ദൃഷ്ടഃ കിമേഷ ഭവതാ ശാര്ദൂലോ മദുപാശ്രയഃ അനേന ദുഷ്ടസത്ത്വേഭ്യോ രക്ഷിതം മത്തപോവനമ്
നീ ഈ കടുവയെ കണ്ടോ? അവൻ എന്റെ അഭയം തേടിയവനാണ്. അവന്റെ സഹായത്തോടെ എന്റെ തപോവനം ദുഷ്ടശക്തികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടു.
മയ്യര്പിതമനാ ഏഷ ഭജതേ മാമനന്യധീഃ അസ്യ സംരക്ഷണാദന്യത്പ്രിയം മമ ന വിദ്യതേ
അവൻ മനസ്സിൽ എന്നെ മാത്രം ചിന്തിച്ച്, എന്നിൽ മാത്രം ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കുന്നു. അവനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കാൾ എനിക്ക് പ്രിയം മറ്റൊന്നുമില്ല.
ഭവിതവ്യമനേനാതോ മമാന്തഃപുരചാരിണാ ഗണേശ്വരപദം ചാസ്മൈ പ്രീത്യാ ദാസ്യതി ശംകരഃ
അതിനാൽ, അവൻ എന്റെ അന്തഃപുരത്തിൽ വസിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്നേഹത്താൽ ശങ്കരൻ അവന് ഗണാധിപതിയുടെ സ്ഥാനം നൽകും.
ഏനമഗ്രേസരം കൃത്വാ സഖീഭിര്ഗന്തുമുത്സഹേ
അവനെ മുന്നോട്ട് നിർത്തി, എന്റെ സഖികളോടൊപ്പം ഞാൻ പോകാൻ കഴിയും.
ഇത്യുക്തഃ പ്രഹസന്ബ്രഹ്മാ ദേവീമ്മുഗ്ധാമിവ സ്മയന്
ഇങ്ങനെ ദേവിയോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ചിരിച്ചു, അവളെ ഒരു നിരപരാധിയെന്നപോലെ നോക്കി സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു.
പശൌ ദേവി മൃഗാഃ ക്രൂരാഃ ക്വ ച തേ ഽനുഗ്രഹഃ ശുഭഃ ആശീവിഷമുഖേ സാക്ഷാദമൃതം കിം നിഷിച്യതേ
ദേവി, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ ക്രൂരരാണ്; നിന്റെ ദയയും കരുണയും ഇവിടെയുണ്ടോ? വിഷമുള്ള പാമ്പിന്റെ വായിൽ നേരിട്ട് അമൃതം ഒഴിക്കുന്നവൻ ആരാണ്?
വ്യാഘ്രമാത്രേണ സന്നേഷ ദുഷ്ടഃ കോ ഽപി നിശാചരഃ അനേന ഭക്ഷിതാ ഗാവോ ബ്രാഹ്മണാശ്ച തപോധനാഃ
ഒരു കടുവയോടൊപ്പം ചുറ്റി നടക്കുന്ന ദുഷ്ടനായ ഒരു നിശാചരൻ പശുക്കളെയും തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും തിന്നുകളഞ്ഞു.
തര്പയംസ്താന്യഥാകാമം കാമരൂപീ ചരത്യസൌ അവശ്യം ഖലു ഭോക്തവ്യം ഫലം പാപസ്യ കര്മണഃ
അവൻ ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം സ്വീകരിച്ച്, ആ മൃഗങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് എവിടെയും സഞ്ചരിക്കുന്നു; പാപകർമങ്ങൾ ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്.
അതഃ കിം കൃപയാ കൃത്യമീദൃശേഷു ദുരാത്മസു അനേന ദേവ്യാഃ കിം കൃത്യം പ്രകൃത്യാ കലുഷാത്മനാ
അങ്ങനെ ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവർക്കു ദയ കാണിച്ച് എന്ത് പ്രയോജനം? സ്വഭാവത്തിൽ മലിനനായവനോട് ദേവിക്ക് എന്ത് ചെയ്യാനുണ്ട്?
യദുക്തം ഭവതാ സര്വം തഥ്യമസ്ത്വയമീദൃശഃ തഥാപി മാം പ്രപന്നോ ഽഭൂന്ന ത്യാജ്യോ മാമുപാശ്രിതഃ
നീ പറഞ്ഞതൊക്കെയും സത്യമാണ്; അവൻ അങ്ങനെയാണെന്നു ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു. എങ്കിലും, അവൻ എന്നെ ആശ്രയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ അവനെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
അസ്യ ഭക്തിമവിജ്ഞായ പ്രാഗ്വൃത്തം തേ നിവേദിതമ് ഭക്തിശ്ചേദസ്യ കിം പാപൈര്ന തേ ഭക്തഃ പ്രണശ്യതി
അവന്റെ ഭക്തി അറിയാതെ നീ അവന്റെ പഴയ പ്രവൃത്തികൾ പറഞ്ഞുവെച്ചു; പക്ഷേ, അവൻ ഭക്തനാണെങ്കിൽ പാപങ്ങൾ有什么 പ്രാധാന്യമുണ്ട്? ഭക്തൻ നശിക്കില്ല.
പുണ്യകര്മാപി കിം കുര്യാത്ത്വദീയാജ്ഞാനപേക്ഷയാ അജാ പ്രജ്ഞാ പുരാണീ ച ത്വമേവ പരമേശ്വരീ
പുണ്യപ്രവൃത്തികൾ പോലും നിന്റെ അനുമതിയോടെയാണ് നടക്കുന്നത്; നീ ജനനമില്ലാത്തതും പ്രാചീനമായ ജ്ഞാനവും പരമേശ്വരിയുമാണ്.
ത്വദധീനാ ഹി സര്വേഷാം ബംധമോക്ഷവ്യവസ്ഥിതിഃ ത്വദൃതേ പരമാ ശക്തിഃ സംസിദ്ധിഃ കസ്യ കര്മണാ
എല്ലാവർക്കും ബന്ധവും മോക്ഷവും നിന്റെ അധീനത്തിലാണ്; നിന്നെ വിട്ട് ആരുടെ കർമ്മം പരമശക്തിയിലേക്കോ സിദ്ധിയിലേക്കോ എത്തും?
ത്വമേവ വിവിധാ ശക്തിഃ ഭവാനാമഥ വാ സ്വയമ് അശക്തഃ കര്മകരണേ കര്താ വാ കിം കരിഷ്യതി
നീ തന്നെയാണ് എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള ശക്തി; ജീവികൾ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാതിരിയ്ക്കുകയോ ചെയ്താൽ പോലും, നിന്നില്ലാതെ ചെയ്യുന്നവൻ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
വിഷ്ണോശ്ച മമ ചാന്യേഷാം ദേവദാനവരക്ഷസാമ് തത്തദൈശ്വര്യസമ്പ്രാപ്ത്യൈ തവൈവാജ്ഞാ ഹി കാരണമ്
വിഷ്ണുവിനും എനിക്കും മറ്റുള്ള ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ഓരോരുത്തരുടെ ഐശ്വര്യം നേടാൻ കാരണം നിന്റെ ആജ്ഞ മാത്രമാണ്.
അതീതാഃ ഖല്വസംഖ്യാതാ ബ്രഹ്മാണോ ഹരയോ ഭവാഃ അനാഗതാസ്ത്വസംഖ്യാതാസ്ത്വദാജ്ഞാനുവിധായിനഃ
അനവധി ബ്രഹ്മാക്കളും ഹരികളും ശിവന്മാരും കഴിഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ട്; അനവധി പേരാണ് വരാനിരിക്കുന്നതും, എല്ലാവരും നിന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിച്ചവരാണ്.
ത്വാമനാരാധ്യ ദേവേശി പുരുഷാര്ഥചതുഷ്ടയമ് ലബ്ധും ന ശക്യമസ്മാഭിരപി സര്വൈഃ സുരോത്തമൈഃ
ദേവതകളുടെ ദേവിയായ നിന്നെ ആരാധിക്കാതെ, ഞങ്ങളിലേയും ഏറ്റവും ഉന്നതരായവർക്കും മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാൻ കഴിയില്ല.
വ്യത്യാസോ ഽപി ഭവേത്സദ്യോ ബ്രഹ്മത്വസ്ഥാവരത്വയോഃ സുകൃതം ദുഷ്കൃതം ചാപി ത്വയേവ സ്ഥാപിതം യതഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനം മുതൽ ജഡമായ ജീവിയുടെ സ്ഥാനം വരെ ഉടൻ മാറാം; പുണ്യവും പാപവും നീയാണു നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
ത്വം ഹി സര്വജഗദ്ഭര്തുശ്ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ അനാദിമധ്യനിധനാ ശക്തിരാദ്യാ സനാതനീ
സകലജഗത്തിൻറെ ഭർത്താവായ ശിവന്റെ ആദിമവും അനന്തവുമായ ശക്തി നീയാണു; ആരംഭവുമില്ല, മധ്യവും ഇല്ല, അവസാനം ഇല്ലാത്തതുമാണ് നീ.
സമസ്തലോകയാത്രാര്ഥം മൂര്തിമാവിശ്യ കാമപി
ലോകത്തിന്റെ സഞ്ചാരം തുടരാൻ നീ ഏതെങ്കിലും രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.
അതോ ദുഷ്കൃതകര്മാപി വ്യാഘ്രോ ഽയം ത്വദനുഗ്രഹാത് പ്രാപ്നോതു പരമാം സിദ്ധിമത്ര കഃ പ്രതിബന്ധകഃ
അതുകൊണ്ട്, ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത ഈ കടുവയ്ക്കും നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ പരമസിദ്ധി ലഭിക്കാം; അതിന് എന്ത് തടസ്സമുണ്ട്?
ഇത്യാത്മനഃ പരം ഭാവം സ്മാരയിത്വാനുരൂപതഃ ബ്രഹ്മണാഭ്യര്ഥിതാ ഗൌരീ തപസോ ഽപി ന്യവര്തത
ഇങ്ങനെ, തൻറെ പരമസ്വഭാവം ഓർത്ത്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷയെ മാനിച്ച് ഗൗരി തൻറെ തപസ്സിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.
തതോ ദേവീമനുജ്ഞാപ്യ ബ്രഹ്മണ്യന്തര്ഹിതേ സതി ദേവീം ച മാതരം ദൃഷ്ട്വാ മേനാം ഹിമവതാ സഹ
അതിനുശേഷം ദേവിയെ അനുമതി ചോദിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, ദേവി തന്റെ അമ്മയായ മേനയെ ഹിമവതോടൊപ്പം കണ്ടു.
പ്രണമ്യാശ്വാസ്യ ബഹുധാ പിതരൌ വിരഹാസഹൌ തപഃ പ്രണയിനോ ദേവീ തപോവനമഹീരുഹാന്
അമ്മയെയും അച്ഛനെയും വന്ദിച്ച്, വേർപാടിന്റെ ദു:ഖം സഹിക്കാനാവാതെ ഇരിക്കുന്ന അവരെ പലവിധം ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, തപസ്സിനെ സ്നേഹിക്കുന്ന ദേവി തപോവനത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങൾക്കരികിലേക്ക് നടന്നു.
വിപ്രയോഗശുചേവാഗ്രേ പുഷ്പബാഷ്പം വിമുംചതഃ തത്തുച്ഛാഖാസമാരൂഢവിഹഗോ ദീരിതൈ രുതൈഃ
വേർപാടിന്റെ വേദനയിൽ, പൂക്കളെപ്പോലെ കണ്ണുനീർ വീഴുമ്പോൾ, ആ വൃക്ഷശാഖകളിൽ ഇരുന്ന പക്ഷികൾ ദു:ഖഭരിതമായ ശബ്ദങ്ങൾ പുറത്ത് വിട്ടു.
വ്യാകുലം ബഹുധാ ദീനം വിലാപമിവ കുര്വതഃ സഖീഭ്യഃ കഥയംത്യേവം സത്ത്വരാ ഭര്തൃദര്ശനേ
പലവിധം വിഷമത്തിലും ദു:ഖത്തിലും, വിലാപംപോലെ തോന്നിച്ചുകൊണ്ട്, ഭർത്താവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ദേവി സഖികളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പുരസ്കൃത്യ ച തം വ്യാഘ്രം സ്നേഹാത്പുത്രമിവൌരസമ് ദേഹസ്യ പ്രഭയാ ചൈവ ദീപയന്തീ ദിശോ ദശ
ആ കടുവയെ സ്വന്തം മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ മുൻപിൽ വെച്ച്, തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ പത്തു ദിശകളും ദേവി പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
പ്രയയൌ മംദരം ഗൌരീ യത്ര ഭര്താ മഹേശ്വരഃ സര്വേഷാം ജഗതാം ധാതാ കര്താ പാതാ വിനാശകൃത്
ഗൗരി മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ അവളുടെ ഭർത്താവും ലോകങ്ങളൊക്കെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നതും സംരക്ഷിക്കുന്നതും നശിപ്പിക്കുന്നതുമായ മഹേശ്വരൻ വസിച്ചു.
കൃത്വാ ഗൌരം വപുര്ദിവ്യം ദേവീ ഗിരിവരാത്മജാ കഥം ദദര്ശ ഭര്താരം പ്രവിഷ്ടാ മന്ദിതം സതീ
പർവതപുത്രിയായ ദേവി ദിവ്യമായ ഉജ്ജ്വലമായ രൂപം ധരിച്ച് അകത്തു കയറി. അങ്ങനെ അലങ്കാരപൂർണയായി അകത്തു കയറിയ സതീ ഭർത്താവിനെ എങ്ങനെ കണ്ടു?
പ്രവേശസമയേ തസ്യാ ഭവനദ്വാരഗോചരൈഃ ഗണേശൈഃ കിം കൃതം ദേവസ്താന്ദൃഷ്ട്വാ കിന്തദാ ഽകരോത്
അവൾ അകത്തു കടക്കുമ്പോൾ, ഭവനത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ നിന്നിരുന്ന ഗണന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ ദേവൻ എന്ത് ചെയ്തു? അവർ എന്താണ് ചെയ്തത്?