ശിവപുരാണമ്

ഗോത്രാണി നാമഭിസ്തേഷാം വാസിഷ്ഠാനാം മഹാത്മനാമ് സ്വായംഭുവേ ഽംതരേ ഽതീതാന്യര്ബുദാനി ശതാനി ച

വസിഷ്ഠന്മാരെന്ന മഹാത്മാക്കളുടേയും അവരുടെ ഗോത്രങ്ങൾ, അവരവരുടെ പേരിൽ, സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ കോടിക്കണക്കിനും നൂറുകണക്കിനും കഴിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു.

ഇത്യേഷ ഋഷിസര്ഗസ്തു സാനുബംധഃ പ്രകീര്തിതഃ സമാസാദ്വിസ്തരാദ്വക്തുമശക്യോ ഽയമിതി ദ്വിജാഃ

ഇങ്ങനെ, ഈ ഋഷിമാരുടെയും അവരുടെ സന്തതികളുടെയും സൃഷ്ടി സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു. വിശദമായി പറയാൻ സാധ്യമല്ല, ദ്വിജന്മാരേ.

യോ ഽസൌ രുദ്രാത്മകോ ബഹ്നിബ്രഹ്മണോ മാനസസ്സുതഃ സ്വാഹാ തസ്യ പ്രിയാ ലേഭേ പുത്രാംസ്ത്രീനമിതൌജസഃ

അഗ്നിബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച, രുദ്രസ്വഭാവമുള്ളവൻ, അവന്റെ പ്രിയയായ സ്വാഹാ മൂന്നു ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.

പാവകഃ പവമാനശ്ച ശുചിരിത്യേഷ തേ ത്രയഃ നിര്മംഥ്യഃ പവമാനസ്സ്യാദ്വൈദ്യുതഃ പാവകസ്സ്മൃതഃ

പാവകൻ, പവമാനൻ, ശുചി—ഇവരാണ് ആ മൂന്നു പേർ. പവമാനൻ ചുരണ്ടപ്പെട്ടവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; പാവകനെ മിന്നൽ എന്നും പറയുന്നു.

സൂര്യേ തപതി യശ്ചാസൌ ശുചിഃ സൌര ഉദാഹൃതഃ ഹവ്യവാഹഃ കവ്യവാഹഃ സഹരക്ഷാ ഇതി ത്രയഃ

സൂര്യനിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ശുചിയെ സൗരൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഹവ്യവാഹൻ, കവ്യവാഹൻ, സഹരക്ഷൻ—ഇവരാണ് ആ മൂന്നു പേർ.

ത്രയാണാം ക്രമശഃ പുത്രാ ദേവപിതൃസുരാശ്ച തേ ഏതേഷാം പുത്രപൌത്രാശ്ച ചത്വാരിംശന്നവൈവ തേ

അവരുടെ പുത്രന്മാർ ക്രമത്തിൽ ദേവന്മാർ, പിതൃകൾ, സുരന്മാർ എന്നിവരാണ്. അവരുടെ പുത്രന്മാരുടെയും മുമ്മക്കളുടെയും എണ്ണം നാല്പത്തൊൻപത് ആണ്.

കാമ്യനൈമിത്തികാജസ്രകര്മസു ത്രിഷു സംസ്ഥിതാഃ സര്വേ തപസ്വിനോ ജ്ഞേയാഃ സര്വേ വ്രതഭൃതസ്തഥാ

കാമ്യ, നൈമിത്തിക, അജസ്ര—ഈ മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള കര്‍മങ്ങളില്‍ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നവരാണ് എല്ലാവരും; എല്ലാവരും തപസ്സുകാരും വ്രതം പാലിക്കുന്നവരും ആണെന്ന് അറിയണം.

സര്വേ രുദ്രാത്മകശ്ചൈവ സര്വേ രുദ്രപരായണാഃ തസ്മാദഗ്നിമുഖേ യത്തദ്ധുതം സ്യാദേവ കേനചിത്

എല്ലാവരും രുദ്രസ്വഭാവമുള്ളവരും രുദ്രഭക്തരുമാണ്. അതുകൊണ്ട് ആരെങ്കിലും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുന്നതെന്തും,

തത്സര്വം രുദ്രമുദ്ദിശ്യ ദത്തം സ്യാന്നാത്ര സംശയഃ ഇത്യേവം നിശ്ചയോഗ്നീനാമനുക്രാംതോ യഥാതഥമ്

അത് എല്ലാം രുദ്രനെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന് സംശയമില്ല; ഇങ്ങനെ അഗ്നികളുടെ വംശാവലി യഥാർത്ഥത്തിൽ വിവരിച്ചു.

നാതിവിസ്തരതോ വിപ്രാഃ പിത്ഃന്വക്ഷ്യാമ്യതഃ പരമ് യസ്മാത്ഷഡൃതവസ്തേഷാം സ്ഥാനം സ്ഥാനാഭിമാനിനാമ്

പിതാക്കന്മാരെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിശദമായി ഞാൻ പറയുന്നില്ല, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, കാരണം അവർക്കുള്ള സ്ഥാനം ആറു ঋതുക്കളിൽ ആണ്; അവരെ ঋതുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി അറിയുന്നു.

ഋതവഃ പിതരസ്തസ്മാദിത്യേഷാ വൈദികീ ശ്രുതിഃ യുഷ്മാദൃതുഷു സര്വേ ഹി ജായംതേ സ്ഥാസ്നുജംഗമാ

അതിനാൽ, പിതാക്കന്മാരാണ് ঋതുക്കൾ എന്ന് വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നു; ঋതുക്കളിൽ നിന്ന് എല്ലാ ചലനശീലികളും അചലന്മാരും ജനിക്കുന്നു.

തസ്മാദേതേ പിതര ആര്തവാ ഇതി ച ശ്രുതമ് ഏവം പിത്ഃണാമേതേഷാമൃതുകാലാഭിമാനിനാമ്

അതിനാൽ, ഇവരെ ঋതുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പിതാക്കന്മാർ എന്ന് കേൾക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ, ഇവർക്ക് ঋതുക്കളുടെ സമയങ്ങളുമായി ബന്ധമുണ്ട്.

ആത്മൈശ്വര്യാ മഹാത്മാനസ്തിഷ്ഠംതീഹാബ്ഭ്രസംഗമാത് ആഗ്നിഷ്വാത്താ ബര്ഹിഷദഃ പിതരോ ദ്വിവിധാഃ സ്മൃതാഃ

സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ ഇവർ ഇവിടെ പാപരഹിതരായി നിലകൊള്ളുന്നു; അഗ്നിസ്വാത്തരും ബർഹിഷദുകളും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം പിതാക്കന്മാരാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

അയജ്വാനശ്ച യജ്വാനഃ ക്രമാത്തേ മൃഹമേധിനഃ സ്വധാസൂത പിതൃഭ്യശ്ച ദ്വേ കന്യേ ലോകവിശ്രുതേ

യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവരും യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരും, ക്രമത്തിൽ, മരിച്ചവരുടെ ഇടയിൽ താമസിക്കുന്നവരാണ്; പിതാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് സ്വധാ ലോകപ്രസിദ്ധമായ രണ്ടു പെൺമക്കളെ പ്രസവിച്ചു.

മേനാം ച ധരണീം ചൈവ യാഭ്യാം വിശ്വമിദം ധൃതമ് അഗ്നിഷ്വാത്തസുതാ മേനാ ധരണീ ബര്ഹിഷത്സുതാ

മേനയും ധരണിയും—ഇവരാണ് ഈ ലോകം മുഴുവനും താങ്ങുന്നത്; മേന അഗ്നിസ്വാത്തരുടെ പുത്രിയാണ്, ധരണി ബർഹിഷദുകളുടെ പുത്രിയാണ്.

മേനാ ഹിമവതഃ പത്നീ മൈനാകം ക്രൌംചമേവ ച ഗൌരീം ഗംഗാം ച സുഷുവേ ഭവാംഗാശ്ലേഷപാവനീമ്

ഹിമവാന്റെ ഭാര്യയായ മേനാ, മൈനാകനും ക്രൗഞ്ചനും ഗൗരിയും ഭവന്റെ ശരീരസ്പർശത്തിൽ പാവനമായ ഗംഗയും പ്രസവിച്ചു.

മേരോസ്തു ധരണീ പത്നീ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതമ് മംദരം സുഷുവേ പുത്രം ചിത്രിസുന്ദരകന്ധരമ്

മേരുവിന്റെ ഭാര്യയായ ഭൂമി, ദിവ്യ ഔഷധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധയായി, മനോഹരമായ കഴുത്തുള്ള മന്ദരനെന്ന പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

സ ഏവ മംദരഃ ശ്രീമാന്മേരുപുത്രസ്തപോബലാത് സാക്ഷാച്ഛ്രീകംഠനാഥസ്യ ശിവസ്യാവസഥം ഗതഃ

അവൻ തന്നെയാണ് മേരുവിന്റെ പുത്രനായ മഹത്വമുള്ള മന്ദരൻ. തന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ശ്രീകണ്ഠനായ ശിവന്റെ വാസസ്ഥലമായി മാറി.

സാസൂതാ ധരണീ ഭൂയസ്ത്രിംശത്കന്യാശ്ച വിശ്രുതാഃ വേലാം ച നിയതിം ചൈവ തൃതീയാമപി ചായതിമ്

ഭൂമി വീണ്ടും പ്രശസ്തയായ മുപ്പത് പുത്രിമാരെയും, കൂടാതെ വേല, നിയമം, ആയതി എന്ന മൂന്നാമത്തെ പുത്രിയെ കൂടി പ്രസവിച്ചു.

ആയതിര്നിയതിശ്ചൈവ പത്ന്യൌ ദ്വേ ഭൃഗുപുത്രയോഃ സ്വായംഭുവേ ഽംതരേ പൂര്വം കഥിതസ്തേ തദന്വയഃ

ആയതിയും നിയമവും ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രന്മാരുടെ രണ്ട് ഭാര്യമാരായി. സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത് അവരുടെ വംശം മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

സുഷുവേ സാഗരാദ്വേലാ കന്യാമേകാമനിംദിതാമ് സവര്ണാം നാമ സാമുദ്രീം പത്നീം പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ

സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വേലാ, അപരിഹാരമായ ഒരു പുത്രിയെ പ്രസവിച്ചു. അവൾക്ക് സവർണാ എന്ന പേരാണ്, സമുദ്രജാതയായ അവൾ പ്രാചീനബർഹിയുടെ ഭാര്യയായി.

സാമുദ്രീ സുഷുവേ പുത്രാന്ദശ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ സര്വേ പ്രാചേതസാ നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗാഃ

സമുദ്രജാതയായ സവർണാ, പ്രാചീനബർഹിക്ക് പത്ത് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവർ എല്ലാവരും പ്രാചേതസന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, വില്ലിനുള്ള വിജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ.

യേഷാം സ്വായംഭുവേ ദക്ഷഃ പുത്രത്വമഗമത്പുരാ ത്രിയമ്ബകസ്യ ശാപേന ചാക്ഷുഷസ്യാംതരേ മനോഃ

സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത്, അവരുടെ ഇടയിൽ ദക്ഷൻ പുത്രനായി ജനിച്ചു, ത്രയമ്പകന്റെ ശാപം മൂലം ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മപുത്രാണാം ധര്മാദീനാമ്മഹാത്മനാമ് നാതിസംക്ഷേപതോ വിപ്രാ നാതി വിസ്തരതഃ ക്രമാത്

മഹാത്മാക്കളായ ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരുടെ, ധർമ്മാദികളുടെ വംശാവലികൾ ഞാൻ ക്രമത്തിൽ, അതിക്രമമോ കുറവോ ഇല്ലാതെ നിങ്ങൾക്ക് വിവരിച്ചു.

വര്ണിതാ വൈ മയാ വംശാ ദിവ്യാ ദേവഗണാന്വിതാഃ ക്രിയാവംതഃ പ്രജാവംതോ മഹര്ധിഭിരലംകൃതാഃ

ദേവഗണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ, ദിവ്യമായ, കർമ്മശീലരും സന്താനസമൃദ്ധരുമായ മഹത്വമുള്ള വംശങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.

പ്രജാനാം സംനിവേശോ ഽയം പ്രജാപതിസമുദ്ഭവഃ ന ഹി ശക്യഃ പ്രസംഖ്യാതും വര്ഷകോടിശതൈരപി

ഈ സകല ജീവികളുടെ ക്രമീകരണം, പ്രജാപതിമാരിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. കോടികൾക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു പോലും ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയില്ല.

രാജ്ഞാമപി ച യോ വംശോ ദ്വിധാ സോ ഽപി പ്രവര്തതേ സൂര്യവംശസ്സോമവംശ ഇതി പുണ്യതമഃ ക്ഷിതൌ

ഭൂമിയിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശവും രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു: സൂര്യവംശം, ചന്ദ്രവംശം എന്നിങ്ങനെ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും പുണ്യവാന്മാരായവ.

ഇക്ഷ്വാകുരമ്ബരീഷശ്ച യയാതിര്നാഹുഷാദയഃ പുണ്യശ്ലോകാഃ ശ്രുതാ യേ ഽത്ര തേ പി തദ്വംശസംഭവാഃ

ഇക്ഷ്വാകു, അംബരീഷൻ, യയാതി, നാഹുഷൻ തുടങ്ങിയ പുണ്യശ്ലോകന്മാർ ഇവിടെയെല്ലാം കേൾക്കപ്പെടുന്നവർ, അവരും ആ വംശങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്.

അന്യേ ച രാജഋഷയോ നാനാവീര്യസമന്വിതാ കിം തൈഃ ഫലമനുത്ക്രാംതൈരുക്തപൂര്വൈഃ പുരാതനൈഃ

വിവിധ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ മറ്റു രാജർഷിമാരും ഉണ്ട്; എന്നാൽ പഴയകാലത്തുള്ള അവരുടെ ഫലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയതിനാൽ അവരെ വിശദമായി പറയുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?