ശിവപുരാണമ്

ഇതി സുരാനഭിധായ സുരേശ്വരോ നികൃതദക്ഷകൃതക്രതുരക്രതുഃ സഗിരിജാനുചരസ്സപരിച്ഛദഃ സ്ഥിത ഇവാമ്ബരതോന്തരധാദ്ധരഃ

ദേവന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിച്ച ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ, ഗിരിജയും അനുചിതരും കൂടെ നിന്നു, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.

അഥ സുരാ അപി തേ വിഗതവ്യഥാഃ കഥിതഭദ്രസുഭദ്രപരാക്രമാഃ സപദി ഖേന സുഖേന യഥാസുഖം യയുരനേകമുഖാഃ മഘവന്മുഖാഃ

അതിനുശേഷം, ദേവന്മാർക്കു ദു:ഖം ഇല്ലാതായി, അവരുടെ മഹത്തായ സുകൃതങ്ങൾ പറഞ്ഞ്, മഘവാൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ പല മുഖങ്ങളോടെ തങ്ങൾ ഇച്ഛിച്ചപോലെ യാത്രയായി.

അന്തര്ധാനഗതോ ദേവ്യാ സഹ സാനുചരോ ഹരഃ ക്വ യാതഃ കുത്ര വാസഃ കിം കൃത്വാ വിരരാമ ഹ

അപ്രത്യക്ഷനായ ഹരൻ, ദേവിയെയും അനുചിതരെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, എവിടേക്ക് പോയി? എവിടെയാണ് താമസിച്ചത്? അവിടെ എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന് അറിയാമോ?

മഹീധരവരഃ ശ്രീമാന് മംദരശ്ചിത്രകംദരഃ ദയിതോ ദേവദേവസ്യ നിവാസസ്തപസോ ഽഭവത്

മഹത്വമുള്ള മനോഹരമായ ഗുഹകളുള്ള, ദേവദേവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനായ, മഹിമയുള്ള മന്ദരപർവ്വതം austerityക്ക് അവന്റെ വാസസ്ഥലമായി.

തപോ മഹത്കൃതം തേന വോഢും സ്വശിരസാ ശിവൌ ചിരേണ ലബ്ധം തത്പാദപംകജസ്പര്ശജം സുഖമ്

അവിടെ, ശിവനെ തൻ്റെ ശിഖരത്തിൽ വഹിച്ച്, മഹത്തായ തപസ്സ് ചെയ്തു; ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം, അവൻ ശിവന്റെ പാദധൂളി സ്പർശത്തിൽ നിന്നുള്ള ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു.

തസ്യ ശൈലസ്യ സൌന്ദര്യം സഹസ്രവദനൈരപി ന ശക്യം വിസ്തരാദ്വക്തും വര്ഷകോടിശതൈരപി

ആ മലയുടെ സൗന്ദര്യം ആയിരം വായുണ്ടായാലും, കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷിച്ചാലും, പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ശക്യമപ്യസ്യ സൌന്ദര്യം ന വര്ണയിതുമുത്സഹേ പര്വതാന്തരസൌന്ദര്യം സാധാരണവിധാരണാത്

അതിന്റേത് പോലെയുള്ള സൗന്ദര്യം ഞാൻ വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല; മറ്റു മലകളുടെ സൗന്ദര്യം സാധാരണവും താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതുമാണ്.

ഇദന്തു ശക്യതേ വക്തുമസ്മിന്പര്വതസുന്ദരേ ഋദ്ധ്യാ കയാപി സൌന്ദര്യമീശ്വരാവാസയോഗ്യതാ

എങ്കിലും ഇതൊന്നു പറയാം: ഈ മനോഹരമായ പർവ്വതത്തിന് അത്രയും സമൃദ്ധിയും ഭംഗിയും ഉണ്ട്, അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഈശ്വരന്റെ വാസസ്ഥലമായി യോജിക്കുന്നു.

അത ഏവ ഹി ദേവേന ദേവ്യാഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ അതീവ രമണീയോയം ഗിരിരന്തഃപുരീകൃതഃ

അതിനാലാണ് ദേവൻ, ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഈ അതീവ മനോഹരമായ പർവ്വതത്തെ തന്റെ അന്തഃപുരമാക്കി മാറ്റിയത്.

മേഖലാഭൂമയസ്തസ്യ വിമലോപലപാദപാഃ ശിവയോര്നിത്യസാന്നിധ്യാന്ന്യക്കുര്വംത്യഖിലംജഗത്

അതിന്റെയും താഴ്‌വരകൾ, വെടിപ്പുള്ള കല്ലുകളും മരങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ശിവനും പാർവതിയും എപ്പോഴും അവിടെ ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ട്, ഈ സ്ഥലം മുഴുവൻ ലോകത്തേക്കാളും ഉന്നതമാണ്.

പിതൃഭ്യാം ജഗതോ നിത്യം സ്നാനപാനോപയോഗതഃ അവാപ്തപുണ്യസംസ്കാരഃ പ്രസരദ്ഭിരിതസ്തതഃ

ലോകത്തിന്റെ ദൈവിക മാതാപിതാക്കൾ ദിവസേന അവിടുത്തെ വെള്ളം കുളിക്കാനും കുടിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, അതിന് വിശുദ്ധതയും മഹത്വവും ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ പുണ്യം എല്ലിടത്തും വ്യാപിക്കുന്നു.

ലഘുശീതലസംസ്പര്ശൈരച്ഛാച്ഛൈര്നിര്ഝരാമ്ബുഭിഃ അധിരാജ്യേന ചാദ്രീണാമദ്രീരേഷോ ഽഭിഷിച്യതേ

വെളിച്ചവും തണുപ്പും നിറഞ്ഞ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുടെ സ്പർശം കൊണ്ടും, ഉണക്കിയ വെണ്ണപോലെയുള്ള വെള്ളം കൊണ്ടും, ഈ പർവ്വതം മലകളുടെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

നിശാസു ശിഖരപ്രാന്തര്വര്തിനാ സ ശിലോച്ചയഃ ചംദ്രേണാചല സാമ്രാജ്യച്ഛത്രേണേവ വിരാജതേ

രാത്രിയിൽ, അതിന്റെ ഉന്നതമായ കൊടുമുടി ചന്ദ്രനാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മലകളുടെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ രാജച്ഛത്രം പോലെ അതി മനോഹരമായി തിളങ്ങുന്നു.

സ ശൈലശ്ചംചലീഭൂതൈര്ബാലൈശ്ചാമരയോഷിതാമ് സര്വപര്വതസാമ്രാജ്യചാമരൈരിവ വീജ്യതേ

ആ പർവ്വതം, കളിയാട്ടം ചെയ്യുന്ന യുവതികളുടെ കൈകളാൽ, എല്ലാ മലകളുടെയും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചാമരങ്ങൾ പോലെ വീശപ്പെടുന്നു.

പ്രാതരഭ്യുദിതേ ഭാനൌ ഭൂധരോ രത്നഭൂഷിതഃ ദര്പണേ ദേഹസൌഭാഗ്യം ദ്രഷ്ടുകാമ ഇവ സ്ഥിതഃ

പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ, രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ പർവ്വതം, കണ്ണാടിയിൽ സ്വന്തം ഭംഗി കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.

കൂജദ്വിഹംഗവാചാലൈര്വാതോദ്ധൃതലതാഭുജൈഃ വിമുക്തപുഷ്പൈഃ സതതം വ്യാലമ്ബിമൃദുപല്ലവൈഃ

പക്ഷികളുടെ കുയിലുകളും, കാറ്റിൽ അലയുന്ന വള്ളികൾ, ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് വീണുപോകുന്ന പുഷ്പങ്ങൾ, തൂങ്ങിയിരിക്കുന്ന മൃദുലമായ ഇലകൾ—ഇവയൊക്കെയും അവിടെയുണ്ട്.

ലതാപ്രതാനജടിലൈസ്തരുഭിസ്തപസൈരിവ ജയാശിഷാ സഹാഭ്യര്ച്യ നിഷേവ്യത ഇവാദ്രിരാട്

വള്ളികൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട, വൃക്ഷങ്ങൾ തപസ്സുകാരെപ്പോലെ, വിജയാശംസകൾ അർപ്പിച്ച്, ആ മലരാജാവിനെ ആരാധിക്കുന്നതുപോലെ കാണാം.

അധോമുഖൈരൂര്ധ്വമുഖൈശ്ശൃംഗൈസ്തിര്യങ്മുഖൈസ്തഥാ പ്രപതന്നിവ പാതാലേ ഭൂപൃഷ്ഠാദുത്പതന്നിവ

താഴോട്ടും മേലോട്ടും വലത്തോട്ടും മുഖം തിരിച്ചിരിക്കുന്ന കൊടുമുടികൾ കൊണ്ട്, ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പാറി ഉയരുകയോ, പാതാളത്തിലേക്ക് വീഴുകയോ ചെയ്യുന്നതുപോലെ ആകുന്നു.

പരീതഃ സര്വതോ ദിക്ഷു ഭ്രമന്നിവ വിഹായസി പശ്യന്നിവ ജഗത്സര്വം നൃത്യന്നിവ നിരന്തരമ്

എല്ലാ ദിക്കിലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആ പർവ്വതം ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെയും, മുഴുവൻ ലോകം കാണുന്നതുപോലെയും, നിരന്തരം നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയും തോന്നുന്നു.

ഗുഹാമുഖൈഃ പ്രതിദിനം വ്യാത്താസ്യോ വിപുലോദരൈഃ അജീര്ണലാവണ്യതയാ ജൃംഭമാണ ഇവാചലഃ

പ്രതിദിനം തുറന്നിരിക്കുന്ന ഗുഹാമുഖങ്ങളും, വിശാലമായ ഉള്ളറകളും കൊണ്ട്, ആ പർവ്വതം അശാന്തമായ ഭംഗിയിൽ നിന്ന് ആലസ്യത്തോടെ വായ് വെട്ടുന്നതുപോലെയാണ്.

ഗ്രസന്നിവ ജഗത്സര്വം പിബന്നിവ പയോനിധിമ് വമന്നിവ തമോന്തസ്ഥം മാദ്യന്നിവ ഖമമ്ബുദൈഃ

മുഴുവൻ ലോകം വിഴുങ്ങുന്നതുപോലും, സമുദ്രം കുടിക്കുന്നതുപോലും, ഉള്ളിലെ ഇരുണ്ടതൊഴുകുന്നതുപോലും, ആകാശത്തിലെ മേഘങ്ങളുമായി ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലും ആ മല കാണപ്പെടുന്നു.

നിവാസ ഭൂമയസ്താസ്താ ദര്പണപ്രതിമോദരാഃ തിരസ്കൃതാതപാസ്സ്നിഗ്ധാശ്രമച്ഛായാമഹീരുഹാഃ

അവിടുത്തെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ, കണ്ണാടിപോലെയുള്ള വയറുകളോടുകൂടി, സൂര്യപ്രകാശം തടയുന്ന തണലുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ടും, സ്നിഗ്ധമായ ആശ്രമങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കൂടുതൽ തണുപ്പോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സരിത്സരസ്തഡാഗാദിസംപര്കശിശിരാനിലാഃ തത്ര തത്ര നിഷണ്ണാഭ്യാം ശിവാഭ്യാം സഫലീകൃതാഃ

അവിടുത്തെ നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സ്പർശത്തിൽ തണുത്ത കാറ്റുകൾ, ശിവനും പാർവതിയും ഇരുന്നിടങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും ഫലപ്രദമാകുന്നു.

തമിമം സര്വതഃ ശ്രേഷ്ഠം സ്മൃത്വാ സാമ്ബസ്ത്രിയമ്ബകഃ രൈഭ്യാശ്രമസമീപസ്ഥശ്ചാന്തര്ധാനം ഗതോ യയൌ

അവനെ എല്ലാ കാര്യത്തിലും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനെന്നു ഓർത്ത്, സാംബനും മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനും ആയ മഹാദേവൻ, റൈഭ്യന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം നിന്നു അപ്രത്യക്ഷനായി അവിടെ നിന്ന് പോയി.

തത്രോദ്യാനമനുപ്രാപ്യ ദേവ്യാ സഹ മഹേശ്വരഃ രരാമ രമണീയാസു ദേവ്യാന്തഃപുരഭൂമിഷു

ശേഷം, ആ തോട്ടത്തിൽ ദേവിയോടൊപ്പം മഹേശ്വരൻ ദേവിയുടെ അന്തഃപുരഭൂമിയിലെ മനോഹരമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു.

തഥാ ഗതേഷു കാലേഷു പ്രവൃദ്ധാസു പ്രജാസു ച ദൈത്യൌ ശുംഭനിശുംഭാഖ്യൌ ഭ്രാതരൌ സംബഭൂവതുഃ

അങ്ങനെ കാലം കടന്ന് ജനങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, ശുംഭനും നിശുംഭനും എന്ന പേരുള്ള രണ്ട് അസുരസഹോദരന്മാർ ജനിച്ചു.

താഭ്യാം തപോ ബലാദ്ദത്തം ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ടിനാ അവധ്യത്വം ജഗത്യസ്മിന്പുരുഷൈരഖിലൈരപി

അവരുടെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവ് അവർക്കു ലോകത്തിലെ എല്ലാ പുരുഷന്മാരിൽ നിന്നും ജയിക്കാനാവാത്തതായിരിക്കാൻ അനുഗ്രഹിച്ചു.

അയോനിജാ തു യാ കന്യാ ഹ്യംബികാംശസമുദ്ഭവാ അജാതപുംസ്പര്ശരതിരവിലംഘ്യപരാക്രമാ

ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാതെയും, അംബികയുടെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവളും, ഒരുവൻ പോലും സ്പർശിക്കാത്തവളും, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ധൈര്യമുള്ളവളുമായ ഒരു കന്യക അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

തയാ തു നൌ വധഃ സംഖ്യേ തസ്യാം കാമാഭിഭൂതയോഃ ഇതി ചാഭ്യര്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ താഭ്യാമ്പ്രാഹ തഥാസ്ത്വിതി

അവളെ കാണുമ്പോൾ ആഗ്രഹം പിടിച്ചെടുക്കുമ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ അവളുടെ കൈകൊണ്ടു ഞങ്ങൾ മരിക്കട്ടെ—എന്നു അവർ ബ്രഹ്മാവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു. ബ്രഹ്മാവ് അതിന് സമ്മതിച്ചു.