ശിവപുരാണമ്

തതഃ പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ പതിമമ്ബാ പതിവ്രതാ നിയമ്യ ച വിയോഗാര്തിം ജഗാമ ഹിമവദ്ഗിരിമ്

അതിനുശേഷം, ഭർത്താവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, പാതിവ്രത്യത്തോടുകൂടി, വേർപാടിന്റെ ദുഃഖം മനസ്സിൽ അടക്കി, അമ്മ ഹിമവദ്പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

തപഃകൃതവതീ പൂര്വം ദേശേ യസ്മിന്സഖീജനൈഃ തമേവ ദേശമവൃനോത്തപസേ പ്രണയാത്പുനഃ

താൻ മുമ്പ് സഖികളോടൊപ്പം തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്ന അതേ സ്ഥലമാണ്, സ്നേഹത്താൽ വീണ്ടും തപസ്സിനായി അമ്മ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.

തതഃ സ്വപിതരം ദൃഷ്ട്വാ മാതരം ച തയോര്ഗൃഹേ പ്രണമ്യ വൃത്തം വിജ്ഞാപ്യ താഭ്യാം ചാനുമതാ സതീ

അവിടെ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും കണ്ടു, അവരുടെ വീട്ടിൽ വന്ദനം ചെയ്ത്, സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു, അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ സതീ—

പുനസ്തപോവനം ഗത്വാ ഭൂഷണാനി വിസൃജ്യ ച സ്നാത്വാ തപസ്വിനോ വേഷം കൃത്വാ പരമപാവനമ്

—വീണ്ടും തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി, ആഭരണങ്ങൾ മാറ്റി, സ്നാനം ചെയ്തു, തപസ്വിനിയുടെ വിശുദ്ധ വേഷം ധരിച്ചു.

സംകല്പ്യ ച മഹാതീവ്രം തപഃ പരമദുശ്ചരമ് സദാ മനസി സന്ധായ ഭര്തുശ്ചരണപംകജമ്

അവൾ അത്യന്തം കഠിനവും ദുഷ്കരവുമായ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ചുനിന്നു, ഭർത്താവിന്റെ കമലപാദങ്ങൾ എപ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിച്ചു.

തമേവ ക്ഷണികേ ലിംഗേ ധ്യാത്വാ ബാഹ്യവിധാനതഃ ത്രിസന്ധ്യമഭ്യര്ചയന്തീ വന്യൈഃ പുഷ്പൈഃ ഫലാദിഭിഃ

അവൾ ആ താൽക്കാലികമായ ലിംഗത്തെ ബാഹ്യവിധികൾ പ്രകാരം ധ്യാനിച്ച്, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം കാട്ടുപൂക്കളും പഴങ്ങളും കൊണ്ടു അർപ്പിച്ചു.

സ ഏവ ബ്രഹ്മണോ മൂര്തിമാസ്ഥായ തപസഃ ഫലമ് പ്രദാസ്യതി മമേത്യേവം നിത്യം കൃത്വാ ഽകരോത്തപഃ

അവൻ തന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, ഈ തപസ്സിന്റെ ഫലം എനിക്ക് നൽകും—ഇങ്ങനെ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ കരുതി അവൾ തപസ്സ് നടത്തി.

തഥാ തപശ്ചരന്തീം താം കാലേ ബഹുതിഥേ ഗതേ ദൃഷ്ടഃ കശ്ചിന്മഹാവ്യാഘ്രോ ദുഷ്ടഭാവാദുപാഗമത്

ഇങ്ങനെ അവൾ തപസ്സ് നടത്തുമ്പോൾ, വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞ്, ഒരു വലിയ കടുവ ദുഷ്ടചിന്തയോടെ അവളുടെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

തഥൈവോപഗതസ്യാപി തസ്യാതീവദുരാത്മനഃ ഗാത്രം ചിത്രാര്പിതമിവ സ്തബ്ധം തസ്യാസ്സകാശതഃ

അങ്ങനെയുള്ള അത്യന്തം ദുഷ്ടനായ ആ കടുവ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, അവളുടെ സമീപം അവന്റെ ശരീരം ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതുപോലെ അചഞ്ചലമായി.

തം ദൃഷ്ട്വാപി തഥാ വ്യാഘ്രം ദുഷ്ടഭാവാദുപാഗതമ് ന പൃഥഗ്ജനവദ്ദേവീ സ്വഭാവേന വിവിച്യതേ

അവിടെ ദുഷ്ടഭാവത്തോടെ എത്തിയ ആ കടുവയെ കണ്ടിട്ടും, ദേവി സ്വഭാവപ്രകാരം, സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെ വേർതിരിച്ചറിയാൻ ശ്രമിച്ചില്ല.

സ തു വിഷ്ടബ്ധസര്വാംഗോ ബുഭുക്ഷാപരിപീഡിതഃ മമാമിഷം തതോ നാന്യദിതി മത്വാ നിരന്തരമ്

പക്ഷേ, അവൻ മുഴുവൻ ശരീരം അചഞ്ചലമായും, വിശപ്പാൽ പീഡിതനായും, 'എനിക്ക് ഇവളെക്കാൾ വേറെ മാംസം ഇല്ല' എന്നു കരുതി അവിടെ തുടർന്നു.

നിരീക്ഷ്യമാണഃ സതതം ദേവീമേവ തദാ ഽനിശമ് അതിഷ്ഠദഗ്രതസ്തസ്യാ ഉപാസനമിവാചരത്

അവൻ ദേവിയെ എപ്പോഴും നിരീക്ഷിച്ചു, രാവും പകലും അവളുടെ മുന്നിൽ നിന്നു, അവളെ ആരാധിക്കുന്നതുപോലെ പെരുമാറി.

ദേവ്യാശ്ച ഹൃദയേ നിത്യം മമൈവായമുപാസകഃ ത്രാതാ ച ദുഷ്ടസത്ത്വേഭ്യ ഇതി പ്രവവൃതേ കൃപാ

ദേവിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ കരുണ ഉദിച്ചുവന്നു: 'ഇവൻ എപ്പോഴും എന്റെ ഭക്തനാണ്, ദുഷ്ടജീവികളിൽ നിന്ന് ഞാൻ അവനെ രക്ഷിക്കും' എന്ന്.

തസ്യാ ഏവ കൃപാ യോഗാത്സദ്യോനഷ്ടമലത്രയഃ ബഭൂവ സഹസാ വ്യാഘ്രോ ദേവീം ച ബുബുധേ തദാ

അവളുടെ കരുണയുടെ ശക്തിയാൽ, അവനിലെ മൂന്നു മലങ്ങളും ഉടനടി നശിച്ചു, ആ കടുവ അപ്പോൾ ദേവിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ന്യവര്തത ബുഭുക്ഷാ ച തസ്യാംഗസ്തമ്ഭനം തഥാ ദൌരാത്മ്യം ജന്മസിദ്ധം ച തൃപ്തിശ്ച സമജായത

അവന്റെ വിശപ്പ് അവസാനിച്ചു, ശരീരത്തിലെ അചഞ്ചലതയും ദുഷ്ടതയും മാറി, മനസ്സിൽ തൃപ്തി നിറഞ്ഞു.

തദാ പരമഭാവേന ജ്ഞാത്വാ കാര്താര്ഥ്യമാത്മനഃ സദ്യോപാസക ഏവൈഷ സിഷേവേ പരമേശ്വരീമ്

അപ്പോൾ, പരമമായ ഭാവത്തോടെ, തന്റെ ജീവിതം സഫലമായെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൻ ഉടൻ ഭക്തനായി പരമേശ്വരിയെ സേവിച്ചു.

ദുഷ്ടാനാമപി സത്ത്വാനാം തഥാന്യേഷാന്ദുരാത്മനാമ് സ ഏവ ദ്രാവകോ ഭൂത്വാ വിചചാര തപോവനേ

അവൻ, ഇനി ദുഷ്ടന്മാരിലും മറ്റുള്ള ദുഷ്ടജീവികളിലും ദോഷം നീക്കുന്നവനായി, തപോവനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.

തപശ്ച വവൃധേ ദേവ്യാസ്തീവ്രം തീവ്രതരാത്മകമ് ദേവാശ്ച ദൈത്യനിര്ബന്ധാദ്ബ്രഹ്മാണം ശരണം ഗതാഃ

ദേവിയുടെ തപസ്സു വളരെ ശക്തമായിത്തീർന്നു, അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ കടുത്തതുമായിരുന്നു. ദാനവരുടെ അതിക്രമം കാരണം ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ അഭയം തേടി.

ചക്രുര്നിവേദനം ദേവാഃ സ്വദുഃഖസ്യാരിപീഡനാത് യഥാ ച ദദതുഃ ശുമ്ഭനിശുമ്ഭൌ വരസമ്മദാത്

ശത്രുക്കളുടെ പീഡനത്തിൽ ദുഃഖിതരായ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ കഷ്ടങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിനോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു. ശുംബനും നിശുംബനും തൃപ്തിപ്പെടുത്തൽകൊണ്ട് എങ്ങനെ വരങ്ങൾ ലഭിച്ചുവെന്നും അവർ വിവരിച്ചു.

സോ ഽപി ശ്രുത്വാ വിധിര്ദുഃഖം സുരാണാം കൃപയാന്വിതഃ ആസീദ്ദൈത്യവധായൈവ സ്മൃത്വാ ഹേത്വാശ്രയാം കഥാമ്

ദേവന്മാരുടെ ദുഃഖം കേട്ട ബ്രഹ്മാവ് കരുണയോടെ ദാനവന്മാരുടെ നാശം കാരണമായ കഥ ഓർമ്മിച്ചു.

സാമരഃ പ്രാര്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ യയൌ ദേവ്യാസ്തപോവനമ് സംസ്മരന്മനസാ ദേവദുഃഖമോക്ഷം സ്വയത്നതഃ

ദേവന്മാർ അപേക്ഷിച്ചതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് അവരോടൊപ്പം ദേവിയുടെ തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി, ദേവന്മാരുടെ ദുഃഖത്തിൽനിന്ന് മോചനം നേടാൻ തന്റെ ശ്രമം ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട്.

ദദര്ശ ച സുരശ്രേഷ്ഠഃ ശ്രേഷ്ഠേ തപസി നിഷ്ഠിതാമ് പ്രതിഷ്ഠാമിവ വിശ്വസ്യ ഭവാനീം പരമേശ്വരീമ്

അവിടെ ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനനായ ബ്രഹ്മാവ്, സർവ്വശ്രേഷ്ഠമായ തപസ്സിൽ സ്ഥിരമായ ഭവാനിയെ, ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിനെപ്പോലെ, കണ്ടു.

നനാമ ചാസ്യ ജഗതോ മാതരം സ്വസ്യ വൈ ഹരേഃ രുദ്രസ്യ ച പിതുര്ഭാര്യാമാര്യാമദ്രീശ്വരാത്മജാമ്

അവൻ ലോകത്തിന്റെ മാതാവായ, തന്റെ സഹോദരനായ ഹരിയുടെ ഭാര്യയെയും, രുദ്രന്റെ ഭാര്യയെയും, പർവതാധിപതിയുടെ പുത്രിയെയും ആദരപൂർവ്വം വണങ്ങി.

ബ്രഹ്മാണമാഗതം ദൃഷ്ട്വാ ദേവീ ദേവഗണൈഃ സഹ അര്ഘ്യം തദര്ഹം ദത്ത്വാ ഽസ്മൈ സ്വാഗതാദ്യൈരുപാചരത്

ബ്രഹ്മാവ് എത്തിയതറിഞ്ഞ ദേവി, ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്ന്, യോജിച്ച അർഘ്യം നൽകി, യഥാവിധി സ്വീകരണവും നടത്തി.

താം ച പ്രത്യുപചാരോക്തിം പുരസ്കൃത്യാഭിനംദ്യ ച പപ്രച്ഛ തപസോ ഹേതുമജാനന്നിവ പദ്മജഃ

ദേവിയുടെ ആദരവുള്ള വാക്കുകൾക്ക് മറുപടി നൽകി, അവളെ പ്രശംസിച്ച്, കമലത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ്, അവളുടെ തപസ്സിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം അറിയാത്തവനെന്നപോലെ ചോദിച്ചു.

തീവ്രേണ തപസാനേന ദേവ്യാ കിമിഹ സാധ്യതേ തപഃഫലാനാം സര്വേഷാം ത്വദധീനാ ഹി സിദ്ധയഃ

ഇത്രയും കടുത്ത തപസ്സിലൂടെ ദേവി, ഇവിടെ എന്താണ് നേടാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്? തപസ്സിന്റെ എല്ലാ ഫലങ്ങളും നിന്റെ ഇച്ഛയ്ക്കാണ് വിധേയമല്ലേ?

യശ്ചൈവ ജഗതാം ഭര്താ തമേവ പരമേശ്വരമ് ഭര്താരമാത്മനാ പ്രാപ്യ പ്രാപ്തഞ്ച തപസഃ ഫലമ്

ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനായ പരമേശ്വരനേ, ഭർത്താവായി പ്രാപിച്ചുവല്ലോ; അതിനാൽ തപസ്സിന്റെ ഫലവും നീ ഇതിനകം നേടിയിരിക്കുന്നു.

അഥവാ സര്വമേവൈതത്ക്രീഡാവിലസിതം തവ ഇദന്തു ചിത്രം ദേവസ്യ വിരഹം സഹസേ കഥമ്

അല്ലെങ്കിൽ ഇതെല്ലാം നിന്റെ കളിയാണോ? എന്നാലും, ദേവി, ദേവനിൽനിന്നുള്ള വേർപാട് നീ എങ്ങനെ സഹിക്കുന്നു എന്നത് അത്ഭുതകരമാണ്.

സര്ഗാദൌ ഭവതോ ദേവാദുത്പത്തിഃ ശ്രൂയതേ യദാ തദാ പ്രജാനാം പ്രഥമസ്ത്വം മേ പ്രഥമജഃ സുതഃ

സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ, ഭഗവാനിൽ നിന്നാണ് നീ ജനിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പിന്നീടു സകല ജീവികളിലും നീ എന്റെ ആദ്യജനനായ പുത്രനായി.