ശിവപുരാണമ്

ഇത്യുക്ത്വാ പിതരം രുഷ്ടാ സതീ സംത്യക്തസാധ്വസാ തദീയാം ച തനും ത്യക്ത്വാ ഹിമവംതം യയൌ ഗിരിമ്

ഇങ്ങനെ കോപത്തോടെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞശേഷം, സതി ഭയം ഒന്ന് പോലും കാണിക്കാതെ, തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹിമവാൻ പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

സ പര്വതപരഃ ശ്രീമാംല്ലബ്ധപുണ്യഫലോദയഃ തദര്ഥമേവ കൃതവാന് സുചിരം ദുശ്ചരം തപഃ

അവൻ പർവതത്തിൽ അഭിമാനത്തോടെ, മഹത്വത്തോടെ, തന്റെ പുണ്യഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, അതിനായി വളരെക്കാലം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

തസ്മാത്തമനുഗൃഹ്ണാതി ഭൂധരേശ്വരമീശ്വരീ സ്വേച്ഛയാ പിതരം ചക്രേ സ്വാത്മനോ യോഗമായയാ

അതിനാൽ, ദേവി തന്റെ ഇച്ഛയാൽ പർവതാധിപതിയെ അനുഗ്രഹിച്ചു, തന്റെ യോഗശക്തിയാൽ അവനെ തന്നെ പിതാവാക്കി.

യദാ ഗതാ സതീ ദക്ഷം വിനിംദ്യ ഭയവിഹ്വലാ തദാ തിരോഹിതാ മംത്രാ വിഹതശ്ച തതോ ഽധ്വരഃ

സതി ഭയത്തിൽ ദക്ഷനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, മന്ത്രങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമായി, യജ്ഞം നശിച്ചു.

തദുപശ്രുത്യ ഗമനം ദേവ്യാസ്ത്രിപുരുമര്ദനഃ ദക്ഷായ ച ഋഷിഭ്യശ്ച ചുകോപ ച ശശാപ താന്

ദേവിയുടെ പുറപ്പെടൽ കേട്ടപ്പോൾ, ത്രിപുരസംഹാരകൻ ദക്ഷനോടും ഋഷിമാരോടും കോപിച്ചു, അവരെ ശപിച്ചു.

യസ്മാദവമതാ ദക്ഷമത്കൃതേ ഽനാഗസാ സതീ പൂജിതാശ്ചേതരാഃ സര്വാഃ സ്വസുതാ ഭര്തൃഭിഃ സഹ

എന്റെ കാരണത്താൽ, പാപമില്ലാത്ത സതിയെ ദക്ഷൻ അവഗണിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മറ്റു മക്കളെ അവരുടെ ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം ആദരിക്കപ്പെട്ടു.

വൈവസ്വതേ ഽംതരേ തസ്മാത്തവ ജാമാതരസ്ത്വമീ ഉത്പത്സ്യംതേ സമം സര്വേ ബ്രഹ്മയജ്ഞേഷ്വയോനിജാഃ

അതുകൊണ്ട്, വൈവസ്വത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, നിന്റെ ഈ മരുമക്കൾ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച്, ബ്രഹ്മയജ്ഞങ്ങളിൽ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് അല്ലാതെ ജനിക്കും.

ഭവിതാ മാനുഷോ രാജാ ചാക്ഷുഷസ്യ ത്വമന്വയേ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ പൌത്രഃ പുത്രശ്ചാപി പ്രചേതസഃ

നീ മനുഷ്യരാജാവായി ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ വംശത്തിൽ ജനിക്കും. നീ പ്രാചീനബർഹിഷിന്റെ മരുമകനും, പ്രചേതസിന്റെ മകനുമാണ്.

അഹം തത്രാപി തേ വിഘ്നമാചരിഷ്യാമി ദുര്മതേ ധര്മാര്ഥകാമയുക്തേഷു കര്മസ്വപി പുനഃ പുനഃ

അവിടെപ്പോലും, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നീ ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികളിൽ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കും.

തേനൈവം വ്യാഹൃതോ ദക്ഷോ രുദ്രേണാമിതതേജസാ സ്വായംഭുവീം തനും ത്യക്ത്വാ പപാത ഭുവി ദുഃഖിതഃ

അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള രുദ്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദക്ഷൻ സ്വായംഭുവമെന്ന ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ദുഃഖത്തോടെ ഭൂമിയിൽ വീണു.

തതഃ പ്രാചേതസോ ദക്ഷോ ജജ്ഞേ വൈ ചാക്ഷുഷേ ഽന്തരേ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ പൌത്രഃ പുത്രശ്ചൈവ പ്രചേതസാമ്

അതിനുശേഷം പ്രചേതസിന്റെ മകനായ ദക്ഷൻ ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രാചീനബർഹിഷിന്റെ മരുമകനായി ജനിച്ചു.

ഭൃഗ്വാദയോ ഽപി ജാതാ വൈ മനോര്വൈവസ്വതസ്യ തു അംതരേ ബ്രഹ്മണോ യജ്ഞേ വാരുണീം ബിഭ്രതസ്തനുമ്

ഭൃഗുവും മറ്റുള്ളവരും വൈവസ്വതമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ബ്രഹ്മാവ് വാരുണീ രൂപം ധരിച്ച് യജ്ഞം നടത്തുമ്പോൾ ജനിച്ചു.

തദാ ദക്ഷസ്യ ധര്മാര്ഥം യജ്ഞേ തസ്യ ദുരാത്മനഃ മഹേശഃ കൃതവാന്വിഘ്നം മനാ വവസ്വതേ സതി

അപ്പോൾ, ദുഷ്ടഹൃദയനായ ദക്ഷന്റെ യജ്ഞത്തിൽ, അവന്റെ ധർമ്മത്തിനായി, വൈവസ്വതമനു സന്നിഹിതനായിരിക്കെ മഹേശ്വരൻ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചു.

കഥം ദക്ഷസ്യ ധര്മാര്ഥം പ്രവൃത്തസ്യ ദുരാത്മനഃ മഹേശഃ കൃതവാന് വിഘ്നമേതദിച്ഛാമ വേദിതുമ്

ദുഷ്ടഹൃദയനായ ദക്ഷൻ ധർമ്മത്തിനായി നടത്തിയ യജ്ഞത്തിൽ മഹേശ്വരൻ എങ്ങനെ ഈ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചു എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

വിശ്വസ്യ ജഗതോ മാതുരപി ദേവ്യാസ്തപോബലാത് പിതൃഭാവമുപാഗമ്യ മുദിതേ ഹിമവദ്ഗിരൌ

ലോകത്തിന്റെ മാതാവായ ദേവി, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഹിമവാന്റെ മകളായി സന്തോഷത്തോടെ ഹിമപർവ്വതത്തിൽ ജനിച്ചു.

ദേവേ ഽപി തത്കൃതോദ്വാഹേ ഹിമവച്ഛിഖരാലയേ സംകീഡതി തയാ സാര്ധം കാലേ ബഹുതരേ ഗതേ

ദേവന്മാർ അവളുടെ വിവാഹം ഹിമവാന്റെ ശിഖരത്തിൽ നടത്തിക്കൊടുത്തു. അതിനുശേഷം, ഏറെകാലം കഴിഞ്ഞ്, അവൾ അവനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചു.

വൈവസ്വതേ ഽംതരേ പ്രാപ്തേ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസഃ സ്വയമ് അശ്വമേധേന യജ്ഞേന യക്ഷ്യമാണോ ഽന്വപദ്യത

വൈവസ്വതമനുവിന്റെ കാലഘട്ടം വന്നപ്പോൾ, പ്രചേതസിന്റെ മകനായ ദക്ഷൻ സ്വയം അശ്വമേധയജ്ഞം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു.

തതോ ഹിമവതഃ പൃഷ്ഠേ ദക്ഷോ വൈ യജ്ഞമാഹരത് ഗംഗാദ്വാരേ ശുഭേ ദേശേ ഋഷിസിദ്ധനിഷേവിതേ

അതിനുശേഷം ദക്ഷൻ ഹിമവാന്റെ മലനിരകളിൽ, ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ, ഋഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും വസിക്കുന്ന പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ യജ്ഞം നടത്തി.

തസ്യ തസ്മിന്മഖേദേവാഃ സര്വേ ശക്ര പുരോഗമാഃ ഗമനായ സമാഗമ്യ ബുദ്ധിമാപേദിരേ തദാ

ആ യജ്ഞത്തിൽ, ഇന്ദ്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും അവിടെ എത്താൻ ഒരുമിച്ചു തീരുമാനിച്ചു.

ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാസ്സാധ്യാസ്സഹ മരുദ്ഗണൈഃ ഊഷ്മപാഃ സോമപാശ്ചൈവ ആജ്യപാ ധൂമപാസ്തഥാ

ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, സാധ്യന്മാർ, മരുത്‌ഗണങ്ങൾ, ഊഷ്മപന്മാർ, സോമപന്മാർ, ആജ്യപന്മാർ, ധൂമപന്മാർ എന്നിവരും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.

അശ്വിനൌ പിതരശ്ചൈവ തഥാ ചാന്യേ മഹര്ഷയഃ വിഷ്ണുനാ സഹിതാഃ സര്വേ സ്വാഗതാ യജ്ഞഭാഗിനഃ

അശ്വിനീദേവന്മാർ, പിതൃകൾ, മറ്റു മഹർഷിമാർ, എല്ലാം വിഷ്ണുവിനൊപ്പം യജ്ഞത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം പങ്കെടുത്തു.

ദൃഷ്ട്വാ ദേവകുലം സര്വമീശ്വരേണ വിനാഗതമ് ദധീചോ മന്യുനാവിഷ്ടോ ദക്ഷമേവമഭാഷത

ഇശ്വരൻ ഇല്ലാതെ എല്ലാ ദേവരും എത്തിയിരിക്കുന്നതു കണ്ട ദധീചി കോപത്തോടെ ദക്ഷനോടു പറഞ്ഞു.

അപ്രപൂജ്യേ ചൈവ പൂജാ പൂജ്യാനാം ചാപ്യ പൂജനേ നരഃ പാപമവാപ്നോതി മഹദ്വൈ നാത്ര സംശയഃ

ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനല്ലാത്തവരെ ആരാധിച്ചാലോ, അർഹരെ ആരാധിക്കാതെയിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ വലിയ പാപം നേടുന്നു — ഇതിൽ സംശയമില്ല.

അസതാം സംമതിര്യത്ര സതാമവമതിസ്തഥാ ദംഡോ ദേവകൃതസ്തത്ര സദ്യഃ പതതി ദാരുണഃ

ദുഷ്ടന്മാരുടെ സമ്മതിയാണ് പ്രാധാന്യം കിട്ടി, സജ്ജനന്മാർ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നിടത്ത് ദേവന്മാർ നൽകുന്ന ശിക്ഷ ഉടൻ തന്നെ ഭയാനകമായി വീഴും.

ഏവമുക്ത്വാ തു വിപ്രര്ഷിഃ പുനര്ദക്ഷമഭാഷത പൂജ്യം തു പശുഭര്താരം കസ്മാന്നാര്ചയസേ പ്രഭുമ്

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ മഹർഷി വീണ്ടും ദക്ഷനോടു ചോദിച്ചു: 'പശുക്കളുടെ രക്ഷകനായ പ്രഭുവിനെ, ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനായവനെ, നീ എന്തുകൊണ്ട് ആരാധിക്കുന്നില്ല?'

സംതി മേ ബഹവോ രുദ്രാഃ ശൂലഹസ്താഃ കപര്ദിനഃ ഏകാദശാവസ്ഥിതാ യേ നാന്യം വേദ്മി മഹേശ്വരമ്

എനിക്ക് അനേകം രുദ്രന്മാർ ഉണ്ട്, അവർക്ക് ത്രിശൂലം കൈയിലും ചുരുളിയുള്ള മുടിയുമുണ്ട്, പതിനൊന്ന് പേരാണ് അവിടെയുണ്ടായിരിക്കുന്നത്. മഹേശ്വരനായി മറ്റാരെയും ഞാൻ അറിയുന്നില്ല.

കിമേഭിരമരൈരന്യൈഃ പൂജിതൈരധ്വരേ ഫലമ് രാജാ ചേദധ്വരസ്യാസ്യ ന രുദ്രഃ പൂജ്യതേ ത്വയാ

രാജാവേ, ഈ യാഗത്തിൽ നീ രുദ്രനെ ആരാധിക്കാതെ മറ്റുള്ള ദേവന്മാരെ ആദരിച്ചാൽ അതിൽ有什么 പ്രയോജനമുണ്ട്?

ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാനാം സ്രഷ്ടാ യഃ പ്രഭുരവ്യയഃ ബ്രഹ്മാദയഃ പിശാചാംതാ യസ്യ കൈംകര്യവാദിനഃ

ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും സൃഷ്ടിച്ച അവിനാശിയായ പ്രഭു അവനാണ്. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പിശാച് വരെ എല്ലാവരും അവന്റെ സേവകരാണ്.

പ്രകൃതീനാം പരശ്ചൈവ പുരുഷസ്യ ച യഃ പരഃ ചിംത്യതേ യോഗവിദ്വദ്ഭി ഋഷിഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ

അവൻ പ്രകൃതിക്കും പുരുഷനു പോലും അതീതനാണ്. യോഗജ്ഞാനികളും സത്യദർശികളായ ഋഷിമാരും അവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു.