ശിവപുരാണമ്

ഭഗവന്ബ്രാഹ്മണഃ കശ്ചിദുപമന്യുരിതി ശ്രുതഃ ക്ഷീരാര്ഥമദഹത്സര്വം തപസാ തന്നിവാരയ

പ്രഭോ, ഉപമന്യു എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ട് എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവൻ പാൽ ലഭിക്കാനായി എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദയവായി, നിങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ അവനെ ഇതിൽ നിന്ന് തടയണമേ.

ഇതി ശ്രുത്വാ വചോ വിഷ്ണോഃ പ്രാഹ ദേവോ മഹേശ്വരഃ ശിശും നിവാരയിഷ്യാമി തത്ത്വം ഗച്ഛ സ്വമാശ്രമമ്

വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ആ ബാലനെ തടയും; നീ തിരിച്ച് നിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകൂ.'

തച്ഛ്രുത്വാ ശംഭുവചനം സ വിഷ്ണുര്ദേവവല്ലഭഃ ജഗാമാശ്വാസ്യ താന്സര്വാന്സ്വലോകമമരാദികാന്

ശംഭുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വിഷ്ണു, ദേവന്മാരുടെ പ്രിയൻ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ അമരന്മാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു, പിന്നെ തന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവഃ പിനാകീ പരമേശ്വരഃ ശക്രസ്യ രൂപമാസ്ഥായ ഗന്തും ചക്രേ മതിം തതഃ

അതിനിടയിൽ, പിനാകധാരിയായ പരമേശ്വരൻ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച് അവിടെ പോകാൻ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.

അഥ ജഗാമ മുനേസ്തു തപോവനം ഗജവരേണ സിതേന സദാശിവഃ സഹ സുരാസുരസിദ്ധമഹോരഗൈരമരരാജതനും സ്വയമാസ്ഥിതഃ

പിന്നീട് സദാശിവൻ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹാനാഗന്മാരും കൂടെ, സ്വയം അമരന്മാരുടെ രാജാവിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, വെള്ളയാനയിലേറി, ആ മഹർഷിയുടെ തപോവനത്തിലേക്ക് എത്തി.

സ വാരണശ്ചാരു തദാ വിഭും തം നിവീജ്യ വാലവ്യജനേന ദിവ്യമ് ദധാര ശച്യാ സഹിതം സുരേംദ്രം കരേണ വാമേന ശിതാതപത്രമ്

ആ മനോഹരമായ ആന അന്നേരം ആ മഹാത്മാവിനെ ദിവ്യമായ ചാമരത്താൽ വീശി ശീതളമാക്കി. ഇന്ദ്രനും ശചിയുമൊപ്പം, ഇടതുകൈയിൽ വെളുത്ത തമ്പ്രം പിടിച്ചു നിന്നു.

രരാജ ഭഗവാന്സോമഃ ശക്രരൂപീ സദാശിവഃ തേനാതപത്രേണ യഥാ ചന്ദ്രബിംബേന മന്ദരഃ

ഭഗവാൻ സോമൻ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ സദാശിവൻ, ആ തമ്പ്രത്തിന്റെ കിരണത്തിൽ മന്ദരപർവതം ചന്ദ്രബിംബത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.

ആസ്ഥായൈവം ഹി ശക്രസ്യ സ്വരൂപം പരമേശ്വരഃ ജഗാമാനുഗ്രഹം കര്തുമുപമന്യോസ്തദാശ്രമമ്

ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം സ്വീകരിച്ച പരമേശ്വരൻ, ഉപമന്യുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകാനായി പോയി.

തം ദൃഷ്ട്വാ പരമേശാനം ശക്രരൂപധരം ശിവമ് പ്രണമ്യ ശിരസാ പ്രാഹ മഹാമുനിവരഃ സ്വയമ്

പരമേശ്വരനായ ശിവൻ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നതിനെ കണ്ട മഹർഷി, തലകൂങ്ങി നമസ്കരിച്ചു, സ്വയം വന്ദിച്ചു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

പാവിതശ്ചാശ്രമസ്സോ ഽയം മമ ദേവേശ്വര സ്വയമ് പ്രാപ്തോ യത്ത്വം ജഗന്നാഥ ഭഗവന്ദേവസത്തമ

ദേവേശ്വരാ, സ്വയം ഇവിടെ എത്തിയത് കൊണ്ടു എന്റെ ആശ്രമം പാവനമായി. ജഗന്നാഥാ, ദേവസത്തമാ, നിങ്ങൾ തന്നെ ഇവിടെ വന്നതിൽ ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്.

ഏവമുക്ത്വാ സ്ഥിതം പ്രേക്ഷ്യ കൃതാംജലിപുടം ദ്വിജമ് പ്രാഹ ഗംഭീരയാ വാചാ ശക്രരൂപധരോ ഹരഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൈകൂപ്പി നിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടശേഷം, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച ഹരൻ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ അവനോട് പറഞ്ഞു.

തുഷ്ടോ ഽസ്മി തേ വരം ബ്രൂഹി തപസാനേന സുവ്രത ദദാമി ചേപ്സിതാന്സര്വാന്ധൌമ്യാഗ്രജ മഹാമുനേ

നിന്റെ തപസ്സിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നീ എനിക്ക് ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, ധൗമ്യയുടെ മൂത്ത സഹോദരനായ മഹർഷേ, ഞാൻ നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂരിപ്പിക്കും.

ഏവമുക്തസ്തദാ തേന ശക്രേണ മുനിപുംഗവഃ വാരയാമി ശിവേ ഭക്തിമിത്യുവാച കൃതാഞ്ജലിഃ

അങ്ങനെ ആ ഇന്ദ്രൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹർഷി കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ശിവഭക്തി വേണം.'

ത്രൈലോക്യാധിപതിം ശക്രം സര്വദേവനമസ്കൃതമ്

മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ആദരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ—

മദ്ഭക്തോ ഭവ വിപ്രര്ഷേ മാമേവാര്ചയ സര്വദാ ദദാമി സര്വം ഭദ്രം തേ ത്യജ രുദ്രം ച നിര്ഗുണമ്

ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, നീ എന്റെ ഭക്തനാകൂ; എപ്പോഴും എന്നെ മാത്രം ആരാധിക്കൂ. ഞാൻ നിനക്ക് എല്ലാ മംഗളങ്ങളും നൽകാം; നീ ആ രൂപരഹിതനായ രുദ്രനെ ഉപേക്ഷിക്കൂ.

രുദ്രേണ നിര്ഗുണേനാപി കിം തേ കാര്യം ഭവിഷ്യതി ദേവപങ്ക്തിബഹിര്ഭൂതോ യഃ പിശാചത്വമാഗതഃ

രൂപരഹിതനായ രുദ്രനിൽ നിന്നെന്ത് പ്രയോജനം? ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവൻ, ഇപ്പോൾ പിശാചുപോലെയാണ്.

തച്ഛ്രുത്വാ പ്രാഹ സ മുനിര്ജപന്പഞ്ചാക്ഷരം മനുമ് മന്യമാനോ ധര്മവിഘ്നം പ്രാഹ തം കര്തുമാഗതമ്

അത് കേട്ട മഹർഷി, പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട്, ഇതെല്ലാം ധർമ്മത്തിന് തടസ്സമാണെന്ന് കരുതി, അവനോട് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ത്വയൈവം കഥിതം സര്വം ഭവനിംദാരതേന വൈ പ്രസംഗാദേവ ദേവസ്യ നിര്ഗുണത്വം മഹാത്മനഃ

നീ ഭവനെ അപമാനിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞത്. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ ദേവന്റെ ഗുണരഹിതത്വം നീ അന്യഥാ പറഞ്ഞുവെന്നു തോന്നുന്നു.

ത്വം ന ജാനാമി വൈ രുദ്രം സര്വദേവേശ്വരേശ്വരമ് ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാനാം ജനക പ്രകൃതേഃ പരമ്

ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ രുദ്രനെ അറിയുന്നില്ല. എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ദൈവമായവൻ, ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും മഹേശ്വരനുമുള്ള പിതാവും പ്രകൃതിക്കപ്പുറമായവനുമാണ് അവൻ.

സദസദ്വ്യക്തമവ്യക്തം യമാഹുര്ബ്രഹ്മവാദിനഃ നിത്യമേകമനേകം ച വരം തസ്മാദ്വൃണോമ്യഹമ്

ബ്രഹ്മത്തെ അറിയുന്നവർ സതും അസതും, പ്രകടമായതും അപ്രകടമായതും, ശാശ്വതവും ഏകവുമാണ് എന്നും പലതും ഒരുമിച്ചുമാണ് എന്നും വിളിക്കുന്നതെന്താണോ, അതാണ് ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.

ഹേതുവാദവിനിര്മുക്തം സാംഖ്യയോഗാര്ഥദമ്പരമ് ഉപാസതേ യം തത്ത്വജ്ഞാ വരം തസ്മാദ്വൃണോമ്യഹമ്

കാരണത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാദങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നിരിക്കുകയും, സാംഖ്യയോ യോഗയോ അനുസരിക്കുന്നവർക്ക് ഫലം നൽകുകയും, സത്യത്തെ അറിയുന്നവർ ആരാധിക്കുന്നതും അതേ പരമത്തെയാണ് ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.

നാസ്തി ശംഭോഃ പരം തത്ത്വം സര്വകാരണകാരണാത് ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വാദിദേവാനാം സ്രഷ്ടുര്ഗുണപരാദ്വിഭോഃ

സർവ്വകാരണങ്ങളുടെയും കാരണം ആയ ശംഭുവിനേക്കാൾ ഉയർന്ന സത്യം ഇല്ല. ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും മറ്റുള്ള ദേവന്മാർക്കും സ്രഷ്ടാവായവൻ ഗുണങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവനാണ്.

ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന മയാദ്യാനുമിതം മഹത് ഭവാംതരേ കൃതം പാപം ശ്രുതാ നിന്ദാ ഭവസ്യ ചേത്

ഇനി ഞാൻ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല. ഇപ്പോൾ ഞാൻ വലിയ സത്യം മനസ്സിലാക്കി. മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഭവന്റെ അപമാനം കേട്ട പാപം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ—

ശ്രുത്വാ നിംദാം ഭവസ്യാഥ തത്ക്ഷണാദേവ സന്ത്യജേത് സ്വദേഹം തന്നിഹത്യാശു ശിവലോകം സ ഗച്ഛതി

—ഭവന്റെ അപമാനം കേട്ടാൽ, ഉടൻ തന്നെ തൻറെ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, അതിവേഗം ശിവലോകം ലഭിക്കും.

ആസ്താം താവന്മമേച്ഛേയം ക്ഷീരം പ്രതി സുരാധമ നിഹത്യ ത്വാം ശിവാസ്ത്രേണ ത്യജാമ്യേതം കലേവരമ്

എന്റെ പാലിനുള്ള ആഗ്രഹം ഇനി വേണ്ട. ദൈവങ്ങളിലേറെ താഴ്ന്നവനേ, ഞാൻ ശിവാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് നിന്നെ സംഹരിച്ച് ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കും.

ഏവമുക്ത്വോപമന്യുസ്തം മര്തും വ്യവസിതസ്സ്വയമ് ക്ഷീരേ വാഞ്ഛാമപി ത്യക്ത്വാ നിഹന്തും ശക്രമുദ്യതഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഉപമന്യു മരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പാലിനുള്ള ആഗ്രഹം പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് ഇന്ദ്രനെ സംഹരിക്കാൻ അവൻ തയ്യാറായി.

ഭസ്മാദായ തദാ ഘോരമഘോരാസ്ത്രാഭിമംത്രിതമ് വിസൃജ്യ ശക്രമുദ്ദിശ്യ നനാദ സ മുനിസ്തദാ

അപ്പോൾ, ഭയങ്കരമായ അഘോരാസ്ത്രം ചൊല്ലി ശക്തിയുള്ള ചാരടു എടുത്ത്, ഉപമന്യു അതു ഇന്ദ്രനിലേക്ക് എറിഞ്ഞു, ഉഗ്രശബ്ദം മുഴക്കി.

സ്മൃത്വാ ശംഭുപദദ്വംദ്വം സ്വദേഹം ദുഗ്ധുമുദ്യതഃ ആഗ്നേയീം ധാരണാം ബിഭ്രദുപമന്യുരവസ്ഥിതഃ

ശംഭുവിന്റെ തിരുവടികൾ ഓർത്ത്, ഉപമന്യു തൻറെ ശരീരം ദഹിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി. അഗ്നിസമമായ ധാരണയിൽ അവൻ നിലകൊണ്ടു.

ഏവം വ്യവസിതേ വിപ്രേ ഭഗവാന്ഭഗനേത്രഹാ വാരയാമാസ സൌമ്യേന ധാരണാം തസ്യ യോഗിനഃ

ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ, ഭഗയുടെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവൻ, സൗമ്യമായി അവന്റെ യോഗധാരണ തടഞ്ഞു.