ശിവപുരാണമ്

മായാന്തമന്തരിക്ഷം തു ഹ്യമരേശാദിഭിഃ ക്രമാത് അംഗുഷ്ഠമാത്രപര്യന്തൈസ്സമംതാത്സംതതം തതമ്

മായയുടെ അതിരുവരെ ഇടത്തരം പ്രദേശം അമരേശന്മാർ തുടങ്ങിയവർ ക്രമത്തിൽ മുഴുവനും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, അംഗുലിനളത്തിൽ നിന്ന് അതിരുകളിലേക്കു വരെ.

മഹാമായാവസാനാ ദ്യൌര്വായ്വാദ്യൈര്ഭുവനാധിപൈഃ അനാശ്രിതാന്തൈരധ്വാന്തര്വര്തിഭിസ്സമധിഷ്ഠിതാഃ

മഹാമായയിൽ അവസാനിക്കുന്ന ആകാശം വായു മുതലായ ലോകാധിപതികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; ആശ്രയമില്ലാത്തവരുടെ അറ്റത്തുള്ളവരും വഴികളിൽ ഉള്ളവരും അങ്ങനെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.

തേ ഹി സാക്ഷാദ്ദിവിഷദസ്ത്വന്തരിക്ഷസദസ്തഥാ പൃഥിവീപദ ഇത്യേവം ദേവാ ദേവവ്രതൈഃ സ്തുതാ

അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാരാണ്, അതുപോലെ ഇടത്തരം പ്രദേശത്തും ഭൂമിയിൽ ഉള്ളവരും ദേവന്മാരാണ്; ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ ദേവവ്രതങ്ങൾ കൊണ്ട് പുകഴപ്പെടുന്നു.

ഏവന്ത്രിഭിര്മലൈരാമൈഃ പക്വൈരേവ പൃഥക്പൃഥക് നിദാനഭൂതൈസ്സംസാരരോഗഃ പുംസാം പ്രവര്തതേ

ഇങ്ങനെ മൂന്ന് മലകളും, അകപ്പും പാകവുമായവയും, വേറേ വേറെയായി, മനുഷ്യരിൽ സഞ്ചാരരോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

അസ്യ രോഗസ്യ ഭൈഷജ്യം ജ്ഞാനമേവ ന ചാപരമ് ഭിഷഗാജ്ഞാപകഃ ശമ്ഭുശ്ശിവഃ പരമകാരണമ്

ഈ രോഗത്തിന് ഔഷധം ജ്ഞാനമേയുള്ളൂ, മറ്റൊന്നുമില്ല. ഈ ഔഷധം നിർദ്ദേശിക്കുന്നത് ശംഭുവായ ശിവൻ, പരമകാരണമാണ്.

അദുഃഖേനാ ഽപി ശക്തോ ഽസൌ പശൂന്മോചയിതും ശിവഃ കഥം ദുഃഖം കരോതീതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ

ശിവൻ എളുപ്പത്തിൽ തന്നെ ജീവികളെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ശിവൻ എങ്ങനെ ആരെയും കഷ്ടപ്പെടാൻ ഇടയാക്കും? ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല.

ദുഃഖമേവ ഹി സര്വോ ഽപി സംസാര ഇതി നിശ്ചിതമ് കഥം ദുഃഖമദുഃഖം സ്യാത്സ്വഭാവോ ഹ്യവിപര്യയഃ

ഈ ലോകജീവിതം മുഴുവൻ തന്നെ ദുഃഖം തന്നെയാണ് എന്ന് ഉറപ്പാണ്. ദുഃഖം എങ്ങനെ ദുഃഖമല്ലാത്തതാവും? സ്വഭാവം ഒരിക്കലും മാറില്ല.

ന ഹി രോഗീ ഹ്യരോഗീ സ്യാദ്ഭിഷഗ്ഭൈഷജ്യകാരണാത് രോഗാര്തം തു ഭിഷഗ്രോഗാദ്ഭൈഷജൈസ്സുഖമുദ്ധരേത്

ഒരു രോഗിക്ക് വൈദ്യനും ഔഷധവും മാത്രം കൊണ്ടു രോഗം മാറില്ല; പക്ഷേ, വൈദ്യൻ ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് രോഗിയെ സുഖത്തിലാക്കുന്നു.

ഏവം സ്വഭാവമലിനാന്സ്വഭാവാദ്ദുഃഖിനഃ പശൂന് സ്വാജ്ഞൌഷധവിധാനേന ദുഃഖാന്മോചയതേ ശിവഃ

അതു പോലെ, സ്വഭാവത്തിൽ അശുദ്ധിയും ദുഃഖവും ഉള്ള ജീവികളെ ശിവൻ തന്റെ ജ്ഞാനവും ഔഷധങ്ങളുമുപയോഗിച്ച് ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു.

ന ഭിഷക്കാരണം രോഗേ ശിവഃ സംസാരകാരണമ് ഇത്യേതദപി വൈഷമ്യം ന ദോഷായാസ്യ കല്പതേ

വൈദ്യൻ രോഗത്തിന് കാരണമല്ലാത്തതുപോലെ, ശിവൻ ലോകബന്ധത്തിന് കാരണമല്ല. ഈ വ്യത്യാസം പോലും ശിവനിൽ ഒരു ദോഷമല്ല.

ദുഃഖേ സ്വഭാവസംസിദ്ധേ കഥന്തത്കാരണം ശിവഃ സ്വാഭാവികോ മലഃ പുംസാം സ ഹി സംസാരയത്യമൂന്

ദുഃഖം സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ഉള്ളതാകയാൽ, അതിന് ശിവൻ എങ്ങനെ കാരണമാകും? മനുഷ്യരുടെ ജന്മശുദ്ധി തന്നെയാണ് അവരെ ലോകത്തിൽ കയറ്റുന്നത്.

സംസാരകാരണം യത്തു മലം മായാദ്യചേതനമ് തത്സ്വയം ന പ്രവര്തേത ശിവസാന്നിധ്യമന്തരാ

ലോകബന്ധത്തിന് കാരണമാകുന്ന അശുദ്ധി, മായപോലെ, ജഡമാണ്; ശിവന്റെ സാന്നിധ്യം ഇല്ലാതെ അതു സ്വയം പ്രവർത്തിക്കില്ല.

യഥാ മണിരയസ്കാംതസ്സാന്നിധ്യാദുപകാരകഃ അയസശ്ചലതസ്തദ്വച്ഛിവോ ഽപ്യസ്യേതി സൂരയഃ

കാന്തം അടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ ഇരുമ്പ് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശിവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ അശുദ്ധി പ്രവർത്തിക്കുകയുള്ളൂ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ന നിവര്തയിതും ശക്യം സാന്നിധ്യം സദകാരണമ് അധിഷ്ഠാതാ തതോ നിത്യമജ്ഞാതോ ജഗതശ്ശിവഃ

ഈ സാന്നിധ്യം എല്ലായ്പ്പോഴും കാരണമാകുന്നു; അതിനെ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ശിവൻ ലോകത്തിന് അജ്ഞാതനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ന ശിവേന വിനാ കിംചിത്പ്രവൃത്തമിഹ വിദ്യതേ തത്പ്രേരിതമിദം സര്വം തഥാപി ന സ മുഹ്യതി

ശിവനെ ഇല്ലാതെ ഇവിടെ ഒന്നും നടക്കുന്നില്ല; എല്ലാം അവന്റെ പ്രേരണയാൽ ആണ്, എന്നിരുന്നാലും അവൻ ഭ്രമിക്കുന്നില്ല.

ശക്തിരാജ്ഞാത്മികാ തസ്യ നിയന്ത്രീ വിശ്വതോമുഖീ തയാ തതമിദം ശശ്വത്തഥാപി സ ന ദുഷ്യതി

അവന്റെ ശക്തി, ആജ്ഞയുടെ രൂപത്തിൽ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നു; ആ ശക്തി എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും, അവൻ അശുദ്ധിയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

അനിദം പ്രഥമം സര്വമീശിതവ്യം സ ഈശ്വരഃ ഈശനാച്ച തദീയാജ്ഞാ തഥാപി സ ന ദുഷ്യതി

അവൻ തന്നെയാണ് ആദ്യം എല്ലാം ഭരിക്കുന്ന ഇശ്വരൻ; അവന്റെ ഭരണം കൊണ്ടാണ് ആജ്ഞ വരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, അവൻ അശുദ്ധിയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

യോ ഽന്യഥാ മന്യതേ മോഹാത്സ വിനഷ്യതി ദുര്മതിഃ തച്ഛക്തിവൈഭവാദേവ തഥാപി സ ന ദുഷ്യതി

മറ്റുവിധത്തിൽ ചിന്തിക്കുന്നവൻ മോഹത്തിൽ പെട്ട് നശിക്കും; അവന്റെ ശക്തിയുടെ മഹത്വം കൊണ്ടു പോലും, ശിവൻ അശുദ്ധിയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

ഏതസ്മിന്നംതരേ വ്യോമ്നഃ ശ്രുതാഃ വാഗരീരിണീ സത്യമോമമൃതം സൌമ്യമിത്യാവിരഭവത്സ്ഫുടമ്

അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് 'സത്യം, ഓം, അമൃതം, ശാന്തം' എന്ന വാക്കുകൾ വ്യക്തമായി കേട്ടു.

തതോ ഹൃഷ്ടതരാഃ സര്വേ വിനഷ്ടാശേഷസംശയാഃ മുനയോ വിസ്മയാവിഷ്ടാഃ പ്രേണേമുഃ പവനം പ്രഭുമ്

അതിനുശേഷം, എല്ലാ മുനികളും അതീവ സന്തോഷത്തോടെ, എല്ലാ സംശയങ്ങളും മാറി, അത്ഭുതംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ്, വായുവിന്റെ പ്രഭുവിന് നമസ്കരിച്ചു.

തഥാ വിഗതസന്ദേഹാന്കൃത്വാപി പവനോ മുനീന് നൈതേ പ്രതിഷ്ഠിതജ്ഞാനാ ഇതി മത്വൈവമബ്രവീത്

അവരുടെ സംശയങ്ങൾ നീക്കിയിട്ടും, ഈ മുനികൾക്ക് ഉറച്ച ജ്ഞാനം ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് വായു കരുതി, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

പരോക്ഷമപരോക്ഷം ച ദ്വിവിധം ജ്ഞാനമിഷ്യതേ പരോക്ഷമസ്ഥിരം പ്രാഹുരപരോക്ഷം തു സുസ്ഥിരമ്

ജ്ഞാനം രണ്ടുതരമുണ്ട്: പരോക്ഷവും അപരോക്ഷവും. പരോക്ഷജ്ഞാനം സ്ഥിരമല്ല, അപരോക്ഷജ്ഞാനം മാത്രമാണ് ഉറച്ചത്.

ഹേതൂപദേശഗമ്യം യത്തത്പരോക്ഷം പ്രചക്ഷതേ അപരോക്ഷം പുനഃ ശ്രേഷ്ഠാദനുഷ്ഠാനാദ്ഭവിഷ്യതി

കാരണമോ ഉപദേശമോ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനെ പരോക്ഷജ്ഞാനം എന്ന് പറയുന്നു; മികച്ച ആചരണത്തിലൂടെ അപരോക്ഷജ്ഞാനം ഉണ്ടാകും.

നാപരോക്ഷാദൃതേ മോക്ഷ ഇതി കൃത്വാ വിനിശ്ചയമ് ശ്രേഷ്ഠാനുഷ്ഠാനസിദ്ധ്യര്ഥം പ്രയതധ്വമതന്ദ്രിതാഃ

നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചില്ലെങ്കിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പായി മനസ്സിലാക്കി, ഉത്തമമായ ആചരണം നേടാൻ നിങ്ങൾ അശ്രാന്തമായി പരിശ്രമിക്കണം.

കിം തച്ഛ്രേഷ്ടമനുഷ്ഠാനം മോക്ഷോ യേനപരോക്ഷിതഃ തത്തസ്യ സാധനം ചാദ്യ വക്തുമര്ഹസി മാരുത

മോക്ഷം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്ന അത്യുത്തമമായ ആചരണം ഏതാണ്? അതിന്റെ മാർഗം ഇന്ന് നീ പറയണം, മാരുത.

ശൈവോ ഹി പരമോ ധര്മഃ ശ്രേഷ്ഠാനുഷ്ഠാനശബ്ദിതഃ യത്രാപരോക്ഷോ ലക്ഷ്യേത സാക്ഷാന്മോക്ഷപ്രദഃ ശിവഃ

ശൈവം തന്നെയാണ് പരമധർമ്മം, അതാണ് ഉത്തമമായ ആചരണം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അവിടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം ഉണ്ടാകുന്നു, ശിവൻ തന്നെ മോക്ഷം നൽകുന്നു.

സ തു പഞ്ചവിധോ ജ്ഞേയഃ പഞ്ചഭിഃ പര്വഭിഃ ക്രമാത് ക്രിയാതപോജപധ്യാനജ്ഞാനാത്മഭിരനുത്തരൈഃ

അത് അഞ്ചു ഘട്ടങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കണം: കര്‍മ്മം, തപസ്, ജപം, ധ്യാനം, ജ്ഞാനം — ഓരോന്നും തത്കാലത്ത് ഉത്തമമായവയാണ്.

തൈരേവ സോത്തരൈസ്സിദ്ധോ ധര്മസ്തു പരമോ മതഃ പരോക്ഷമപരോക്ഷം ച ജ്ഞാനം യത്ര ച മോക്ഷദമ്

ഇവയും അവയുടെ ഉന്നതരൂപങ്ങളും ചേർന്ന് പരമധർമ്മം സിദ്ധിക്കും; അവിടെ പരോക്ഷവും അപരോക്ഷവും ആയ ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നു, അതാണ് മോക്ഷം നൽകുന്നത്.

പരമോ ഽപരമശ്ചോഭൌ ധര്മൌ ഹി ശ്രുതിചോദിതൌ ധര്മശബ്ദാഭിധേയേര്ഥേ പ്രമാണം ശ്രുതിരേവ നഃ

പരമവും അപരമുമായ ധർമ്മങ്ങൾ ഇരുവരും ശാസ്ത്രങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; 'ധർമ്മം' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥത്തിന് ശാസ്ത്രം തന്നെയാണ് നമ്മുടെ പ്രമാണം.