ശിവപുരാണമ്

സ്വസ്യ വക്ഷഃസ്ഥലേ സ്വൈരം നര്തയിത്വാ കുമാരകമ് അനുഭൂയ ച തത്ക്രീഡാം സംഭാവ്യ ച പരസ്പരമ്

തന്റെ നെഞ്ചിൽ സ്വതന്ത്രമായി ബാലനെ നൃത്തം ചെയ്യിപ്പിച്ചു, അവന്റെ കളികൾ ആസ്വദിച്ചു, പരസ്പരം സ്‌നേഹത്തോടെ നോക്കി.

സ്തന്യമാജ്ഞാപയന്ദേവ്യാഃ പായയിത്വാമൃതോപമമ് തവാവതാരോ ജഗതാം ഹിതായേത്യനുശാസ്യ ച

ദേവിയോട് പാൽ കൊടുക്കാൻ കല്പിച്ചു, അമൃതംപോലെയുള്ള പാൽ കുടിപ്പിച്ചു; 'നിന്റെ അവതാരം ലോകങ്ങളുടെ ഭലത്തിനാണ്' എന്ന് ഉപദേശിച്ചു.

സ്വയന്ദേവശ്ച ദേവീ ച ന തൃപ്തിമുപജഗ്മതുഃ തതഃ ശക്രേണ സംധായ ബിഭ്യതാ താരകാസുരാത്

ദൈവവും ദേവിയും തൃപ്തി അനുഭവിച്ചില്ല; പിന്നെ, താരകാസുരനെ ഭയന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം—

കാരയിത്വാഭിഷേകം ച സേനാപത്യേ ദിവൌകസാമ് പുത്രമന്തരതഃ കൃത്വാ ദേവേന ത്രിപുരദ്വിഷാ

ദിവ്യലോകങ്ങളിൽ സേനാപതിയായി അഭിഷേകം നടത്തി, പുത്രനെ അവരുടെ ഇടയിൽ വെച്ച്, ത്രിപുരാസുരനെ ശത്രുവായ ദൈവം അതു നടത്തി.

സ്വയമംതര്ഹിതേനൈവ സ്കന്ദമിന്ദ്രാദിരക്ഷിതമ് തച്ഛക്ത്യാ ക്രൌഞ്ചഭേദിന്യാ യുധി കാലാഗ്നികല്പയാ

താൻ അദൃശ്യനായി തുടരുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും ചേർന്ന് സ്കന്ദനെ രക്ഷിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ കൌഞ്ചനെ തകർക്കുന്ന, കാലാഗ്നിപോലെയുള്ള ആ ശക്തിയാൽ.

ഛേദിതം താരകസ്യാപി ശിരശ്ശക്രഭിയാ സഹ സ്തുതിം ചക്രുര്വിശേഷേണ ഹരിധാതൃമുഖാഃ സുരാഃ

താരകന്റെ തല ഇന്ദ്രന്റെ ഭയത്താൽ വെട്ടിയപ്പോൾ, ഹരി, ധാതൃ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ദേവന്മാർ പ്രത്യേകമായി സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.

തഥാ രക്ഷോധിപഃ സാക്ഷാദ്രാവണോ ബലഗര്വിതഃ ഉദ്ധരന്സ്വഭുജൈര്ദീര്ഘൈഃ കൈലാസം ഗിരിമാത്മനഃ

അങ്ങനെ തന്നെ, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ തന്റെ ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിച്ച്, തന്റെ നീണ്ട കൈകളാൽ കൈലാസപർവതത്തെ ഉയർത്താൻ ശ്രമിച്ചു.

തദാഗോ ഽസഹമാനസ്യ ദേവദേവസ്യ ശൂലിനഃ പദാംഗുഷ്ഠപരിസ്പന്ദാന്മമജ്ജ മൃദിതോ ഭുവി

അപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ ത്രിശൂലധാരി അതു സഹിക്കാനാവാതെ, തന്റെ വലിയ കാൽവിരലിന്റെ ചെറിയ ചലനത്തിൽ പർവതത്തെ നിലത്തേക്ക് അമർത്തി.

ബടോഃ കേനചിദര്ഥേന സ്വാശ്രിതസ്യ ഗതായുഷഃ ത്വരയാഗത്യ ദേവേന പാദാംതം ഗമിതോന്തകഃ

ഏതോ കാരണത്താൽ, ജീവനെ അവസാനിപ്പിക്കുന്ന യമൻ, ഒരു ഭക്തന്റെ ആയുസ്സ് തീർന്നപ്പോൾ, വേഗത്തിൽ എത്തി അവനെ ദൈവത്തിന്റെ പാദത്തോട് ചേർത്ത് കൊണ്ടുപോയി.

സ്വവാഹനമവിജ്ഞായ വൃഷേന്ദ്രം വഡവാനലഃ സഗലഗ്രഹമാനീതസ്തതോ ഽസ്ത്യേകോദകം ജഗത്

തന്റെ സ്വന്തം വാഹനം ആയ വൃഷഭത്തെ തിരിച്ചറിയാതെ, വടവാനലമായ അഗ്നി എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളെയും പിടിച്ചുകൊണ്ട് പുറത്ത് വന്നപ്പോൾ, ലോകത്ത് ഒരു ജലം മാത്രം ശേഷിച്ചു.

അലോകവിദിതൈസ്തൈസ്തൈര്വൃത്തൈരാനന്ദസുന്ദരൈഃ അംഗഹാരസ്വസേനേദമസകൃച്ചാലിതം ജഗത്

ലോകത്തിന് അറിയപ്പെടാത്ത അത്ഭുതകരമായ ആനന്ദകരമായ പ്രവർത്തികളാൽ, ഈ ലോകവും അതിലെ സേനകളും പലതവണ കുലുങ്ങി.

ശാന്ത ഏവ സദാ സര്വമനുഗൃഹ്ണാതി ചേച്ഛിവഃ സര്വാണി പൂരയേദേവ കഥം ശക്തേന മോചയേത്

എപ്പോഴും സമാധാനമുള്ള ശിവൻ എല്ലാവർക്കും എല്ലാം നൽകുകയാണെങ്കിൽ, തന്റെ ശക്തിയാൽ ആരെയും മോചിപ്പിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?

അനാദികര്മ വൈചിത്ര്യമപി നാത്ര നിയാമകമ് കാരണം ഖലു കര്മാപി ഭവേദീശ്വരകാരിതമ്

ആദിയില്ലാത്ത കർമ്മത്തിന്റെ വൈവിധ്യം ഇവിടെ നിർണായകമല്ല; കാരണം, കർമ്മം പോലും പ്രഭുവിന്റെ ഇച്ഛയാൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

കിമത്ര ബഹുനോക്തേന നാസ്തിക്യം ഹേതുകാരകമ് യഥാ ഹ്യാശു നിവര്തേത തഥാ കഥയ മാരുത

ഇവിടെ കൂടുതൽ പറഞ്ഞാൽ എന്ത്? അസ്തികത്വം കാരണമല്ല; വേഗത്തിൽ അത് എങ്ങനെ മാറും എന്ന് പറയൂ, വായുവേ.

സ്ഥനേ സംശയിതം വിപ്രാ ഭവദ്ഭിര്ഹേതുചോദിതൈഃ ജിജ്ഞാസാ ഹി ന നാസ്തിക്യം സാധയേത്സാധുബുദ്ധിഷു

ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിങ്ങൾ കാരണം ചോദിച്ച സംശയങ്ങൾ ശരിയാണ്; കാരണം, സത്പുരുഷന്മാരിൽ അന്വേഷണം അസ്തികത്വം സ്ഥാപിക്കില്ല.

പ്രമണമത്ര വക്ഷ്യാമി സതാമ്മോഹനിവര്തകമ് അസതാം ത്വന്യഥാഭാവഃ പ്രസാദേന വിനാ പ്രഭോഃ

സത്പുരുഷന്മാരുടെ മായ മാറ്റുന്ന പ്രമാണം ഞാൻ ഇവിടെ പറയും; ദുഷ്ടന്മാർക്ക്, പ്രഭുവിന്റെ കൃപയില്ലാതെ മറ്റൊരു നിലയാണ്.

ശിവസ്യ പരിപൂര്ണസ്യ പരാനുഗ്രഹമന്തരാ ന കിംചിദപി കര്തവ്യമിതി സാധു വിനിശ്ചിതമ്

പൂർണ്ണനായ ശിവന്റെ പരമകൃപയില്ലാതെ ഒന്നും സാധ്യമല്ലെന്ന് നന്നായി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സ്വഭാവ ഏവ പര്യാപ്തഃ പരാനുഗ്രഹകര്മണി അന്യഥാ നിസ്സ്വഭവേന ന കിമപ്യനുഗൃഹ്യതേ

പരമകൃപയ്ക്കായി അവന്റെ സ്വഭാവം മാത്രം മതിയാകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, സ്വഭാവമില്ലാത്തവനിൽ നിന്ന് ഒന്നും ലഭിക്കില്ല.

പരം സര്വമനുഗ്രാഹ്യം പശുപാശാത്മകം ജഗത് പരസ്യാനുഗ്രഹാര്ഥം തു പത്യുരാജ്ഞാസമന്വയഃ

ഈ ലോകം മുഴുവൻ, ബന്ധിതന്മാരായി, അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്; എന്നാൽ പരമകൃപയ്ക്കായി, പ്രഭുവിന്റെ ആജ്ഞയോടു കൂടിയാണ്.

പതിരാജ്ഞാപകഃ സര്വമനുഗൃഹ്ണാതി സര്വദാ തദര്ഥമര്ഥസ്വീകാരേ പരതംത്രഃ കഥം ശിവഃ

പ്രഭു ആജ്ഞ നൽകുന്നവനായി എല്ലാം എപ്പോഴും അനുഗ്രഹിക്കുന്നു; അങ്ങനെ, ശിവൻ മറ്റൊരാളിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് ഉദ്ദേശം സ്വീകരിക്കുന്നത് എന്നത് എങ്ങനെ ശരിയാകും?

അനുഗ്രാഹ്യനപേക്ഷോ ഽസ്തി ന ഹി കശ്ചിദനുഗ്രഹഃ അതഃ സ്വാതന്ത്ര്യശബ്ദാര്ഥാനനപേക്ഷത്വലക്ഷണഃ

അനുഗ്രഹം സ്വീകരിക്കുന്നവനിൽ ആശ്രയിച്ചുള്ള അനുഗ്രഹം ഇല്ല; അതിനാൽ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നതിന്റെ അർത്ഥം ആശ്രയമില്ലായ്മയാണ്.

ഏതത്പുനരനുഗ്രാഹ്യം പരതംത്രം തദിഷ്യതേ അനുഗ്രഹാദൃതേ തസ്യ ഭുക്തിമുക്ത്യോരനന്വയാത്

അനുഗ്രഹം ലഭിക്കേണ്ടവൻ മറ്റൊരാളിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ, അതിനെ അങ്ങനെ സ്വീകരിക്കും; അനുഗ്രഹമില്ലാതെ അതിന് അനുഭവത്തിലും മോക്ഷത്തിലും ബന്ധം ഇല്ല.

മൂര്താത്മനോ ഽപ്യനുഗ്രാഹ്യാ ശിവാജ്ഞാനനിവര്തനാത് അജ്ഞാനാധിഷ്ഠിതം ശമ്ഭോര്ന കിംചിദിഹ വിദ്യതേ

രൂപമുള്ളവർക്കും ശിവന്റെ ആജ്ഞയാൽ അനുഗ്രഹം പിൻവലിക്കപ്പെടുന്നു; ഈ ലോകത്ത് ശംഭുവിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടാത്തത് ഒന്നുമില്ല.

യേനോപലഭ്യതേ ഽസ്മാഭിസ്സകലേനാപി നിഷ്കലഃ സ മൂര്ത്യാത്മാ ശിവഃ ശൈവമൂര്തിരിത്യുപചര്യതേ

നാം രൂപത്തിലൂടെ രൂപരഹിതനായ ശിവനെ അനുഭവിക്കുന്നത് അതിനാലാണ്. ആ ശിവൻ, രൂപം തന്നെയാണ് എന്നാണു സാധാരണ പറയുന്നത്.

ന ഹ്യസൌ നിഷ്കലഃ സാക്ഷാച്ഛിവഃ പരമകാരണമ് സാകാരേണാനുഭാവേന കേനാപ്യനുപലക്ഷിതഃ

രൂപരഹിതനായ പരമകാരണമായ ശിവൻ, യാതൊരു വ്യക്തിക്കും നേരിട്ട് രൂപത്തിലൂടെ അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല.

പ്രമാണഗമ്യതാമാത്രം തത്സ്വഭാവോപപാദകമ് ന താവതാത്രോപേക്ഷാധീരുപലക്ഷണമംതരാ

അവനെ അറിയാൻ സാധിക്കുന്നതും അവന്റെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനും വേണ്ടി മാത്രമാണ് ഇങ്ങനെയൊരു പേര് ഉപയോഗിക്കുന്നത്; ഇതിൽ അവഗണനയോ ഇടനിലയോ ഇല്ല.

ആത്മോപമോല്വണം സാക്ഷാന്മൂര്തിരേവ ഹി കാചന ശിവസ്യ മൂര്തിര്മൂര്ത്യാത്മാ പരസ്തസ്യോപലക്ഷണമ്

സ്വന്തം സ്വഭാവത്തോട് നേരിട്ട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന രൂപം മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ രൂപം. രൂപം തന്നെയാണ് ശിവന്റെ സ്വഭാവം; അതാണ് അവന്റെ പരമത്വത്തിന്റെ അടയാളം.

യഥാ കാഷ്ഠേഷ്വനാരൂഢോ ന വഹ്നിരുപലഭ്യതേ ഏവം ശിവോ ഽപി മൂര്ത്യാത്മന്യനാരൂഢ ഇതി സ്ഥിതിഃ

മരത്തിൽ തീ തെളിയിക്കാതെ തീ കാണാനാവാത്തതുപോലെ, ശിവനും രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാതെ അവിടെ കാണാനാവില്ല — ഇതാണ് അവസ്ഥ.

യഥാഗ്നിമാനയേത്യുക്തേ ജ്വലത്കാഷ്ഠാദൃതേ സ്വയമ് നാഗ്നിരാനീയതേ തദ്വത്പൂജ്യോ മൂര്ത്യാത്മനാ ശിവഃ

'തീ കൊണ്ടുവരിക' എന്നു പറഞ്ഞാൽ, കത്തുന്ന മരത്തിൽ നിന്നല്ലാതെ തീ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയില്ല. അതുപോലെ, ശിവനെ രൂപത്തിലൂടെ ആരാധിക്കണം.