ശിവപുരാണമ്

പിതാ തവോത്സൃഷ്ടവിഭൂഷണാംബരസ്രഗുത്തരീയാമലകേശസംഹതിഃ പ്രവാതരംഭേവ ലതേവ ചംചലഃ പപാത വൈ ഭൈരവപാദപംകജേ

നിന്റെ അച്ഛൻ, അലങ്കാരങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും മാലകളും മേൽവസ്ത്രവും ജടയും എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ വള്ളിപോലെ അസ്ഥിരനായി, ഭൈരവന്റെ പാദപങ്കജത്തിൽ വീണു.

താവദ്വിധിം താത ദിദൃക്ഷുരച്യുതഃ കൃപാലുരസ്മത്പതിപാദപല്ലവമ് നിഷിച്യ ബാഷ്പൈരവദത്കൃതാംജലിര്യഥാ ശിശുഃ സ്വം പിതരം കലാക്ഷരമ്

അപ്പോള്‍ ആ നിയമം കാണാന്‍ ആഗ്രഹിച്ച്, കരുണാമയനായ അച്യുതന്‍ നമ്മുടെ നാഥന്റെ കമലപാദധൂളി തലയിലിട്ടു, കണ്ണുനീരോടെ കയ്യുകൂപ്പി, ഒരു കുഞ്ഞ് അച്ഛനോടു സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ, തളരുന്ന വാക്കുകളോടെ പറഞ്ഞു.

ത്വയാ പ്രയത്നേന പുരാ ഹി ദത്തം യദസ്യ പഞ്ചാനനമീശചിഹ്നമ് തസ്മാത്ക്ഷമസ്വാദ്യമനുഗ്രഹാര്ഹം കുരു പ്രസാദം വിധയേ ഹ്യമുഷ്മൈ

പ്രഭോ, നീ ഒരിക്കല്‍ പരിശ്രമത്തോടെ തന്ന ആ അഞ്ചുമുഖ ചിഹ്നം, അതായത് ഈശ്വരത്വത്തിന്റെ അടയാളം, അതിനാല്‍ അവനെ ക്ഷമിക്കണം. അവന്‍ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് അർഹനാണ്. ഈ നിയമത്തിനായി അവനോട് ദയചെയ്യണം.

ഇത്യര്ഥിതോ ഽച്യുതേനേശസ്തുഷ്ടഃ സുരഗണാംഗണേ നിവര്തയാമാസ തദാ ഭൈരവം ബ്രഹ്മദംഡതഃ

ഇങ്ങനെ അച്യുതന്‍ അപേക്ഷിച്ചതിനുശേഷം, പ്രഭു ദേവതകളുടെ സഭയില്‍ സന്തോഷത്തോടെ ഭൈരവനെ ബ്രഹ്മദണ്ഡത്തില്‍ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി.

അഥാഹ ദേവഃ കിതവം വിധിം വിഗതകംധരമ് ബ്രഹ്മംസ്ത്വമര്ഹണാകാംക്ഷീ ശഠമീശത്വമാസ്ഥിതഃ

അതിനുശേഷം ദേവന്‍ തലകെട്ടുപോയ കപടനായ വിധിയോട് പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവേ, നീ ആരാധന ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, കപടനും, ഈശ്വരത്വം ഏറ്റെടുത്തവനുമാണ്.'

നാതസ്തേ സത്കൃതിര്ലോകേ ഭൂയാത്സ്ഥാനോത്സവാദികമ് സ്വാമിന്പ്രസീദാദ്യ മഹാവിഭൂതേ മന്യേ വരം വരദ മേ ശിരസഃ പ്രമോക്ഷമ്

നിനക്ക് ഇനി ലോകത്ത് ആദരം, ഉത്സവങ്ങള്‍, സ്ഥാനങ്ങള്‍ എന്നിവ ഒന്നും ഉണ്ടാകരുത്. മഹാവൈഭവമുള്ള സ്വാമിനേ, ദയവായി എനിക്കു ദയചെയ്യണം. എന്റെ തല വിടുതല്‍ എന്നതാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടമുള്ള വരം.

നമസ്തുഭ്യം ഭഗവതേ ബംധവേ വിശ്വയോനയേ സഹിഷ്ണവേ സര്വദോഷാണാം ശംഭവേ ശൈലധന്വനേ

ഭഗവാനെ, വിശ്വത്തിന്റെ സ്രോതസ്സായ ബന്ധുവേ, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും സഹിക്കുന്ന ശംഭുവേ, പർവ്വതധനുസ് വഹിക്കുന്നവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

അരാജഭയമേതദ്വൈ ജഗത്സര്വം ന ശിഷ്യതി തതസ്ത്വം ജഹി ദംഡാര്ഹം വഹ ലോകധുരം ശിശോ

രാജാവില്ലാതെ ഈ ലോകം ഭയത്താൽ നിലനിൽക്കില്ല. അതിനാൽ, ശിക്ഷയ്ക്ക് അർഹനായവനെ ശിക്ഷിച്ച്, ലോകഭാരം വഹിക്കണം, കുഞ്ഞേ.

വരം ദദാമി തേ തത്ര ഗൃഹാണ ദുര്ലഭം പരമ് വൈതാനികേഷു ഗൃഹ്യേഷു യജ്ഞേ ച ഭവാന് ഗുരുഃ

നിനക്ക് ഞാൻ ഒരു അപൂർവമായ പരമോന്നതമായ വരം നൽകുന്നു: വൈതാനികയാഗങ്ങളിലും ഗൃഹ്യയാഗങ്ങളിലും നീ ഗുരുവായിരിക്കും.

നിഷ്ഫലസ്ത്വദൃതേ യജ്ഞഃ സാംഗശ്ച സഹദക്ഷിണഃ അഥാഹ ദേവഃ കിതവം കേതകം കൂടസാക്ഷിണമ്

നിനക്ക് ഇല്ലാതെ യാഗം, എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും ദക്ഷിണയും ഉണ്ടായാലും, ഫലപ്രദമാകില്ല. പിന്നെ ദേവന്‍ കപടസാക്ഷിയായ ദുഷ്ടനായ കെതകിയോട് പറഞ്ഞു.

രേ രേ കേതക ദുഷ്ടസ്ത്വം ശഠ ദൂരമിതോ വ്രജ മമാപി പ്രേമ തേ പുഷ്പേ മാ ഭൂത്പൂജാസ്വിതഃ പരമ്

കെതകേ, നീ ദുഷ്ടനും കപടനുമാണ്. ഇവിടെ നിന്ന് ദൂരേ പോകൂ! എന്റെ പൂജകളിൽ ഇനി നിന്നെപ്പോലും നിന്റെ പുഷ്പവും ഉൾപ്പെടരുത്.

ഇത്യുക്തേ തത്ര ദേവേന കേതകം ദേവജാതയഃ സര്വാനി വാരയാമാസുസ്തത്പാര്ശ്വാദന്യതസ്തദാ

ദേവന്‍ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ദേവതകളും കെതകിയെ സമീപിക്കാതിരിക്കാൻ തടഞ്ഞു, അവനെ അകറ്റി.

നമസ്തേ നാഥ മേ ജന്മനിഷ്ഫലം ഭവദാജ്ഞയാ സഫലം ക്രിയതാം താത ക്ഷമ്യതാം മമ കില്ബിഷമ്

നാഥാ, നിനക്ക് വന്ദനം! നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ എന്റെ ജന്മം ഫലരഹിതമായതിനെ ഇപ്പോൾ ഫലപ്രദമാക്കണം, അച്ഛനേ, എന്റെ പാപം ക്ഷമിക്കണം.

ജ്ഞാനാജ്ഞാനകൃതം പാപം നാശയത്യേവ തേ സ്മൃതിഃ താദൃശേ ത്വയി ദൃഷ്ടേ മേ മിഥ്യാദോഷഃ കുതോ ഭവേത്

അറിയോ അല്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചുള്ള പാപം നിന്റെ സ്മരണയാൽ നശിക്കും. ഇങ്ങനെ നിന്നെ കണ്ടാൽ എനിക്ക് തെറ്റായ കുറ്റം എങ്ങനെയുണ്ടാകും?

തഥാ സ്തുതസ്തു ഭഗവാന്കേതകേന സഭാതലേ ന മേ ത്വദ്ധാരണം യോഗ്യം സത്യവാഗഹമീശ്വരഃ

അങ്ങനെ കെതകി സഭയില്‍ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാന്‍ പറഞ്ഞു: 'നിന്നെ വഹിക്കുന്നത് എനിക്ക് യോഗ്യമല്ല; ഞാൻ സത്യവാചകനാണ്, ഈശ്വരനേ.'

മദീയാസ്ത്വാം ധരിഷ്യംഇ ജന്മ തേ സഫലം തതഃ ത്വം വൈ വിതാനവ്യാജേന മമോപരി ഭവിഷ്യസി

എങ്കിലും ഞാൻ നിന്നെ എന്റെതായിട്ട് വഹിക്കും; അങ്ങനെ നിന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാകും. തൂണിന്‍റെ മറവിൽ നീ എന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കും.

ഇത്യനുഗൃഹ്യ ഭഗവാന്കേതകം വിധിമാധവൌ വിരരാജ സഭാമധ്യേ സര്വദേവൈരഭിഷ്ടുതഃ

ഇങ്ങനെ ഭഗവാന്‍ കെതകിക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകിയ ശേഷം, വിധിയും മാധവനും കൂടെ, ദേവതകളെല്ലാവരും സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് സഭാമധ്യേ പ്രകാശിച്ചു.

തത്രാംതരേ തൌ ച നാഥം പ്രണമ്യ വിധിമാധവൌ ബദ്ധാംജലിപുടൌ തൂഷ്ണീം തസ്ഥതുര്ദക്ഷവാമഗൌ

അവിടെ, വിധിയും മാധവനും നാഥനെ വണങ്ങി, കയ്യുകൂപ്പി വലതുവശത്തും ഇടതുവശത്തും നിശബ്ദമായി നിന്നു.

തത്ര സംസ്ഥാപ്യ തൌ ദേവം സകുടുംബം വരാസനേ പൂജയാമാസതുഃ പൂജ്യം പുണ്യൈഃ പുരുഷവസ്തുഭിഃ

അവിടെ, ദേവനെയും കുടുംബത്തെയും ആദരപൂർവ്വം സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, ശുദ്ധമായ പുരുഷാർത്ഥ്യങ്ങളാൽ അർഹനായവനെ ആരാധിച്ചു.

പൌരുഷം പ്രാകൃതം വസ്തുജ്ഞേയം ദീര്ഘാല്പകാലികമ് ഹാരനൂപുരകേയൂരകിരീടമണികുംഡലൈഃ

പുരുഷസ്വഭാവമുള്ള വസ്തു, ദീർഘകാലമോ കുറച്ചുകാലമോ നിലനിൽക്കുന്ന, ഹാരങ്ങളും നൂപുരങ്ങളും കെയൂറങ്ങളും കിരീടങ്ങളും രത്നങ്ങളും കുണ്‌ഡലങ്ങളും ധരിച്ച് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

യജ്ഞസൂത്രോത്തരീയസ്രക്ക്ഷൌമമാല്യാംഗുലീയകൈഃ പുഷ്പതാംബൂലകര്പൂരചംദനാഗുരുലേപനൈഃ

യജ്ഞസൂത്രം, മേൽവസ്ത്രം, പുഷ്പമാല, നൂൽപുടവ, വിരലിലങ്കാരങ്ങൾ, പൂക്കൾ, താംബൂലം, കർപ്പൂരം, ചന്ദനം, അഗരു എന്നിവയാൽ അണിയിച്ചിരിക്കുന്നു.

ധൂപദീപസിതച്ഛത്രവ്യജനധ്വജചാമരൈഃ അന്യൈര്ദിവ്യോപഹാരൈശ്ച വാങ്മനോതീതവൈഭവൈഃ

ധൂപം, ദീപം, വെള്ളി കുട, വിഞ്ജനം, പതാക, ചാമരം എന്നിവയും, വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതമായ മഹത്വമുള്ള മറ്റ് ദൈവിക സമർപ്പണങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പതിയോഗ്യൈഃ പശ്വലഭ്യൈസ്തൌ സമര്ചയതാം പതിമ് യദ്യച്ഛ്രേഷ്ഠതമം വസ്തു പതിയോഗ്യം ഹിതദ്ധ്വജേ

യജമാനനും മൃഗങ്ങളും നേടാൻ കഴിയുന്ന, ഭഗവാന്റെ പതാകക്ക് അനുയോജ്യമായ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടാണ് ഭഗവാനെ ആരാധിക്കേണ്ടത്.

തദ്വസ്ത്വഖിലമീശോപി പാരം പര്യചികീര്ഷയാ സഭ്യാനാം പ്രദദൌ ഹൃഷ്ടഃ പൃഥക്തത്ര യഥാക്രമമ്

പരമാവധി നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭഗവാൻ ആ വസ്തുക്കൾ എല്ലാം സന്തോഷത്തോടെ സഭയിലെ എല്ലാവർക്കും വേർതിരിച്ച് ക്രമമായി നൽകി.

കോലാഹലോ മഹാനാസീത്തത്ര തദ്വസ്തു ഗൃഹ്ണതാമ് തത്രൈവ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുഭ്യാം ചാര്ചിതഃ ശംകരഃ പുരാ

ആ വസ്തുക്കൾ കൈവശമാക്കുമ്പോൾ അവിടെ വലിയ ഒരു കലഹം ഉണ്ടായി; അവിടെ തന്നെ, പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചു.

പ്രസന്നഃ പ്രാഹ തൌ നമ്രൌ സസ്മിതം ഭക്തിവര്ധനഃ തുഷ്ടോ ഽഹമദ്യ വാം വത്സൌ പൂജയാ ഽസ്മിന്മഹാദിനേ

പ്രസന്നനായി, ഭഗവാൻ നമസ്കരിച്ച ആ ഇരുവർക്കും സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് ഈ മഹാദിനത്തിൽ നിങ്ങൾ നടത്തിയ പൂജയിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, പ്രിയപ്പെട്ടവരേ.'

ദിനമേതത്തതഃ പുണ്യം ഭവിഷ്യതി മഹത്തരമ് ശിവരാത്രിരിതി ഖ്യാതാ തിഥിരേഷാ മമ പ്രിയാ

അതിനാൽ, ഈ ദിവസം അത്യന്തം പുണ്യമായതായിരിക്കും; ശിവരാത്രി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ തിഥിയാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയം.

ഏതത്കാലേ തു യഃ കുര്യാത്പൂജാം മല്ലിംഗബേരയോഃ കുര്യാത്തു ജഗതഃ കൃത്യം സ്ഥിതിസര്ഗാദികം പുമാന്

ഈ സമയത്ത് പുഷ്പമാലയിട്ട ലിംഗബിംബങ്ങളെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാൽ, ലോകത്തിലെ എല്ലാ കര്‍ത്തവ്യങ്ങളും—സ്ഥിതി, സൃഷ്ടി മുതലായവ—അവൻ നിർവഹിച്ചതാകുന്നു.

ശിവരാത്രാവഹോരാത്രം നിരാഹാരോ ജിതേംദ്രിയഃ അര്ചയേദ്വാ യഥാന്യായം യഥാബലമവംചകഃ

ശിവരാത്രിയിൽ, പകലും രാത്രിയും ഉപവാസം പാലിച്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, യുക്തിയായി, തൻറെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, വഞ്ചനയില്ലാതെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാൽ—