.