അസ്യ ഭക്തിമവിജ്ഞായ പ്രാഗ്വൃത്തം തേ നിവേദിതമ് ഭക്തിശ്ചേദസ്യ കിം പാപൈര്ന തേ ഭക്തഃ പ്രണശ്യതി
അവന്റെ ഭക്തി അറിയാതെ നീ അവന്റെ പഴയ പ്രവൃത്തികൾ പറഞ്ഞുവെച്ചു; പക്ഷേ, അവൻ ഭക്തനാണെങ്കിൽ പാപങ്ങൾ有什么 പ്രാധാന്യമുണ്ട്? ഭക്തൻ നശിക്കില്ല.
പുണ്യകര്മാപി കിം കുര്യാത്ത്വദീയാജ്ഞാനപേക്ഷയാ അജാ പ്രജ്ഞാ പുരാണീ ച ത്വമേവ പരമേശ്വരീ
പുണ്യപ്രവൃത്തികൾ പോലും നിന്റെ അനുമതിയോടെയാണ് നടക്കുന്നത്; നീ ജനനമില്ലാത്തതും പ്രാചീനമായ ജ്ഞാനവും പരമേശ്വരിയുമാണ്.
ത്വദധീനാ ഹി സര്വേഷാം ബംധമോക്ഷവ്യവസ്ഥിതിഃ ത്വദൃതേ പരമാ ശക്തിഃ സംസിദ്ധിഃ കസ്യ കര്മണാ
എല്ലാവർക്കും ബന്ധവും മോക്ഷവും നിന്റെ അധീനത്തിലാണ്; നിന്നെ വിട്ട് ആരുടെ കർമ്മം പരമശക്തിയിലേക്കോ സിദ്ധിയിലേക്കോ എത്തും?
ത്വമേവ വിവിധാ ശക്തിഃ ഭവാനാമഥ വാ സ്വയമ് അശക്തഃ കര്മകരണേ കര്താ വാ കിം കരിഷ്യതി
നീ തന്നെയാണ് എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള ശക്തി; ജീവികൾ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാതിരിയ്ക്കുകയോ ചെയ്താൽ പോലും, നിന്നില്ലാതെ ചെയ്യുന്നവൻ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
വിഷ്ണോശ്ച മമ ചാന്യേഷാം ദേവദാനവരക്ഷസാമ് തത്തദൈശ്വര്യസമ്പ്രാപ്ത്യൈ തവൈവാജ്ഞാ ഹി കാരണമ്
വിഷ്ണുവിനും എനിക്കും മറ്റുള്ള ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ഓരോരുത്തരുടെ ഐശ്വര്യം നേടാൻ കാരണം നിന്റെ ആജ്ഞ മാത്രമാണ്.
അതീതാഃ ഖല്വസംഖ്യാതാ ബ്രഹ്മാണോ ഹരയോ ഭവാഃ അനാഗതാസ്ത്വസംഖ്യാതാസ്ത്വദാജ്ഞാനുവിധായിനഃ
അനവധി ബ്രഹ്മാക്കളും ഹരികളും ശിവന്മാരും കഴിഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ട്; അനവധി പേരാണ് വരാനിരിക്കുന്നതും, എല്ലാവരും നിന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിച്ചവരാണ്.
ത്വാമനാരാധ്യ ദേവേശി പുരുഷാര്ഥചതുഷ്ടയമ് ലബ്ധും ന ശക്യമസ്മാഭിരപി സര്വൈഃ സുരോത്തമൈഃ
ദേവതകളുടെ ദേവിയായ നിന്നെ ആരാധിക്കാതെ, ഞങ്ങളിലേയും ഏറ്റവും ഉന്നതരായവർക്കും മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാൻ കഴിയില്ല.
വ്യത്യാസോ ഽപി ഭവേത്സദ്യോ ബ്രഹ്മത്വസ്ഥാവരത്വയോഃ സുകൃതം ദുഷ്കൃതം ചാപി ത്വയേവ സ്ഥാപിതം യതഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനം മുതൽ ജഡമായ ജീവിയുടെ സ്ഥാനം വരെ ഉടൻ മാറാം; പുണ്യവും പാപവും നീയാണു നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
ത്വം ഹി സര്വജഗദ്ഭര്തുശ്ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ അനാദിമധ്യനിധനാ ശക്തിരാദ്യാ സനാതനീ
സകലജഗത്തിൻറെ ഭർത്താവായ ശിവന്റെ ആദിമവും അനന്തവുമായ ശക്തി നീയാണു; ആരംഭവുമില്ല, മധ്യവും ഇല്ല, അവസാനം ഇല്ലാത്തതുമാണ് നീ.
സമസ്തലോകയാത്രാര്ഥം മൂര്തിമാവിശ്യ കാമപി
ലോകത്തിന്റെ സഞ്ചാരം തുടരാൻ നീ ഏതെങ്കിലും രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.
അതോ ദുഷ്കൃതകര്മാപി വ്യാഘ്രോ ഽയം ത്വദനുഗ്രഹാത് പ്രാപ്നോതു പരമാം സിദ്ധിമത്ര കഃ പ്രതിബന്ധകഃ
അതുകൊണ്ട്, ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത ഈ കടുവയ്ക്കും നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ പരമസിദ്ധി ലഭിക്കാം; അതിന് എന്ത് തടസ്സമുണ്ട്?
ഇത്യാത്മനഃ പരം ഭാവം സ്മാരയിത്വാനുരൂപതഃ ബ്രഹ്മണാഭ്യര്ഥിതാ ഗൌരീ തപസോ ഽപി ന്യവര്തത
ഇങ്ങനെ, തൻറെ പരമസ്വഭാവം ഓർത്ത്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷയെ മാനിച്ച് ഗൗരി തൻറെ തപസ്സിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.
തതോ ദേവീമനുജ്ഞാപ്യ ബ്രഹ്മണ്യന്തര്ഹിതേ സതി ദേവീം ച മാതരം ദൃഷ്ട്വാ മേനാം ഹിമവതാ സഹ
അതിനുശേഷം ദേവിയെ അനുമതി ചോദിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, ദേവി തന്റെ അമ്മയായ മേനയെ ഹിമവതോടൊപ്പം കണ്ടു.
പ്രണമ്യാശ്വാസ്യ ബഹുധാ പിതരൌ വിരഹാസഹൌ തപഃ പ്രണയിനോ ദേവീ തപോവനമഹീരുഹാന്
അമ്മയെയും അച്ഛനെയും വന്ദിച്ച്, വേർപാടിന്റെ ദു:ഖം സഹിക്കാനാവാതെ ഇരിക്കുന്ന അവരെ പലവിധം ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, തപസ്സിനെ സ്നേഹിക്കുന്ന ദേവി തപോവനത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങൾക്കരികിലേക്ക് നടന്നു.
വിപ്രയോഗശുചേവാഗ്രേ പുഷ്പബാഷ്പം വിമുംചതഃ തത്തുച്ഛാഖാസമാരൂഢവിഹഗോ ദീരിതൈ രുതൈഃ
വേർപാടിന്റെ വേദനയിൽ, പൂക്കളെപ്പോലെ കണ്ണുനീർ വീഴുമ്പോൾ, ആ വൃക്ഷശാഖകളിൽ ഇരുന്ന പക്ഷികൾ ദു:ഖഭരിതമായ ശബ്ദങ്ങൾ പുറത്ത് വിട്ടു.
വ്യാകുലം ബഹുധാ ദീനം വിലാപമിവ കുര്വതഃ സഖീഭ്യഃ കഥയംത്യേവം സത്ത്വരാ ഭര്തൃദര്ശനേ
പലവിധം വിഷമത്തിലും ദു:ഖത്തിലും, വിലാപംപോലെ തോന്നിച്ചുകൊണ്ട്, ഭർത്താവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ദേവി സഖികളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പുരസ്കൃത്യ ച തം വ്യാഘ്രം സ്നേഹാത്പുത്രമിവൌരസമ് ദേഹസ്യ പ്രഭയാ ചൈവ ദീപയന്തീ ദിശോ ദശ
ആ കടുവയെ സ്വന്തം മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ മുൻപിൽ വെച്ച്, തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ പത്തു ദിശകളും ദേവി പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
പ്രയയൌ മംദരം ഗൌരീ യത്ര ഭര്താ മഹേശ്വരഃ സര്വേഷാം ജഗതാം ധാതാ കര്താ പാതാ വിനാശകൃത്
ഗൗരി മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ അവളുടെ ഭർത്താവും ലോകങ്ങളൊക്കെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നതും സംരക്ഷിക്കുന്നതും നശിപ്പിക്കുന്നതുമായ മഹേശ്വരൻ വസിച്ചു.
കൃത്വാ ഗൌരം വപുര്ദിവ്യം ദേവീ ഗിരിവരാത്മജാ കഥം ദദര്ശ ഭര്താരം പ്രവിഷ്ടാ മന്ദിതം സതീ
പർവതപുത്രിയായ ദേവി ദിവ്യമായ ഉജ്ജ്വലമായ രൂപം ധരിച്ച് അകത്തു കയറി. അങ്ങനെ അലങ്കാരപൂർണയായി അകത്തു കയറിയ സതീ ഭർത്താവിനെ എങ്ങനെ കണ്ടു?
പ്രവേശസമയേ തസ്യാ ഭവനദ്വാരഗോചരൈഃ ഗണേശൈഃ കിം കൃതം ദേവസ്താന്ദൃഷ്ട്വാ കിന്തദാ ഽകരോത്
അവൾ അകത്തു കടക്കുമ്പോൾ, ഭവനത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ നിന്നിരുന്ന ഗണന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ ദേവൻ എന്ത് ചെയ്തു? അവർ എന്താണ് ചെയ്തത്?
പ്രവക്തുമംജസാ ഽശക്യഃ താദൃശഃ പരമോ രസഃ യേന പ്രണയഗര്ഭേണ ഭാവോ ഭാവവതാം ഹൃതഃ
അത്തരം പരമാനന്ദം നേരിട്ട് വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം സ്നേഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ആ ഭാവം അനുഭവിക്കുന്നവരുടെ ഹൃദയം പൂർണ്ണമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.
ദ്വാസ്ഥൈസ്സസംഭ്രമൈരേവ ദേവോ ദേവ്യാഗമോത്സുകഃ ശംകമാനാ പ്രവിഷ്ടാന്തസ്തഞ്ച സാ സമപശ്യത
ദ്വാരപാലകർ ദേവിയുടെ വരവിനായി ആവേശത്തോടെയും ഉത്സുകതയോടെയും അവളെ അകത്തു കടത്തിക്കൊടുത്തു. അപ്പോൾ ദേവി അകത്ത് ഭർത്താവിനെ കണ്ടു.
തൈസ്തൈഃ പ്രണയഭാവൈശ്ച ഭവനാന്തരവര്തിഭിഃ ഗണേന്ദ്രൈര്വന്ദിതാ വാചാ പ്രണനാമ ത്രിയമ്ബകമ്
ഭവനത്തിനകത്ത് ഗണാധിപന്മാർ സ്നേഹപൂർവം വാക്കുകളാൽ ആദരിച്ച്, ദേവി ത്രയാംബകനെ വന്ദിച്ചു.
പ്രണമ്യ നോത്ഥിതാ യാവത്താവത്താം പരമേശ്വരഃ പ്രഗൃഹ്യ ദോര്ഭ്യാമാശ്ലിഷ്യ പരിതഃ പരയാ മുദാ
ദേവി വന്ദനം ചെയ്തതിനു ശേഷം എഴുന്നേറ്റുമാറും മുമ്പേ, പരമേശ്വരൻ ഇരുവശത്തും കൈകളാൽ അവളെ അണച്ച് പരമാനന്ദത്തോടെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.
സ്വാംകേ ധര്തും പ്രവൃത്തോ ഽപി സാ പര്യംകേ ന്യഷീദത പര്യംകതോ ബലാദ്ദേവീം സോങ്കമാരോപ്യ സുസ്മിതാമ്
അവളെ തൻ്റെ മടിയിൽ ഇരുത്താൻ ഭർത്താവ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, ദേവി കിടക്കയിൽ ഇരുന്നു. പിന്നെ ഭർത്താവ് അവളെ സ്നേഹപൂർവം മടിയിൽ ഇരുത്തി, ദേവി മൃദുലമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവിടെ ഇരുന്നു.
സസ്മിതോ വിവൃതൈര്നേത്രൈസ്തദ്വക്ത്രം പ്രപിബന്നിവ തയാ സംഭാഷണായേശഃ പൂര്വഭാഷിതമബ്രവീത്
പുഞ്ചിരിയോടെ, വിശാലമായ കണ്ണുകളാൽ അവളുടെ മുഖം ആസ്വദിച്ചുകൊണ്ട്, ഇശ്വരൻ സംഭാഷണത്തിന് ആഗ്രഹിച്ചു ആദ്യം തന്നെ സംസാരിച്ചു.
സാ ദശാ ച വ്യതീതാ കിം തവ സര്വാംഗസുന്ദരി യസ്യാമനുനയോപായഃ കോ ഽപി കോപാന്ന ലഭ്യതേ
എന്റെ പ്രിയേ, ഇപ്പോൾ ആ കാലം കടന്നുപോയി. അപ്പോൾ കോപം കാരണം മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു വഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
സ്വേച്ഛയാപി ന കാലീതി നാന്യവര്ണവതീതി ച ത്വത്സ്വഭാവാഹൃതം ചിത്തം സുഭ്രു ചിംതാവഹം മമ
നിന്റെ ഇച്ഛയാൽ പോലും കാലം നീങ്ങാതെ, നീ മറ്റെന്തെങ്കിലും പോലെ മാറിയില്ല. സുന്ദരഭ്രുവളേ, നിന്റെ സ്വഭാവം എന്റെ മനസ്സിനെ പിടിച്ചിരുത്തി, അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ചിന്തയുണ്ട്.
വിസ്മൃതഃ പരമോ ഭാവഃ കഥം സ്വേച്ഛാംഗയോഗതഃ ന സമ്ഭവന്തി യേ തത്ര ചിത്തകാലുഷ്യഹേതവഃ
നമ്മുടെ ഇച്ഛകൾ ഒന്നിച്ചപ്പോൾ മനസ്സിനെ മലിനമാക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കെ, ആ പരമഭാവം എങ്ങനെ മറന്നുപോയി?
പൃഥഗ്ജനവദന്യോന്യം വിപ്രിയസ്യാപി കാരണമ് ആവയോരപി യദ്യസ്തി നാസ്ത്യേവൈതച്ചരാചരമ്
സാധാരണ മനുഷ്യരെപോലെ നമ്മൾ തമ്മിൽ അസന്തോഷത്തിന് എന്തെങ്കിലും കാരണം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത്തരം കാര്യം ചലിച്ചും അചലിച്ചും ഉള്ള ലോകത്ത് മറ്റൊന്നും ഇല്ല.