ശിവപുരാണമ്

ബിഭ്രദ്വേത്രലതാം ഹൈമീം രത്നചിത്രം ച കംചുകമ് ഛുരികാമുരഗപ്രഖ്യാം ഗണേശോ രക്ഷവേഷധൃക്

രക്ഷകവേഷം ധരിച്ച ഗണേശന്‍ സ്വര്‍ണ്ണവെട്രവും രത്നങ്ങളാല്‍ അലങ്കരിച്ച കഞ്ചുകവും പാമ്പുപോലെയുള്ള കത്തിയും കൈവശം വച്ച് അവിടെ നിന്നു.

യസ്മാത്സോമോ മഹാദേവോ നന്ദീ ചാനേന നന്ദിതഃ സോമനന്ദീതി വിഖ്യാതസ്തസ്മാദേഷ സമാഖ്യയാ

സോമനും മഹാദേവനും നന്ദിയും അവനാല്‍ സന്തോഷം പ്രാപിച്ചതിനാല്‍, അവന് സോമനന്ദി എന്ന പേരില്‍ പ്രശസ്തനായി.

ഇത്ഥം ദേവ്യാഃ പ്രിയം കൃത്വാ ദേവശ്ചര്ധേന്ദുഭൂഷണഃ ഭൂഷയാമാസ തന്ദിവ്യൈര്ഭൂഷണൈ രത്നഭൂഷിതൈഃ

ഇങ്ങനെ ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചശേഷം, ചന്ദ്രഭൂഷണമണിഞ്ഞ ദേവന്‍ അവനെ ദൈവികവും രത്നങ്ങളാല്‍ അലങ്കരിച്ച ആഭരണങ്ങള്‍ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചു.

തതസ്സ ഗൌരീം ഗിരിശോ ഗിരീന്ദ്രജാം സഗൌരവാം സര്വമനോഹരാം ഹരഃ പര്യംകമാരോപ്യ വരാംഗഭൂഷണൈര്വിഭൂഷയാമാസ ശശാംകഭൂഷണഃ

ശിവന്‍, ചന്ദ്രഭൂഷണമണിഞ്ഞവന്‍, ഗിരിരാജന്റെ മകളായ ഗൗരിയെ വലിയ ആദരവോടെ, എല്ലാവരെയും ആകര്‍ഷിക്കുന്നവളെ, ഒരു പന്തലില്‍ ഇരുത്തി ഉത്തമമായ ആഭരണങ്ങള്‍ അണിയിച്ചു.

ദേവീം സമാദധാനേന ദേവേനേദം കിമീരിതമ് അഗ്നിഷോമാത്മകം വിശ്വം വാഗര്ഥാത്മകമിത്യപി

ദേവിയെ ദേവന്‍ ആദരപൂര്‍വ്വം സ്മരിക്കുമ്പോള്‍ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഈ ലോകം അഗ്നിയും സോമവും പോലെ വാക്കും അര്‍ത്ഥവും ആകുന്നു.'

ആജ്ഞൈകസാരമൈശ്വര്യമാജ്ഞാ ത്വമിതി ചോദിതമ് തദിദം ശ്രോതുമിച്ഛാമോ യഥാവദനുപൂര്വശഃ

'ആജ്ഞയിലാണു ഭരണാധികാരം നില്ക്കുന്നത്; ആ ആജ്ഞ തന്നെയാണ് നീ' എന്ന് പറഞ്ഞു. ഇതു ശരിയായി ക്രമമായി ഞങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

അഗ്നിരിത്യുച്യതേ രൌദ്രീ ഘോരാ യാ തൈജസീ തനുഃ സോമഃ ശാക്തോ ഽമൃതമയഃ ശക്തേഃ ശാന്തികരീ തനുഃ

അഗ്നിയെ രൗദ്രിയായും ഭയാനകമായ തേജസ്സായും വിളിക്കുന്നു; സോമം ശാക്തിയായും അമൃതസ്വരൂപമായും ശാന്തി നല്‍കുന്ന ശക്തിയുടെ രൂപമായും അറിയപ്പെടുന്നു.

അമൃതം യത്പ്രതിഷ്ഠാ സാ തേജോ വിദ്യാ കലാ സ്വയമ് ഭൂതസൂക്ഷ്മേഷു സര്വേഷു ത ഏവ രസതേജസീ

അമൃതം തന്നെയാണ് അടിസ്ഥാനമായത്; അതാണ് പ്രകാശം, ജ്ഞാനം, കല. എല്ലാ സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളിലും ഈ രസം, തേജസ് എന്നിവ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ദ്വിവിധാ തേജസോ വൃത്തിസൂര്യാത്മാ ചാനലാത്മികാ തഥൈവ രസവൃത്തിശ്ച സോമാത്മാ ച ജലാത്മികാ

തേജസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി രണ്ടുതരമാണ്: ഒന്നാണ് സൂര്യസ്വഭാവം, അഗ്നിസ്വരൂപം; അതുപോലെ രസത്തിന്റെ പ്രവൃത്തി ചന്ദ്രസ്വഭാവം, ജലസ്വരൂപം.

വിദ്യുദാദിമയന്തേജോ മധുരാദിമയോ രസഃ തേജോരസവിഭേദൈസ്തു ധൃതമേതച്ചരാചരമ്

തേജസ് മിന്നല്‍ മുതലായവയില്‍ കാണാം; രസം മധുരം മുതലായവയില്‍ കാണാം. ഈ തേജസ്സിന്റെയും രസത്തിന്റെയും വ്യത്യാസങ്ങളാല്‍ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതും എല്ലാം നിലനില്‍ക്കുന്നു.

അഗ്നേരമൃതനിഷ്പത്തിരമൃതേനാഗ്നിരേധതേ അത ഏവ ഹി വിക്രാന്തമഗ്നീഷോമം ജഗദ്ധിതമ്

അഗ്നിയില്‍ നിന്നാണ് അമൃതം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; അമൃതം കൊണ്ടാണ് അഗ്നി ശക്തിയുള്ളത്. അതുകൊണ്ടു അഗ്നി-സോമ തത്വം ലോകത്തിനു ഉപകാരപ്രദമാണ്.

ഹവിഷേ സസ്യസമ്പത്തിര്വൃഷ്ടിഃ സസ്യാഭിവൃദ്ധയേ വൃഷ്ടേരേവ ഹവിസ്തസ്മാദഗ്നീഷോമധൃതം ജഗത്

ഹവിസിന്‍റെയാല്‍ വിളവിന്റെ സമൃദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; മഴ വിളവിന്റെ വളര്‍ച്ചയ്ക്കാണ്. മഴയ്ക്ക് ഹവിസാണ് കാരണം; അങ്ങനെ അഗ്നിയും സോമവും ലോകത്തെ നിലനിര്‍ത്തുന്നു.

അഗ്നിരൂര്ധ്വം ജ്വലത്യേഷ യാവത്സൌമ്യം പരാമൃതമ് യാവദഗ്ന്യാസ്പദം സൌമ്യമമൃതം ച സ്രവത്യധഃ

അഗ്നി മേലോട്ട് ജ്വലിക്കുന്നു, ചന്ദ്രാമൃതം വരെ; അഗ്നിയുടെ സ്ഥാനം വരെയുള്ള ചന്ദ്രാമൃതം താഴേക്ക് ഒഴുകുന്നു.

അത ഏവ ഹി കാലാഗ്നിരധസ്താച്ഛക്തിരൂര്ധ്വതഃ യാവദാദഹനം ചോര്ധ്വമധശ്ചാപ്ലാവനം ഭവേത്

അതുകൊണ്ട് കാലാഗ്നി താഴെ, ശക്തി മേലാണ്; മേലോട്ട് ദഹനം നടക്കുമ്പോഴും താഴേക്ക് ആക്രമണം ഉണ്ടാകുമ്പോഴും അങ്ങനെ തന്നെ.

ആധാരശക്ത്യൈവ ധൃതഃ കാലാഗ്നിരയമൂര്ധ്വഗഃ തഥൈവ നിമ്നഗഃ സോമശ്ശിവശക്തിപദാസ്പദഃ

ഈ മേലോട്ടുള്ള കാലാഗ്നി ആധാരശക്തിയാല്‍ നിലനില്‍ക്കുന്നു; അതുപോലെ താഴോട്ടുള്ള സോമം ശിവശക്തിയുടെ ആസനമാണ്.

ശിവശ്ചോര്ധ്വമധശ്ശക്തിരൂര്ധ്വം ശക്തിരധഃ ശിവഃ തദിത്ഥം ശിവശക്തിഭ്യാന്നാവ്യാപ്തമിഹ കിഞ്ചന

ശിവൻ മേലും ശക്തി താഴെയും, ശക്തി മേലും ശിവൻ താഴെയും. ഇങ്ങനെ, ഈ ലോകത്ത് ശിവനും ശക്തിയും നിറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തത് ഒന്നുമില്ല.

അസകൃച്ചാഗ്നിനാ ദഗ്ധം ജഗദ്യദ്ഭസ്മസാത്കൃതമ് അഗ്നേര്വീര്യമിദം ചാഹുസ്തദ്വീര്യം ഭസ്മ യത്തതഃ

അഗ്നി പലതവണ ഈ ലോകം ദഹിപ്പിച്ച് ചാരമാക്കി മാറ്റിയതുകൊണ്ടാണ് അഗ്നിയുടെ ശക്തി അത്രയും വലുത് എന്ന് പറയുന്നു. അങ്ങനെ, അഗ്നിയുടെ ശക്തി ആ ചാരത്തിലാണ്.

യശ്ചേത്ഥം ഭസ്മസദ്ഭാവം ജ്ഞാത്വാ സ്നാതി ച ഭസ്മനാ അഗ്നിരിത്യാദിഭിര്മന്ത്രൈര്ബദ്ധഃ പാശാത്പ്രമുച്യതേ

ആ ചാരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി, 'അഗ്നി' തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ആ ചാരത്തിൽ കുളിക്കുന്നവൻ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

അഗ്നേര്വീര്യം തു യദ്ഭസ്മ സോമേനാപ്ലാവിതമ്പുനഃ അയോഗയുക്ത്യാ പ്രകൃതേരധികാരായ കല്പതേ

അഗ്നിയുടെ ശക്തിയായ ചാരം വീണ്ടും സോമയാൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ, യോജനമില്ലാത്ത രീതിയിൽ, പ്രകൃതിയുടെ അധികാരത്തിന് യോജ്യമായിത്തീരുന്നു.

യോഗയുക്ത്യാ തു തദ്ഭസ്മ പ്ലാവ്യമാനം സമന്തതഃ ശാക്തേനാമൃതവര്ഷേണ ചാധികാരാന്നിവര്തയേത്

പക്ഷേ, ആ ചാരം യോഗംകൊണ്ടു ശക്തിയുടെ അമൃതം പോലെ എല്ലാടും കുളിപ്പിച്ചാൽ, പ്രകൃതിയുടെ അധികാരം അകറ്റപ്പെടുന്നു.

അതോ മൃത്യുംജയായേത്ഥമമൃതപ്ലാവനം സദാ ശിവശക്ത്യമൃതസ്പര്ശേ ലബ്ധം യേന കുതോ മൃതിഃ

അതുകൊണ്ടു, ഇങ്ങനെ എന്നും അമൃതത്തിൽ കുളിച്ചാൽ, മരണത്തെ ജയിച്ചവനാകും; ശിവനും ശക്തിയും എന്ന അമൃതം സ്പർശിച്ചാൽ മരണത്തിന് സ്ഥാനം എവിടെയാണ്?

യോ വേദ ദഹനം ഗുഹ്യം പ്ലാവനം ച യഥോദിതമ് അഗ്നീഷോമപദം ഹിത്വാ ന സ ഭൂയോ ഽഭിജായതേ

ആ രഹസ്യമായ ദഹനവും കുളിയലും അറിയുന്നവൻ, അഗ്നി-സോമ സ്ഥിതികൾ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.

ശിവാഗ്നിനാ തനും ദഗ്ധ്വാ ശക്തിസൌമ്യാ മൃതേന യഃ പ്ലാവയേദ്യോഗമാര്ഗേണ സോ ഽമൃതത്വായ കല്പതേ

ശിവന്റെ അഗ്നിയിൽ ശരീരം ദഹിപ്പിച്ച്, ശക്തിയുടെ അമൃതത്തിൽ യോഗമാർഗ്ഗത്തിൽ കുളിപ്പിക്കുന്നവൻ അമരത്വത്തിന് യോജ്യനാകും.

ഹൃദി കൃത്വേമമര്ഥം വൈ ദേവേന സമുദാഹൃതമ് അഗ്നീഷോമാത്മകം വിശ്വം ജഗദിത്യനുരൂപതഃ

ദൈവം പറഞ്ഞ ഈ അർത്ഥം ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ഈ ലോകം മുഴുവൻ അഗ്നിയും സോമയും ആയതാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

നിവേദയാമി ജഗതോ വാഗര്ഥാത്മ്യം കൃതം യഥാ ഷഡധ്വവേദനം സമ്യക് സമാസാന്ന തു വിസ്തരാത്

ലോകത്തിലെ വാക്കിന്റെയും അർത്ഥത്തിന്റെയും സാരവും, ആറു വഴികളുടെ ജ്ഞാനവും എങ്ങനെ സ്ഥാപിതമായെന്ന് ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിക്കുന്നു.

നാസ്തി കശ്ചിദശബ്ദാര്ഥോ നാപി ശബ്ദോ നിരര്ഥകഃ തതോ ഹി സമയേ ശബ്ദസ്സര്വസ്സര്വാര്ഥബോധകഃ

ശബ്ദമില്ലാത്ത അർത്ഥം ഇല്ല, അർത്ഥമില്ലാത്ത ശബ്ദവും ഇല്ല. അതുകൊണ്ടു, ശരിയായ സമയത്ത് ഓരോ ശബ്ദവും എല്ലാ അർത്ഥവും അറിയിക്കുന്നു.

പ്രകൃതേഃ പരിണാമോ ഽയം ദ്വിധാ ശബ്ദാര്ഥഭാവനാ താമാഹുഃ പ്രാകൃതീം മൂര്തിം ശിവയോഃ പരമാത്മനോഃ

പ്രകൃതിയുടെ ഈ പരിവർത്തനം രണ്ടുവിധമാണ്: ശബ്ദവും അർത്ഥവും. ഇത് ശിവനും ശക്തിക്കും ഉള്ള ആദി രൂപം എന്നാണ് പറയുന്നത്.

ശബ്ദാത്മികാ വിഭൂതിര്യാ സാ ത്രിധാ കഥ്യതേ ബുധൈഃ സ്ഥൂലാ സൂക്ഷ്മാ പരാ ചേതി സ്ഥൂലാ യാ ശ്രുതിഗോചരാ

ശബ്ദസ്വഭാവമുള്ള ആ ശക്തിയെ ജ്ഞാനികൾ മൂന്നു വിധമെന്ന് പറയുന്നു: സ്ഥൂലം, സൂക്ഷ്മം, പരം. കേൾവിയിലൂടെ ഗ്രഹിക്കാവുന്നത് സ്ഥൂലമാണ്.

സൂക്ഷ്മാ ചിന്താമയീ പ്രോക്താ ചിംതയാ രഹിതാ പരാ യാ ശക്തിഃ സാ പരാ ശക്തിശ്ശിവതത്ത്വസമാശ്രയാ

ചിന്തയാൽ നിറഞ്ഞതാണ് സൂക്ഷ്മം എന്ന് പറയുന്നു; ചിന്തയില്ലാത്തതാണ് പരം. ആ ശക്തിയാണ് പരശക്തി, ശിവതത്വത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.