ശിവപുരാണമ്

സമസ്തകാര്യജാതസ്യ മൂലപ്രകൃതിതാം ഗതാ സൈവ കുണ്ഡലിനീ മായാ ശുദ്ധാധ്വപരമാ സതീ

സകല സൃഷ്ടികളുടെയും മൂലപ്രകൃതിയായി മാറിയ അവളെയാണ് കുണ്ഡലിനി, മായ, ശുദ്ധമായ മാർഗം എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നത്.

സാ വിഭാഗസ്വരൂപൈവ ഷഡധ്വാത്മാ വിജൃംഭതേ തത്ര ശബ്ദാസ്ത്രയോ ഽധ്വാനസ്ത്രയശ്ചാര്ഥാഃ സമീരിതാഃ

വ്യത്യാസസ്വഭാവമുള്ള അവൾ ആറു വഴികളായി വ്യാപിക്കുന്നു; അവയിൽ മൂന്നു ശബ്ദത്തിന്റെ വഴികളും മൂന്നു അർത്ഥത്തിന്റെ വഴികളും ആകുന്നു.

സര്വേഷാമപി വൈ പുംസാം നൈജശുദ്ധ്യനുരൂപതഃ ലയഭോഗാധികാരാസ്സ്യുസ്സര്വതത്ത്വവിഭാഗതഃ

എല്ലാവർക്കും തങ്ങളുടെ ശുദ്ധിയനുസരിച്ച് ലയത്തിനോ അനുഭവത്തിനോ അവകാശം എല്ലാ തത്വങ്ങളുടെയും വിഭജനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.

കലാഭിസ്താനി തത്ത്വാനി വ്യാപ്താന്യേവ യഥാതഥമ് പരസ്യാഃ പ്രകൃതേരാദൌ പഞ്ചധാ പരിണാമതഃ

കലകള്‍ മുഖേന ആ തത്ത്വങ്ങള്‍ പരമപ്രകൃതിയുടെ ആരംഭത്തില്‍ അഞ്ചു വിധം രൂപം മാറുമ്പോള്‍ അതുപോലെ തന്നെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

കലാശ്ച താ നിവൃത്ത്യാദ്യാഃ പര്യാപ്താ ഇതി നിശ്ചയഃ മംത്രാധ്വാ ച പദാധ്വാ ച വര്ണാധ്വാ ചേതി ശബ്ദതഃ

നിവൃത്തി മുതലായ കലകള്‍ മതിയാകുന്നതാണെന്ന് ഉറപ്പാണ്; മന്ത്രപഥം, പദപഥം, വര്‍ണപഥം എന്നിങ്ങനെ അവയ്ക്ക് അവയുടെ പേരുകള്‍ ഉണ്ട്.

ഭുവനാധ്വാ ച തത്ത്വാധ്വാ കലാധ്വാ ചാര്ഥതഃ ക്രമാത് അത്രാന്യോന്യം ച സര്വേഷാം വ്യാപ്യവ്യാപകതോച്യതേ

ഭുവനപഥം, തത്ത്വപഥം, കലാപഥം എന്നിങ്ങനെ അര്‍ത്ഥം അനുസരിച്ച് ക്രമമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇവയുടെ പരസ്പര വ്യാപനവും വ്യാപിക്കാതിരിക്കുന്നതും ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

മംത്രാഃ സര്വൈഃ പദൈര്വ്യാപ്താ വാക്യഭാവാത്പദാനി ച വര്ണൈര്വര്ണസമൂഹം ഹി പദമാഹുര്വിപശ്ചിതഃ

മന്ത്രങ്ങള്‍ എല്ലാ പദങ്ങളാലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, കാരണം വാക്യങ്ങള്‍ പദങ്ങളില്‍ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; പദങ്ങള്‍ വര്‍ണ്ണങ്ങളില്‍ നിന്നുമാണ്, ജ്ഞാനികള്‍ പറയുന്നത് പോലെ വര്‍ണ്ണങ്ങളുടെ കൂട്ടം തന്നെയാണ് പദം.

വര്ണാസ്തു ഭുവനൈര്വ്യാപ്താസ്തേഷാം തേഷൂപലംഭനാത് ഭുവനാന്യപി തത്ത്വൌഘൈരുത്പത്ത്യാംതര്ബഹിഷ്ക്രമാത്

വര്‍ണ്ണങ്ങള്‍ ഭുവനങ്ങളാല്‍ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, കാരണം അവയില്‍ അവ കാണപ്പെടുന്നു; ഭുവനങ്ങള്‍ തത്ത്വങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളാല്‍ അവരുടെ ഉത്പത്തി കൊണ്ടും പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നതുകൊണ്ടും വ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.

വ്യാപ്താനി കാരണൈസ്തത്ത്വൈരാരബ്ധത്വാദനേകശഃ അംതരാദുത്ഥിതാനീഹ ഭുവനാനി തു കാനിചിത്

അവ പലവിധത്തില്‍ കാരണതത്ത്വങ്ങളാല്‍ വ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം അവ അവയില്‍ നിന്നാണ് രൂപം കൊണ്ടത്; ഇവിടെ ചില ഭുവനങ്ങള്‍ അകത്തുനിന്ന് ഉദയിക്കുന്നു.

പൌരാണികാനി ചാന്യാനി വിജ്ഞേയാനി ശിവാഗമേ സാംഖ്യയോഗപ്രസിദ്ധാനി തത്ത്വാന്യപി ച കാനിചിത്

പുരാണങ്ങളില്‍ പറയുന്ന മറ്റു ഭുവനങ്ങള്‍ ശിവാഗമത്തില്‍ മനസ്സിലാക്കണം; സംഖ്യയോ​ഗത്തില്‍ പ്രസിദ്ധമായ ചില തത്ത്വങ്ങളും ഇവിടെ ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

ശിവശാസ്ത്രപ്രസിദ്ധാനി തതോന്യാന്യപി കൃത്സ്നശഃ കലാഭിസ്താനി തത്ത്വാനി വ്യാപ്താന്യേവ യഥാതഥമ്

ശിവശാസ്ത്രങ്ങളില്‍ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റു തത്ത്വങ്ങളും പൂര്‍ണ്ണമായി പരിഗണിക്കണം; കലകള്‍ മുഖേന ആ തത്ത്വങ്ങള്‍ അതുപോലെ തന്നെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

പരസ്യാഃ പ്രകൃതേരാദൌ പഞ്ചധാ പരിണാമതഃ കലാശ്ച താ നിവൃത്ത്യാദ്യാ വ്യാപ്താഃ പഞ്ച യഥോത്തരമ്

പരമപ്രകൃതിയുടെ ആരംഭത്തില്‍ അഞ്ചു വിധം രൂപം മാറുമ്പോള്‍ നിവൃത്തി മുതലായ കലകള്‍ ഓരോന്നും ക്രമമായി അഞ്ചിനെയും വ്യാപിക്കുന്നു.

വ്യാപികാതഃ പരാ ശക്തിരവിഭക്താ ഷഡധ്വനാമ് പരപ്രകൃതിഭാവസ്യ തത്സത്ത്വാച്ഛിവതത്ത്വതഃ

വ്യാപനത്തിന്റെ ദൃഷ്ടികോണത്തില്‍ പരാശക്തി ആറു പഥങ്ങളിലും വിഭജിക്കപ്പെടാതെ നിലകൊള്ളുന്നു, കാരണം പരപ്രകൃതിയുടെ സത്ത്വം ശിവതത്ത്വത്തില്‍ നിന്നാണ്.

ശക്ത്യാദി ച പൃഥിവ്യന്തം ശിവതത്ത്വസമുദ്ഭവമ് വ്യാപ്തമേകേന തേനൈവ മൃദാ കുംഭാദികം യഥാ

ശക്തിമുതല്‍ ഭൂമിവരെയുള്ളതെല്ലാം ശിവതത്ത്വത്തില്‍ നിന്നാണ് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്, അതൊക്കെയും ഒരേ ഒന്നാല്‍ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള കുമ്പം പോലെയാണ്.

ശൈവം തത്പരമം ധാമ യത്പ്രാപ്യം ഷഡ്ഭിരധ്വഭിഃ വ്യാപികാ ഽവ്യാപികാ ശക്തിഃ പഞ്ചതത്ത്വവിശോധനാത്

ആ ശൈവപരമധാമം ആറു പഥങ്ങളാല്‍ പ്രാപിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്; വ്യാപകവും അവ്യാപകവും ആയ ശക്തി അഞ്ചു തത്ത്വങ്ങള്‍ ശുദ്ധീകരിച്ചതിലൂടെ അതിനെ വ്യാപിക്കുന്നു.

നിവൃത്ത്യാ രുദ്രപര്യന്തം സ്ഥിതിരണ്ഡസ്യ ശോധ്യതേ പ്രതിഷ്ഠയാ തദൂര്ധ്വം തു യാവദവ്യക്തഗോചരമ്

നിവൃത്തി മുതല്‍ രുദ്രന്‍ വരെയുള്ള അണ്ഡത്തിന്റെ ശുദ്ധീകരണം സ്ഥിതി മുഖേന നടക്കുന്നു; അതിനുമുകളിലേക്ക്, അവ്യക്തം വരെ, പ്രതിഷ്ഠയാല്‍ ശുദ്ധീകരണം നടക്കുന്നു.

തദൂര്ധ്വം വിദ്യയാ മധ്യേ യാവദ്വിശ്വേശ്വരാവധി ശാന്ത്യാ തദൂര്ധ്വം മധ്വാന്തേ വിശുദ്ധിഃ ശാന്ത്യതീതയാ

അതിന്റെ മുകളില്‍ വിദ്യയുടെ മുഖേന, മധ്യത്തില്‍ വിശ്വേശ്വരന്‍ വരെ, ശാന്തിയുടെ മുഖേന; അതിനുമുകളിലേക്ക്, മധ്യത്തിന്റെ അവസാനം വരെ, ശാന്ത്യതീതയിലൂടെ വിശുദ്ധി നടക്കുന്നു.

യാമാഹുഃ പരമം വ്യോമ പരപ്രകൃതിയോഗതഃ ഏതാനി പഞ്ചതത്ത്വാനി യൈര്വ്യാപ്തമഖിലം ജഗത്

പരപ്രകൃതിയുമായി യോജിച്ച പരമാകാശം എന്ന് പറയുന്നതാണ് ഈ അഞ്ചു തത്ത്വങ്ങള്‍; അവയാല്‍ മുഴുവന്‍ ലോകവും വ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തത്രൈവ സര്വമേവേദം ദ്രഷ്ടവ്യം ഖലു സാധകൈഃ അധ്വവ്യാപ്തിമവിജ്ഞായ ശുദ്ധിം യഃ കര്തുമിച്ഛതി

അവിടെ ഈ എല്ലാം സാദകര്‍ കാണേണ്ടതാണ്; പഥങ്ങളുടെ വ്യാപനം അറിയാതെ ശുദ്ധീകരണം ചെയ്യാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്‍

സ വിപ്രലമ്ഭകഃ ശുദ്ധേര്നാലമ്പ്രാപയിതും ഫലമ് വൃഥാ പരിശ്രമസ്തസ്യ നിരയായൈവ കേവലമ്

അവന്‍ ഭ്രമിതനാണ്, ശുദ്ധിയുടെ ഫലം ലഭിക്കില്ല; അവന്റെ പരിശ്രമം വെറുതെ, നരകത്തിലേക്കാണ്.

ശക്തിപാതസമായോഗാദൃതേ തത്ത്വാനി തത്ത്വതഃ തദ്വ്യാപ്തിസ്തദ്വിവൃദ്ധിശ്ച ജ്ഞാതുമേവം ന ശക്യതേ

ശക്തിപാതം ഉണ്ടായില്ലെങ്കില്‍ തത്ത്വങ്ങളെ യഥാര്‍ഥത്തില്‍ അറിയാനും അവയുടെ വ്യാപനവും വര്‍ദ്ധനവും അറിയാനും കഴിയില്ല.

ശക്തിരാജ്ഞാ പരാ ശൈവീ ചിദ്രൂപാ മരമേശ്വരീ ശിവോ ഽധിതിഷ്ഠത്യഖിലം യയാ കാരണഭൂതയാ

പരമശക്തിയായ രാജ്ഞി, മനസ്സിന്റെ സ്വാമിനിയായ ശൈവീ, ചൈതന്യസ്വരൂപിണി. അവളാണ് സകലത്തിന്റെയും കാരണമാകുന്നത്. അവളുടെ ശക്തിയാൽ ശിവൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

നാത്മനോ നൈവ മായൈഷാ ന വികാരോ വിചാരതഃ ന ബംധോ നാപി മുക്തിശ്ച ബംധമുക്തിവിധായിനീ

ഇത് ആത്മാവും അല്ല, മായയും അല്ല, ആലോചിച്ചാൽ മാറ്റം പോലും അല്ല. ഇതു ബന്ധമോ മോക്ഷമോ അല്ലെങ്കിലും, ബന്ധവും മോക്ഷവും ഉണ്ടാക്കുന്നതിതാണ്.

സര്വൈശ്വര്യപരാകാഷ്ടാ ശിവസ്യ വ്യഭിചാരിണീ സമാനധര്മിണീ തസ്യ തൈസ്തൈര്ഭാവൈര്വിശേഷതഃ

സകല ഐശ്വര്യത്തിലും പരമാവധി ഉയർന്നവളാണ് അവൾ. ശിവനോടൊപ്പം അവൾ സദാ ഉണ്ടാകുന്നു, അവന്റെ സ്വഭാവം പങ്കിടുന്നു, എന്നാൽ വിവിധ നിലകളിൽ വ്യത്യസ്തതയോടെ.

സ തയൈവ ഗൃഹീ സാപി തേനൈവ ഗൃഹിണീ സദാ തയോരപത്യം യത്കാര്യം പരപ്രകൃതിജം ജഗത്

അവളാൽ മാത്രമാണ് ശിവൻ പിടിക്കപ്പെടുന്നത്, അവളും ശിവനാൽ എപ്പോഴും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അവരുടേത് ചേർന്ന് ജനിക്കുന്ന ഫലമായാണ് ഈ ലോകം ഉണരുന്നത്.

സ കര്താ കാരണം സേതി തയോര്ഭേദോ വ്യവസ്ഥിതഃ ഏക ഏവ ശിവഃ സാക്ഷാദ്ദ്വിധാ ഽസൌ സമവസ്ഥിതഃ

ശിവൻ പ്രവർത്തകനാണ്, അവൾ കാരണമാണ് — ഇങ്ങനെ ഇരുവരുടെയും വ്യത്യാസം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ശിവൻ തന്നെയാണ് ഈ ഇരട്ടരൂപത്തിൽ വ്യക്തമായി നിലകൊള്ളുന്നത്.

സ്ത്രീപുംസഭാവേന തയോര്ഭേദ ഇത്യപി കേചന അപരേ തു പരാ ശക്തിഃ ശിവസ്യ സമവായിനീ

ചിലർ അവരുടേത് സ്ത്രീപുരുഷഭാവം കൊണ്ടാണ് വ്യത്യാസം എന്ന് പറയുന്നു; എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നു പരമശക്തി ശിവനിൽ സ്വാഭാവികമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രഭേവ ഭാനോശ്ചിദ്രൂപാ ഭിന്നൈവേതി വ്യവസ്ഥിതഃ തസ്മാച്ഛിവഃ പരോ ഹേതുസ്തസ്യാജ്ഞാ പരമേശ്വരീ

സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ അവൾ ചൈതന്യസ്വരൂപമാണ്, എന്നാൽ വേറിട്ടതും ആണെന്ന് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ശിവൻ പരമകാരണമാണ്, അവന്റെ ആജ്ഞയാണ് പരമാധികാരം.

തയൈവ പ്രേരിതാ ശൈവീ മൂലപ്രകൃതിരവ്യയാ മഹാമായാ ച മായാ ച പ്രകൃതിസ്ത്രിഗുണേതി ച

അവളാൽ പ്രേരിതമായാണ് ശൈവീ എന്ന ആദിപ്രകൃതി, നശിക്കാത്തതും, മഹാമായയും, മായയും, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുള്ള പ്രകൃതിയും ആകുന്നത്.