ശ്രുതപൂര്വം ഹി ഭഗവംസ്തവ ചാടു വചോ മയാ യേനൈവമതിധീരാഹമപി പ്രാഗഭിവംചിതാ
ഭാഗ്യവതിയായേ, നിന്റെ ഈ മധുരവാക്കുകൾ ഞാൻ മുമ്പും കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ തന്നെ, വളരെ സ്ഥിരതയുള്ള ഞാൻ പോലും ഒരിക്കൽ വഞ്ചിതനായി.
പ്രാണാനപ്യപ്രിയാ ഭര്തുര്നാരീ യാ ന പരിത്യജേത് കുലാംഗനാ ശുഭാ സദ്ഭിഃ കുത്സിതൈവ ഹി ഗമ്യതേ
ഭർത്താവിനുവേണ്ടി ജീവൻ പോലും ഉപേക്ഷിക്കാത്ത സ്ത്രീ, അവൾ നല്ലവളായാലും, ഉന്നതകുലത്തിൽ പിറന്നവളായാലും, ജ്ഞാനികൾ അവളെ അവഹേളിക്കും.
ഭൂയസീ ച തവാപ്രീതിരഗൌരമിതി മേ വപുഃ ക്രീഡോക്തിരപി കാലീതി ഘടതേ കഥമന്യഥാ
നീ എന്നോട് അതിയായ അപ്രസന്നത കാണിക്കുന്നു, അതിന് കാരണം എന്റെ കറുത്ത രൂപമാണ്. നീ പറഞ്ഞ കളിയോടുള്ള വാക്ക് സമയോചിതമാണ്; അതിന് മറ്റെന്ത് കാരണമുണ്ടാകാം?
സദ്ഭിര്വിഗര്ഹിതം തസ്മാത്തവ കാര്ഷ്ണ്യമസംമതമ് അനുത്സൃജ്യ തപോയോഗാത്സ്ഥാതുമേവേഹ നോത്സഹേ
അതുകൊണ്ട്, നിന്റെ കറുത്ത നിറം സദാചാരികൾ അംഗീകരിക്കുന്നതല്ല, അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതുമല്ല. ഞാൻ എന്റെ തപസ്സു ഉപേക്ഷിച്ച് ഇവിടെ തുടരാൻ കഴിയില്ല.
സ യദ്യേവംവിധതാപസ്തേ തപസാ കിം പ്രയോജനമ് മമേച്ഛയാ സ്വേച്ഛയാ വാ വര്ണാന്തരവതീ ഭവ
നിന്റെ തപസ്സിന് ഇങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, അത്തരം തപസ്സിന് എന്താണ് പ്രയോജനം? എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, നീ വേറൊരു നിറം സ്വീകരിക്കൂ.
നേച്ഛാമി ഭവതോ വര്ണം സ്വയം വാ കര്തുമന്യഥാ ബ്രഹ്മാണം തപസാരാധ്യ ക്ഷിപ്രം ഗൌരീ ഭവാമ്യഹമ്
നിന്റെ നിറം മാറ്റാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും വഴി ചെയ്യാനും ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. തപസ്സിലൂടെ ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിച്ച് ഞാൻ വേഗത്തിൽ ഗൗരിയായിത്തീരും.
മത്പ്രസാദാത്പുരാ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മത്വം പ്രാപ്തവാന്പുരാ തമാഹൂയ മഹാദേവി തപസാ കിം കരിഷ്യസി
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ബ്രഹ്മാവ് മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനം നേടി. മഹാദേവി, അങ്ങനെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, തപസ്സിലൂടെ നീ എന്താണ് നേടാൻ പോകുന്നത്?
ത്വത്തോ ലബ്ധപദാ ഏവ സര്വേ ബ്രഹ്മാദയഃ സുരാഃ തഥാപ്യാരാധ്യ തപസാ ബ്രഹ്മാണം ത്വന്നിയോഗതഃ
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ തന്നെ ബ്രഹ്മാവും മറ്റ് ദേവന്മാരും അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ നേടി. എന്നിരുന്നാലും, നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ബ്രഹ്മാവ് തപസ്സിലൂടെ നിന്നെ ആരാധിച്ചു.
പുരാ കില സതീ നാമ്നാ ദക്ഷസ്യ ദുഹിതാ ഽഭവമ് ജഗതാം പതിമേവം ത്വാം പതിം പ്രാപ്തവതീ തഥാ
പണ്ടു ഞാൻ സതീ എന്ന പേരിൽ ദക്ഷന്റെ മകളായി ജനിച്ചു. അങ്ങനെ ഞാൻ ലോകത്തിന്റെ നാഥനായ നിന്നെ ഭർത്താവായി നേടി.
ഏവമദ്യാപി തപസാ തോഷയിത്വാ ദ്വിജം വിധിമ് ഗൌരീ ഭവിതുമിച്ഛാമി കോ ദോഷഃ കഥ്യതാമിഹ
അങ്ങനെ തന്നെ, ഇപ്പോഴും ഞാൻ തപസ്സിലൂടെ ദ്വിജനായ ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് ഗൗരിയായിത്തീർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇതിൽ എന്താണ് തെറ്റ്? ഇവിടെ പറയൂ.
ഏവമുക്തോ മഹാദേവ്യാ വാമദേവഃ സ്മയന്നിവ ന താം നിര്ബംധയാമാസ ദേവകാര്യചികീര്ഷയാ
മഹാദേവി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, വാമദേവൻ ഒരു മന്ദഹാസംപോലെ മുഖത്ത് കാണിച്ച്, ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനായി ആ അമ്മയെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചില്ല.
തതഃ പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ പതിമമ്ബാ പതിവ്രതാ നിയമ്യ ച വിയോഗാര്തിം ജഗാമ ഹിമവദ്ഗിരിമ്
അതിനുശേഷം, ഭർത്താവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, പാതിവ്രത്യത്തോടുകൂടി, വേർപാടിന്റെ ദുഃഖം മനസ്സിൽ അടക്കി, അമ്മ ഹിമവദ്പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
തപഃകൃതവതീ പൂര്വം ദേശേ യസ്മിന്സഖീജനൈഃ തമേവ ദേശമവൃനോത്തപസേ പ്രണയാത്പുനഃ
താൻ മുമ്പ് സഖികളോടൊപ്പം തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്ന അതേ സ്ഥലമാണ്, സ്നേഹത്താൽ വീണ്ടും തപസ്സിനായി അമ്മ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
തതഃ സ്വപിതരം ദൃഷ്ട്വാ മാതരം ച തയോര്ഗൃഹേ പ്രണമ്യ വൃത്തം വിജ്ഞാപ്യ താഭ്യാം ചാനുമതാ സതീ
അവിടെ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും കണ്ടു, അവരുടെ വീട്ടിൽ വന്ദനം ചെയ്ത്, സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു, അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ സതീ—
പുനസ്തപോവനം ഗത്വാ ഭൂഷണാനി വിസൃജ്യ ച സ്നാത്വാ തപസ്വിനോ വേഷം കൃത്വാ പരമപാവനമ്
—വീണ്ടും തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി, ആഭരണങ്ങൾ മാറ്റി, സ്നാനം ചെയ്തു, തപസ്വിനിയുടെ വിശുദ്ധ വേഷം ധരിച്ചു.
സംകല്പ്യ ച മഹാതീവ്രം തപഃ പരമദുശ്ചരമ് സദാ മനസി സന്ധായ ഭര്തുശ്ചരണപംകജമ്
അവൾ അത്യന്തം കഠിനവും ദുഷ്കരവുമായ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ചുനിന്നു, ഭർത്താവിന്റെ കമലപാദങ്ങൾ എപ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിച്ചു.
തമേവ ക്ഷണികേ ലിംഗേ ധ്യാത്വാ ബാഹ്യവിധാനതഃ ത്രിസന്ധ്യമഭ്യര്ചയന്തീ വന്യൈഃ പുഷ്പൈഃ ഫലാദിഭിഃ
അവൾ ആ താൽക്കാലികമായ ലിംഗത്തെ ബാഹ്യവിധികൾ പ്രകാരം ധ്യാനിച്ച്, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം കാട്ടുപൂക്കളും പഴങ്ങളും കൊണ്ടു അർപ്പിച്ചു.
സ ഏവ ബ്രഹ്മണോ മൂര്തിമാസ്ഥായ തപസഃ ഫലമ് പ്രദാസ്യതി മമേത്യേവം നിത്യം കൃത്വാ ഽകരോത്തപഃ
അവൻ തന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, ഈ തപസ്സിന്റെ ഫലം എനിക്ക് നൽകും—ഇങ്ങനെ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ കരുതി അവൾ തപസ്സ് നടത്തി.
തഥാ തപശ്ചരന്തീം താം കാലേ ബഹുതിഥേ ഗതേ ദൃഷ്ടഃ കശ്ചിന്മഹാവ്യാഘ്രോ ദുഷ്ടഭാവാദുപാഗമത്
ഇങ്ങനെ അവൾ തപസ്സ് നടത്തുമ്പോൾ, വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞ്, ഒരു വലിയ കടുവ ദുഷ്ടചിന്തയോടെ അവളുടെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തഥൈവോപഗതസ്യാപി തസ്യാതീവദുരാത്മനഃ ഗാത്രം ചിത്രാര്പിതമിവ സ്തബ്ധം തസ്യാസ്സകാശതഃ
അങ്ങനെയുള്ള അത്യന്തം ദുഷ്ടനായ ആ കടുവ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, അവളുടെ സമീപം അവന്റെ ശരീരം ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചതുപോലെ അചഞ്ചലമായി.
തം ദൃഷ്ട്വാപി തഥാ വ്യാഘ്രം ദുഷ്ടഭാവാദുപാഗതമ് ന പൃഥഗ്ജനവദ്ദേവീ സ്വഭാവേന വിവിച്യതേ
അവിടെ ദുഷ്ടഭാവത്തോടെ എത്തിയ ആ കടുവയെ കണ്ടിട്ടും, ദേവി സ്വഭാവപ്രകാരം, സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെ വേർതിരിച്ചറിയാൻ ശ്രമിച്ചില്ല.
സ തു വിഷ്ടബ്ധസര്വാംഗോ ബുഭുക്ഷാപരിപീഡിതഃ മമാമിഷം തതോ നാന്യദിതി മത്വാ നിരന്തരമ്
പക്ഷേ, അവൻ മുഴുവൻ ശരീരം അചഞ്ചലമായും, വിശപ്പാൽ പീഡിതനായും, 'എനിക്ക് ഇവളെക്കാൾ വേറെ മാംസം ഇല്ല' എന്നു കരുതി അവിടെ തുടർന്നു.
നിരീക്ഷ്യമാണഃ സതതം ദേവീമേവ തദാ ഽനിശമ് അതിഷ്ഠദഗ്രതസ്തസ്യാ ഉപാസനമിവാചരത്
അവൻ ദേവിയെ എപ്പോഴും നിരീക്ഷിച്ചു, രാവും പകലും അവളുടെ മുന്നിൽ നിന്നു, അവളെ ആരാധിക്കുന്നതുപോലെ പെരുമാറി.
ദേവ്യാശ്ച ഹൃദയേ നിത്യം മമൈവായമുപാസകഃ ത്രാതാ ച ദുഷ്ടസത്ത്വേഭ്യ ഇതി പ്രവവൃതേ കൃപാ
ദേവിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ കരുണ ഉദിച്ചുവന്നു: 'ഇവൻ എപ്പോഴും എന്റെ ഭക്തനാണ്, ദുഷ്ടജീവികളിൽ നിന്ന് ഞാൻ അവനെ രക്ഷിക്കും' എന്ന്.
തസ്യാ ഏവ കൃപാ യോഗാത്സദ്യോനഷ്ടമലത്രയഃ ബഭൂവ സഹസാ വ്യാഘ്രോ ദേവീം ച ബുബുധേ തദാ
അവളുടെ കരുണയുടെ ശക്തിയാൽ, അവനിലെ മൂന്നു മലങ്ങളും ഉടനടി നശിച്ചു, ആ കടുവ അപ്പോൾ ദേവിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ന്യവര്തത ബുഭുക്ഷാ ച തസ്യാംഗസ്തമ്ഭനം തഥാ ദൌരാത്മ്യം ജന്മസിദ്ധം ച തൃപ്തിശ്ച സമജായത
അവന്റെ വിശപ്പ് അവസാനിച്ചു, ശരീരത്തിലെ അചഞ്ചലതയും ദുഷ്ടതയും മാറി, മനസ്സിൽ തൃപ്തി നിറഞ്ഞു.
തദാ പരമഭാവേന ജ്ഞാത്വാ കാര്താര്ഥ്യമാത്മനഃ സദ്യോപാസക ഏവൈഷ സിഷേവേ പരമേശ്വരീമ്
അപ്പോൾ, പരമമായ ഭാവത്തോടെ, തന്റെ ജീവിതം സഫലമായെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൻ ഉടൻ ഭക്തനായി പരമേശ്വരിയെ സേവിച്ചു.
ദുഷ്ടാനാമപി സത്ത്വാനാം തഥാന്യേഷാന്ദുരാത്മനാമ് സ ഏവ ദ്രാവകോ ഭൂത്വാ വിചചാര തപോവനേ
അവൻ, ഇനി ദുഷ്ടന്മാരിലും മറ്റുള്ള ദുഷ്ടജീവികളിലും ദോഷം നീക്കുന്നവനായി, തപോവനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
തപശ്ച വവൃധേ ദേവ്യാസ്തീവ്രം തീവ്രതരാത്മകമ് ദേവാശ്ച ദൈത്യനിര്ബന്ധാദ്ബ്രഹ്മാണം ശരണം ഗതാഃ
ദേവിയുടെ തപസ്സു വളരെ ശക്തമായിത്തീർന്നു, അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ കടുത്തതുമായിരുന്നു. ദാനവരുടെ അതിക്രമം കാരണം ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ അഭയം തേടി.
ചക്രുര്നിവേദനം ദേവാഃ സ്വദുഃഖസ്യാരിപീഡനാത് യഥാ ച ദദതുഃ ശുമ്ഭനിശുമ്ഭൌ വരസമ്മദാത്
ശത്രുക്കളുടെ പീഡനത്തിൽ ദുഃഖിതരായ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ കഷ്ടങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിനോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു. ശുംബനും നിശുംബനും തൃപ്തിപ്പെടുത്തൽകൊണ്ട് എങ്ങനെ വരങ്ങൾ ലഭിച്ചുവെന്നും അവർ വിവരിച്ചു.