ശിവപുരാണമ്

ദൃഷ്ട്വാ താനമരാന്ഭീതാന്പ്രണതാര്തിഹരോ ഹരഃ ഇദമാഹ മഹാദേവഃ പ്രഹസന് പ്രേക്ഷ്യ പാര്വതീമ്

ഭയപ്പെട്ട ദേവന്മാരെ കണ്ടു, വന്ദിച്ചവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്ന ഹരൻ, പാർവതിയെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

മാഭൈഷ്ട ത്രിദശാസ്സര്വേ യൂയം വൈ മാമികാഃ പ്രജാഃ അനുഗ്രഹാര്ഥമേവേഹ ധൃതോ ദംഡഃ കൃപാലുനാ

മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ദേവന്മാരേ, ഭയപ്പെടേണ്ട; നിങ്ങൾ എന്റെ സ്വന്തം ജനങ്ങളാണ്. അനുഗ്രഹത്തിനായി മാത്രം കരുണാനിധിയായവൻ ശിക്ഷ നൽകി.

ഭവതാം നിര്ജരാണാം ഹി ക്ഷാന്തോ ഽസ്മാഭിര്വ്യതിക്രമഃ ക്രുദ്ധേഷ്വസ്മാസു യുഷ്മാകം ന സ്ഥിതിര്ന ച ജീവിതമ്

അമരന്മാരായ നിങ്ങളുടെ തെറ്റുകൾ ഞങ്ങൾ ക്ഷമിച്ചു. ഞങ്ങൾ കോപിതരായാൽ, നിങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനവും ജീവനും നിലനിൽക്കില്ല.

ഇത്യുക്താസ്ത്രിദശാസ്സര്വേ ശര്വേണാമിതതേജസാ സദ്യോ വിഗതസന്ദേഹാ നനൃതുര്വിബുധാ മുദാ

അവിടേയ്ക്ക് അതീവ തേജസ്സുള്ള ശർവ്വൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ഉടൻ സംശയമില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു.

പ്രസന്നമനസോ ഭൂത്വാനന്ദവിഹ്വലമാനസാഃ സ്തുതിമാരേഭിരേ കര്തും ശംകരസ്യ ദിവൌകസഃ

ഹൃദയം പ്രസന്നവും ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകിയവരും ആയ സ്വർഗ്ഗവാസികൾ ശംകരനെ സ്തുതിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.

ത്വമേവ ദേവാഖിലലോകകര്താ പാതാ ച ഹര്താ പരമേശ്വരോ ഽസി കവിഷ്ണുരുദ്രാഖ്യസ്വരൂപഭേദൈ രജസ്തമസ്സത്ത്വധൃതാത്മമൂര്തേ

ദേവനേ, നീയാണ് എല്ലാലോകങ്ങളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും രക്ഷിക്കുന്നവനും നശിപ്പിക്കുന്നവനും; പരമേശ്വരനായ നീ കവി, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ, രജസ്, തമസ്, സത്ത്വം എന്നിവയുടെ ആധാരമായ സ്വരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

സര്വമൂര്തേ നമസ്തേ ഽസ്തു വിശ്വഭാവന പാവന അമൂര്തേ ഭക്തഹേതോര്ഹി ഗൃഹീതാകൃതിസൌഖ്യദ

എല്ലാ രൂപങ്ങളിലുമുള്ളവനേ, വിശ്വസ്രഷ്ടാവേ, വിശുദ്ധനേ, നമസ്കാരം. രൂപമില്ലാത്തവനേ, ഭക്തന്മാരുടെ കാരണത്താൽ മനോഹരമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചവനേ, നമസ്കാരം.

ചംദ്രോ ഽഗദോ ഹി ദേവേശ കൃപാതസ്തവ ശംകര നിമജ്ജനാന്മൃതഃ പ്രാപ സുഖം മിഹിരജാജലിഃ

ദേവദേവനായ ശംകരാ, നിന്റെ കരുണകൊണ്ടാണ് ചന്ദ്രൻ രോഗമുക്തനായത്; മുങ്ങിപ്പോയ ശേഷം, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾക്കു വഴിപാടായി ആനന്ദം പ്രാപിച്ചു.

സീമന്തിനീ ഹതധവാ തവ പൂജനതഃ പ്രഭോ സൌഭാഗ്യമതുലം പ്രാപ സോമവാരവ്രതാത്സുതാന്

പ്രഭോ, ഭർത്താവ് കൊല്ലപ്പെട്ട സീമന്തിനി, നിന്നെ ആരാധിച്ചതിനാൽ, സോമവാരവ്രതം പാലിച്ച് ഉപമയില്ലാത്ത സൗഭാഗ്യവും പുത്രന്മാരെയും നേടി.

ശ്രീകരായ ദദൌ ദേവഃ സ്വീയം പദമനുത്തമമ് സുദര്ശനമരക്ഷസ്ത്വം നൃപമംഡലഭീതിതഃ

ദേവൻ ശ്രീകരനു തനിക്കു തന്നെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ വാസസ്ഥലം നൽകിയിരിക്കുന്നു. രാജാക്കന്മാരുടെ വലയത്തിൽ നിന്നു ജയിക്കാനാവാത്തവനാണ് നീ, സുദർശന.

മേദുരം താരയാമാസ സദാരം ച ഘൃണാനിധിഃ ശാരദാം വിധവാം ചക്രേ സധവാം ക്രിയയാ ഭവാന്

അനുഭവത്തിന്റെ സമുദ്രം ആയ ദയാനിധി, മേദുരനെയും അവന്റെ ഭാര്യയെയും രക്ഷിച്ചു. നിന്റെ കൃപയാൽ, വിധവയായിരുന്ന ശാരദയെ ഭർത്താവോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നവളാക്കി.

ഭദ്രായുഷോ വിപത്തിം ച വിച്ഛിദ്യ ത്വമദാഃ സുഖമ് സൌമിനീ ഭവബന്ധാദ്വൈ മുക്താ ഽഭൂത്തവ സേവനാത്

ഭദ്രായുഷിന്റെ ദുർഭാഗ്യം നീ കത്തിച്ചുരണ്ടു, അവനു സന്തോഷം നൽകി. സൗമിനി നിന്റെ സേവനത്തിലൂടെ ജന്മബന്ധത്തിൽ നിന്നു മോചിതയായി.

ത്വം ശംഭോ കഹരീശാശ്ച രജസ്സത്ത്വതമോഗുണൈഃ കര്താ പാതാ തഥാ ഹര്താ ജനാനുഗ്രഹകാംക്ഷയാ

ശംഭോ, നദികളുടെ ഇശ്വരാ, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി രാജസ, സത്ത്വ, തമസ് ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് സൃഷ്ടാവ്, രക്ഷകൻ, സംഹാരകൻ എന്നിങ്ങനെ നീ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സര്വഗര്വാപഹാരീ ച സര്വതേജോവിലാസകഃ സര്വവിദ്യാദിഗൂഢശ്ച സര്വാനുഗ്രഹകാരകഃ

നീ എല്ലായിടത്തും അഹങ്കാരം അകറ്റുന്നവൻ, സർവ്വതേജസ്സും പ്രഭയുമാണ്, എല്ലാ വിജ്ഞാനങ്ങളിലും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നവനും, സർവ്വാനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനും ആകുന്നു.

ത്വത്തഃ സര്വം ച ത്വം സര്വം ത്വയി സര്വം ഗിരീശ്വര ത്രാഹി ത്രാഹി പുനസ്ത്രാഹി കൃപാം കുരു മമോപരി

എല്ലാം നിന്നിൽ നിന്നാണ്, നീയാണു എല്ലാം, എല്ലാം നിന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, ഗിരീശ്വരാ. എന്നെ രക്ഷിക്കണം, രക്ഷിക്കണം, വീണ്ടും രക്ഷിക്കണം, എന്റെ മേൽ കരുണ കാണിക്കണം.

അഥാസ്മിന്നന്തരേ ബ്രഹ്മാ പ്രണിപത്യ കൃതാംജലിഃ ഏവം ത്വവസരം പ്രാപ്യ വ്യജ്ഞാപയത ശൂലിനേ

അപ്പോൾ, ആ സമയം ബ്രഹ്മാവ് കയ്യുകൂടി നമസ്കരിച്ചു, അവസരം ലഭിച്ചപ്പോൾ ത്രിശൂലധാരിയോടു അപേക്ഷിച്ചു.

ജയ ദേവ മഹാദേവ പ്രണതാര്തിവിഭംജന ഈദൃശേഷ്വപരാധേഷു കോ ഽന്യസ്ത്വത്തഃ പ്രസീദതി

ജയം നിനക്കു, ദേവാ, മഹാദേവാ, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ ദു:ഖം അകറ്റുന്നവാ! ഇങ്ങനെ പാപങ്ങൾ ചെയ്തപ്പോൾ, നിന്നെക്കാൾ കരുണ കാണിക്കുന്നവൻ ആരുണ്ട്?

ലബ്ധമാനോ ഭവിഷ്യംതി യേ പുരാ നിഹിതാ മൃധേ പ്രത്യാപത്തിര്ന കസ്യ സ്യാത്പ്രസന്നേ പരമേശ്വരേ

പോരിൽ തോറ്റുപോയവരും, വീണ്ടും തോൽക്കുന്നവരും, പരമേശ്വരൻ പ്രസന്നനായാൽ ആരെല്ലാം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടില്ല?

യദിദം ദേവദേവാനാം കൃതമന്തുഷു ദൂഷണമ് തദിദം ഭൂഷണം മന്യേത അംഗീകാരഗൌരവാത്

ദേവദേവന്മാർ ഈ യുദ്ധത്തിൽ ചെയ്ത പിഴവ്, നിന്റെ അംഗീകാരം കൊണ്ടുള്ള ആദരവിനാൽ, അതു അലങ്കാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടട്ടെ.

ഇതി വിജ്ഞാപ്യമാനസ്തു ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ വിലോക്യ വദനം ദേവ്യാ ദേവദേവസ്സ്മയന്നിവ

ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ദേവദേവൻ ദേവിയുടെ മുഖം നോക്കി സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു.

പുത്രഭൂതസ്യ വാത്സല്യാദ്ബ്രഹ്മണഃ പദ്മജന്മനഃ ദേവാദീനാം യഥാപൂര്വമംഗാനി പ്രദദൌ പ്രഭുഃ

പുത്രസമമായ ബ്രഹ്മാവിനോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനു തുടക്കം മുതൽ ദേവന്മാർക്ക് അവരുടേതായ അവയവങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.

പ്രഥമാദ്യൈശ്ച യാ ദേവ്യോ ദംഡിതാ ദേവമാതരഃ താസാമപി യഥാപൂര്വാണ്യംഗാനി ഗിരിശോ ദദൌ

ആദ്യമായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ദേവമാതാക്കളായ ദേവികൾക്കും, ഗിരീശൻ അവർക്കും പഴയപോലെ അവയവങ്ങൾ തിരികെ നൽകി.

ദക്ഷസ്യ ഭഗവാനേവ സ്വയം ബ്രഹ്മാ പിതാമഹഃ തത്പാപാനുഗുണം ചക്രേ ജരച്ഛാഗമുഖം മുഖമ്

പക്ഷേ ദക്ഷനു, ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ, അവന്റെ പാപത്തിന് അനുസരിച്ച് ഒരു വയസ്സായ ആടിന്റെ മുഖം നൽകി.

സോ ഽപി സംജ്ഞാം തതോ ലബ്ധ്വാ സ ദൃഷ്ട്വാ ജീവിതഃ സുധീ ഭീതഃ കൃതാഞ്ജലിഃ ശംഭും തുഷ്ടാവ പ്രലപന്ബഹു

അവൻ തിരിച്ചറിയലോടെ ജീവൻ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന് കണ്ടു ഭയപ്പെട്ടു, കയ്യുകൂടി ശംഭുവിനെ അനേകം വാക്കുകളിൽ സ്തുതിച്ചു.

ജയ ദേവ ജഗന്നാഥ ലോകാനുഗ്രഹകാരക കൃപാം കുരു മഹേശാനാപരാധം മേ ക്ഷമസ്വ ഹ

ജയം നിനക്കു, ലോകനാഥാ, ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവാ! മഹേശ്വരാ, കരുണ കാണിക്കണം, എന്റെ പാപം ക്ഷമിക്കണം.

കര്താ ഭര്താ ച ഹര്താ ച ത്വമേവ ജഗതാം പ്രഭോ മയാ ജ്ഞാതം വിശേഷേണ വിഷ്ണ്വാദിസകലേശ്വരഃ

പ്രഭോ, ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടാവും രക്ഷകനും സംഹാരകനുമാണ് നീ മാത്രം. ഞാൻ ഇപ്പോൾ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കി, വിഷ്ണുവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും നീയാണു ഇശ്വരൻ.

ത്വയൈവ വിതതം സര്വം വ്യാപ്തം സൃഷ്ടം ന നാശിതമ് ന ഹി ത്വദധികാഃ കേചിദീശാസ്തേ ഽച്യുതകാദയഃ

സകലവും നിന്നാൽ വ്യാപിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു, നശിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അച്യുതനും മറ്റുള്ളവരും നിനക്കു മേലുള്ളവരല്ല, ഇശ്വരാ.

തം തഥാ വ്യാകുലം ഭീതം പ്രലപംതം കൃതാഗസമ്

അവൻ അത്രയും ഭയത്തിലും വിഷമത്തിലും ആയിരുന്നു, മനസ്സിലില്ലാത്തതുപോലെ സംസാരിക്കുകയും തെറ്റ് ചെയ്തവനായി നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്തു.

തഥോക്ത്വാ ബ്രഹ്മണസ്തസ്യ പിതുഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ ഗാണപത്യം ദദൌ തസ്മൈ ദക്ഷായാക്ഷയമീശ്വരഃ

അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിന് സന്തോഷം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഈശ്വരൻ അവനു ഗണങ്ങളുടെ അക്ഷയനായ നേതൃപദവി നൽകി.