സപ്തകോടിമഹാമംത്രാഃ സര്വേ സപ്രണവാഃ പരേ തസ്മിന്നേവ വിലീയംതേ പുനസ്തസ്മാദ്വിനിര്ഗതാഃ
ഏഴു കോടി മഹാമന്ത്രങ്ങളും പ്രണവത്തോടുകൂടി ഒടുവിൽ അവനിൽ ലയിക്കുന്നു, പിന്നെയും അവനിൽ നിന്നാണ് വീണ്ടും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.
സപ്രസാദാശ്ച തേ മംത്രാഃ സ്വാധികാരാദ്യപേക്ഷയാ സര്വാധികാരസ്ത്വേകോ ഽയം മംത്ര ഏവേശ്വരാജ്ഞയാ
കൃപയോടോ അതില്ലാതെയോ ആ മന്ത്രങ്ങൾ ഓരോരുത്തരുടെയും യോഗ്യതപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഒരു മന്ത്രത്തിന് മാത്രം എല്ലാ അധികാരവും ഉണ്ട്, ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ.
യഥാ നികൃഷ്ടാനുത്കൃഷ്ടാന്സര്വാനപ്യാത്മനഃ ശിവഃ ക്ഷമതേ രക്ഷിതും തദ്വന്മംത്രോ ഽയമപി സര്വദാ
ശിവൻ തന്നെ താഴ്ന്നവരെയും ഉയർന്നവരെയും എല്ലാവരെയും രക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നതുപോലെ, ഈ മന്ത്രവും എല്ലായ്പ്പോഴും അങ്ങനെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയും.
പ്രബലശ്ച തഥാ ഹ്യേഷ മംത്രോ മന്ത്രാന്തരാദപി സര്വരക്ഷാക്ഷമോ ഽപ്യേഷ നാപരഃ കശ്ചിദിഷ്യതേ
മറ്റെല്ലാ മന്ത്രങ്ങളേക്കാളും ഈ മന്ത്രം ശക്തിയേറിയതാണ്; പൂർണ്ണരക്ഷ നൽകുന്നതിൽ ഇതിന് തുല്യമായ മറ്റൊന്നുമില്ല.
തസ്മാന്മന്ത്രാന്തരാംസ്ത്യക്ത്വാ പഞ്ചാക്ഷരപരോ ഭവ തസ്മിഞ്ജിഹ്വാംതരഗതേ ന കിംചിദിഹ ദുര്ലഭമ്
അതിനാല് മറ്റുള്ള മന്ത്രങ്ങളെ വിട്ട്, അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രത്തില് മാത്രം മനസ്സ് നിക്ഷേപിക്കണം. ആ മന്ത്രം നാവിനകത്ത് നിലകൊള്ളുമ്പോള് ഇവിടെ ഒന്നും പ്രാപിക്കാനാവാത്തതല്ല.
അധോരാസ്ത്രം ച ശൈവാനാം രക്ഷാഹേതുരനുത്തമമ് തച്ച തത്പ്രഭവം മത്വാ തത്പരോ ഭവ നാന്യഥാ
ശൈവന്മാര്ക്ക് അതി ശ്രേഷ്ഠമായ സംരക്ഷണമാര്ഗ്ഗം ആധോരാസ്ത്രം തന്നെയാണ്. അതു അതില് നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത് എന്നു മനസ്സിലാക്കി, അതില് മാത്രം ഭക്തിയോടെ നിലകൊള്ളണം; മറ്റൊന്നിലും ആസക്തി വേണ്ട.
ഭസ്മേദന്തു മയാ ലബ്ധം പിതുരേവ തവോത്തമമ് വിരജാനലസംസിദ്ധം മഹാവ്യാപന്നിവാരണമ്
നിന്റെ അച്ഛനില് നിന്നു ലഭിച്ച ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഭസ്മം ഞാന് തന്നെയാണ് നേടിയത്. അതു നിര്മലവും, അഗ്നിയില് പാകപ്പെട്ടതുമായതും, വലിയ ദുരന്തങ്ങള് അകറ്റുന്നതുമായതാണ്.
മംത്രം ച തേ മയാ ദത്തം ഗൃഹാണ മദനുജ്ഞയാ അനേനൈവാശു ജപ്തേന രക്ഷാ തവ ഭവിഷ്യതി
മന്ത്രവും ഞാന് നിന്നെ ഏല്പ്പിച്ചു; എന്റെ അനുമതിയോടെ അതു സ്വീകരിക്കണം. ഇതു മാത്രം ജപിച്ചാല് നിന്നെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പായിരിക്കും.
ഏവം മാത്രാ സമാദിശ്യ ശിവമസ്ത്വിത്യുദീര്യ ച വിസൃഷ്ടസ്തദ്വചോ മൂര്ധ്നി കുര്വന്നേവ തദാ മുനിഃ
അവളിങ്ങനെ ഉപദേശിച്ച് 'ശിവൻ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ' എന്നു ആശംസിച്ച്, ആ വാക്കുകൾ അവന്റെ തലയിൽ വച്ച് അവിടെ നിന്നു വിട്ടുപോയി.
താം പ്രണമ്യൈവമുക്ത്വാ ച തപഃ കര്തും പ്രചക്രമേ തമാഹ ച തദാ മാതാ ശുഭം കുര്വംതു തേ സുരാഃ
അവളെ നമസ്കരിച്ചു ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, അവൻ തപസ്സിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. അപ്പോൾ അമ്മ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാർ നിനക്കു ശുഭം വരുത്തട്ടെ.'
അനുജ്ഞാതസ്തയാ തത്ര തപസ്തേപേ സ ദുശ്ചരമ് ഹിമവത്പര്വതം പ്രാപ്യ വായുഭക്ഷഃ സമാഹിതഃ
അവളിൽനിന്ന് അനുമതി വാങ്ങി അവൻ അവിടെ കഠിനമായ തപസ്സ് തുടങ്ങി; ഹിമവത് പർവ്വതത്തിലെത്തിയപ്പോൾ വായു മാത്രം ആഹാരമാക്കി, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
അഷ്ടേഷ്ടകാഭിഃ പ്രസാദം കൃത്വാ ലിംഗം ച മൃന്മയമ് തത്രാവാഹ്യ മഹാദേവം സാംബം സഗണമവ്യയമ്
എട്ടു ഇഷ്ടികകളാൽ ഒരു പീഠം നിർമ്മിച്ചു, മണ്ണാൽ ഒരു ലിംഗവും ഉണ്ടാക്കി; അവിടെ മഹാദേവനെയും ആംബികയെയും സംഘത്തോടുകൂടെ ആഹ്വാനിച്ചു.
ഭക്ത്യാ പഞ്ചാക്ഷരേണൈവ പുത്രൈഃ പുഷ്പൈര്വനോദ്ഭവൈഃ സമഭ്യര്ച്യ ചിരം കാലം ചചാര പരമം തപഃ
ഭക്തിയോടെ, സ്വന്തം മക്കൾ കാട്ടിൽ നിന്ന് കൂട്ടിയ പൂക്കൾ കൊണ്ടും, അമ്പക്ഷരമന്ത്രം മാത്രം ഉപയോഗിച്ചും, ദീർഘകാലം ആരാധന നടത്തി, അത്യുത്തമമായ തപസ്സ് ആചരിച്ചു.
തതസ്തപശ്ചരത്തം തം ബാലമേകാകിനം കൃശമ് ഉപമന്യും ദ്വിജവരം ശിവസംസക്തമാനസമ്
അങ്ങനെ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ, ഏകാന്തമായും ക്ഷീണിച്ച ദേഹത്തോടും ശിവനിൽ മനസ്സു മുഴുവൻ ലയിച്ച ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ബാലൻ ഉപമന്യു അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പുരാ മരീചിനാ ശപ്താഃ കേചിന്മുനിപിശാചകാഃ സംപീഡ്യ രാക്ഷസൈര്ഭാവൈസ്തപസോവിഘ്നമാചരന്
മുന്പ് മരീചി ശപിച്ച ചില മുനിപിശാചുകൾ, രാക്ഷസശക്തികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉപമന്യുവിനെ പീഡിപ്പിച്ചു, അവന്റെ തപസ്സ് തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു.
സ ച തൈഃ പീഡ്യമാനോ ഽപി തപഃ കുര്വന്കഥഞ്ചന സദാ നമഃ ശിവായേതി ക്രോശതി സ്മാര്തനാദവത്
അവരാൽ എത്രയും പീഡനം അനുഭവിച്ചിട്ടും, ഉപമന്യു എങ്കിലും തപസ്സ് തുടരുകയും, എപ്പോഴും ഓർമ്മയോടെ 'ശിവായ നമഃ' എന്ന് ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ വിളിക്കുകയും ചെയ്തു.
തന്നാദശ്രവണാദേവ തപസോ വിഘ്നകാരിണഃ തേ തം ബാലം സമുത്സൃജ്യ മുനയസ്സമുപാചരന്
ആ നിലാവ് കേട്ടുമാത്രം, ഉപമന്യുവിന്റെ തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നവര് ആ ബാലനെ വിട്ട് വിട്ടു. ശേഷം, സകലമുനികളും ചേര്ന്ന് അവന്റെ അടുത്തെത്തി.
തപസാ തസ്യ വിപ്രസ്യ ചോപമന്യോര്മഹാത്മനഃ ചരാചരം ച മുനയഃ പ്രദീപിതമഭൂജ്ജഗത്
അവന്റെ മഹത്തായ തപസ്സുകൊണ്ട്, ഉപമന്യുവെന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയില്, സകലമുനികളും ഉള്പ്പെടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കാത്തതുമായ ഈ ലോകം മുഴുവന് പ്രകാശിച്ചു.
അഥ സര്വേ പ്രദീപ്താംഗാ വൈകുണ്ഠം പ്രയയുര്ദ്രുതമ് പ്രണമ്യാഹുശ്ച തത്സര്വം ഹരയേ ദേവസത്തമാഃ
അതിനുശേഷം, അവരൊക്കെയും ദേഹങ്ങള് പ്രകാശിച്ചവരായി, വേഗത്തില് വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ഹരിയെ നമസ്കരിച്ച്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം ദേവസ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ തേഷാം തദാ വാക്യം ഭഗവാന്പുരുഷോത്തമഃ കിമിദന്ത്വിതി സംചിന്ത്യ ജ്ഞാത്വാ തത്കാരണം ച സഃ
അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ഭഗവാന് പുരുഷോത്തമന് 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു. പിന്നെ കാര്യം മനസ്സിലാക്കി,
ജഗാമ മന്ദരം തൂര്ണം മഹേശ്വരദിദൃക്ഷയാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവം പ്രണമ്യൈവം പ്രോവാച സുകൃതാംജലിഃ
മഹേശ്വരനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ വേഗത്തിൽ മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി. ദേവനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭഗവന്ബ്രാഹ്മണഃ കശ്ചിദുപമന്യുരിതി ശ്രുതഃ ക്ഷീരാര്ഥമദഹത്സര്വം തപസാ തന്നിവാരയ
പ്രഭോ, ഉപമന്യു എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ട് എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവൻ പാൽ ലഭിക്കാനായി എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദയവായി, നിങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ അവനെ ഇതിൽ നിന്ന് തടയണമേ.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചോ വിഷ്ണോഃ പ്രാഹ ദേവോ മഹേശ്വരഃ ശിശും നിവാരയിഷ്യാമി തത്ത്വം ഗച്ഛ സ്വമാശ്രമമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ആ ബാലനെ തടയും; നീ തിരിച്ച് നിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകൂ.'
തച്ഛ്രുത്വാ ശംഭുവചനം സ വിഷ്ണുര്ദേവവല്ലഭഃ ജഗാമാശ്വാസ്യ താന്സര്വാന്സ്വലോകമമരാദികാന്
ശംഭുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വിഷ്ണു, ദേവന്മാരുടെ പ്രിയൻ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ അമരന്മാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു, പിന്നെ തന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവഃ പിനാകീ പരമേശ്വരഃ ശക്രസ്യ രൂപമാസ്ഥായ ഗന്തും ചക്രേ മതിം തതഃ
അതിനിടയിൽ, പിനാകധാരിയായ പരമേശ്വരൻ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച് അവിടെ പോകാൻ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.
അഥ ജഗാമ മുനേസ്തു തപോവനം ഗജവരേണ സിതേന സദാശിവഃ സഹ സുരാസുരസിദ്ധമഹോരഗൈരമരരാജതനും സ്വയമാസ്ഥിതഃ
പിന്നീട് സദാശിവൻ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹാനാഗന്മാരും കൂടെ, സ്വയം അമരന്മാരുടെ രാജാവിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, വെള്ളയാനയിലേറി, ആ മഹർഷിയുടെ തപോവനത്തിലേക്ക് എത്തി.
സ വാരണശ്ചാരു തദാ വിഭും തം നിവീജ്യ വാലവ്യജനേന ദിവ്യമ് ദധാര ശച്യാ സഹിതം സുരേംദ്രം കരേണ വാമേന ശിതാതപത്രമ്
ആ മനോഹരമായ ആന അന്നേരം ആ മഹാത്മാവിനെ ദിവ്യമായ ചാമരത്താൽ വീശി ശീതളമാക്കി. ഇന്ദ്രനും ശചിയുമൊപ്പം, ഇടതുകൈയിൽ വെളുത്ത തമ്പ്രം പിടിച്ചു നിന്നു.
രരാജ ഭഗവാന്സോമഃ ശക്രരൂപീ സദാശിവഃ തേനാതപത്രേണ യഥാ ചന്ദ്രബിംബേന മന്ദരഃ
ഭഗവാൻ സോമൻ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ സദാശിവൻ, ആ തമ്പ്രത്തിന്റെ കിരണത്തിൽ മന്ദരപർവതം ചന്ദ്രബിംബത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
ആസ്ഥായൈവം ഹി ശക്രസ്യ സ്വരൂപം പരമേശ്വരഃ ജഗാമാനുഗ്രഹം കര്തുമുപമന്യോസ്തദാശ്രമമ്
ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം സ്വീകരിച്ച പരമേശ്വരൻ, ഉപമന്യുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകാനായി പോയി.
തം ദൃഷ്ട്വാ പരമേശാനം ശക്രരൂപധരം ശിവമ് പ്രണമ്യ ശിരസാ പ്രാഹ മഹാമുനിവരഃ സ്വയമ്
പരമേശ്വരനായ ശിവൻ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നതിനെ കണ്ട മഹർഷി, തലകൂങ്ങി നമസ്കരിച്ചു, സ്വയം വന്ദിച്ചു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.