തേഷാം മധ്യേ സമാരുഹ്യ വൃഷേംദ്രം വൃഷഭധ്വജഃ ജഗാമ ഭഗവാന്ഭദ്രശ്ശുഭമഭ്രം യഥാ ഭവഃ
അവരുടെ ഇടയിൽ, വലിയ കാളയിൽ കയറി, കാളയെ പതാകയാക്കിയ ഭദ്രൻ, മേഘങ്ങളിൽ ഭവൻ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തസ്മിന്വൃഷഭമാരൂഢേ ഭദ്രേ തു ഭസിതപ്രഭഃ ബഭാര മൌക്തികം ഛത്രം ഗൃഹീതസിതചാമരഃ
അന്നപ്പോൾ, ഭസ്മംപോലുള്ള പ്രകാശമുള്ള ഭദ്രൻ കാളയിൽ കയറിയപ്പോൾ, മുത്തുപോലുള്ള വെള്ള പായയും ശുദ്ധമായ വെള്ള ചാമരിയും കൈവശം വഹിച്ചു.
സ തദാ ശുശുഭേ പാര്ശ്വേ ഭദ്രസ്യ ഭസിതപ്രഭഃ ഭഗവാനിവ ശൈലേന്ദ്രഃ പാര്ശ്വേ വിശ്വജഗദ്ഗുരോഃ
അപ്പോൾ ഭദ്രന്റെ പക്കൽ, ഭസ്മപ്രഭയുള്ള ഭഗവാൻ, വിശ്വജഗദ്ഗുരുവിന്റെ പക്കൽ ശൈലേന്ദ്രൻ നില്ക്കുന്നതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സോ ഽപി തേന ബഭൌ ഭദ്രഃ ശ്വേതചാമരപാണിനാ ബാലസോമേന സൌമ്യേന യഥാ ശൂലവരായുധഃ
അവനും, ഭദ്രനും, വെള്ള ചാമര കൈവശം വഹിച്ച്, ബാലചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള ശാന്തതയോടെ, ത്രിശൂലധാരിയായ ഭഗവാനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ദധ്മൌ ശംഖം സിതം ഭദ്രം ഭദ്രസ്യ പുരതഃ ശുഭമ് ഭാനുകംപോ മഹാതേജാ ഹേമരത്നൈരലംകൃതഃ
ഭദ്രന്റെ മുമ്പിൽ, ഭാനു എന്ന മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ, പൊന്നും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച്, ശുദ്ധമായ ശംഖ് ഊതി ഭൂമി നടുങ്ങിച്ചു.
ദേവദുംദുഭയോ നേദുര്ദിവ്യസംകുലനിഃസ്വനാഃ വവൃഷുശ്ശതശോ മൂര്ധ്നി പുഷ്പവര്ഷം ബലാഹകാഃ
ദേവദുണ്ടുഭികൾ ആകാശം മുഴുവൻ ദിവ്യശബ്ദങ്ങളാൽ മുഴങ്ങിച്ചു; നൂറുകണക്കിന് മേഘങ്ങൾ അവരുടെ തലയിൽ പുഷ്പവർഷം ചെയ്തു.
ഫുല്ലാനാം മധുഗര്ഭാണാം പുഷ്പാണാം ഗംധബംധവഃ മാര്ഗാനുകൂലസംവാഹാ വബുശ്ച പഥി മാരുതാഃ
പുഷ്പങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞു, തേൻ നിറഞ്ഞ സുഗന്ധം കാറ്റിൽ നിറഞ്ഞു, വഴിക്ക് അനുകൂലമായി മൃദുവായ കാറ്റുകൾ വീശി.
തതോ ഗണേശ്വരാഃ സര്വേ മത്താ യുദ്ധബലോദ്ധതാഃ
അതിനുശേഷം, എല്ലാ ഗണപതികളും യുദ്ധശക്തിയിൽ മദിച്ച് അഭിമാനത്തോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തദാ ഭദ്രഗണാംതഃസ്ഥോ ബഭൌ ഭദ്രഃ സ ഭദ്രയാ യഥാ രുദ്രഗണാംതഃ സ്ഥസ്ത്ര്യമ്ബകോംബികയാ സഹ
അപ്പോൾ, ഭദ്രഗണങ്ങളുടെ നടുവിൽ ഭദ്രൻ ഭദ്രയോടൊപ്പം നില്ക്കുമ്പോൾ, ത്ര്യമ്പകൻ അംബികയോടൊപ്പം രുദ്രഗണങ്ങളിൽ നില്ക്കുന്നതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
തത്ക്ഷണാദേവ ദക്ഷസ്യ യജ്ഞവാടം രണ്മയമ് പ്രവിവേശ മഹാബാഹുര്വീരഭദ്രോ മഹാനുഗഃ
അന്നേരം തന്നെ, ശക്തിയുള്ള വീരഭദ്രനും അവന്റെ മഹാനുയായികളും യുദ്ധഭൂമിയായി മാറിയ ദക്ഷന്റെ യാഗശാലയിൽ കയറി.
തതസ്തു ദക്ഷപ്രതിപാദിതസ്യ ക്രതുപ്രധാനസ്യ ഗണപ്രധാനഃ പ്രയോഗഭൂമിം പ്രവിവേശ ഭദ്രോ രുദ്രോ യഥാംതേ ഭുവനം ദിധക്ഷുഃ
അതിനുശേഷം ദക്ഷൻ ഒരുക്കിയ യാഗഭൂമിയിൽ, ഗണങ്ങളുടെ നായകനായ ഭദ്രൻ രുദ്രൻ, ലോകം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് അകത്തു കടന്നു.
തതോ വിഷ്ണുപ്രധാനാനാം സുരാണാമമിതൌജസാമ് ദദര്ശ ച മഹത്സത്രം ചിത്രധ്വജപരിച്ഛദമ്
അവിടെ, അതിശക്തരായ ദേവന്മാർ വിഷ്ണുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി നടത്തിവരുന്ന മഹായാഗം, മനോഹരമായ പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നതും, ഭദ്രൻ കണ്ടു.
സുദര്ഭഋതുസംസ്തീര്ണം സുസമിദ്ധഹുതാശനമ് കാംചനൈര്യജ്ഞഭാംഡൈശ്ച ഭ്രാജിഷ്ണുഭിരലംകൃതമ്
ശുദ്ധമായ ദർഭയും കാലാനുസൃതമായ സമർപ്പണങ്ങളും നിലത്ത് വിരിച്ചിരിക്കുന്നു; യാഗാഗ്നി ഉജ്ജ്വലമായി കത്തുന്നു; പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പ്രകാശമുള്ള പാത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അതു അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഋഷിഭിര്യജ്ഞപടുഭിര്യഥാവത്കര്മകര്തൃഭിഃ വിധിനാ വേദദൃഷ്ടേന സ്വനുഷ്ഠിതബഹുക്രമമ്
യാഗവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഋഷിമാർ, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധം, കൃത്യമായി കർമങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേവാംഗനാസഹസ്രാഢ്യമപ്സരോഗണസേവിതമ് വേണുവീണാരവൈര്ജുഷ്ടം വേദഘോഷൈശ്ച ബൃംഹിതമ്
ആയിരക്കണക്കിന് ദേവകന്യകമാരും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും സേവനം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു; വേണുവിന്റെയും വീണയുടെയും മധുരശബ്ദവും വേദഘോഷവും അവിടെയെല്ലാം മുഴങ്ങുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ദക്ഷാധ്വരേ വീരോ വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന് സിംഹനാദം തദാ ചക്രേ ഗംഭീരോ ജലദോ യഥാ
ദക്ഷന്റെ യാഗം കണ്ട ധൈര്യശാലിയായ വീരഭദ്രൻ, ആകാശത്ത് മുഴങ്ങുന്ന ഇടിമുഴക്കത്തിനെപ്പോലെ ഒരു ഗംഭീരമായ ഹാവു മുഴക്കി.
തതഃ കിലകിലാശബ്ദ ആകാശം പൂരയന്നിവ ഗണേശ്വരൈഃ കൃതോ ജജ്ഞേ മഹാന്ന്യക്കൃതസാഗരഃ
അപ്പോൾ, ഗണങ്ങളുടെ നായകർ ഉണ്ടാക്കിയ ശബ്ദം ആകാശം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, സമുദ്രത്തെയും മൂടുന്ന ഒരു വലിയ ഗർജ്ജനമായി ഉയർന്നു.
തേന ശബ്ദേന മഹതാഃ ഗ്രസ്താ സര്വേദിവൌകസഃ ദുദ്രുവുഃ പരിതോ ഭീതാഃ സ്രസ്തവസ്ത്രവിഭൂഷണാഃ
ആ മഹാശബ്ദം കേട്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ഭയം പിടിച്ചു; അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും വീണുപോകുമ്പോൾ അവർ എല്ലായിടത്തേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
കിംസ്വിദ്ഭഗ്നോ മഹാമേരുഃ കിംസ്വിത്സംദീര്യതേ മഹീ കിമിദം കിമിദം വേതി ജജല്പുസ്ത്രിദശാ ഭൃശമ്
ദേവന്മാർ ഭയത്തോടെ ചോദിച്ചു: 'മഹാമേരു പർവ്വതം തകർന്നോ? ഭൂമി പിളർന്നോ? എന്താണിത്, എന്താണിത്?'
മൃഗേന്ദ്രാണാം യഥാ നാദം ഗജേംദ്രാ ഗഹനേ വനേ ശ്രുത്വാ തഥാവിധം കേചിത്തത്യജുര്ജീവിതം ഭയാത്
കാട്ടിനുള്ളിൽ സിംഹത്തിന്റെ ഗർജ്ജനം കേട്ട് ആനകൾ പേടിയിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, ചിലർ ആ ശബ്ദം കേട്ട് ഭയത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടു.
പര്വതാശ്ച വ്യശീര്യംത ചകമ്പേ ച വസുംധരാ മരുതശ്ച വ്യഘൂര്ണംത ചുക്ഷുഭേ മകരാലയഃ
പർവ്വതങ്ങൾ തകർന്നു, ഭൂമി വിറച്ചു, കാറ്റുകൾ ഭയങ്കരമായി കറങ്ങി, സമുദ്രലയം കലങ്ങിപ്പോയി.
അഗ്നയോ നൈവ ദീപ്യംതേ ന ച ദീപ്യതി ഭാസ്കരഃ ഗ്രഹാശ്ച ന പ്രകാശംതേ നക്ഷത്രാണി ച താരകാഃ
അഗ്നികൾ കത്തിയില്ല, സൂര്യൻ പ്രകാശിച്ചില്ല, ഗ്രഹങ്ങൾക്കും നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും വെളിച്ചം ഇല്ലാതായി.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു യജ്ഞവാടം തദുജ്ജ്വലമ് സംപ്രാപ ഭഗവാന്ഭദ്രോ ഭദ്രൈശ്ച സഹ ഭദ്രയാ
അത്തേ സമയം, ഭദ്രനായ വീരഭദ്രനും ഭദ്രയായ ദേവിയും ഭദ്രസഹിതരും ആ ജ്വലിക്കുന്ന യാഗശാലയിൽ എത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഭീതഭീതോ ഽപി ദക്ഷോ ദൃഢ ഇവ സ്ഥിതഃ ക്രുദ്ധവദ്വചനം പ്രാഹ കോ ഭവാന് കിമിഹേച്ഛസി
അവനെ കണ്ട ദക്ഷൻ, ഭയപ്പെട്ടിട്ടും ഉറച്ചവനായി നിന്നു; കോപം കാണിക്കുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു: 'നീ ആരാണ്? ഇവിടെ എന്താണ് വേണ്ടത്?'
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ദക്ഷസ്യ ച ദുരാത്മനഃ വീരഭദ്രോ മഹാതേജാ മേഘസംഭീരനിസ്സ്വനഃ
ദുഷ്ടഹൃദയനായ ദക്ഷന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാതേജസ്സുള്ള വീരഭദ്രൻ, ഇടിമേഘങ്ങൾ പോലെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ,
സ്മയന്നിവ തമാലോക്യ ദക്ഷം ദേവാശ്ച ഋത്വിജഃ അര്ഥഗര്ഭമസംഭ്രാന്തമവോചദുചിതം വചഃ
ദക്ഷനെ നോക്കി, ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ, ദേവന്മാരുടെയും ഹോത്രികന്മാരുടെയും മുമ്പിൽ, അർത്ഥവത്തും വ്യക്തവുമായ ഉചിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വയം ഹ്യനുചരാഃ സര്വേ ശര്വസ്യാമിതതേജസഃ ഭാഗാഭിലിപ്സയാ പ്രാപ്താ ഭാഗോ നസ്സംപ്രദീയതാമ്
'നാം എല്ലാവരും അശേഷമായ ശക്തിയുള്ള ശർവന്റെ അനുചരന്മാരാണ്. യാഗത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കും പങ്ക് വേണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ഞങ്ങൾ എത്തിയതാണ്; ഞങ്ങളുടെ ഭാഗം ഇപ്പോൾ നൽകണം.'
അഥ ചേദധ്വരേ ഽസ്മാകം ന ഭാഗഃ പരികല്പിതഃ കഥ്യതാം കാരണം തത്ര യുധ്യതാം വാ മയാമരൈഃ
'ഈ യാഗത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കുള്ള പങ്ക് നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അതിന് കാരണമെന്തെന്ന് പറയണം; അല്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ ഇവിടെ അമരന്മാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്യും.'
ഇത്യുക്താസ്തേ ഗണേംദ്രേണ ദേവാ ദക്ഷപുരോഗമാഃ ഊചുര്മന്ത്രാഃ പ്രമാണം നോ ന വയം പ്രഭവസ്ത്വിതി
ഇങ്ങനെ ഗണങ്ങളുടെ നായകനാൽ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദക്ഷൻ മുന്നിൽ നിന്നുള്ള ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'നമ്മുടെ ആധാരം മന്ത്രങ്ങളാണ്; ഞങ്ങൾക്കു സ്വയം ശക്തിയില്ല.'
മന്ത്രാ ഊചുസ്സുരാ യൂയം മോഹോപഹതചേതസഃ യേന പ്രഥമഭാഗാര്ഹം ന യജധ്വം മഹേശ്വരമ്
മന്ത്രങ്ങൾ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ മായയിൽ ആകൃതമായിരിക്കുന്നു. ആദ്യം അർഹനായ മഹേശ്വരനെ നിങ്ങൾ പൂജിക്കാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഇത്.'