ശിവപുരാണമ്

പ്രതിഷ്ഠാപ്യ വിധാനേന തല്ലിംഗം കൃതശോധനമ് പരികല്പ്യാസനം മൂര്തിം പഞ്ചവക്ത്രപ്രകാരതഃ

ആ ലിംഗം വിധിപ്രകാരം പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, ശുദ്ധീകരിച്ച്, ആസനം ഒരുക്കി, അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ള രൂപം ഭാവന ചെയ്യണം.

പഞ്ചഗവ്യാദിഭിഃ പൂര്ണൈര്യഥാവിഭവസംഭൃതൈഃ സ്നാപയേത്കലശൈഃ പൂര്ണൈരഷ്ടാപദസമുദ്ഭവൈഃ

പഞ്ചഗവ്യാദികൾ നിറഞ്ഞ കലശങ്ങൾ കൊണ്ട്, എത്രയും സാധ്യതയുള്ളത്രയും, എട്ടു ജലസ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച്, ലിംഗം സ്നാനമിടണം.

ഗംധദ്രവ്യൈസ്സകര്പൂരൈശ്ചന്ദനാദ്യൈസ്സകുംകുമൈഃ സവേദികം സമാലിപ്യ ലിംഗം ഭൂഷണഭൂഷിതമ്

സুগന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, കർപ്പൂരം, ചന്ദനം, കുങ്കുമം മുതലായവകൊണ്ട്, ലിംഗവും അതിന്റെ പീഠവും പുരട്ടി, ഭൂഷണങ്ങൾ അണിയിച്ച് അലങ്കരിക്കണം.

ബില്വപത്രൈശ്ച പദ്മൈശ്ച രക്തൈഃ ശ്വേതൈസ്തഥോത്പലൈഃ നീലോത്പലൈസ്തഥാന്യൈശ്ച പുഷ്പൈസ്തൈസ്തൈസ്സുഗംധിഭിഃ

ബില്വ ഇലകളും ചുവപ്പും വെള്ളയും താമരകളും നീല താമരകളും മറ്റും സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച്,

പുണ്യൈഃ പ്രശസ്തൈഃ പത്രൈശ്ച ചിത്രൈര്ദൂര്വാക്ഷതാദിഭിഃ സമഭ്യര്ച്യ യഥാലാഭം മഹാപൂജാവിധാനതഃ

ശുഭമായും ഉത്തമമായും ഇലകളും, ദർഭയും അക്ഷതയും പോലുള്ള പലവിധ വസ്തുക്കളും, സ്വന്തമായുള്ള ശേഷിയനുസരിച്ച് മഹാപൂജയുടെ ക്രമത്തിൽ അർപ്പിക്കണം.

ധൂപം ദീപം തഥാ ചാപി നൈവേദ്യം ച സമാദിശേത് നിവേദയിത്വാ വിഭവേ കല്യാണം ച സമാചരേത്

ധൂപവും ദീപവും കൂടാതെ ഭോജനനൈവേദ്യവും അർപ്പിച്ച്, കഴിവനുസരിച്ച് ഇവ സമർപ്പിച്ചശേഷം, ശുഭമായ കര്‍മ്മങ്ങൾ നടത്തണം.

ഇഷ്ടാനി ച വിശിഷ്ടാനി ന്യായേനോപാര്ജിതാനി ച സര്വദ്രവ്യാണി ദേയാനി വ്രതേ തസ്മിന്വിശേഷതഃ

ആഗ്രഹിക്കുന്നതും വിശിഷ്ടവുമായതും, ന്യായമായ മാർഗ്ഗത്തിൽ സമ്പാദിച്ച എല്ലാ വസ്തുക്കളും പ്രത്യേകിച്ച് ഈ വ്രതത്തിൽ അർപ്പിക്കണം.

ശ്രീപത്രോത്പലപദ്മാനാം സംഖ്യാ സാഹസ്രികീ മതാ പ്രത്യേകമപരാ സംഖ്യാ ശതമഷ്ടോത്തരം ദ്വിജാഃ

ശ്രീപത്രം, നീല താമര, താമര എന്നിവയ്ക്ക് ആയിരം വീതം അർപ്പിക്കേണ്ടതാണു്; മറ്റൊരു എണ്ണം ഒരു നൂറും എട്ടും ആണ്, ദ്വിജന്മാരേ.

തത്രാപി ച വിശേഷേണ ന ത്യജേദ്ബില്വപത്രകമ് ഹൈമമേകം പരം പ്രാഹുഃ പദ്മം പദ്മസഹസ്രകാത്

എന്തായാലും, ബില്വ ഇല ഒരിക്കലും ഒഴിവാക്കരുത്; ഒരു പൊന്നിൻ താമര ആയിരം താമരയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണെന്ന് പറയുന്നു.

നീലോത്പലാദിഷ്വപ്യേതത്സമാനം ബില്ബപത്രകൈഃ പുഷ്പാന്തരേ ന നിയമോ യഥാലാഭം നിവേദയേത്

നീല താമര മുതലായവയ്ക്കും ബില്വ ഇലകൾക്ക് ഉള്ളതുപോലെ തന്നെ നിയമം ബാധകമാണ്; മറ്റു പുഷ്പങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകമായ നിയന്ത്രണമില്ല—ലഭ്യമായതൊക്കെയും സമർപ്പിക്കാം.

അഷ്ടാങ്ഗമര്ഘ്യമുത്കൃഷ്ടം ധൂപാലേപൌ വിശേഷതഃ ചന്ദനം വാമദേവാഖ്യേ ഹരിതാലം ച പൌരുഷേ

എട്ടുവിധത്തിലുള്ള അർഘ്യം ഉത്തമമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ധൂപവും ലേപനവും; ചന്ദനം വാമദേവമുഖത്തിന്, ഹരിതാലം പുരുഷമുഖത്തിന് അർപ്പിക്കണം.

ഈശാനേ ഭസിതം കേചിദാലേപനമിതീദൃശാമ് ന ധൂപമിതി മന്യന്തേ ധൂപാന്തരവിധാനതഃ സിതാഗുരുമഘോരാഖ്യേ മുഖേ കൃഷ്ണാഗുരും പുനഃ

ഈശാനമുഖത്ത് ചിലർ ഭസ്മം ലേപിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു; അവിടെ ധൂപം ആവശ്യമില്ലെന്ന് കരുതുന്നു, കാരണം മറ്റൊരു വിധം ധൂപം നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്: അഘോരമുഖത്തിന് വെളുത്ത അഗുരു, വായ്ക്ക് കറുത്ത അഗുരു.

പൌരുഷേ ഗുഗ്ഗുലം സവ്യേ സൌമ്യേ സൌഗംധികം മുഖേ ഈശാനേ ഽപി ഹ്യുശീരാദി ദേയാദ്ധൂപം വിശേഷതഃ

പുരുഷമുഖത്തിന് ഗുഗ്ഗുള്, ഇടതുഭാഗത്തുള്ള സൗമ്യമുഖത്തിന് സുഗന്ധമുള്ള വസ്തുക്കൾ വായ്ക്ക്, ഈശാനമുഖത്തിന് പ്രത്യേകിച്ച് ഉശീരം പോലുള്ള ധൂപം അർപ്പിക്കണം.

ശര്കരാമധുകര്പൂരകപിലാഘൃതസംയുതമ് ചംദനാഗുരുകാഷ്ഠാദ്യം സാമാന്യം സംപ്രചക്ഷതേ

പഞ്ചസാര, തേൻ, കർപ്പൂരം, നെയ്യ്, ചന്ദനം, അഗുരു, മറ്റ് മരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മിശ്രിതം പൊതുവായി അർപ്പിക്കാവുന്നവയാണു്.

കര്പൂരവര്തിരാജ്യാഢ്യാ ദേയാ ദീപാവലിസ്തതഃ അര്ഘ്യമാചമനം ദേയം പ്രതിവക്ത്രമതഃ പരമ്

നെയ്യിൽ കുതിർത്ത കർപ്പൂരവത്തി അർപ്പിക്കണം, പിന്നെ ദീപങ്ങളുടെ നിര; അർഘ്യവും ആചമനജലം ഓരോ മുഖത്തിനും തരംതിരിച്ച് നൽകണം.

പ്രഥമാവരണേ പൂജ്യോ ക്രമാദ്ധേരമ്ബഷണ്മുഖൌ ബ്രഹ്മാംഗാനി തതശ്ചൈവ പ്രഥമാവരണേര്ചിതേ

ആദ്യ വലയത്തിൽ ആദ്യം ഹെരമ്പനും ഷൺമുഖനും, പിന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവയവങ്ങൾക്കും, ആദ്യ വലയം പൂജിച്ചശേഷം ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം.

ദ്വിതീയാവരണേ പൂജ്യാ വിഘ്നേശാശ്ചക്രവര്തിനഃ തൃതീയാവരണേ പൂജ്യാ ഭവാദ്യാ അഷ്ടമൂര്തയഃ

രണ്ടാം വലയത്തിൽ വിഘ്നേശ്വരന്മാരെയും ചക്രവർത്തിമാരെയും, മൂന്നാം വലയത്തിൽ ഭവനും മറ്റ് എട്ട് രൂപങ്ങളെയും പൂജിക്കണം.

മഹാദേവാദയസ്തത്ര തഥൈകാദശമൂര്തയഃ ചതുര്ഥാവരണേ പൂജ്യാഃ സര്വ ഏവ ഗണേശ്വരാഃ

അവിടെ മഹാദേവനും മറ്റുള്ള പതിനൊന്ന് രൂപകളും; നാലാം വലയത്തിൽ എല്ലാ ഗണപതിമാരെയും പൂജിക്കണം.

ബഹിരേവ തു പദ്മസ്യ പഞ്ചമാവരണേ ക്രമാത് ദശദിക്പതയഃ പൂജ്യാഃ സാസ്ത്രാഃ സാനുചരാസ്തഥാ

പത്മത്തിന്റെ പുറത്തുള്ള അഞ്ചാം വലയത്തിൽ ക്രമത്തിൽ പത്ത് ദിക്കിന്റെ രക്ഷകരെയും ആയുധധാരികളായും അനുചരങ്ങളോടെയും പൂജിക്കണം.

ബ്രഹ്മണോ മാനസാഃ പുത്രാഃ സര്വേ ഽപി ജ്യോതിഷാം ഗണാഃ സര്വാ ദേവ്യശ്ച ദേവാശ്ച സര്വേ സര്വേ ച ഖേചരാഃ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച പുത്രന്മാർ, എല്ലാ നക്ഷത്രഗണങ്ങൾ, എല്ലാ ദേവികളും ദേവന്മാരും, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും.

പാതാലവാസിനശ്ചാന്യേ സര്വേ മുനിഗണാ അപി യോഗിനോ ഹി സഖാസ്സര്വേ പതംഗാ മാതരസ്തഥാ

പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ, എല്ലാ മുനിഗണങ്ങൾ, യോഗികൾ, സ്നേഹിതർ, പക്ഷികൾ, മാതാക്കളും കൂടെ.

ക്ഷേത്രപാലാശ്ച സഗണാഃ സര്വം ചൈതച്ചരാചരമ് പൂജനീയം ശിവപ്രീത്യാ മത്ത്വാ ശംഭുവിഭൂതിമത്

ദിശകളുടെ രക്ഷകരെയും അവരുടെ അനുചരന്മാരെയും, ഈ ലോകത്തിലെ സകല ചലനശീലികളെയും അചലങ്ങളെയും കൂടി ശിവന്റെ പ്രസാദത്തിനായി, ഇവയെല്ലാം ശംഭുവിന്റെ മഹത്വത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷങ്ങളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.

അഥാവരണപൂജാംതേ സംപൂജ്യ പരമേശ്വരമ് സാജ്യം സവ്യം ജനം ഹൃദ്യം ഹവിര്ഭക്ത്യാ നിവേദയേത്

പറമ്പരകളുടെ പൂജക്ക് ശേഷം പരമേശ്വരനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, നെയ്യും വെള്ളവും മനോഹരമായ ഭക്ഷണവും ഹവിയായി സമർപ്പിക്കണം.

മുഖവാസാദികം ദത്ത്വാ താമ്ബൂലം സോപദംശകമ് അലംകൃത്യ ച ഭൂയോ ഽപി നാനാപുഷ്പവിഭൂഷണൈഃ

വായ്ക്ക് സുഗന്ധം നൽകുന്ന വസ്തുക്കളും, ചവയ്ക്കാൻ പാനും അതിനോടൊപ്പം അനുബന്ധങ്ങളുമൊക്കെ നൽകി, വീണ്ടും വിവിധ പൂക്കളും അലങ്കാരങ്ങളും അർപ്പിച്ച് ഭൂഷിക്കണം.

നീരാജനാംതേ വിസ്തീര്യ പൂജാശേഷം സമാപയേത് ചഷകം സോപകാരം ച ശയനം ച സമര്പയേത്

നീരാജനം കഴിഞ്ഞ്, പൂജയുടെ ശേഷിച്ച ഭാഗം പൂർത്തിയാക്കി, ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു പാത്രവും, ഒരു കിടക്കയും സമർപ്പിക്കണം.

ചന്ദ്രസംകാശഹാരം ച ശയനീയം സമര്പയേത് ആദ്യം നൃപോചിതം ഹൃദ്യം തത്സര്വമനുരൂപതഃ

ചന്ദ്രനുപോലെ പ്രകാശമുള്ള വസ്ത്രവും, വിശ്രമത്തിന് അനുയോജ്യമായ മനോഹരമായ കിടക്കയും, രാജാവിന് യോജിച്ചതുപോലെയും മനോഹരമായതുമായവ സമർപ്പിക്കണം.

കൃത്വാ ച കാരയിത്വാ ച ഹിത്വാ ച പ്രതിപൂജനമ് സ്തോത്രം വ്യപോഹനം ജപ്ത്വാ വിദ്യാം പഞ്ചാക്ഷരീം ജപേത്

പൂജയുടെ മറുപടി പൂജയും, സ്തോത്രങ്ങളും ദോഷനിവാരണ പ്രാർത്ഥനകളും ജപിച്ച്, അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഭക്തിപൂർവ്വം ജപിക്കണം.

പ്രദക്ഷിണാം പ്രണാമം ച കൃത്വാത്മാനം സമര്പയേത് തതഃ പുരസ്താദ്ദേവസ്യ ഗുരുവിപ്രൌ ച പൂജയേത്

പ്രദക്ഷിണവും നമസ്കാരവും ചെയ്ത്, ആത്മാവിനെ സമർപ്പിച്ചശേഷം, ദേവന്റെ മുമ്പിൽ ഗുരുവിനെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും പൂജിക്കണം.

ദത്ത്വാര്ഘ്യമഷ്ടൌ പുഷ്പാണി ദേവമുദ്വാസ്യ ലിംഗതഃ അഗ്നേശ്ചാഗ്നിം സുസംയമ്യ ഹ്യുദ്വാസ്യ ച തമപ്യുത

അർഘ്യവും എട്ട് പൂക്കളും അർപ്പിച്ച്, ദേവനെ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് യാത്രയാക്കണം; അഗ്നിയെ നിയന്ത്രിച്ച്, അതിനെയും യാത്രയാക്കണം.