ശിവപുരാണമ്

അഷ്ടേഷ്ടകാഭിഃ പ്രസാദം കൃത്വാ ലിംഗം ച മൃന്മയമ് തത്രാവാഹ്യ മഹാദേവം സാംബം സഗണമവ്യയമ്

എട്ടു ഇഷ്ടികകളാൽ ഒരു പീഠം നിർമ്മിച്ചു, മണ്ണാൽ ഒരു ലിംഗവും ഉണ്ടാക്കി; അവിടെ മഹാദേവനെയും ആംബികയെയും സംഘത്തോടുകൂടെ ആഹ്വാനിച്ചു.

ഭക്ത്യാ പഞ്ചാക്ഷരേണൈവ പുത്രൈഃ പുഷ്പൈര്വനോദ്ഭവൈഃ സമഭ്യര്ച്യ ചിരം കാലം ചചാര പരമം തപഃ

ഭക്തിയോടെ, സ്വന്തം മക്കൾ കാട്ടിൽ നിന്ന് കൂട്ടിയ പൂക്കൾ കൊണ്ടും, അമ്പക്ഷരമന്ത്രം മാത്രം ഉപയോഗിച്ചും, ദീർഘകാലം ആരാധന നടത്തി, അത്യുത്തമമായ തപസ്സ് ആചരിച്ചു.

തതസ്തപശ്ചരത്തം തം ബാലമേകാകിനം കൃശമ് ഉപമന്യും ദ്വിജവരം ശിവസംസക്തമാനസമ്

അങ്ങനെ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ, ഏകാന്തമായും ക്ഷീണിച്ച ദേഹത്തോടും ശിവനിൽ മനസ്സു മുഴുവൻ ലയിച്ച ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ബാലൻ ഉപമന്യു അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പുരാ മരീചിനാ ശപ്താഃ കേചിന്മുനിപിശാചകാഃ സംപീഡ്യ രാക്ഷസൈര്ഭാവൈസ്തപസോവിഘ്നമാചരന്

മുന്പ് മരീചി ശപിച്ച ചില മുനിപിശാചുകൾ, രാക്ഷസശക്തികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉപമന്യുവിനെ പീഡിപ്പിച്ചു, അവന്റെ തപസ്സ് തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു.

സ ച തൈഃ പീഡ്യമാനോ ഽപി തപഃ കുര്വന്കഥഞ്ചന സദാ നമഃ ശിവായേതി ക്രോശതി സ്മാര്തനാദവത്

അവരാൽ എത്രയും പീഡനം അനുഭവിച്ചിട്ടും, ഉപമന്യു എങ്കിലും തപസ്സ് തുടരുകയും, എപ്പോഴും ഓർമ്മയോടെ 'ശിവായ നമഃ' എന്ന് ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ വിളിക്കുകയും ചെയ്തു.

തന്നാദശ്രവണാദേവ തപസോ വിഘ്നകാരിണഃ തേ തം ബാലം സമുത്സൃജ്യ മുനയസ്സമുപാചരന്

ആ നിലാവ് കേട്ടുമാത്രം, ഉപമന്യുവിന്റെ തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നവര്‍ ആ ബാലനെ വിട്ട് വിട്ടു. ശേഷം, സകലമുനികളും ചേര്‍ന്ന് അവന്റെ അടുത്തെത്തി.

തപസാ തസ്യ വിപ്രസ്യ ചോപമന്യോര്മഹാത്മനഃ ചരാചരം ച മുനയഃ പ്രദീപിതമഭൂജ്ജഗത്

അവന്‍റെ മഹത്തായ തപസ്സുകൊണ്ട്, ഉപമന്യുവെന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയില്‍, സകലമുനികളും ഉള്‍പ്പെടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കാത്തതുമായ ഈ ലോകം മുഴുവന്‍ പ്രകാശിച്ചു.

അഥ സര്വേ പ്രദീപ്താംഗാ വൈകുണ്ഠം പ്രയയുര്ദ്രുതമ് പ്രണമ്യാഹുശ്ച തത്സര്വം ഹരയേ ദേവസത്തമാഃ

അതിനുശേഷം, അവരൊക്കെയും ദേഹങ്ങള്‍ പ്രകാശിച്ചവരായി, വേഗത്തില്‍ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ഹരിയെ നമസ്കരിച്ച്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം ദേവസ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.

ശ്രുത്വാ തേഷാം തദാ വാക്യം ഭഗവാന്പുരുഷോത്തമഃ കിമിദന്ത്വിതി സംചിന്ത്യ ജ്ഞാത്വാ തത്കാരണം ച സഃ

അവരുടെ വാക്കുകള്‍ കേട്ട ഭഗവാന്‍ പുരുഷോത്തമന്‍ 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു. പിന്നെ കാര്യം മനസ്സിലാക്കി,

ജഗാമ മന്ദരം തൂര്ണം മഹേശ്വരദിദൃക്ഷയാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവം പ്രണമ്യൈവം പ്രോവാച സുകൃതാംജലിഃ

മഹേശ്വരനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ വേഗത്തിൽ മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി. ദേവനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ഭഗവന്ബ്രാഹ്മണഃ കശ്ചിദുപമന്യുരിതി ശ്രുതഃ ക്ഷീരാര്ഥമദഹത്സര്വം തപസാ തന്നിവാരയ

പ്രഭോ, ഉപമന്യു എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ട് എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവൻ പാൽ ലഭിക്കാനായി എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദയവായി, നിങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ അവനെ ഇതിൽ നിന്ന് തടയണമേ.

ഇതി ശ്രുത്വാ വചോ വിഷ്ണോഃ പ്രാഹ ദേവോ മഹേശ്വരഃ ശിശും നിവാരയിഷ്യാമി തത്ത്വം ഗച്ഛ സ്വമാശ്രമമ്

വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ആ ബാലനെ തടയും; നീ തിരിച്ച് നിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകൂ.'

തച്ഛ്രുത്വാ ശംഭുവചനം സ വിഷ്ണുര്ദേവവല്ലഭഃ ജഗാമാശ്വാസ്യ താന്സര്വാന്സ്വലോകമമരാദികാന്

ശംഭുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വിഷ്ണു, ദേവന്മാരുടെ പ്രിയൻ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ അമരന്മാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു, പിന്നെ തന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവഃ പിനാകീ പരമേശ്വരഃ ശക്രസ്യ രൂപമാസ്ഥായ ഗന്തും ചക്രേ മതിം തതഃ

അതിനിടയിൽ, പിനാകധാരിയായ പരമേശ്വരൻ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച് അവിടെ പോകാൻ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.

അഥ ജഗാമ മുനേസ്തു തപോവനം ഗജവരേണ സിതേന സദാശിവഃ സഹ സുരാസുരസിദ്ധമഹോരഗൈരമരരാജതനും സ്വയമാസ്ഥിതഃ

പിന്നീട് സദാശിവൻ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹാനാഗന്മാരും കൂടെ, സ്വയം അമരന്മാരുടെ രാജാവിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, വെള്ളയാനയിലേറി, ആ മഹർഷിയുടെ തപോവനത്തിലേക്ക് എത്തി.

സ വാരണശ്ചാരു തദാ വിഭും തം നിവീജ്യ വാലവ്യജനേന ദിവ്യമ് ദധാര ശച്യാ സഹിതം സുരേംദ്രം കരേണ വാമേന ശിതാതപത്രമ്

ആ മനോഹരമായ ആന അന്നേരം ആ മഹാത്മാവിനെ ദിവ്യമായ ചാമരത്താൽ വീശി ശീതളമാക്കി. ഇന്ദ്രനും ശചിയുമൊപ്പം, ഇടതുകൈയിൽ വെളുത്ത തമ്പ്രം പിടിച്ചു നിന്നു.

രരാജ ഭഗവാന്സോമഃ ശക്രരൂപീ സദാശിവഃ തേനാതപത്രേണ യഥാ ചന്ദ്രബിംബേന മന്ദരഃ

ഭഗവാൻ സോമൻ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ സദാശിവൻ, ആ തമ്പ്രത്തിന്റെ കിരണത്തിൽ മന്ദരപർവതം ചന്ദ്രബിംബത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.

ആസ്ഥായൈവം ഹി ശക്രസ്യ സ്വരൂപം പരമേശ്വരഃ ജഗാമാനുഗ്രഹം കര്തുമുപമന്യോസ്തദാശ്രമമ്

ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം സ്വീകരിച്ച പരമേശ്വരൻ, ഉപമന്യുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകാനായി പോയി.

തം ദൃഷ്ട്വാ പരമേശാനം ശക്രരൂപധരം ശിവമ് പ്രണമ്യ ശിരസാ പ്രാഹ മഹാമുനിവരഃ സ്വയമ്

പരമേശ്വരനായ ശിവൻ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നതിനെ കണ്ട മഹർഷി, തലകൂങ്ങി നമസ്കരിച്ചു, സ്വയം വന്ദിച്ചു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

പാവിതശ്ചാശ്രമസ്സോ ഽയം മമ ദേവേശ്വര സ്വയമ് പ്രാപ്തോ യത്ത്വം ജഗന്നാഥ ഭഗവന്ദേവസത്തമ

ദേവേശ്വരാ, സ്വയം ഇവിടെ എത്തിയത് കൊണ്ടു എന്റെ ആശ്രമം പാവനമായി. ജഗന്നാഥാ, ദേവസത്തമാ, നിങ്ങൾ തന്നെ ഇവിടെ വന്നതിൽ ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്.

ഏവമുക്ത്വാ സ്ഥിതം പ്രേക്ഷ്യ കൃതാംജലിപുടം ദ്വിജമ് പ്രാഹ ഗംഭീരയാ വാചാ ശക്രരൂപധരോ ഹരഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൈകൂപ്പി നിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടശേഷം, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച ഹരൻ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ അവനോട് പറഞ്ഞു.

തുഷ്ടോ ഽസ്മി തേ വരം ബ്രൂഹി തപസാനേന സുവ്രത ദദാമി ചേപ്സിതാന്സര്വാന്ധൌമ്യാഗ്രജ മഹാമുനേ

നിന്റെ തപസ്സിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നീ എനിക്ക് ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, ധൗമ്യയുടെ മൂത്ത സഹോദരനായ മഹർഷേ, ഞാൻ നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂരിപ്പിക്കും.

ഏവമുക്തസ്തദാ തേന ശക്രേണ മുനിപുംഗവഃ വാരയാമി ശിവേ ഭക്തിമിത്യുവാച കൃതാഞ്ജലിഃ

അങ്ങനെ ആ ഇന്ദ്രൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹർഷി കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ശിവഭക്തി വേണം.'

ത്രൈലോക്യാധിപതിം ശക്രം സര്വദേവനമസ്കൃതമ്

മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ആദരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ—

മദ്ഭക്തോ ഭവ വിപ്രര്ഷേ മാമേവാര്ചയ സര്വദാ ദദാമി സര്വം ഭദ്രം തേ ത്യജ രുദ്രം ച നിര്ഗുണമ്

ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, നീ എന്റെ ഭക്തനാകൂ; എപ്പോഴും എന്നെ മാത്രം ആരാധിക്കൂ. ഞാൻ നിനക്ക് എല്ലാ മംഗളങ്ങളും നൽകാം; നീ ആ രൂപരഹിതനായ രുദ്രനെ ഉപേക്ഷിക്കൂ.

രുദ്രേണ നിര്ഗുണേനാപി കിം തേ കാര്യം ഭവിഷ്യതി ദേവപങ്ക്തിബഹിര്ഭൂതോ യഃ പിശാചത്വമാഗതഃ

രൂപരഹിതനായ രുദ്രനിൽ നിന്നെന്ത് പ്രയോജനം? ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവൻ, ഇപ്പോൾ പിശാചുപോലെയാണ്.

തച്ഛ്രുത്വാ പ്രാഹ സ മുനിര്ജപന്പഞ്ചാക്ഷരം മനുമ് മന്യമാനോ ധര്മവിഘ്നം പ്രാഹ തം കര്തുമാഗതമ്

അത് കേട്ട മഹർഷി, പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട്, ഇതെല്ലാം ധർമ്മത്തിന് തടസ്സമാണെന്ന് കരുതി, അവനോട് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ത്വയൈവം കഥിതം സര്വം ഭവനിംദാരതേന വൈ പ്രസംഗാദേവ ദേവസ്യ നിര്ഗുണത്വം മഹാത്മനഃ

നീ ഭവനെ അപമാനിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞത്. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ ദേവന്റെ ഗുണരഹിതത്വം നീ അന്യഥാ പറഞ്ഞുവെന്നു തോന്നുന്നു.

ത്വം ന ജാനാമി വൈ രുദ്രം സര്വദേവേശ്വരേശ്വരമ് ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാനാം ജനക പ്രകൃതേഃ പരമ്

ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ രുദ്രനെ അറിയുന്നില്ല. എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ദൈവമായവൻ, ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും മഹേശ്വരനുമുള്ള പിതാവും പ്രകൃതിക്കപ്പുറമായവനുമാണ് അവൻ.