ശിവപുരാണമ്

തസ്മാദ്ദുഃഖാത്മികാം ഹിംസാം കുര്വാണോ യഃ സനിര്ഘൃണഃ ഇതി നിര്ബംധയംത്യേകേ നിയമോ നേതി ചാപരേ

അതിനാൽ, കരുണയില്ലാതെ മറ്റൊരാളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവരെ ചിലർ എപ്പോഴും നിരോധിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു; മറ്റുള്ളവർ അങ്ങനെ അല്ലെന്ന് പറയുന്നു.

നിദാനജ്ഞസ്യ ഭിഷജോ രുഗ്ണോ ഹിംസാം പ്രയുംജതഃ ന കിംചിദപി നൈര്ഘൃണ്യം ഘൃണൈവാത്ര പ്രയോജികാ

രോഗത്തിന്റെ കാരണം അറിയുന്ന വൈദ്യൻ രോഗിയെ ചികിത്സിക്കുമ്പോൾ ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുമ്പോഴും അതിൽ ക്രൂരതയില്ല; അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് കരുണയാണ്.

ഘൃണാപി ന ഗുണായൈവ ഹിംസ്രേഷു പ്രതിയോഗിഷു താദൃശേഷു ഘൃണീ ഭ്രാന്ത്യാ ഘൃണാന്തരിതനിര്ഘൃണഃ

ദോഷം ചെയ്യുന്നവരോടും ശത്രുക്കളോടും കരുണ കാണിക്കുന്നത് ഗുണമല്ല; അത്തരത്തിൽ, തെറ്റിദ്ധാരണയാൽ കരുണ കാണിക്കുന്നവൻ അർത്ഥത്തിൽ കഠിനഹൃദയനാണ്.

ഉപേക്ഷാപീഹ ദോഷാഹ രക്ഷ്യേഷു പ്രതിയോഗിഷു ശക്തൌ സത്യാമുപേക്ഷാതോ രക്ഷ്യസ്സദ്യോ വിപദ്യതേ

സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരിക്കെ അവഗണനയും കുറ്റമാണ്; അവഗണിച്ചാൽ സംരക്ഷിക്കേണ്ടവൻ ഉടൻ തന്നെ അപകടത്തിലാകും.

സര്പസ്യാ ഽ ഽസ്യഗതമ്പശ്യന്യസ്തു രക്ഷ്യമുപേക്ഷതേ ദോഷാഭാസാന്സമുത്പ്രേക്ഷ്യ ഫലതഃ സോ ഽപി നിര്ഘൃണഃ

ഒരു പാമ്പ് അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടിട്ടും സംരക്ഷിക്കേണ്ടവനെ അവഗണിച്ചാൽ, വെറും ദോഷങ്ങൾ മാത്രം കണക്കാക്കുന്നവനും അവസാനം കഠിനഹൃദയനാണ്.

തസ്മാദ് ഘൃണാ ഗുണായൈവ സര്വഥേതി ന സംമതമ് സംമതം പ്രാപ്തകാമിത്വം സര്വം ത്വന്യദസമ്മതമ്

അതിനാൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും കരുണ ഗുണമാണെന്നു അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നില്ല; ലക്ഷ്യം നേടുന്നതാണ് അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത്, മറ്റെല്ലാം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

മൂര്ത്യാത്മസ്വപി രാഗാദ്യാ ദോഷാഃ സന്ത്യേവ വസ്തുതഃ തഥാപി തേഷാമേവൈതേ ന ശിവസ്യ തു സര്വഥാ അഗ്നാവപി സമാവിഷ്ടം താമ്രം ഖലു സകാലികമ്

ശരീരമുള്ളവരിൽ രാഗാദി ദോഷങ്ങൾ സത്യത്തിൽ ഉണ്ടാകും; എങ്കിലും, അവ അവർക്കു മാത്രമാണ്, ശിവനിൽ ഒരിക്കലും ഇല്ല — അഗ്നിയിൽ വെച്ചിട്ടും ചെമ്പ് കുറച്ച് നേരം വേറെയിരിക്കുന്നു പോലെ.

ഇതി നാഗ്നിരസൌ ദുഷ്യേത്താമ്രസംസര്ഗകാരണാത് നാഗ്നേരശുചിസംസര്ഗാദശുചിത്വമപേക്ഷതേ

അതിനാൽ, അഗ്നി ചെമ്പുമായി സമ്പർക്കം വന്നതുകൊണ്ട് മലിനമാവുന്നില്ല; അശുദ്ധിയുമായി ചേർന്നാൽ ചെമ്പാണ് അശുദ്ധിയെടുക്കുന്നത്, അഗ്നി അല്ല.

അശുചേസ്ത്വഗ്നിസംയോഗാച്ഛുചിത്വമപി ജായതേ ഏവം ശോധ്യാത്മസംസര്ഗാന്ന ഹ്യശുദ്ധഃ ശിവോ ഭവേത്

എങ്കിലും, അഗ്നിയുമായി ചേർന്നാൽ അശുദ്ധമായതും ശുദ്ധമാകും; അതുപോലെ, ശുദ്ധാത്മാവുമായി ചേർന്നാലും ശിവൻ ഒരിക്കലും അശുദ്ധനാവില്ല.

ശിവസംസര്ഗതസ്ത്വേഷ ശോധ്യാത്മൈവ ഹി ശുധ്യതി അയസ്യഗ്നൌ സമാവിഷ്ടേ ദാഹോ ഽഗ്നേരേവ നായസഃ

ശിവനോടു ചേർന്നാൽ അശുദ്ധമായ ആത്മാവിന് ശുദ്ധി ലഭിക്കും. ഇരുമ്പ് തീയിൽ വെച്ചാൽ കത്തുന്നത് തീയാണല്ലോ, ഇരുമ്പല്ല. അതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇത്.

മൂര്താത്മന്യേവമൈശ്വര്യമീശ്വരസ്യൈവ നാത്മനാമ് ന ഹി കാഷ്ഠം ജ്വലത്യൂര്ധ്വമഗ്നിരേവ ജ്വലത്യസൌ

ശരീരധാരിയായ ആത്മാവിൽ ഐശ്വര്യം ശിവനോടു മാത്രമാണ്; ആത്മാക്കൾക്കല്ല. മരത്തിൽ തീ കത്തുന്നില്ല, തീയാണല്ലോ കത്തുന്നത്.

കാഷ്ഠസ്യാംഗാരതാ നാഗ്നേരേവമത്രാപി യോജ്യതാമ് അത ഏവ ജഗത്യസ്മിന്കാഷ്ഠപാഷാണമൃത്സ്വപി

കറികൊണ്ടത് മരത്തിനാണ്, തീയ്ക്കല്ല. അതുപോലെ തന്നെ, ഈ ലോകത്ത് മരത്തിലും കല്ലിലും മണ്ണിലും—

ശിവാവേശവശാദേവ ശിവത്വമുപചര്യതേ മൈത്ര്യാദയോ ഗുണാ ഗൌണാസ്തസ്മാത്തേ ഭിന്നവൃത്തയഃ

ശിവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ മാത്രമാണ് ശിവത്വം ലഭിക്കുന്നത്. സൗഹൃദം പോലുള്ള ഗുണങ്ങൾ രണ്ടാമതാണ്; അതിനാൽ അവയുടെ പ്രവർത്തിയും വേറെയാണ്.

തൈര്ഗുണൈരുപരക്താനാം ദോഷായ ച ഗുണായ ച യത്തു ഗൌണമഗൌണം ച തത്സര്വമനുഗൃഹ്ണതഃ ന ഗുണായ ന ദോഷായ ശിവസ്യ ഗുണവൃത്തയഃ

ഈ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് അതു ഗുണമായോ ദോഷമായോ വരാം; എന്നാൽ രണ്ടാമതോ അല്ലയോ എന്നതൊക്കെയും ശിവൻ ഏറ്റെടുക്കുന്നു. ശിവന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഗുണത്തിനോ ദോഷത്തിനോ വേണ്ടിയല്ല.

ന ചാനുഗ്രഹശബ്ദാര്ഥം ഗൌണമാഹുര്വിപശ്ചിതഃ സംസാരമോചനം കിം തു ശൈവമാജ്ഞാമയം ഹിതമ്

‘കൃപ’ എന്നതിനെ രണ്ടാമത്തെ അർത്ഥം എന്ന് പണ്ഡിതർ പറയുന്നില്ല. ലോകമുക്തിയാണ് യഥാർത്ഥ ലാഭം; അതാണ് ശിവന്റെ കല്പനയും ഉത്തമവും.

ഹിതം തദാജ്ഞാകരണം യദ്ധിതം തദനുഗ്രഹഃ സര്വം ഹിതേ നിയുഞ്ജാവഃ സര്വാനുഗ്രഹകാരകഃ

ശിവന്റെ കല്പന അനുസരിച്ച് ചെയ്യുന്നതെല്ലാം ഹിതമാണ്; ആ ഹിതം തന്നെയാണ് കൃപ. എല്ലാവരെയും നന്മയിൽ ഏർപ്പെടുത്തണം, കാരണം ശിവൻ സർവ്വകൃപാനിധിയാണ്.

യസ്തൂപകാരശബ്ദാര്ഥസ്തമപ്യാഹുരനുഗ്രഹമ് തസ്യാപി ഹിതരൂപത്വാച്ഛിവഃ സര്വോപകാരകഃ

‘ഉപകാര’ എന്നതിന്റെ അർത്ഥവും കൃപയാണെന്ന് പറയുന്നു, കാരണം അതും ഹിതസ്വഭാവമുള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ടു ശിവൻ സർവ്വോപകാരിയാണ്.

ഹിതേ സദാ നിയുക്തം തു സര്വം ചിദചിദാത്മകമ് സ്വഭാവപ്രതിബന്ധം തത്സമം ന ലഭതേ ഹിതമ്

ചേതനവും അചേതനവുമായ എല്ലാം എന്നും നന്മയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പക്ഷേ അവയുടെ സ്വഭാവം തടസ്സം വരുത്തുന്നതിനാൽ എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ നന്മ ലഭിക്കില്ല.

യഥാ വികാസയത്യേവ രവിഃ പദ്മാനി ഭാനുഭിഃ സമം ന വികസന്ത്യേവ സ്വസ്വഭാവാനുരോധതഃ

സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് താമരകൾ വിരിയിക്കുന്നു; എന്നാൽ എല്ലാം ഒരുപോലെ വിരിയുന്നില്ല, ഓരോന്നിന്റെയും സ്വഭാവം അനുസരിച്ച്.

സ്വഭാവോ ഽപി ഹി ഭാവാനാം ഭാവിനോ ഽര്ഥസ്യ കാരണമ് ന ഹി സ്വഭാവോ നശ്യന്തമര്ഥം കര്തൃഷു സാധയേത്

സകലഭാവങ്ങളുടെയും സ്വഭാവം ഭാവിയുടെ കാരണമാകുന്നു; എന്നാൽ ആ സ്വഭാവം നശിച്ച ഫലം സൃഷ്ടിക്കാനാവില്ല.

സുവര്ണമേവ നാംഗാരം ദ്രാവയത്യഗ്നിസംഗമഃ ഏവം പക്വമലാനേവ മോചയേന്ന ശിവപരാന്

തീയിൽ ചേർന്നാൽ പൊന്നാണ് ഉരുകുന്നത്, കറികല്ല. അതുപോലെ, പാകമായ അശുദ്ധികൾ ഉള്ളവരെയാണ് മോചിപ്പിക്കുന്നത്, ശിവഭക്തരെ അല്ല.

യദ്യഥാ ഭവിതും യോഗ്യം തത്തഥാ ന ഭവേത്സ്വയമ് വിനാ ഭാവനയാ കര്താ സ്വതന്ത്രസ്സന്തതോ ഭവേത്

ഏത് വസ്തുവും യോജ്യമായതാകാൻ തക്കതല്ലെങ്കിൽ അതു സ്വയം അങ്ങനെ ആകില്ല; അതിന് സ്വതന്ത്രനായ കര്‍ത്താവിന്റെ ഇടപെടൽ വേണം.

സ്വഭാവവിമലോ യദ്വത്സര്വാനുഗ്രാഹകശ്ശിവഃ സ്വഭാവമലിനാസ്തദ്വദാത്മനോ ജീവസംജ്ഞിതാഃ

സ്വഭാവത്തിൽ ശുദ്ധനായ ശിവൻ സർവ്വകൃപാനിധിയാണ്; അതുപോലെ സ്വഭാവത്തിൽ അശുദ്ധരായവരെ ആത്മാവ് എന്നും ജീവൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

അന്യഥാ സംസരന്ത്യേതേ നിയമാന്ന ശിവഃ കഥമ് കര്മമായാനുബന്ധോസ്യ സംസാരഃ കഥ്യതേ ബുധൈഃ

അല്ലാതെ ഇവർ നിയമപ്രകാരം സഞ്ചരിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ശിവൻ കര്‍മത്തിലും മായയിലും ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നവനാണെന്നു ജ്ഞാനികൾ പറയുമോ?

അനുബന്ധോ ഽയമസ്യൈവ ന ശിവസ്യേതി ഹേതുമാന് സ ഹേതുരാത്മനാമേവ നിജോ നാഗന്തുകോ മലഃ

ഈ ബന്ധം ആത്മാവിനാണ്, ശിവനല്ല. കാരണം അശുദ്ധി ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവമാണ്, പുറത്തുനിന്ന് വന്നതല്ല.

ആഗന്തുകത്വേ കസ്യാപി ഭാവ്യം കേനാപി ഹേതുനാ യോ ഽയം ഹേതുരസാവേകസ്ത്വവിചിത്രസ്വഭാവതഃ

പുറത്തുനിന്ന് വന്നതാണെങ്കിൽ അതിന് മറ്റേതെങ്കിലും കാരണം ഉണ്ടായേയ്ക്കും. പക്ഷേ ഈ കാരണം അതിന്റെ പ്രത്യേക സ്വഭാവം കൊണ്ടു താനേയാണ്.

ആത്മതായാഃ സമത്വേ ഽപി ബദ്ധാ മുക്താഃ പരേ യതഃ ബദ്ധേഷ്വേവ പുനഃ കേചില്ലയഭോഗാധികാരതഃ

ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവം ഒരുപോലെയായിട്ടും ചിലർ ബന്ധിച്ചവരും ചിലർ മോചിതരുമാണ്. ബന്ധിച്ചവരിൽ ചിലർക്ക് ലയവും അനുഭവവും അധികാരമായി ലഭിക്കുന്നു.

ജ്ഞാനൈശ്വര്യാദിവൈഷമ്യം ഭജന്തേ സോത്തരാധരാഃ കേചിന്മൂര്ത്യാത്മതാം യാന്തി കേചിദാസന്നഗോചരാഃ

ചിലർക്ക് ജ്ഞാനത്തിലും ശക്തിയിലും വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു, അതിനാൽ അവർക്ക് ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ നിലകൾ ലഭിക്കുന്നു. ചിലർ ശരീരമണിഞ്ഞ നിലയിലേക്ക് എത്തുന്നു, മറ്റുചിലർ അടുത്തുള്ളതിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.

മൂര്ത്യാത്മസു ശിവാഃ കേചിദധ്വനാം മൂര്ധസു സ്ഥിതാഃ മധ്യേ മഹേശ്വരാ രുദ്രാസ്ത്വര്വാചീനപദേ സ്ഥിതാഃ

ശരീരമണിഞ്ഞവരിൽ ചിലർ പാതകളുടെ മുകളിൽ ശിവന്മാരായി നിലകൊള്ളുന്നു; നടുവിൽ മഹേശ്വരന്മാരും രുദ്രന്മാരുമാണ്; താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഇരിക്കുന്നവർ അതിൽ താഴെയാണ്.