ശിവപുരാണമ്

ഇത്യാത്മനഃ പരം ഭാവം സ്മാരയിത്വാനുരൂപതഃ ബ്രഹ്മണാഭ്യര്ഥിതാ ഗൌരീ തപസോ ഽപി ന്യവര്തത

ഇങ്ങനെ, തൻറെ പരമസ്വഭാവം ഓർത്ത്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷയെ മാനിച്ച് ഗൗരി തൻറെ തപസ്സിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.

തതോ ദേവീമനുജ്ഞാപ്യ ബ്രഹ്മണ്യന്തര്ഹിതേ സതി ദേവീം ച മാതരം ദൃഷ്ട്വാ മേനാം ഹിമവതാ സഹ

അതിനുശേഷം ദേവിയെ അനുമതി ചോദിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, ദേവി തന്റെ അമ്മയായ മേനയെ ഹിമവതോടൊപ്പം കണ്ടു.

പ്രണമ്യാശ്വാസ്യ ബഹുധാ പിതരൌ വിരഹാസഹൌ തപഃ പ്രണയിനോ ദേവീ തപോവനമഹീരുഹാന്

അമ്മയെയും അച്ഛനെയും വന്ദിച്ച്, വേർപാടിന്റെ ദു:ഖം സഹിക്കാനാവാതെ ഇരിക്കുന്ന അവരെ പലവിധം ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, തപസ്സിനെ സ്നേഹിക്കുന്ന ദേവി തപോവനത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങൾക്കരികിലേക്ക് നടന്നു.

വിപ്രയോഗശുചേവാഗ്രേ പുഷ്പബാഷ്പം വിമുംചതഃ തത്തുച്ഛാഖാസമാരൂഢവിഹഗോ ദീരിതൈ രുതൈഃ

വേർപാടിന്റെ വേദനയിൽ, പൂക്കളെപ്പോലെ കണ്ണുനീർ വീഴുമ്പോൾ, ആ വൃക്ഷശാഖകളിൽ ഇരുന്ന പക്ഷികൾ ദു:ഖഭരിതമായ ശബ്ദങ്ങൾ പുറത്ത് വിട്ടു.

വ്യാകുലം ബഹുധാ ദീനം വിലാപമിവ കുര്വതഃ സഖീഭ്യഃ കഥയംത്യേവം സത്ത്വരാ ഭര്തൃദര്ശനേ

പലവിധം വിഷമത്തിലും ദു:ഖത്തിലും, വിലാപംപോലെ തോന്നിച്ചുകൊണ്ട്, ഭർത്താവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ദേവി സഖികളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

പുരസ്കൃത്യ ച തം വ്യാഘ്രം സ്നേഹാത്പുത്രമിവൌരസമ് ദേഹസ്യ പ്രഭയാ ചൈവ ദീപയന്തീ ദിശോ ദശ

ആ കടുവയെ സ്വന്തം മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ മുൻപിൽ വെച്ച്, തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ പത്തു ദിശകളും ദേവി പ്രകാശിപ്പിച്ചു.

പ്രയയൌ മംദരം ഗൌരീ യത്ര ഭര്താ മഹേശ്വരഃ സര്വേഷാം ജഗതാം ധാതാ കര്താ പാതാ വിനാശകൃത്

ഗൗരി മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ അവളുടെ ഭർത്താവും ലോകങ്ങളൊക്കെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നതും സംരക്ഷിക്കുന്നതും നശിപ്പിക്കുന്നതുമായ മഹേശ്വരൻ വസിച്ചു.

കൃത്വാ ഗൌരം വപുര്ദിവ്യം ദേവീ ഗിരിവരാത്മജാ കഥം ദദര്ശ ഭര്താരം പ്രവിഷ്ടാ മന്ദിതം സതീ

പർവതപുത്രിയായ ദേവി ദിവ്യമായ ഉജ്ജ്വലമായ രൂപം ധരിച്ച് അകത്തു കയറി. അങ്ങനെ അലങ്കാരപൂർണയായി അകത്തു കയറിയ സതീ ഭർത്താവിനെ എങ്ങനെ കണ്ടു?

പ്രവേശസമയേ തസ്യാ ഭവനദ്വാരഗോചരൈഃ ഗണേശൈഃ കിം കൃതം ദേവസ്താന്ദൃഷ്ട്വാ കിന്തദാ ഽകരോത്

അവൾ അകത്തു കടക്കുമ്പോൾ, ഭവനത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ നിന്നിരുന്ന ഗണന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ ദേവൻ എന്ത് ചെയ്തു? അവർ എന്താണ് ചെയ്തത്?

പ്രവക്തുമംജസാ ഽശക്യഃ താദൃശഃ പരമോ രസഃ യേന പ്രണയഗര്ഭേണ ഭാവോ ഭാവവതാം ഹൃതഃ

അത്തരം പരമാനന്ദം നേരിട്ട് വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം സ്നേഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ആ ഭാവം അനുഭവിക്കുന്നവരുടെ ഹൃദയം പൂർണ്ണമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.

ദ്വാസ്ഥൈസ്സസംഭ്രമൈരേവ ദേവോ ദേവ്യാഗമോത്സുകഃ ശംകമാനാ പ്രവിഷ്ടാന്തസ്തഞ്ച സാ സമപശ്യത

ദ്വാരപാലകർ ദേവിയുടെ വരവിനായി ആവേശത്തോടെയും ഉത്സുകതയോടെയും അവളെ അകത്തു കടത്തിക്കൊടുത്തു. അപ്പോൾ ദേവി അകത്ത് ഭർത്താവിനെ കണ്ടു.

തൈസ്തൈഃ പ്രണയഭാവൈശ്ച ഭവനാന്തരവര്തിഭിഃ ഗണേന്ദ്രൈര്വന്ദിതാ വാചാ പ്രണനാമ ത്രിയമ്ബകമ്

ഭവനത്തിനകത്ത് ഗണാധിപന്മാർ സ്നേഹപൂർവം വാക്കുകളാൽ ആദരിച്ച്, ദേവി ത്രയാംബകനെ വന്ദിച്ചു.

പ്രണമ്യ നോത്ഥിതാ യാവത്താവത്താം പരമേശ്വരഃ പ്രഗൃഹ്യ ദോര്ഭ്യാമാശ്ലിഷ്യ പരിതഃ പരയാ മുദാ

ദേവി വന്ദനം ചെയ്തതിനു ശേഷം എഴുന്നേറ്റുമാറും മുമ്പേ, പരമേശ്വരൻ ഇരുവശത്തും കൈകളാൽ അവളെ അണച്ച് പരമാനന്ദത്തോടെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.

സ്വാംകേ ധര്തും പ്രവൃത്തോ ഽപി സാ പര്യംകേ ന്യഷീദത പര്യംകതോ ബലാദ്ദേവീം സോങ്കമാരോപ്യ സുസ്മിതാമ്

അവളെ തൻ്റെ മടിയിൽ ഇരുത്താൻ ഭർത്താവ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, ദേവി കിടക്കയിൽ ഇരുന്നു. പിന്നെ ഭർത്താവ് അവളെ സ്നേഹപൂർവം മടിയിൽ ഇരുത്തി, ദേവി മൃദുലമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവിടെ ഇരുന്നു.

സസ്മിതോ വിവൃതൈര്നേത്രൈസ്തദ്വക്ത്രം പ്രപിബന്നിവ തയാ സംഭാഷണായേശഃ പൂര്വഭാഷിതമബ്രവീത്

പുഞ്ചിരിയോടെ, വിശാലമായ കണ്ണുകളാൽ അവളുടെ മുഖം ആസ്വദിച്ചുകൊണ്ട്, ഇശ്വരൻ സംഭാഷണത്തിന് ആഗ്രഹിച്ചു ആദ്യം തന്നെ സംസാരിച്ചു.

സാ ദശാ ച വ്യതീതാ കിം തവ സര്വാംഗസുന്ദരി യസ്യാമനുനയോപായഃ കോ ഽപി കോപാന്ന ലഭ്യതേ

എന്റെ പ്രിയേ, ഇപ്പോൾ ആ കാലം കടന്നുപോയി. അപ്പോൾ കോപം കാരണം മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു വഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

സ്വേച്ഛയാപി ന കാലീതി നാന്യവര്ണവതീതി ച ത്വത്സ്വഭാവാഹൃതം ചിത്തം സുഭ്രു ചിംതാവഹം മമ

നിന്റെ ഇച്ഛയാൽ പോലും കാലം നീങ്ങാതെ, നീ മറ്റെന്തെങ്കിലും പോലെ മാറിയില്ല. സുന്ദരഭ്രുവളേ, നിന്റെ സ്വഭാവം എന്റെ മനസ്സിനെ പിടിച്ചിരുത്തി, അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ചിന്തയുണ്ട്.

വിസ്മൃതഃ പരമോ ഭാവഃ കഥം സ്വേച്ഛാംഗയോഗതഃ ന സമ്ഭവന്തി യേ തത്ര ചിത്തകാലുഷ്യഹേതവഃ

നമ്മുടെ ഇച്ഛകൾ ഒന്നിച്ചപ്പോൾ മനസ്സിനെ മലിനമാക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കെ, ആ പരമഭാവം എങ്ങനെ മറന്നുപോയി?

പൃഥഗ്ജനവദന്യോന്യം വിപ്രിയസ്യാപി കാരണമ് ആവയോരപി യദ്യസ്തി നാസ്ത്യേവൈതച്ചരാചരമ്

സാധാരണ മനുഷ്യരെപോലെ നമ്മൾ തമ്മിൽ അസന്തോഷത്തിന് എന്തെങ്കിലും കാരണം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത്തരം കാര്യം ചലിച്ചും അചലിച്ചും ഉള്ള ലോകത്ത് മറ്റൊന്നും ഇല്ല.

അഹമഗ്നിശിരോനിഷ്ഠസ്ത്വം സോമശിരസി സ്ഥിതാ അഗ്നീഷോമാത്മകം വിശ്വമാവാഭ്യാം സമധിഷ്ഠിതമ്

ഞാൻ അഗ്നിയുടെ മുകളിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, നീ സോമയുടെ ശിഖരത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു; അഗ്നിയും സോമയും ചേർന്ന ഈ ലോകം ഞങ്ങൾ ഇരുവരാലും നിലനിൽക്കുന്നു.

ജഗദ്ധിതായ ചരതോഃ സ്വേച്ഛാധൃതശരീരയോഃ ആവയോര്വിപ്രയോഗേ ഹി സ്യാന്നിരാലമ്ബനം ജഗത്

ലോകത്തിന്റെ ഭലത്തിനായി ഞങ്ങൾ സ്വച്ഛാനുസൃതമായി രൂപം ധരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ വേർപിരിഞ്ഞാൽ ഈ ലോകം ആധാരമില്ലാതെ പോകും.

അസ്തി ഹേത്വന്തരം ചാത്ര ശാസ്ത്രയുക്തിവിനിശ്ചിതമ് വാഗര്ഥമിവ മേ വൈതജ്ജഗത്സ്ഥാവരജംഗമമ്

ഇവിടെ മറ്റൊരു കാരണവും ഉണ്ട്, ശാസ്ത്രവും യുക്തിയും വ്യക്തമാക്കുന്നതുപോലെ; വാക്കും അർത്ഥവും വേർപെടാത്തതുപോലെ, ചലനവും അചലവും ഉള്ള ഈ ലോകവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

ത്വം ഹി വാഗമൃതം സാക്ഷാദഹമര്ഥാമൃതം പരമ് ദ്വയമപ്യമൃതം കസ്മാദ്വിയുക്തമുപപദ്യതേ

നീ നേരിട്ട് വാക്കിന്റെ അമൃതമാണ്, ഞാൻ അർത്ഥത്തിന്റെ പരമാമൃതം; രണ്ടും അമൃതം തന്നെയാണ്, അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ വേർപാട് എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം?

വിദ്യാപ്രത്യായികാ ത്വം മേ വേദ്യോ ഽഹം പ്രത്യയാത്തവ വിദ്യാവേദ്യാത്മനോരേവ വിശ്ലേഷഃ കഥമാവയോഃ

നീ അറിവ് നൽകുന്നവളാണ്, ഞാൻ നിന്റെ അറിവിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നവൻ; അറിവും അറിയപ്പെടുന്നതും ഉള്ള ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ വേർപാട് എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം?

ന കര്മണാ സൃജാമീദം ജഗത്പ്രതിസൃജാമി ച സര്വസ്യാജ്ഞൈകലഭ്യത്വാദാജ്ഞാത്വം ഹി ഗരീയസീ

ഞാൻ പ്രവർത്തിയിലൂടെ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയോ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; എല്ലാം ആജ്ഞയാൽ മാത്രം ലഭ്യമാകുന്നതിനാൽ, ആജ്ഞയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

ആജ്ഞൈകസാരമൈശ്വര്യം യസ്മാത്സ്വാതംത്ര്യലക്ഷണമ് ആജ്ഞയാ വിപ്രയുക്തസ്യ ചൈശ്വര്യം മമ കീദൃശമ്

ആജ്ഞ മാത്രം ആധാരമാകുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് ഐശ്വര്യം; ആജ്ഞയില്ലാതെ എനിക്ക് എങ്ങനെയുള്ള ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകും?

ന കദാചിദവസ്ഥാനമാവയോര്വിപ്രയുക്തയോഃ ദേവാനാം കാര്യമുദ്ദിശ്യ ലീലോക്തിം കൃതവാനഹമ്

ഞങ്ങൾ വേർപിരിയുന്ന അവസ്ഥ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനായി ഞാൻ ചില പ്രവർത്തികൾ വെറും ലീലയായി ചെയ്തതാണ്.

ത്വയാപ്യവിദിതം നാസ്തി കഥം കുപിതവത്യസി തതസ്ത്രിലോകരക്ഷാര്ഥേ കോപോ മയ്യപി തേ കൃതഃ

നിനക്ക് അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല, പിന്നെ നീ എങ്ങനെ കോപിച്ചു? പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ നിന്റെ കോപം എനിക്കുമേൽ എത്തി.

യദനര്ഥായ ഭൂതാനാം ന തദസ്തി ഖലു ത്വയി ഇതി പ്രിയംവദേ സാക്ഷാദീശ്വരേ പരമേശ്വരേ

ഭൂതങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമായത് ഒന്നും നിനക്കില്ല, പ്രിയംവദേ, പരമേശ്വരിയായ ദേവിയേ.