ശിവപുരാണമ്

പ്രസംഗാദീശ്വരസ്യൈവ പ്രഭാവദ്യോതനാദപി സര്ഗാദയോ ഽപി കഥിതാ ഇത്യത്ര തത്പ്രവിസ്തരൈഃ

ഭഗവാന്റെ മഹത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നതിനായി, സൃഷ്ടി മുതലായവയും അവയുടെ വിശദീകരണങ്ങളുമായി ഇവിടെ ഉപദേശപ്രകാരമാണ് പറഞ്ഞത്.

ദേവീ ദക്ഷസ്യ തനയാ ത്യക്ത്വാ ദാക്ഷായണീ തനുമ് കഥം ഹിമവതഃ പുത്രീ മേനായാമഭവത്പുരാ

ദക്ഷന്റെ മകളായ ദേവി, ദാക്ഷായണി രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, എങ്ങനെയാണ് പുരാതനകാലത്ത് ഹിമവാനും മേനയും മകളായി ജനിച്ചത്?

കഥം ച നിന്ദിതോ രുദ്രോ ദക്ഷേണ ച മഹാത്മനാ നിമിത്തമപി കിം തത്ര യേന സ്യാന്നിംദിതോ ഭവഃ

മഹാത്മാവായ ദക്ഷൻ എങ്ങനെയാണ് രുദ്രനെ അപമാനിച്ചത്? അവിടെ ഭവൻ അപമാനിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായത് എന്താണ്?

ഉത്പന്നശ്ച കഥം ദക്ഷോ അഭിശാപാദ്ഭവസ്യ തു ചാക്ഷുഷസ്യാംതരേ പൂര്വം മനോഃ പ്രബ്രൂഹി മാരുത

മാരുതാ, ഭവന്റെ ശാപഫലമായി ദക്ഷൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ചാക്ഷുഷമനുവിനും അതിന് മുമ്പുള്ള മനുവിനും ഇടയിൽ അതു സംഭവിച്ചതെങ്ങനെ എന്നു പറയൂ.

ശൃണ്വംതു കഥയിഷ്യാമി ദക്ഷസ്യ ലഘുചേതസഃ വൃത്തം പാപാത്പ്രമാദാച്ച വിശ്വാമരവിദൂഷണമ്

ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, ദക്ഷന്റെ കഥ ഞാൻ പറയാം. അവൻ ചിന്തയില്ലാത്തവനായിരുന്നു; പാപവും അശ്രദ്ധയും നിറഞ്ഞ പ്രവർത്തികൾകൊണ്ട് ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും അപമാനത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.

പുരാ സുരാസുരാഃ സര്വേ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ കദാചിദ്ദ്രഷ്ടുമീശാനം ഹിമവച്ഛിഖരം യയുഃ

ഒരു ദിവസം എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും, സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും ചേർന്ന് ഈശാനനെ കാണാൻ ഹിമവാന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി.

തദാ ദേവശ്ച ദേവീ ച ദിവ്യാസനഗതാവുഭൌ ദര്ശനം ദദതുസ്തേഷാം ദേവാദീനാം ദ്വിജോത്തമാഃ

അപ്പോൾ ദേവനും ദേവിയും ദിവ്യസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും അനുഗ്രഹമായി ദർശനം നൽകി.

തദാനീമേവ ദക്ഷോ ഽപി ഗതസ്തത്ര സഹാമരൈഃ ജാമാതരം ഹരം ദ്രഷ്ടും ദ്രഷ്ടും ചാത്മസുതാം സതീമ്

അന്നേരം ദക്ഷനും അമരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി, തന്റെ മരുമകൻ ഹരനെയും മകൾ സതിയെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

തദാത്മഗൌരവാദ്ദേവോ ദേവ്യാ ദക്ഷേ സമാഗതേ ദേവാദിഭ്യോ വിശേഷേണ ന കദാചിദഭൂത്സ്മൃതിഃ

സ്വയം മഹത്വം കരുതിയ ദേവൻ, ദക്ഷൻ ദേവിയോടൊപ്പം എത്തിയിട്ടും, അവിടെയുള്ള ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.

തസ്യ തസ്യാഃ പരം ഭാവമജ്ഞാതുശ്ചാപി കേവലമ് പുത്രീത്യേവം വിമൂഢസ്യ തസ്യാം വൈരമജായത

അവളുടെ പരമമായ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാതെ, മകളെന്നോർത്തു മാത്രം അവളെ കണ്ട ദുഷ്ടചിത്തനായ ദക്ഷനിൽ അവളോടു വൈരം പിറന്നു.

തതസ്തേനൈവ വൈരേണ വിധിനാ ച പ്രചോദിതഃ നാജുവാഹ ഭവം ദക്ഷോ ദീക്ഷിതസ്താമപി ദ്വിഷന്

അവൻ ആ വൈരത്താൽ ഉത്തേജിതനായി, വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ, ദീക്ഷയേറ്റിട്ടും ഭവനെയും സതിയെയും ക്ഷണിച്ചില്ല; ഹൃദയത്തിൽ വെറുപ്പോടെ.

ശതശഃ പുഷ്കലാമര്ചാഞ്ചകാര ച പൃഥക്പൃഥക്

അവൻ നൂറുകണക്കിന് ഭംഗിയുള്ള യാഗങ്ങൾ ഓരോന്നും വേർതിരിച്ച് നടത്തി.

തഥാ താന്സംഗതാഞ്ഛ്രുത്വാ നാരദസ്യ മുഖാത്തദാ യയൌ രുദ്രായ രുദ്രാണീ വിജ്ഞാപ്യ ഭവനം പിതുഃ

അങ്ങനെ ആ കൂട്ടായ്മകളെ നാരദൻ മുഖാന്തിരം കേട്ടപ്പോൾ, രുദ്രാണി രുദ്രനോടു പോയി, പിതാവിന്റെ യാഗം വിവരം അറിയിച്ചു.

അഥ സംനിഹിതം ദിവ്യം വിമാനം വിശ്വതോമുഖമ് ലക്ഷണാഢ്യം സുഖാരോഹമതിമാത്രമനോഹരമ്

അപ്പോൾ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും തുറന്നിരിക്കുന്ന, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, എളുപ്പത്തിൽ കയറാവുന്ന അതീവ മനോഹരമായ ഒരു ദിവ്യവിമാനം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

തപ്തജാംബൂനദപ്രഖ്യം ചിത്രരത്നപരിഷ്കൃതമ് മുക്താമയവിതാനാഗ്ന്യം സ്രഗ്ദാമസമലംകൃതമ്

അത് ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങി, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മുത്തു തൂക്കിയ തൂണുകളും, പുഷ്പമാലകളും ഭംഗിയായി അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

തപ്തകംചനനിര്വ്യൂഹം രത്നസ്തംഭശതാവൃതമ് വജ്രകല്പിതസോപാനം വിദ്രുമസ്തംഭതോരണമ്

ഉരുക്കിയ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച ഘടന, നൂറുകണക്കിന് രത്നത്തൂണുകൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, വജ്രംപോലെയുള്ള പടികൾ, പവഴത്തൂണുകൾകൊണ്ടുള്ള ഗോപുരദ്വാരങ്ങൾ അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പുഷ്പപട്ടപരിസ്തീര്ണം ചിത്രരത്നമഹാസനമ് വജ്രജാലകിരച്ഛിദ്രമച്ഛിദ്രമണികുട്ടിമമ്

പുഷ്പപ്പടികൾ വിരിച്ച നിലം, വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള രത്നസിംഹാസനം, വജ്രജാലകങ്ങൾ, കുഴപ്പമില്ലാത്ത രത്നത്തറ എന്നിവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

മണിദംഡമനോജ്ഞേന മഹാവൃഷഭലക്ഷ്മണാ അലംകൃതപുരോഭാഗമബ്ഭ്രശുബ്ഭ്രേണ കേതുനാ

അതിന്റെയ്ക്ക് മുന്നിൽ മനോഹരമായ രത്നദണ്ഡം, വലിയ കാളയുടെ ചിഹ്നം, മേഘംപോലെ ശുദ്ധമായ കൊടി എന്നിവ അണിഞ്ഞിരുന്നു.

രത്നകംചുകഗുപ്താംഗൈശ്ചിത്രവേത്രകപാണിഭിഃ അധിഷ്ഠിതമഹാദ്വാരമപ്രധൃഷ്യൈര്ഗുണേശ്വരൈഃ

രത്നം പതിച്ച കവചം ധരിച്ച, മനോഹരമായ വെടികൾ കൈവശം വച്ച, ജയിക്കാനാകാത്ത ഗുണവാന്മാരായ രക്ഷകർ വലിയ വാതിൽ കാത്തുനിന്നു.

മൃദംഗതാലഗീതാദിവേണുവീണാവിശാരദൈഃ വിദഗ്ധവേഷഭാഷൈശ്ച ബഹുഭിഃ സ്ത്രീജനൈര്വൃതമ്

മൃദംഗം, താളം, ഗാനം, വേണു, വീണ എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, ചതുരമായ വേഷവും സംസാരവും ഉള്ള അനേകം സ്ത്രീകൾ അവിടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.

ആരുരോഹ മഹാദേവീ സഹ പ്രിയസഖീജനൈഃ ചാമാരവ്യഞ്ജനം തസ്യാ വജ്രദംഡമനോഹരേ

മഹാദേവി പ്രിയസഖികളോടൊപ്പം ആ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി. അവള്ക്കായി രത്നദണ്ഡം പതിച്ച മനോഹരമായ ചാമരം വീശി.

ഗൃഹീത്വാ രുദ്രകന്യേ ദ്വേ വിവീജതുരുഭേ ശുഭേ തദാചാമരയോര്മധ്യേ ദേവ്യാ വദനമാബഭൌ

രുദ്രകന്യകളിൽ രണ്ട് ശുഭളളവരെ എടുത്തു, അവർ ദേവിയെ വീശി സേവിച്ചു. ആ ഇരുവർക്കിടയിൽ ദേവിയുടെ മുഖം തെളിഞ്ഞു കാണപ്പെട്ടു.

അന്യോന്യം യുധ്യതോര്മധ്യേ ഹംസയോരിവ പംകജമ് ഛത്രം ശശിനിഭം തസ്യാശ്ചൂഡോപരി സുമാലിനീ

ആ രണ്ട് ഹംസകളെപ്പോലെ പരസ്പരം മത്സരിച്ചവരുടെ ഇടയിൽ, ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ള ഒരു താമരപോലുള്ള കുട, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച ദേവിയുടെ മുടിയ്ക്ക് മുകളിൽ ഭംഗിയായി തെളിഞ്ഞു.

ധൃതമുക്താപരിക്ഷിപ്തം ബഭാര പ്രേമനിര്ഭരാ തച്ഛത്രമുജ്ജ്വലം ദേവ്യാ രുരുചേ വദനോപരി

മുത്തുകൾ ചുറ്റിയ ആ ദീപ്തമായ കുട, സ്നേഹപൂർവ്വം ഉയർത്തി പിടിച്ചപ്പോൾ, ദേവിയുടെ മുഖത്തിന് മുകളിൽ അതിന്റെ പ്രകാശം പടർന്നു.

ഉപര്യമൃതഭാംഡസ്യ മംഡലം ശശിനോ യഥാ അഥ ചാഗ്രേ സമാസീനാ സുസ്മിതാസ്യാ ശുഭാവതീ

മുകളിൽ അമൃതപാത്രത്തിന്റെ വട്ടം പോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദ്രന്റെ വട്ടംപോലെ, ഭംഗിയും പുഞ്ചിരിയുമുള്ള ദേവി മുന്നിൽ ഇരുന്നു.

അക്ഷദ്യൂതവിനോദേന രമയാമാസ വൈ സതീമ് സുയശാഃ പാദുകേ ദേവ്യാശ്ശുഭേ രത്നപരിഷ്കൃതേ

സുയശാ പാശക്കളിയിലൂടെ സതീദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; ദേവിയുടെ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ശുഭമായ പാദുകകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

സ്തനയോരംതരേ കൃത്വാ തദാ ദേവീമസേവതഃ അന്യാ കാംചനചാര്വംഗീ ദീപ്തം ജഗ്രാഹ ദര്പണമ്

സ്തനങ്ങൾക്കിടയിൽ അവയെ വച്ച്, ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിച്ചു; മറ്റൊരു സ്വർണ്ണവദനിയായ ദീപ്തിയുള്ളവൾ ഒരു തെളിഞ്ഞ കണ്ണാടി എടുത്തു.

അപരാ താലവൃന്തം ച പരാ താംബൂലപേടികാമ് കാചിത്ക്രീഡാശുകം ചാരു കരേ ഽകുരുത ഭാമിനീ

ഒരുത്തി താളവൃക്ഷത്തിന്റെ വീശാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പക്കൽ പിടിച്ചു, മറ്റൊരുത്തി താമ്പൂൽപ്പെട്ടി എടുത്തു; മറ്റൊരു മനോഹരിയായ യുവതി കയ്യിൽ ഒരു ഭംഗിയായ കളിപ്പടം പിടിച്ചു.

കാചിത്തു സുമനോജ്ഞാനി പുഷ്പാണി സുരഭീണി ച കാചിദാഭരണാധാരം ബഭാര കമലേക്ഷണാ

ഒരുത്തി മനോഹരവും സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾ കൊണ്ടുവന്നു; മറ്റൊരു കമലാക്ഷിയായവൾ ആഭരണങ്ങൾ വയ്ക്കുന്ന പാത്രം എടുത്തു.