ശിവപുരാണമ്

രുദ്രാഗ്നിര്യത്പരം വീര്യന്തദ്ഭസ്മ പരികീര്തിതമ് തസ്മാത്സര്വേഷു കാലേഷു വീര്യവാന്ഭസ്മസംയുതഃ

രുദ്രന്റെ അഗ്നിയുടെ പരമശക്തിയാണ് ഈ ഭസ്മം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ട് എല്ലായ്പ്പോഴും ഭസ്മം ധരിക്കുന്നവൻ ആ ശക്തി സ്വന്തമാക്കുന്നു.

ഭസ്മനിഷ്ഠസ്യ നശ്യന്തി ദേഷാ ഭസ്മാഗ്നിസംഗമാത് ഭസ്മസ്നാനവിശുദ്ധാത്മാ ഭസ്മനിഷ്ഠ ഇതി സ്മൃതഃ

ഭസ്മത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവന്റെ ദോഷങ്ങൾ, ഭസ്മവും അഗ്നിയും ഒന്നിച്ചാൽ നശിക്കുന്നു. ഭസ്മസ്നാനത്തിലൂടെ മനസ്സ് ശുദ്ധിയാകുന്നവനെയാണ് ഭസ്മത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

ഭസ്മനാ ദിഗ്ധസര്വാംഗോ ഭസ്മദീപ്തത്രിപുംഡ്രകഃ ഭസ്മസ്നായീ ച പുരുഷോ ഭസ്മനിഷ്ഠ ഇതി സ്മൃതഃ

സകല ശരീരവും ഭസ്മം പുരട്ടി, ഭസ്മം കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്ന മൂന്നു രേഖകൾ ധരിച്ച്, ഭസ്മത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവനെയാണ് ഭസ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായവൻ എന്ന് ഓർക്കുന്നു.

ഭൂതപ്രേതപിശാസാശ്ച രോഗാശ്ചാതീവ ദുസ്സഹാഃ ഭസ്മനിഷ്ഠസ്യ സാന്നിധ്യാദ്വിദ്രവംതി ന സംശയഃ

ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, അത്യന്തം സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത രോഗങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം ഭസ്മത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോകുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഭാസനാദ്ഭാസിതം പ്രോക്തം ഭസ്മ കല്മഷഭക്ഷണാത് ഭൂതിഭൂതികരീ ചൈവ രക്ഷാ രക്ഷാകരീ പരമ്

പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ അതിനെ ഭസ്മം എന്ന് പറയുന്നു; അശുദ്ധികൾ ദഹിപ്പിക്കുന്നതിനാലും അതിനെ ഭസ്മം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അതാണ് ഭാവത്തിന്റെ സാരവും, സൃഷ്ടാവും, പരമമായ രക്ഷയും, രക്ഷ നൽകുന്നതുമാണ്.

കിമന്യദിഹ വക്തവ്യം ഭസ്മമാഹാത്മ്യകാരണമ് വ്രതീ ച ഭസ്മനാ സ്നാതസ്സ്വയം ദേവോ മഹേശ്വരഃ

ഇവിടെ ബസ്മത്തിന്റെ മഹത്വം കുറിച്ച് കൂടുതൽ പറയേണ്ടതുണ്ടോ? മഹേശ്വരൻ തന്നെ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, ബസ്മത്തിൽ കുളിച്ചാണ് നില്ക്കുന്നത്.

പരമാസ്ത്രം ച ശൈവാനാം ഭസ്മൈതത്പാരമേശ്വരമ് ധൌമ്യാഗ്രജസ്യ തപസി വ്യാപദോ യന്നിവാരിതാഃ

ഈ ബസ്മം, പരമേശ്വരനോടുള്ളത്, ശൈവന്മാരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമാണ്. ധൗമ്യന്റെ മൂത്താന്റെ തപസ്സിൽ ഉണ്ടായ ദുരിതങ്ങൾ അതിനാൽ തന്നെ അകറ്റപ്പെട്ടു.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന കൃത്വാ പാശുപതവ്രതമ് ധനവദ്ഭസ്മ സംഗൃഹ്യ ഭസ്മസ്നാനരതോ ഭവേത്

അതുകൊണ്ട്, എല്ലായ്പ്പോഴും പരിശ്രമത്തോടെ പാശുപതവ്രതം പാലിച്ച്, ധനമായി കരുതി ബസ്മം ശേഖരിച്ച്, ബസ്മത്തിൽ കുളിക്കാൻ മനസ്സോടെ ഇരിക്കണം.

ധൌമ്യാഗ്രജേന ശുശുനാ ക്ഷീരാര്ഥം ഹി തപഃ കൃതമ് തസ്മാത് ക്ഷീരാര്ണവോ ദത്തസ്തസ്മൈ ദേവേന ശൂലിനാ

ധൗമ്യന്റെ മൂത്താനായ ശുശുനൻ പാലിനുവേണ്ടി തപസ്സ് ചെയ്തു. അതിനാൽ, ത്രിശൂലധാരിയായ ദേവൻ അവനു പാലക്കടൽ തന്നു.

സ കഥം ശിശുകോ ലേഭേ ശിവശാസ്ത്രപ്രവക്തൃതാമ് കഥം വാ ശിവസദ്ഭാവം ജ്ഞാത്വാ തപസി നിഷ്ഠിതഃ

ആ കുഞ്ഞ് എങ്ങനെ ശിവന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നവനായി മാറി? അല്ലെങ്കിൽ, ശിവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി, എങ്ങനെ കഠിനതപസ്സിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊണ്ടു?

കഥം ച ലബ്ധവിജ്ഞാനസ്തപശ്ചരണപര്വണി രുദ്രാഗ്നേര്യത്പരം വീര്യം ലഭേ ഭസ്മ സ്വരക്ഷകമ്

തപസ്സിലൂടെ ജ്ഞാനം നേടിയ ശേഷം, അവൻ എങ്ങനെ രുദ്രന്റെ അഗ്നിയുടെ പരമശക്തിയായ, സ്വയം രക്ഷിക്കുന്ന ഭസ്മം ലഭിച്ചു?

ന ഹ്യേഷ ശിശുകഃ കശ്ചിത്പ്രാകൃതഃ കൃതവാംസ്തപഃ മുനിവര്യസ്യ തനയോ വ്യാഘ്രപാദസ്യ ധീമതഃ

ഈ കുഞ്ഞ് സാധാരണയൊരാളല്ല; തപസ്സ് ചെയ്തവനല്ല. മഹാനായ, ജ്ഞാനിയിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന വ്യാഘ്രപാദമുനിയുടെ പുത്രനാണ് അവൻ.

ജന്മാന്തരേണ സംസിദ്ധഃ കേനാപി ഖലു ഹേതുനാ സ്വപദപ്രച്യുതോ ദിഷ്ട്യാ പ്രാപ്തോ മുനികുമാരതാമ്

മുൻജന്മത്തിൽ ഏതോ കാരണത്താൽ സിദ്ധിയായവൻ, വിധിയുടെ ഫലമായി തന്റെ യഥാർത്ഥ നിലയിൽ നിന്ന് മാറി, ഒരു മുനിയുടെ മകനെന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തി.

മഹാദേവപ്രസാദസ്യ ഭാഗ്യാപന്നസ്യ ഭാവിനഃ ദുഗ്ധാഭിലാഷപ്രഭവദ്വാരതാമഗമത്തപഃ

മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹവും, തന്റെ ഭാഗ്യവും കൊണ്ടു, അവൻ പാലിന് വേണ്ടി ആഗ്രഹിച്ച് കഠിനതപം ചെയ്തു.

അതഃ സര്വഗണേശത്വം കുമാരത്വം ച ശാശ്വതമ് സഹ ദുഗ്ധാബ്ധിനാ തസ്മൈ പ്രദദൌ ശംകരഃ സ്വയമ്

അതിനാൽ, പാലിന്റെ സമുദ്രത്തോടൊപ്പം, ശംകരൻ തന്നെ അവന്‍ എല്ലാ ഗണങ്ങളുടെ അധിപതിത്വവും ശാശ്വതമായ യൗവനവും നല്‍കി.

തസ്യ ജ്ഞാനാഗമോപ്യസ്യ പ്രസാദാദേവ ശാംകരാത് കൌമാരം ഹി പരം സാക്ഷാജ്ജ്ഞാനം ശക്തിമയം വിദുഃ

അവന്‍ ആ പവിത്രജ്ഞാനം പോലും ശംകരന്റെ കൃപയാല്‍ മാത്രമാണ് ലഭിച്ചത്. കാരണം, നേരിട്ട് പ്രകടമാകുന്ന പരമജ്ഞാനം, അതായത് ശക്തിയാല്‍ നിറഞ്ഞ കൌമാരന്റെ ജ്ഞാനമാണ്.

ശിവശാസ്ത്രപ്രവക്തൃത്വമപി തസ്യ ഹി തത്കൃതമ് കുമാരോ മുനിതോ ലബ്ധജ്ഞാനാബ്ധിരിവ നന്ദനഃ

ശിവന്റെ ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും അതിനാല്‍ തന്നെയാണ്. കൌമാരന്‍ മുനിയുടെ കൈവശം നിന്ന ജ്ഞാനസമുദ്രം നേടിയതുപോലെ ആനന്ദം നിറഞ്ഞവനായിരുന്നു.

ദൃഷ്ടം തു കാരണം തസ്യ ശിവജ്ഞാനസമന്വയേ സ്വമാതൃവചനം സാക്ഷാച്ഛോകജം ക്ഷീരകാരണാത്

അവന് ശിവജ്ഞാനത്തില്‍ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം വ്യക്തമാണ്: അമ്മയുടെ ദുഃഖത്തില്‍ നിന്നു നേരിട്ട് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാക്കുകളാണ് അതിന് കാരണം, പാല്‍ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.

കദാചിത്ക്ഷീരമത്യല്പം പീതവാന്മാതുലാശ്രമേ ഈര്ഷയയാ മാതുലസുതം സംതൃപ്തക്ഷീരമുത്തമമ്

ഒരു ദിവസം, മാമാവിന്റെ ആശ്രമത്തില്‍ താമസിക്കുമ്പോള്‍, മാമാവിന്റെ മകനു നല്ല പാല്‍ ലഭിച്ചതു കണ്ടു അസൂയയോടെ, ഉപമന്യു വളരെ കുറച്ച് പാല്‍ മാത്രം കുടിച്ചു.

പീത്വാ സ്ഥിതം യഥാകാമം ദൃഷ്ട്വാ വൈ മാതുലാത്മജമ് ഉപമന്യുര്വ്യാഘ്രപാദിഃ പ്രീത്യാ പ്രോവാച മാതരമ്

തനിക്കിഷ്ടം പോലെ പാല്‍ കുടിച്ച ശേഷം, മാമാവിന്റെ മകന്‍ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നതു കണ്ടു, വ്യാഘ്രപാദന്റെ മകനായ ഉപമന്യു സന്തോഷത്തോടെ അമ്മയോടു പറഞ്ഞു.

മാതര്മാതര്മഹാഭാഗേ മമ ദേഹി തപസ്വിനി ഗവ്യം ക്ഷീരമതിസ്വാദു നാല്പമുഷ്ണം പിബാമ്യഹമ്

"അമ്മേ, മഹാഭാഗ്യവതിയായ വ്രതസ്ഥയേ, ദയവായി എനിക്ക് പശുവിന്റെ പാല്‍ തരിക. കുറച്ച് ഉണങ്ങിയ പാല്‍ എനിക്ക് ആവശ്യമില്ല, എനിക്ക് അതിവിശിഷ്ടമായ മധുരമുള്ള പാല്‍ വേണം."

തച്ഛ്രുത്വാ പുത്രവചനം തന്മാതാ ച തപസ്വിനീ വ്യാഘ്രപാദസ്യ മഹിഷീ ദുഃഖമാപത്തദാ ച സാ

മകന്റെ വാക്കുകള്‍ കേട്ടപ്പോള്‍, വ്യാഘ്രപാദന്റെ ഭാര്യയായ വ്രതസ്ഥയായ അമ്മയ്ക്ക് വലിയ ദുഃഖം തോന്നി.

ഉപലാല്യാഥ സുപ്രീത്യാ പുത്രമാലിംഗ്യ സാദരമ് ദുഃഖിതാ വിലലാപാഥ സ്മൃത്വാ നൈര്ധന്യമാത്മനഃ

ശ്രദ്ധയോടെ മകനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് സ്നേഹത്തോടെ തഴുകി, അവള്‍ ദാരിദ്ര്യം ഓര്‍ത്തു ദുഃഖത്തോടെ കരഞ്ഞു.

സ്മൃത്വാസ്മൃത്വാ പുനഃ ക്ഷീരമുപമന്യുസ്സ ബാലകഃ ദേഹി ദേഹീതി താമാഹ രുദ്രന്ഭൂയോ മഹാദ്യുതിഃ

പാല്‍ ഓര്‍ത്തും മറന്നും വീണ്ടും വീണ്ടും, ഉപമന്യു എന്ന ബാലന്‍ അമ്മയോടു വീണ്ടും വീണ്ടും "തരൂ, തരൂ" എന്നു പറഞ്ഞു, രുദ്രനെപ്പോലെ മഹാതേജസ്സോടെ.

തദ്ധഠം സാ പരിജ്ഞായ ദ്വിജപത്നീ തപസ്വിനീ ശാന്തയേ തദ്ധഠസ്യാഥ ശുഭോപായമരീരചത്

അവന്റെ ആവശ്യം മനസ്സിലാക്കി, ആ വ്രതസ്ഥയായ ദ്വിജപത്നി, അവന്റെ ആവശ്യം ശമിപ്പിക്കാനായി നല്ലൊരു വഴി കണ്ടെത്തി.

ഉഞ്ഛവൃത്ത്യാര്ജിതാന്ബീജാന്സ്വയം ദൃഷ്ട്വാ ച സാ തദാ ബീജപിഷ്ടമഥാലോഡ്യ തോയേന കലഭാഷിണീ

അവള്‍ അന്നത്തെ ഉഞ്ചവൃത്തി വഴി സമ്പാദിച്ച വിത്തുകള്‍ കണ്ടു, അവയെ അരച്ചു വെള്ളത്തില്‍ കലക്കി, മൃദുവായി സംസാരിച്ചു.

ഏഹ്യേഹി മമ പുത്രേതി സാമപൂര്വം തതസ്സുതമ് ആലിംഗ്യാദായ ദുഃഖാര്താ പ്രദദൌ കൃത്രിമം പയഃ

"വാ, വാ, മകനേ" എന്നു സ്നേഹപൂര്‍വം വിളിച്ച്, മകനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, ദുഃഖഭാരത്തോടെ കൃത്രിമപാല്‍ അവന് നല്‍കി.

പീത്വാ ച കൃത്രിമം ക്ഷീരം മാത്രാം ദത്തം സ ബാലകഃ നൈതത്ക്ഷീരമിതി പ്രാഹ മാതരം ചാതിവിഹ്വലഃ

അമ്മ നല്‍കിയ കൃത്രിമപാല്‍ കുടിച്ച ശേഷം, ആ ബാലന്‍ അതീവ ദുഃഖത്തോടെ, "ഇത് പാല്‍ അല്ല" എന്നു അമ്മയോട് പറഞ്ഞു.

ദുഃഖിതാ സാ തദാ പ്രാഹ സംപ്രേക്ഷ്യാഘ്രായ മൂര്ധനി സമാര്ജ്യ നേത്ര പുത്രസ്യ കരാഭ്യാം കമലായതേ

അവളെ ദുഃഖം നിറഞ്ഞവളായി, മകനെ നോക്കി തലയില്‍ മണമേറ്റു, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകള്‍ കൈകൊണ്ട് തേച്ചു, സംസാരിച്ചു.