ശിവപുരാണമ്

ജഗദ്ധിതായ ചരതോഃ സ്വേച്ഛാധൃതശരീരയോഃ ആവയോര്വിപ്രയോഗേ ഹി സ്യാന്നിരാലമ്ബനം ജഗത്

ലോകത്തിന്റെ ഭലത്തിനായി ഞങ്ങൾ സ്വച്ഛാനുസൃതമായി രൂപം ധരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ വേർപിരിഞ്ഞാൽ ഈ ലോകം ആധാരമില്ലാതെ പോകും.

അസ്തി ഹേത്വന്തരം ചാത്ര ശാസ്ത്രയുക്തിവിനിശ്ചിതമ് വാഗര്ഥമിവ മേ വൈതജ്ജഗത്സ്ഥാവരജംഗമമ്

ഇവിടെ മറ്റൊരു കാരണവും ഉണ്ട്, ശാസ്ത്രവും യുക്തിയും വ്യക്തമാക്കുന്നതുപോലെ; വാക്കും അർത്ഥവും വേർപെടാത്തതുപോലെ, ചലനവും അചലവും ഉള്ള ഈ ലോകവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

ത്വം ഹി വാഗമൃതം സാക്ഷാദഹമര്ഥാമൃതം പരമ് ദ്വയമപ്യമൃതം കസ്മാദ്വിയുക്തമുപപദ്യതേ

നീ നേരിട്ട് വാക്കിന്റെ അമൃതമാണ്, ഞാൻ അർത്ഥത്തിന്റെ പരമാമൃതം; രണ്ടും അമൃതം തന്നെയാണ്, അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ വേർപാട് എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം?

വിദ്യാപ്രത്യായികാ ത്വം മേ വേദ്യോ ഽഹം പ്രത്യയാത്തവ വിദ്യാവേദ്യാത്മനോരേവ വിശ്ലേഷഃ കഥമാവയോഃ

നീ അറിവ് നൽകുന്നവളാണ്, ഞാൻ നിന്റെ അറിവിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നവൻ; അറിവും അറിയപ്പെടുന്നതും ഉള്ള ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ വേർപാട് എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം?

ന കര്മണാ സൃജാമീദം ജഗത്പ്രതിസൃജാമി ച സര്വസ്യാജ്ഞൈകലഭ്യത്വാദാജ്ഞാത്വം ഹി ഗരീയസീ

ഞാൻ പ്രവർത്തിയിലൂടെ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയോ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; എല്ലാം ആജ്ഞയാൽ മാത്രം ലഭ്യമാകുന്നതിനാൽ, ആജ്ഞയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

ആജ്ഞൈകസാരമൈശ്വര്യം യസ്മാത്സ്വാതംത്ര്യലക്ഷണമ് ആജ്ഞയാ വിപ്രയുക്തസ്യ ചൈശ്വര്യം മമ കീദൃശമ്

ആജ്ഞ മാത്രം ആധാരമാകുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് ഐശ്വര്യം; ആജ്ഞയില്ലാതെ എനിക്ക് എങ്ങനെയുള്ള ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകും?

ന കദാചിദവസ്ഥാനമാവയോര്വിപ്രയുക്തയോഃ ദേവാനാം കാര്യമുദ്ദിശ്യ ലീലോക്തിം കൃതവാനഹമ്

ഞങ്ങൾ വേർപിരിയുന്ന അവസ്ഥ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനായി ഞാൻ ചില പ്രവർത്തികൾ വെറും ലീലയായി ചെയ്തതാണ്.

ത്വയാപ്യവിദിതം നാസ്തി കഥം കുപിതവത്യസി തതസ്ത്രിലോകരക്ഷാര്ഥേ കോപോ മയ്യപി തേ കൃതഃ

നിനക്ക് അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല, പിന്നെ നീ എങ്ങനെ കോപിച്ചു? പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ നിന്റെ കോപം എനിക്കുമേൽ എത്തി.

യദനര്ഥായ ഭൂതാനാം ന തദസ്തി ഖലു ത്വയി ഇതി പ്രിയംവദേ സാക്ഷാദീശ്വരേ പരമേശ്വരേ

ഭൂതങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമായത് ഒന്നും നിനക്കില്ല, പ്രിയംവദേ, പരമേശ്വരിയായ ദേവിയേ.

ശൃംഗാരഭാവസാരാണാം ജന്മഭൂമിരകൃത്രിമാ സ്വഭര്ത്രാ ലലിതന്തഥ്യമുക്തം മത്വാ സ്മിതോത്തരമ്

പ്രേമം നിറഞ്ഞവരുടെ സ്വാഭാവിക ജന്മഭൂമി കൃത്രിമമല്ല; ഭർത്താവ് സ്നേഹപൂർവ്വം സത്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ പുഞ്ചിരിയോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

ലജ്ജയാ ന കിമപ്യൂചേ കൌശികീ വര്ണനാത്പരമ് തദേവ വര്ണയാമ്യദ്യ ശൃണു ദേവ്യാശ്ച വര്ണനമ്

ലജ്ജയാൽ കൗശികി വിവരണം ഒഴികെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; അതു തന്നെയാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിവരിക്കുന്നത്, ദേവിയുടെ വിവരണം കേൾക്കൂ.

കിം ദേവേന ന സാ ദൃഷ്ടാ യാ സൃഷ്ടാ കൌശികീ മയാ താദൃശീ കന്യകാ ലോകേ ന ഭൂതാ ന ഭവിഷ്യതി

ദേവതകൾക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്തതാണോ ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ച കൗശികി? അത്തരമൊരു കന്യക ലോകത്ത് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകയുമില്ല.

തസ്യാ വീര്യം ബലം വിന്ധ്യനിലയം വിജയം തഥാ ശുംഭസ്യ ച നിശുംഭസ്യ മാരണേ ച രണേ തയോഃ

അവളുടെ ശക്തിയും, ബലം, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ താമസം, ജയവും, ശുംബനും നിശുംബനും യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലുകയും എല്ലാം അവളുടേതാണ്.

പ്രത്യക്ഷഫലദാനം ച ലോകായ ഭജതേ സദാ ലോകാനാം രക്ഷണം ശശ്വദ്ബ്രഹ്മാ വിജ്ഞാപയിഷ്യതി

ലോകത്തിന് നേരിൽ ഫലം നൽകുന്നതും ലോകങ്ങളെ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കുന്നതും അവളാണ്; ബ്രഹ്മാവ് അവളെ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രഖ്യാപിക്കും.

ഇതി സംഭാഷമാണായാ ദേവ്യാ ഏവാജ്ഞയാ തദാ വ്യാഘ്രഃ സഖ്യാ സമാനീയ പുരോ ഽവസ്ഥാപിതസ്തദാ

ഇങ്ങനെ ദേവി സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അവളുടെ ആജ്ഞയാൽ സഖി വ്യാഘ്രത്തെ കൊണ്ടുവന്ന് മുന്നിൽ വെച്ചു.

തം പ്രേക്ഷ്യാഹ പുനര്ദേവീ ദേവാനീതമുപായതമ് വ്യാഘ്രം പശ്യ ന ചാനേന സദൃശോ മദുപാസകഃ

അവനെ കണ്ട ദേവി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന ഈ വ്യാഘ്രം നോക്കൂ, എന്റെ ഭക്തന്മാരിൽ ആരും ഇതുപോലെയില്ല.

അനേന ദുഷ്ടസംഘേഭ്യോ രക്ഷിതം മത്തപോവനമ് അതീവ മമ ഭക്തശ്ച വിശ്രബ്ധശ്ച സ്വരക്ഷണാത്

ഇവൻ ദുഷ്ടസംഘങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്റെ തപോവനം സംരക്ഷിച്ചു; അവൻ എന്റെ ഭക്തനും, സ്വയം സംരക്ഷണത്തിൽ ധൈര്യവാനുമാണ്.

സ്വദേശം ച പരിത്യജ്യ പ്രസാദാര്ഥം സമാഗതഃ യദി പ്രീതിരഭൂന്മത്തഃ പരാം പ്രീതിം കരോഷി മേ

നിന്റെ ദേശം വിട്ട് എന്റെ അനുഗ്രഹം തേടി നീ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. എനിക്ക് സ്നേഹം ഉണ്ടെങ്കില്‍, അതിന്റെ പരമാവധി സ്നേഹം എനിക്കു കാണിക്കണം.

നിത്യമന്തഃപുരദ്വാരി നിയോഗാന്നന്ദിനഃ സ്വയമ് രക്ഷിഭിസ്സഹ തച്ചിഹ്നൈര്വര്തതാമയമീശ്വര

നന്ദിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, അവന്‍ തന്നെ ആ ചിഹ്നങ്ങളുള്ള രക്ഷകര്‍ത്താക്കളോടൊപ്പം എപ്പോഴും അന്തഃപുരവാതിലില്‍ നില്ക്കുന്നു, പ്രഭുവേ.

മധുരം പ്രണയോദര്കം ശ്രുത്വാ ദേവ്യാഃ ശുഭം വചഃ പ്രീതോ ഽസ്മീത്യാഹ തം ദേവസ്സ ചാദൃശ്യത തത്ക്ഷണാത്

ദേവിയുടെ മധുരവും സ്നേഹപൂര്‍വ്വവും ശുഭമായ വാക്കുകള്‍ കേട്ട ദേവന്‍ 'ഞാന്‍ സന്തുഷ്ടനാണ്' എന്നു പറഞ്ഞു, അക്ഷണത്തില്‍ അവന്റെ മുമ്പില്‍ പ്രത്യക്ഷനായി.

ബിഭ്രദ്വേത്രലതാം ഹൈമീം രത്നചിത്രം ച കംചുകമ് ഛുരികാമുരഗപ്രഖ്യാം ഗണേശോ രക്ഷവേഷധൃക്

രക്ഷകവേഷം ധരിച്ച ഗണേശന്‍ സ്വര്‍ണ്ണവെട്രവും രത്നങ്ങളാല്‍ അലങ്കരിച്ച കഞ്ചുകവും പാമ്പുപോലെയുള്ള കത്തിയും കൈവശം വച്ച് അവിടെ നിന്നു.

യസ്മാത്സോമോ മഹാദേവോ നന്ദീ ചാനേന നന്ദിതഃ സോമനന്ദീതി വിഖ്യാതസ്തസ്മാദേഷ സമാഖ്യയാ

സോമനും മഹാദേവനും നന്ദിയും അവനാല്‍ സന്തോഷം പ്രാപിച്ചതിനാല്‍, അവന് സോമനന്ദി എന്ന പേരില്‍ പ്രശസ്തനായി.

ഇത്ഥം ദേവ്യാഃ പ്രിയം കൃത്വാ ദേവശ്ചര്ധേന്ദുഭൂഷണഃ ഭൂഷയാമാസ തന്ദിവ്യൈര്ഭൂഷണൈ രത്നഭൂഷിതൈഃ

ഇങ്ങനെ ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചശേഷം, ചന്ദ്രഭൂഷണമണിഞ്ഞ ദേവന്‍ അവനെ ദൈവികവും രത്നങ്ങളാല്‍ അലങ്കരിച്ച ആഭരണങ്ങള്‍ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചു.

തതസ്സ ഗൌരീം ഗിരിശോ ഗിരീന്ദ്രജാം സഗൌരവാം സര്വമനോഹരാം ഹരഃ പര്യംകമാരോപ്യ വരാംഗഭൂഷണൈര്വിഭൂഷയാമാസ ശശാംകഭൂഷണഃ

ശിവന്‍, ചന്ദ്രഭൂഷണമണിഞ്ഞവന്‍, ഗിരിരാജന്റെ മകളായ ഗൗരിയെ വലിയ ആദരവോടെ, എല്ലാവരെയും ആകര്‍ഷിക്കുന്നവളെ, ഒരു പന്തലില്‍ ഇരുത്തി ഉത്തമമായ ആഭരണങ്ങള്‍ അണിയിച്ചു.

ദേവീം സമാദധാനേന ദേവേനേദം കിമീരിതമ് അഗ്നിഷോമാത്മകം വിശ്വം വാഗര്ഥാത്മകമിത്യപി

ദേവിയെ ദേവന്‍ ആദരപൂര്‍വ്വം സ്മരിക്കുമ്പോള്‍ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഈ ലോകം അഗ്നിയും സോമവും പോലെ വാക്കും അര്‍ത്ഥവും ആകുന്നു.'

ആജ്ഞൈകസാരമൈശ്വര്യമാജ്ഞാ ത്വമിതി ചോദിതമ് തദിദം ശ്രോതുമിച്ഛാമോ യഥാവദനുപൂര്വശഃ

'ആജ്ഞയിലാണു ഭരണാധികാരം നില്ക്കുന്നത്; ആ ആജ്ഞ തന്നെയാണ് നീ' എന്ന് പറഞ്ഞു. ഇതു ശരിയായി ക്രമമായി ഞങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

അഗ്നിരിത്യുച്യതേ രൌദ്രീ ഘോരാ യാ തൈജസീ തനുഃ സോമഃ ശാക്തോ ഽമൃതമയഃ ശക്തേഃ ശാന്തികരീ തനുഃ

അഗ്നിയെ രൗദ്രിയായും ഭയാനകമായ തേജസ്സായും വിളിക്കുന്നു; സോമം ശാക്തിയായും അമൃതസ്വരൂപമായും ശാന്തി നല്‍കുന്ന ശക്തിയുടെ രൂപമായും അറിയപ്പെടുന്നു.

അമൃതം യത്പ്രതിഷ്ഠാ സാ തേജോ വിദ്യാ കലാ സ്വയമ് ഭൂതസൂക്ഷ്മേഷു സര്വേഷു ത ഏവ രസതേജസീ

അമൃതം തന്നെയാണ് അടിസ്ഥാനമായത്; അതാണ് പ്രകാശം, ജ്ഞാനം, കല. എല്ലാ സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളിലും ഈ രസം, തേജസ് എന്നിവ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ദ്വിവിധാ തേജസോ വൃത്തിസൂര്യാത്മാ ചാനലാത്മികാ തഥൈവ രസവൃത്തിശ്ച സോമാത്മാ ച ജലാത്മികാ

തേജസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി രണ്ടുതരമാണ്: ഒന്നാണ് സൂര്യസ്വഭാവം, അഗ്നിസ്വരൂപം; അതുപോലെ രസത്തിന്റെ പ്രവൃത്തി ചന്ദ്രസ്വഭാവം, ജലസ്വരൂപം.