ശിവപുരാണമ്

ഋതവഃ പിതരസ്തസ്മാദിത്യേഷാ വൈദികീ ശ്രുതിഃ യുഷ്മാദൃതുഷു സര്വേ ഹി ജായംതേ സ്ഥാസ്നുജംഗമാ

അതിനാൽ, പിതാക്കന്മാരാണ് ঋതുക്കൾ എന്ന് വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നു; ঋതുക്കളിൽ നിന്ന് എല്ലാ ചലനശീലികളും അചലന്മാരും ജനിക്കുന്നു.

തസ്മാദേതേ പിതര ആര്തവാ ഇതി ച ശ്രുതമ് ഏവം പിത്ഃണാമേതേഷാമൃതുകാലാഭിമാനിനാമ്

അതിനാൽ, ഇവരെ ঋതുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പിതാക്കന്മാർ എന്ന് കേൾക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ, ഇവർക്ക് ঋതുക്കളുടെ സമയങ്ങളുമായി ബന്ധമുണ്ട്.

ആത്മൈശ്വര്യാ മഹാത്മാനസ്തിഷ്ഠംതീഹാബ്ഭ്രസംഗമാത് ആഗ്നിഷ്വാത്താ ബര്ഹിഷദഃ പിതരോ ദ്വിവിധാഃ സ്മൃതാഃ

സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ ഇവർ ഇവിടെ പാപരഹിതരായി നിലകൊള്ളുന്നു; അഗ്നിസ്വാത്തരും ബർഹിഷദുകളും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം പിതാക്കന്മാരാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

അയജ്വാനശ്ച യജ്വാനഃ ക്രമാത്തേ മൃഹമേധിനഃ സ്വധാസൂത പിതൃഭ്യശ്ച ദ്വേ കന്യേ ലോകവിശ്രുതേ

യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവരും യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരും, ക്രമത്തിൽ, മരിച്ചവരുടെ ഇടയിൽ താമസിക്കുന്നവരാണ്; പിതാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് സ്വധാ ലോകപ്രസിദ്ധമായ രണ്ടു പെൺമക്കളെ പ്രസവിച്ചു.

മേനാം ച ധരണീം ചൈവ യാഭ്യാം വിശ്വമിദം ധൃതമ് അഗ്നിഷ്വാത്തസുതാ മേനാ ധരണീ ബര്ഹിഷത്സുതാ

മേനയും ധരണിയും—ഇവരാണ് ഈ ലോകം മുഴുവനും താങ്ങുന്നത്; മേന അഗ്നിസ്വാത്തരുടെ പുത്രിയാണ്, ധരണി ബർഹിഷദുകളുടെ പുത്രിയാണ്.

മേനാ ഹിമവതഃ പത്നീ മൈനാകം ക്രൌംചമേവ ച ഗൌരീം ഗംഗാം ച സുഷുവേ ഭവാംഗാശ്ലേഷപാവനീമ്

ഹിമവാന്റെ ഭാര്യയായ മേനാ, മൈനാകനും ക്രൗഞ്ചനും ഗൗരിയും ഭവന്റെ ശരീരസ്പർശത്തിൽ പാവനമായ ഗംഗയും പ്രസവിച്ചു.

മേരോസ്തു ധരണീ പത്നീ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതമ് മംദരം സുഷുവേ പുത്രം ചിത്രിസുന്ദരകന്ധരമ്

മേരുവിന്റെ ഭാര്യയായ ഭൂമി, ദിവ്യ ഔഷധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധയായി, മനോഹരമായ കഴുത്തുള്ള മന്ദരനെന്ന പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

സ ഏവ മംദരഃ ശ്രീമാന്മേരുപുത്രസ്തപോബലാത് സാക്ഷാച്ഛ്രീകംഠനാഥസ്യ ശിവസ്യാവസഥം ഗതഃ

അവൻ തന്നെയാണ് മേരുവിന്റെ പുത്രനായ മഹത്വമുള്ള മന്ദരൻ. തന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ശ്രീകണ്ഠനായ ശിവന്റെ വാസസ്ഥലമായി മാറി.

സാസൂതാ ധരണീ ഭൂയസ്ത്രിംശത്കന്യാശ്ച വിശ്രുതാഃ വേലാം ച നിയതിം ചൈവ തൃതീയാമപി ചായതിമ്

ഭൂമി വീണ്ടും പ്രശസ്തയായ മുപ്പത് പുത്രിമാരെയും, കൂടാതെ വേല, നിയമം, ആയതി എന്ന മൂന്നാമത്തെ പുത്രിയെ കൂടി പ്രസവിച്ചു.

ആയതിര്നിയതിശ്ചൈവ പത്ന്യൌ ദ്വേ ഭൃഗുപുത്രയോഃ സ്വായംഭുവേ ഽംതരേ പൂര്വം കഥിതസ്തേ തദന്വയഃ

ആയതിയും നിയമവും ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രന്മാരുടെ രണ്ട് ഭാര്യമാരായി. സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത് അവരുടെ വംശം മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

സുഷുവേ സാഗരാദ്വേലാ കന്യാമേകാമനിംദിതാമ് സവര്ണാം നാമ സാമുദ്രീം പത്നീം പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ

സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വേലാ, അപരിഹാരമായ ഒരു പുത്രിയെ പ്രസവിച്ചു. അവൾക്ക് സവർണാ എന്ന പേരാണ്, സമുദ്രജാതയായ അവൾ പ്രാചീനബർഹിയുടെ ഭാര്യയായി.

സാമുദ്രീ സുഷുവേ പുത്രാന്ദശ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ സര്വേ പ്രാചേതസാ നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗാഃ

സമുദ്രജാതയായ സവർണാ, പ്രാചീനബർഹിക്ക് പത്ത് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവർ എല്ലാവരും പ്രാചേതസന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, വില്ലിനുള്ള വിജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ.

യേഷാം സ്വായംഭുവേ ദക്ഷഃ പുത്രത്വമഗമത്പുരാ ത്രിയമ്ബകസ്യ ശാപേന ചാക്ഷുഷസ്യാംതരേ മനോഃ

സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത്, അവരുടെ ഇടയിൽ ദക്ഷൻ പുത്രനായി ജനിച്ചു, ത്രയമ്പകന്റെ ശാപം മൂലം ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മപുത്രാണാം ധര്മാദീനാമ്മഹാത്മനാമ് നാതിസംക്ഷേപതോ വിപ്രാ നാതി വിസ്തരതഃ ക്രമാത്

മഹാത്മാക്കളായ ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരുടെ, ധർമ്മാദികളുടെ വംശാവലികൾ ഞാൻ ക്രമത്തിൽ, അതിക്രമമോ കുറവോ ഇല്ലാതെ നിങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു.

വര്ണിതാ വൈ മയാ വംശാ ദിവ്യാ ദേവഗണാന്വിതാഃ ക്രിയാവംതഃ പ്രജാവംതോ മഹര്ധിഭിരലംകൃതാഃ

ദേവഗണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ, ദിവ്യമായ, കർമ്മശീലരും സന്താനസമൃദ്ധരുമായ മഹത്വമുള്ള വംശങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.

പ്രജാനാം സംനിവേശോ ഽയം പ്രജാപതിസമുദ്ഭവഃ ന ഹി ശക്യഃ പ്രസംഖ്യാതും വര്ഷകോടിശതൈരപി

ഈ സകല ജീവികളുടെ ക്രമീകരണം, പ്രജാപതിമാരിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. കോടികൾക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു പോലും ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയില്ല.

രാജ്ഞാമപി ച യോ വംശോ ദ്വിധാ സോ ഽപി പ്രവര്തതേ സൂര്യവംശസ്സോമവംശ ഇതി പുണ്യതമഃ ക്ഷിതൌ

ഭൂമിയിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശവും രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു: സൂര്യവംശം, ചന്ദ്രവംശം എന്നിങ്ങനെ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും പുണ്യവാന്മാരായവ.

ഇക്ഷ്വാകുരമ്ബരീഷശ്ച യയാതിര്നാഹുഷാദയഃ പുണ്യശ്ലോകാഃ ശ്രുതാ യേ ഽത്ര തേ പി തദ്വംശസംഭവാഃ

ഇക്ഷ്വാകു, അംബരീഷൻ, യയാതി, നാഹുഷൻ തുടങ്ങിയ പുണ്യശ്ലോകന്മാർ ഇവിടെയെല്ലാം കേൾക്കപ്പെടുന്നവർ, അവരും ആ വംശങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്.

അന്യേ ച രാജഋഷയോ നാനാവീര്യസമന്വിതാ കിം തൈഃ ഫലമനുത്ക്രാംതൈരുക്തപൂര്വൈഃ പുരാതനൈഃ

വിവിധ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ മറ്റു രാജർഷിമാരും ഉണ്ട്; എന്നാൽ പഴയകാലത്തുള്ള അവരുടെ ഫലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയതിനാൽ അവരെ വിശദമായി പറയുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?

കിം ചേശ്വരകഥാ വൃത്താ യത്ര തത്രാന്യകീര്തനമ് ന സദ്ഭിഃ സംമതം മത്വാ നോത്സഹേ ബഹുഭാഷിതുമ്

ഭഗവാന്റെ കഥകൾ നടക്കുന്നിടത്ത്, മറ്റുള്ളവരുടെ പേരുകൾ പറയുന്നത് സദ്ഭാവനയുള്ളവർ അംഗീകരിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ഞാൻ കൂടുതൽ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

പ്രസംഗാദീശ്വരസ്യൈവ പ്രഭാവദ്യോതനാദപി സര്ഗാദയോ ഽപി കഥിതാ ഇത്യത്ര തത്പ്രവിസ്തരൈഃ

ഭഗവാന്റെ മഹത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നതിനായി, സൃഷ്ടി മുതലായവയും അവയുടെ വിശദീകരണങ്ങളുമായി ഇവിടെ ഉപദേശപ്രകാരമാണ് പറഞ്ഞത്.

ദേവീ ദക്ഷസ്യ തനയാ ത്യക്ത്വാ ദാക്ഷായണീ തനുമ് കഥം ഹിമവതഃ പുത്രീ മേനായാമഭവത്പുരാ

ദക്ഷന്റെ മകളായ ദേവി, ദാക്ഷായണി രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, എങ്ങനെയാണ് പുരാതനകാലത്ത് ഹിമവാനും മേനയും മകളായി ജനിച്ചത്?

കഥം ച നിന്ദിതോ രുദ്രോ ദക്ഷേണ ച മഹാത്മനാ നിമിത്തമപി കിം തത്ര യേന സ്യാന്നിംദിതോ ഭവഃ

മഹാത്മാവായ ദക്ഷൻ എങ്ങനെയാണ് രുദ്രനെ അപമാനിച്ചത്? അവിടെ ഭവൻ അപമാനിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായത് എന്താണ്?

ഉത്പന്നശ്ച കഥം ദക്ഷോ അഭിശാപാദ്ഭവസ്യ തു ചാക്ഷുഷസ്യാംതരേ പൂര്വം മനോഃ പ്രബ്രൂഹി മാരുത

മാരുതാ, ഭവന്റെ ശാപഫലമായി ദക്ഷൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ചാക്ഷുഷമനുവിനും അതിന് മുമ്പുള്ള മനുവിനും ഇടയിൽ അതു സംഭവിച്ചതെങ്ങനെ എന്നു പറയൂ.

ശൃണ്വംതു കഥയിഷ്യാമി ദക്ഷസ്യ ലഘുചേതസഃ വൃത്തം പാപാത്പ്രമാദാച്ച വിശ്വാമരവിദൂഷണമ്

ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, ദക്ഷന്റെ കഥ ഞാൻ പറയാം. അവൻ ചിന്തയില്ലാത്തവനായിരുന്നു; പാപവും അശ്രദ്ധയും നിറഞ്ഞ പ്രവർത്തികൾകൊണ്ട് ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും അപമാനത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.

പുരാ സുരാസുരാഃ സര്വേ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ കദാചിദ്ദ്രഷ്ടുമീശാനം ഹിമവച്ഛിഖരം യയുഃ

ഒരു ദിവസം എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും, സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും ചേർന്ന് ഈശാനനെ കാണാൻ ഹിമവാന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി.

തദാ ദേവശ്ച ദേവീ ച ദിവ്യാസനഗതാവുഭൌ ദര്ശനം ദദതുസ്തേഷാം ദേവാദീനാം ദ്വിജോത്തമാഃ

അപ്പോൾ ദേവനും ദേവിയും ദിവ്യസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും അനുഗ്രഹമായി ദർശനം നൽകി.

തദാനീമേവ ദക്ഷോ ഽപി ഗതസ്തത്ര സഹാമരൈഃ ജാമാതരം ഹരം ദ്രഷ്ടും ദ്രഷ്ടും ചാത്മസുതാം സതീമ്

അന്നേരം ദക്ഷനും അമരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി, തന്റെ മരുമകൻ ഹരനെയും മകൾ സതിയെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

തദാത്മഗൌരവാദ്ദേവോ ദേവ്യാ ദക്ഷേ സമാഗതേ ദേവാദിഭ്യോ വിശേഷേണ ന കദാചിദഭൂത്സ്മൃതിഃ

സ്വയം മഹത്വം കരുതിയ ദേവൻ, ദക്ഷൻ ദേവിയോടൊപ്പം എത്തിയിട്ടും, അവിടെയുള്ള ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.