ആയതിര്നിയതിശ്ചൈവ പത്ന്യൌ ദ്വേ ഭൃഗുപുത്രയോഃ സ്വായംഭുവേ ഽംതരേ പൂര്വം കഥിതസ്തേ തദന്വയഃ
ആയതിയും നിയമവും ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രന്മാരുടെ രണ്ട് ഭാര്യമാരായി. സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത് അവരുടെ വംശം മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
സുഷുവേ സാഗരാദ്വേലാ കന്യാമേകാമനിംദിതാമ് സവര്ണാം നാമ സാമുദ്രീം പത്നീം പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ
സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വേലാ, അപരിഹാരമായ ഒരു പുത്രിയെ പ്രസവിച്ചു. അവൾക്ക് സവർണാ എന്ന പേരാണ്, സമുദ്രജാതയായ അവൾ പ്രാചീനബർഹിയുടെ ഭാര്യയായി.
സാമുദ്രീ സുഷുവേ പുത്രാന്ദശ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ സര്വേ പ്രാചേതസാ നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗാഃ
സമുദ്രജാതയായ സവർണാ, പ്രാചീനബർഹിക്ക് പത്ത് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവർ എല്ലാവരും പ്രാചേതസന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, വില്ലിനുള്ള വിജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ.
യേഷാം സ്വായംഭുവേ ദക്ഷഃ പുത്രത്വമഗമത്പുരാ ത്രിയമ്ബകസ്യ ശാപേന ചാക്ഷുഷസ്യാംതരേ മനോഃ
സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത്, അവരുടെ ഇടയിൽ ദക്ഷൻ പുത്രനായി ജനിച്ചു, ത്രയമ്പകന്റെ ശാപം മൂലം ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ.
ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മപുത്രാണാം ധര്മാദീനാമ്മഹാത്മനാമ് നാതിസംക്ഷേപതോ വിപ്രാ നാതി വിസ്തരതഃ ക്രമാത്
മഹാത്മാക്കളായ ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരുടെ, ധർമ്മാദികളുടെ വംശാവലികൾ ഞാൻ ക്രമത്തിൽ, അതിക്രമമോ കുറവോ ഇല്ലാതെ നിങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു.
വര്ണിതാ വൈ മയാ വംശാ ദിവ്യാ ദേവഗണാന്വിതാഃ ക്രിയാവംതഃ പ്രജാവംതോ മഹര്ധിഭിരലംകൃതാഃ
ദേവഗണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ, ദിവ്യമായ, കർമ്മശീലരും സന്താനസമൃദ്ധരുമായ മഹത്വമുള്ള വംശങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
പ്രജാനാം സംനിവേശോ ഽയം പ്രജാപതിസമുദ്ഭവഃ ന ഹി ശക്യഃ പ്രസംഖ്യാതും വര്ഷകോടിശതൈരപി
ഈ സകല ജീവികളുടെ ക്രമീകരണം, പ്രജാപതിമാരിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. കോടികൾക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു പോലും ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയില്ല.
രാജ്ഞാമപി ച യോ വംശോ ദ്വിധാ സോ ഽപി പ്രവര്തതേ സൂര്യവംശസ്സോമവംശ ഇതി പുണ്യതമഃ ക്ഷിതൌ
ഭൂമിയിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശവും രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു: സൂര്യവംശം, ചന്ദ്രവംശം എന്നിങ്ങനെ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും പുണ്യവാന്മാരായവ.
ഇക്ഷ്വാകുരമ്ബരീഷശ്ച യയാതിര്നാഹുഷാദയഃ പുണ്യശ്ലോകാഃ ശ്രുതാ യേ ഽത്ര തേ പി തദ്വംശസംഭവാഃ
ഇക്ഷ്വാകു, അംബരീഷൻ, യയാതി, നാഹുഷൻ തുടങ്ങിയ പുണ്യശ്ലോകന്മാർ ഇവിടെയെല്ലാം കേൾക്കപ്പെടുന്നവർ, അവരും ആ വംശങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്.
അന്യേ ച രാജഋഷയോ നാനാവീര്യസമന്വിതാ കിം തൈഃ ഫലമനുത്ക്രാംതൈരുക്തപൂര്വൈഃ പുരാതനൈഃ
വിവിധ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ മറ്റു രാജർഷിമാരും ഉണ്ട്; എന്നാൽ പഴയകാലത്തുള്ള അവരുടെ ഫലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയതിനാൽ അവരെ വിശദമായി പറയുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?
കിം ചേശ്വരകഥാ വൃത്താ യത്ര തത്രാന്യകീര്തനമ് ന സദ്ഭിഃ സംമതം മത്വാ നോത്സഹേ ബഹുഭാഷിതുമ്
ഭഗവാന്റെ കഥകൾ നടക്കുന്നിടത്ത്, മറ്റുള്ളവരുടെ പേരുകൾ പറയുന്നത് സദ്ഭാവനയുള്ളവർ അംഗീകരിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ഞാൻ കൂടുതൽ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
പ്രസംഗാദീശ്വരസ്യൈവ പ്രഭാവദ്യോതനാദപി സര്ഗാദയോ ഽപി കഥിതാ ഇത്യത്ര തത്പ്രവിസ്തരൈഃ
ഭഗവാന്റെ മഹത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നതിനായി, സൃഷ്ടി മുതലായവയും അവയുടെ വിശദീകരണങ്ങളുമായി ഇവിടെ ഉപദേശപ്രകാരമാണ് പറഞ്ഞത്.
ദേവീ ദക്ഷസ്യ തനയാ ത്യക്ത്വാ ദാക്ഷായണീ തനുമ് കഥം ഹിമവതഃ പുത്രീ മേനായാമഭവത്പുരാ
ദക്ഷന്റെ മകളായ ദേവി, ദാക്ഷായണി രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, എങ്ങനെയാണ് പുരാതനകാലത്ത് ഹിമവാനും മേനയും മകളായി ജനിച്ചത്?
കഥം ച നിന്ദിതോ രുദ്രോ ദക്ഷേണ ച മഹാത്മനാ നിമിത്തമപി കിം തത്ര യേന സ്യാന്നിംദിതോ ഭവഃ
മഹാത്മാവായ ദക്ഷൻ എങ്ങനെയാണ് രുദ്രനെ അപമാനിച്ചത്? അവിടെ ഭവൻ അപമാനിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായത് എന്താണ്?
ഉത്പന്നശ്ച കഥം ദക്ഷോ അഭിശാപാദ്ഭവസ്യ തു ചാക്ഷുഷസ്യാംതരേ പൂര്വം മനോഃ പ്രബ്രൂഹി മാരുത
മാരുതാ, ഭവന്റെ ശാപഫലമായി ദക്ഷൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ചാക്ഷുഷമനുവിനും അതിന് മുമ്പുള്ള മനുവിനും ഇടയിൽ അതു സംഭവിച്ചതെങ്ങനെ എന്നു പറയൂ.
ശൃണ്വംതു കഥയിഷ്യാമി ദക്ഷസ്യ ലഘുചേതസഃ വൃത്തം പാപാത്പ്രമാദാച്ച വിശ്വാമരവിദൂഷണമ്
ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, ദക്ഷന്റെ കഥ ഞാൻ പറയാം. അവൻ ചിന്തയില്ലാത്തവനായിരുന്നു; പാപവും അശ്രദ്ധയും നിറഞ്ഞ പ്രവർത്തികൾകൊണ്ട് ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും അപമാനത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
പുരാ സുരാസുരാഃ സര്വേ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ കദാചിദ്ദ്രഷ്ടുമീശാനം ഹിമവച്ഛിഖരം യയുഃ
ഒരു ദിവസം എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും, സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും ചേർന്ന് ഈശാനനെ കാണാൻ ഹിമവാന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി.
തദാ ദേവശ്ച ദേവീ ച ദിവ്യാസനഗതാവുഭൌ ദര്ശനം ദദതുസ്തേഷാം ദേവാദീനാം ദ്വിജോത്തമാഃ
അപ്പോൾ ദേവനും ദേവിയും ദിവ്യസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും അനുഗ്രഹമായി ദർശനം നൽകി.
തദാനീമേവ ദക്ഷോ ഽപി ഗതസ്തത്ര സഹാമരൈഃ ജാമാതരം ഹരം ദ്രഷ്ടും ദ്രഷ്ടും ചാത്മസുതാം സതീമ്
അന്നേരം ദക്ഷനും അമരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി, തന്റെ മരുമകൻ ഹരനെയും മകൾ സതിയെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
തദാത്മഗൌരവാദ്ദേവോ ദേവ്യാ ദക്ഷേ സമാഗതേ ദേവാദിഭ്യോ വിശേഷേണ ന കദാചിദഭൂത്സ്മൃതിഃ
സ്വയം മഹത്വം കരുതിയ ദേവൻ, ദക്ഷൻ ദേവിയോടൊപ്പം എത്തിയിട്ടും, അവിടെയുള്ള ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
തസ്യ തസ്യാഃ പരം ഭാവമജ്ഞാതുശ്ചാപി കേവലമ് പുത്രീത്യേവം വിമൂഢസ്യ തസ്യാം വൈരമജായത
അവളുടെ പരമമായ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാതെ, മകളെന്നോർത്തു മാത്രം അവളെ കണ്ട ദുഷ്ടചിത്തനായ ദക്ഷനിൽ അവളോടു വൈരം പിറന്നു.
തതസ്തേനൈവ വൈരേണ വിധിനാ ച പ്രചോദിതഃ നാജുവാഹ ഭവം ദക്ഷോ ദീക്ഷിതസ്താമപി ദ്വിഷന്
അവൻ ആ വൈരത്താൽ ഉത്തേജിതനായി, വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ, ദീക്ഷയേറ്റിട്ടും ഭവനെയും സതിയെയും ക്ഷണിച്ചില്ല; ഹൃദയത്തിൽ വെറുപ്പോടെ.
ശതശഃ പുഷ്കലാമര്ചാഞ്ചകാര ച പൃഥക്പൃഥക്
അവൻ നൂറുകണക്കിന് ഭംഗിയുള്ള യാഗങ്ങൾ ഓരോന്നും വേർതിരിച്ച് നടത്തി.
തഥാ താന്സംഗതാഞ്ഛ്രുത്വാ നാരദസ്യ മുഖാത്തദാ യയൌ രുദ്രായ രുദ്രാണീ വിജ്ഞാപ്യ ഭവനം പിതുഃ
അങ്ങനെ ആ കൂട്ടായ്മകളെ നാരദൻ മുഖാന്തിരം കേട്ടപ്പോൾ, രുദ്രാണി രുദ്രനോടു പോയി, പിതാവിന്റെ യാഗം വിവരം അറിയിച്ചു.
അഥ സംനിഹിതം ദിവ്യം വിമാനം വിശ്വതോമുഖമ് ലക്ഷണാഢ്യം സുഖാരോഹമതിമാത്രമനോഹരമ്
അപ്പോൾ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും തുറന്നിരിക്കുന്ന, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, എളുപ്പത്തിൽ കയറാവുന്ന അതീവ മനോഹരമായ ഒരു ദിവ്യവിമാനം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തപ്തജാംബൂനദപ്രഖ്യം ചിത്രരത്നപരിഷ്കൃതമ് മുക്താമയവിതാനാഗ്ന്യം സ്രഗ്ദാമസമലംകൃതമ്
അത് ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങി, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മുത്തു തൂക്കിയ തൂണുകളും, പുഷ്പമാലകളും ഭംഗിയായി അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തപ്തകംചനനിര്വ്യൂഹം രത്നസ്തംഭശതാവൃതമ് വജ്രകല്പിതസോപാനം വിദ്രുമസ്തംഭതോരണമ്
ഉരുക്കിയ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച ഘടന, നൂറുകണക്കിന് രത്നത്തൂണുകൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, വജ്രംപോലെയുള്ള പടികൾ, പവഴത്തൂണുകൾകൊണ്ടുള്ള ഗോപുരദ്വാരങ്ങൾ അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പുഷ്പപട്ടപരിസ്തീര്ണം ചിത്രരത്നമഹാസനമ് വജ്രജാലകിരച്ഛിദ്രമച്ഛിദ്രമണികുട്ടിമമ്
പുഷ്പപ്പടികൾ വിരിച്ച നിലം, വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള രത്നസിംഹാസനം, വജ്രജാലകങ്ങൾ, കുഴപ്പമില്ലാത്ത രത്നത്തറ എന്നിവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
മണിദംഡമനോജ്ഞേന മഹാവൃഷഭലക്ഷ്മണാ അലംകൃതപുരോഭാഗമബ്ഭ്രശുബ്ഭ്രേണ കേതുനാ
അതിന്റെയ്ക്ക് മുന്നിൽ മനോഹരമായ രത്നദണ്ഡം, വലിയ കാളയുടെ ചിഹ്നം, മേഘംപോലെ ശുദ്ധമായ കൊടി എന്നിവ അണിഞ്ഞിരുന്നു.
രത്നകംചുകഗുപ്താംഗൈശ്ചിത്രവേത്രകപാണിഭിഃ അധിഷ്ഠിതമഹാദ്വാരമപ്രധൃഷ്യൈര്ഗുണേശ്വരൈഃ
രത്നം പതിച്ച കവചം ധരിച്ച, മനോഹരമായ വെടികൾ കൈവശം വച്ച, ജയിക്കാനാകാത്ത ഗുണവാന്മാരായ രക്ഷകർ വലിയ വാതിൽ കാത്തുനിന്നു.