ശിവപുരാണമ്

ശക്തിപാതസമായോഗാദൃതേ തത്ത്വാനി തത്ത്വതഃ തദ്വ്യാപ്തിസ്തദ്വിവൃദ്ധിശ്ച ജ്ഞാതുമേവം ന ശക്യതേ

ശക്തിപാതം ഉണ്ടായില്ലെങ്കില്‍ തത്ത്വങ്ങളെ യഥാര്‍ഥത്തില്‍ അറിയാനും അവയുടെ വ്യാപനവും വര്‍ദ്ധനവും അറിയാനും കഴിയില്ല.

ശക്തിരാജ്ഞാ പരാ ശൈവീ ചിദ്രൂപാ മരമേശ്വരീ ശിവോ ഽധിതിഷ്ഠത്യഖിലം യയാ കാരണഭൂതയാ

പരമശക്തിയായ രാജ്ഞി, മനസ്സിന്റെ സ്വാമിനിയായ ശൈവീ, ചൈതന്യസ്വരൂപിണി. അവളാണ് സകലത്തിന്റെയും കാരണമാകുന്നത്. അവളുടെ ശക്തിയാൽ ശിവൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

നാത്മനോ നൈവ മായൈഷാ ന വികാരോ വിചാരതഃ ന ബംധോ നാപി മുക്തിശ്ച ബംധമുക്തിവിധായിനീ

ഇത് ആത്മാവും അല്ല, മായയും അല്ല, ആലോചിച്ചാൽ മാറ്റം പോലും അല്ല. ഇതു ബന്ധമോ മോക്ഷമോ അല്ലെങ്കിലും, ബന്ധവും മോക്ഷവും ഉണ്ടാക്കുന്നതിതാണ്.

സര്വൈശ്വര്യപരാകാഷ്ടാ ശിവസ്യ വ്യഭിചാരിണീ സമാനധര്മിണീ തസ്യ തൈസ്തൈര്ഭാവൈര്വിശേഷതഃ

സകല ഐശ്വര്യത്തിലും പരമാവധി ഉയർന്നവളാണ് അവൾ. ശിവനോടൊപ്പം അവൾ സദാ ഉണ്ടാകുന്നു, അവന്റെ സ്വഭാവം പങ്കിടുന്നു, എന്നാൽ വിവിധ നിലകളിൽ വ്യത്യസ്തതയോടെ.

സ തയൈവ ഗൃഹീ സാപി തേനൈവ ഗൃഹിണീ സദാ തയോരപത്യം യത്കാര്യം പരപ്രകൃതിജം ജഗത്

അവളാൽ മാത്രമാണ് ശിവൻ പിടിക്കപ്പെടുന്നത്, അവളും ശിവനാൽ എപ്പോഴും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അവരുടേത് ചേർന്ന് ജനിക്കുന്ന ഫലമായാണ് ഈ ലോകം ഉണരുന്നത്.

സ കര്താ കാരണം സേതി തയോര്ഭേദോ വ്യവസ്ഥിതഃ ഏക ഏവ ശിവഃ സാക്ഷാദ്ദ്വിധാ ഽസൌ സമവസ്ഥിതഃ

ശിവൻ പ്രവർത്തകനാണ്, അവൾ കാരണമാണ് — ഇങ്ങനെ ഇരുവരുടെയും വ്യത്യാസം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ശിവൻ തന്നെയാണ് ഈ ഇരട്ടരൂപത്തിൽ വ്യക്തമായി നിലകൊള്ളുന്നത്.

സ്ത്രീപുംസഭാവേന തയോര്ഭേദ ഇത്യപി കേചന അപരേ തു പരാ ശക്തിഃ ശിവസ്യ സമവായിനീ

ചിലർ അവരുടേത് സ്ത്രീപുരുഷഭാവം കൊണ്ടാണ് വ്യത്യാസം എന്ന് പറയുന്നു; എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നു പരമശക്തി ശിവനിൽ സ്വാഭാവികമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രഭേവ ഭാനോശ്ചിദ്രൂപാ ഭിന്നൈവേതി വ്യവസ്ഥിതഃ തസ്മാച്ഛിവഃ പരോ ഹേതുസ്തസ്യാജ്ഞാ പരമേശ്വരീ

സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ അവൾ ചൈതന്യസ്വരൂപമാണ്, എന്നാൽ വേറിട്ടതും ആണെന്ന് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ശിവൻ പരമകാരണമാണ്, അവന്റെ ആജ്ഞയാണ് പരമാധികാരം.

തയൈവ പ്രേരിതാ ശൈവീ മൂലപ്രകൃതിരവ്യയാ മഹാമായാ ച മായാ ച പ്രകൃതിസ്ത്രിഗുണേതി ച

അവളാൽ പ്രേരിതമായാണ് ശൈവീ എന്ന ആദിപ്രകൃതി, നശിക്കാത്തതും, മഹാമായയും, മായയും, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുള്ള പ്രകൃതിയും ആകുന്നത്.

ത്രിവിധാ കാര്യവേധേന സാ പ്രസൂതേ ഷഡധ്വനഃ സ വാഗര്ഥമയശ്ചാധ്വാ ഷഡ്വിധോ നിഖിലം ജഗത്

മൂന്നു വിധ ഫലങ്ങൾകൊണ്ട് അവൾ ആറു വഴികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; വാക്കും അർത്ഥവും ചേർന്ന ആറ് വിധങ്ങളായ ലോകം മുഴുവൻ അവളാൽ ഉണരുന്നു.

അസ്യൈവ വിസ്തരം പ്രാഹുഃ ശാസ്ത്രജാതമശേഷതഃ

ഇതിന്റെ വിശാലതയെക്കുറിച്ചാണ് ശാസ്ത്രങ്ങൾ മുഴുവൻ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നത്.

ചരിതാനി വിചിത്രാണി ഗൃഹ്യാണി ഗഹനാനി ച ദുര്വിജ്ഞേയാനി ദേവൈശ്ച മോഹയംതി മനാംസി നഃ

അദ്ഭുതവും ഗഹനവുമായ ഈ പ്രവർത്തികൾ ദേവന്മാർക്കു പോലും മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; അവ നമ്മുടെ മനസ്സിനെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു.

ശിവയോസ്തത്ത്വസമ്ബന്ധേ ന ദോഷ ഉപലഭ്യതേ ചരിതൈഃ പ്രാകൃതോ ഭാവസ്തയോരപി വിഭാവ്യതേ

ശിവനും അവന്റെ ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള സത്യബന്ധത്തിൽ ഒരു ദോഷവും ഇല്ല; അവരുടെ പ്രവർത്തികളിലൂടെ സാധാരണ നിലകളും പ്രകടമാകുന്നു.

ബ്രഹ്മാദയോ ഽപി ലോകാനാം സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തഹേതവഃ നിഗ്രഹാനുഗ്രഹൌ പ്രാപ്യ ശിവസ്യ വശവര്തിനഃ

ബ്രഹ്മാദികൾ പോലും ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി, നില, ലയം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണങ്ങളായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ശിവന്റെ ഇച്ഛയ്ക്ക് വിധേയരായാണ് അവർക്ക് നിയന്ത്രണവും അനുഗ്രഹവും ലഭിക്കുന്നത്.

ശിവഃ പുനര്ന കസ്യാപി നിഗ്രഹാനുഗ്രഹാസ്പദമ് അതോ ഽനായത്തമൈശ്വര്യം തസ്യൈവേതി വിനിശ്ചിതമ്

പക്ഷേ, ശിവൻ തന്നെ ആരുടെയും നിയന്ത്രണത്തിനോ അനുഗ്രഹത്തിനോ അധീനനല്ല; അതുകൊണ്ട് അവന്റെ ഐശ്വര്യം പൂർണ്ണമായും സ്വതന്ത്രമാണ് — ഇതു നിർവിവാദം.

യദ്യേവമീദൃശൈശ്വര്യം തത്തു സ്വാതന്ത്ര്യലക്ഷണമ് സ്വഭാവസിദ്ധം ചൈതസ്യ മൂര്തിമത്താസ്പദം ഭവേത്

അവന്റെ ഐശ്വര്യം ഇങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, അതിന്‍റെ ലക്ഷണം പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്; അതു അവന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നു സ്വയം സിദ്ധമായതും, രൂപം അവിടം ആകാമെന്നതും.

ന മൂര്തിശ്ച സ്വതംത്രസ്യ ഘടതേ മൂലഹേതുനാ മൂര്തേരപി ച കാര്യത്വാത്തത്സിദ്ധിഃ സ്യാദഹൈതുകീ

പക്ഷേ, സ്വതന്ത്രനായവനിൽ രൂപം സ്വതന്ത്രമായി ഉണ്ടാകില്ല; രൂപം എപ്പോഴും ഒരു കാരണത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണരുന്നത്. രൂപം ഫലമായതിനാൽ അതിന്റെ ഉത്ഭവം കാരണമില്ലാതെ വരും.

സര്വത്ര പരമോ ഭാവോ ഽപരമശ്ചാന്യ ഉച്യതേ പരമാപരമൌ ഭാവൌ കഥമേകത്ര സംഗതൌ

എവിടെയും പരമാവസ്ഥയും അപരാവസ്ഥയും പറയപ്പെടുന്നു; പരമവും അപരവും ഒരിടത്ത് എങ്ങനെ ഒന്നിച്ചു വരാം?

നിഷ്ഫലോ ഹി സ്വഭാവോ ഽസ്യ പരമഃ പരമാത്മനഃ സ ഏവ സകലഃ കസ്മാത്സ്വഭാവോ ഹ്യവിപര്യയഃ

പരമാത്മാവിന്റെ പരമസ്വഭാവം ഫലരഹിതമാണ്; എന്നാൽ എങ്ങനെ ഈ മുഴുവൻ സകലസ്വഭാവവും ഉണ്ട്? കാരണം അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറ്റമില്ലാത്തതാണ്.

സ്വഭാവോ വിപരീതശ്ചേത്സ്വതംത്രഃ സ്വേച്ഛയാ യദി ന കരോതി കിമീശാനോ നിത്യാനിത്യവിപര്യയമ്

സ്വഭാവം എങ്കിൽ എതിരായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഈശ്വരൻ സ്വതന്ത്രനാണെങ്കിൽ, അവൻ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ശാശ്വതവും അശാശ്വതവും തമ്മിലുള്ള ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കാതിരിക്കാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് കഴിയാത്തത്?

മൂര്താത്മാ സകലഃ കശ്ചിത്സ ചാന്യോ നിഷ്ഫലഃ ശിവഃ ശിവേനാധിഷ്ഠിതശ്ചേതി സര്വത്ര ലഘു കഥ്യതേ

എല്ലായിടത്തും പറയാറുണ്ട്, ഒരുവൻ ശരീരധാരി, പൂർണ്ണസ്വരൂപനാണ്; മറ്റൊരുവൻ ശിവൻ, ഫലമില്ലാത്തവൻ, ശിവൻ തന്നെയാണ് അവനെ സ്ഥാപിച്ചത്.

മൂര്ത്യാത്മൈവ തദാ മൂര്തിഃ ശിവസ്യാസ്യ ഭവേദിതി തസ്യ മൂര്തൌ മൂര്തിമതോഃ പാരതംത്ര്യം ഹി നിശ്ചിതമ്

അപ്പോൾ ശരീരധാരിയായവൻ തന്നെ ശിവന്റെ രൂപമാകുന്നു; അങ്ങനെ ശരീരത്തിൽ, ശരീരമുള്ളവനും രൂപവും തമ്മിൽ ആശ്രയബന്ധം ഉറപ്പാണ്.

അന്യഥാ നിരപേക്ഷേണ മൂര്തിഃ സ്വീക്രിയതേ കഥമ് മൂര്തിസ്വീകരണം തസ്മാന്മൂര്തൌ സാധ്യഫലേപ്സയാ

അല്ലെങ്കിൽ, യാതൊരു ഉദ്ദേശവും കൂടാതെ ശരീരം എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കാനാകും? അതിനാൽ, ശരീരസ്വീകാരത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു ലക്ഷ്യഫലമെന്ന ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകുന്നു.

ന ഹി സ്വേച്ഛാശരീരത്വം സ്വാതംത്ര്യായോപപദ്യതേ സ്വേച്ഛൈവ താദൃശീ പുംസാം യസ്മാത്കര്മാനുസാരിണീ

സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ശരീരധാരിത്വം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് യോജിക്കുന്നതല്ല; കാരണം, മനുഷ്യരുടെ ഇഷ്ടം എപ്പോഴും കർമ്മത്തെ അനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്.

സ്വീകര്തും സ്വേച്ഛയാ ദേഹം ഹാതും ച പ്രഭവന്ത്യുത ബ്രഹ്മാദയഃ പിശാചാംതാഃ കിം തേ കര്മാതിവര്തിനഃ

ബ്രഹ്മാവും തുടങ്ങി പിശാചുകൾ വരെ, ശരീരം ഇഷ്ടപ്രകാരം സ്വീകരിക്കാനും ഉപേക്ഷിക്കാനും കഴിവുള്ളവരാണ്; പക്ഷേ, അവർ കർമ്മത്തെ അതിക്രമിച്ചിട്ടുണ്ടോ?

ഇച്ഛയാ ദേഹനിര്മാണമിന്ദ്രജാലോപമം വിദുഃ അണിമാദിഗുണൈശ്വര്യവശീകാരാനതിക്രമാത്

ഇഷ്ടപ്രകാരം ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് മായാജാലം പോലെയാണെന്ന് അവർ അറിയുന്നു; കാരണം, അനിമാദി ശക്തികളിലെ ആധിപത്യം അവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് അപ്പുറമല്ല.

വിശ്വരൂപം ദധദ്വിഷ്ണുര്ദധീചേന മഹര്ഷിണാ യുധ്യതാ സമുപാലബ്ധസ്തദ്രൂപം ദധതാ സ്വയമ്

വിഷ്ണു സർവ്വസ്വരൂപം ധരിച്ചപ്പോൾ, മഹർഷിയായ ദധീചി യുദ്ധത്തിനിടെ അതേ രൂപം സ്വീകരിച്ച് അവനെ കണ്ടു.

സര്വസ്മാദധികസ്യാപി ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ ശരീരവത്തയാന്യാത്മസാധര്മ്യം പ്രതിഭാതി നഃ

സർവ്വത്തിനും മേലുള്ള പരമാത്മാവായ ശിവനു പോലും, ശരീരധാരിത്വം മറ്റുള്ള ആത്മാക്കളോടുള്ള സാമ്യമായി നമ്മുക്ക് തോന്നുന്നു.

സര്വാനുഗ്രാഹകം പ്രാഹുശ്ശിവം പരമകാരണമ് സ നിര്ഗൃഹ്ണാതി ദേവാനാം സര്വാനുഗ്രാഹകഃ കഥമ്

ശിവൻ പരമകാരണമാണെന്നും സർവ്വാനുഗ്രാഹകനാണെന്നും അവർ പറയുന്നു; എന്നാൽ, സർവ്വർക്കും അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൻ ദേവന്മാരെ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു?