സാ ദേവീ ശതരൂപാ തു തപഃ കൃത്വാ സുദുശ്ചരമ് ഭര്താരം ദീപ്തയശസം മനുമേവാന്വപദ്യത
ശതരൂപ എന്ന ദേവി കഠിനമായ തപസ് ചെയ്തു, അതിനുശേഷം മഹത്വം നിറഞ്ഞ മനുവിന്റെ ഭാര്യയായി.
തസ്മാത്തു ശതരൂപാ സാ പുത്രദ്വയമസൂയത പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ പുത്രൌ പുത്രവതാം വരൌ
ആ ശതരൂപയിൽ നിന്ന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും, പുത്രന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ.
കന്യേ ദ്വേ ച മഹാഭാഗേ യാഭ്യാം ജാതാസ്ത്വിമാഃ പ്രജാഃ ആകൂതിരേകാ വിജ്ഞേയാ പ്രസൂതിരപരാ സ്മൃതാ
അവൾക്ക് രണ്ട് മഹാഭാഗ്യശാലിയായ പുത്രിമാരും ഉണ്ടായി. അവരിൽ നിന്ന് ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികൾ ജനിച്ചു. ഒരാളാണ് ആകൂതി, മറ്റാളാണ് പ്രസൂതി.
സ്വായംഭുവഃ പ്രസൂതിം ച ദദൌ ദക്ഷായ താം പ്രഭുഃ രുചേഃ പ്രജാപതിശ്ചൈവ ചാകൂതിം സമപാദയത്
സ്വായംഭുവൻ പ്രസൂതിയെ ദക്ഷനു നൽകി, ആകൂതിയെ പ്രജാപതി രുചിക്കു നൽകി.
ആകൂത്യാം മിഥുനം ജജ്ഞേ മാനസസ്യ രുചേഃ ശുഭമ് യജ്ഞശ്ച ദക്ഷിണാ ചൈവ യാഭ്യാം സംവര്തിതം ജഗത്
ആകൂതിയിൽ നിന്ന് മനസ്സിലൂടെ രുചിക്ക് ഒരു ദമ്പതികൾ ജനിച്ചു—യജ്ഞനും ദക്ഷിണയും. അവരാൽ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു.
ചതസ്രോ വിംശതിഃ കന്യാ ദക്ഷസ്ത്വജനയത്പ്രഭുഃ
ദക്ഷൻ, ആ പ്രഭു, ഇരുപത്തി നാലു പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
ശ്രദ്ധാ ലക്ഷ്മീര്ധൃതിഃ പുഷ്ടിസ്തുഷ്ടിര്മേധാ ക്രിയാ തഥാ ബുദ്ധിര്ലജ്ജാ വപുഃ ശാംതിസ്സിദ്ധിഃ കീര്തിസ്ത്രയോദശീ
ശ്രദ്ധ, ലക്ഷ്മി, ധൃതി, പുഷ്ടി, തുഷ്ടി, മേധ, ക്രിയ, ബുദ്ധി, ലജ്ജ, വപു, ശാന്തി, സിദ്ധി, കീർത്തി—ഇവയാണ് പതിമൂന്ന് പേരുകൾ.
പത്ന്യര്ഥം പ്രതിജഗ്രാഹ ധര്മോ ദാക്ഷായണീഃ പ്രഭുഃ താഭ്യഃ ശിഷ്ടാ യവീയസ്യ ഏകാദശ സുലോചനാഃ
ധർമ്മൻ, ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരെ ഭാര്യമാരായി സ്വീകരിച്ചു. ശേഷിച്ച പതിനൊന്ന്, പ്രായം കുറഞ്ഞ മനോഹര കണ്ണുള്ളവരായിരുന്നു.
ഖ്യാതിഃ സത്യര്ഥസംഭൂതിഃ സ്മൃതിഃ പ്രീതിഃ ക്ഷമാ തഥാ സന്നതിശ്ചാനസൂയാ ച ഊര്ജാ സ്വാഹാ സ്വധാ തഥാ
ഖ്യാതി, സത്യാർത്ഥ, സംഭൂതി, സ്മൃതി, പ്രീതി, ക്ഷമ, സന്നതി, അനസൂയ, ഊർജ, സ്വാഹ, സ്വധ—ഇവരാണ് അവർ.
ഭൃഗുശ്ശര്വോ മരീചിശ്ച അംഗിരാഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ പുലസ്ത്യോ ഽത്രിര്വിശിഷ്ഠശ്ച പാവകഃ പിതരസ്തഥാ
ഭൃഗു, ശർവ, മരീചി, അംഗിരസ്, പുലഹ, ക്രതു, പുലസ്ത്യ, അത്രി, വസിഷ്ഠ, പാവക, പിതൃവർഗ്ഗങ്ങൾ ഇവരും.
ഖ്യാത്യാദ്യാ ജഗൃഹുഃ കന്യാമുനയോ മുനിസത്തമാഃ കാമാദ്യാസ്തു യശോംതാ യേ തേ ത്രയോദശ സൂനവഃ
പ്രശസ്തരായ മുനിമാരിൽ ചിലർ ഖ്യാതി മുതലായ പുത്രിമാരെ വിവാഹം ചെയ്തു. കാമൻ മുതൽ യശസ്സുവരെ പതിമൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ധര്മസ്യ ജജ്ഞിരേ താസ്തു ശ്രദ്ധാദ്യാസ്സുസുഖോത്തരാഃ ദുഃഖോത്തരാശ്ച ഹിംസായാമധര്മസ്യ ച സംതതൌ
ധർമ്മനിൽ നിന്നു ശ്രദ്ധ തുടങ്ങിയ, വളരെ ശുഭമായ പുത്രിമാർ ജനിച്ചു. അധർമ്മന്റെ വംശത്തിൽ ഹിംസയിൽ നിന്ന് ദു:ഖത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നവരും ജനിച്ചു.
നികൃത്യാദയ ഉത്പന്നാഃപുത്രാശ്ച ധര്മലക്ഷണാഃ നൈഷാം ഭാര്യാശ്ച പുത്രാ വാ സര്വേ ത്വനിയമാഃ സ്മൃതാഃ
നികൃതി മുതലായവരിൽ നിന്ന് അധർമ്മസ്വഭാവമുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവരുടെ ഭാര്യമാരും പുത്രന്മാരും എല്ലാം സ്ഥിരമായ ക്രമമില്ലാത്തവരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
സ ഏഷ താമസസ്സര്ഗോ ജജ്ഞേ ധര്മനിയാമകഃ യാ സാ ദക്ഷസ്യ ദുഹിതാ രുദ്രസ്യ ദയിതാ സതീ
ഇങ്ങനെ, ധർമ്മം നിയന്ത്രിക്കുന്ന താമസിക സൃഷ്ടി ഉദിച്ചുവന്നു. ദക്ഷന്റെ മകൾ, രുദ്രന്റെ പ്രിയയായ സതിയാണ് അവൾ.
ഭര്തൃനിന്ദാപ്രസംഗേന ത്യക്ത്വാ ദാക്ഷായിണീം തനുമ് ദക്ഷം ച ദക്ഷഭാര്യാം ച വിനിംദ്യ സഹ ബന്ധുഭിഃ
ഭർത്താവിനെ അപമാനിച്ച സംഭവത്തിൽ, ദാക്ഷായിണി തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. ദക്ഷനെയും ദക്ഷഭാര്യയെയും ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം അവൾ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
സാ മേനായാമാവിരഭൂത്പുത്രീ ഹിമവതോ ഗിരേഃ രുദ്രസ്തു താം സതീം ദൃഷ്ട്വാ രുദ്രാംസ്ത്വാത്മസമപ്രഭാന്
അവൾ പിന്നീട് മേനയുടെയും ഹിമവാൻ പർവതന്റെയും മകളായി ജനിച്ചു. രുദ്രൻ, തനിക്കു സമാനമായ തേജസ്സുള്ള സതിയെ കണ്ടപ്പോൾ അവളെ സ്വന്തമാക്കി.
യഥാസൃജദസംഖ്യാതാംസ്തഥാ കഥിതമേവ ച ഭൃഗോഃ ഖ്യാത്യാം സമുത്പന്നാ ലക്ഷ്മീര്നാരായണപ്രിയാ
പറഞ്ഞതുപോലെ, അവൻ അനേകം സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടാക്കി. ഭൃഗുവിനും ഖ്യാതിക്കും ജനിച്ചവളാണ് നാരായണന്റെ പ്രിയയായ ലക്ഷ്മി.
ദേവൌ ധാതൃവിധാതാരൌ മന്വംതരവിധാരിണൌ തയോര്വൈ പുത്രപൌത്രാദ്യാശ്ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
ധാതാവും വിധാതാവും ഈ മാന്വന്തരങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്നു. അവരിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും പുത്രന്മാരും മക്കളും ജനിച്ചു.
സ്വായംഭുവേ ഽംതരേ നീതാഃ സര്വേ തേ ഭാര്ഗവാ മതാഃ മരീചേരപി സംഭൂതിഃ പൌര്ണമാസമസൂയത
ആ ഭാർഗവവർഗ്ഗം സ്വായംഭുവ മാനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. മരീചിയിൽ നിന്ന് സംഭൂതി ജനിച്ചു; അവൾ പൗർണമാസനെ പ്രസവിച്ചു.
കന്യാചതുഷ്ടയം ചൈവ മഹീയാംസസ്തദന്വയാഃ യേഷാം വംശേ സമുത്പന്നോ ബഹുപുത്രസ്യ കശ്യപഃ
നാലു പ്രശസ്തയായ പുത്രിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ വംശത്തിൽ അനേകം പുത്രന്മാർ ഉള്ള കശ്യപൻ ജനിച്ചു.
സ്മൃതിശ്ചാംഗിരസഃ പത്നീ ജനയാമാസ വൈ സുതൌ ആഗ്നീധ്രം ശരഭഞ്ചൈവ തഥാ കന്യാചതുഷ്ടയമ്
അംഗിരസിന്റെ ഭാര്യ സ്മൃതി അഗ്നീധ്രനും ശരഭനും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാരെയും നാലു പുത്രിമാരെയും പ്രസവിച്ചു.
തദീയാഃ പുത്രപൌത്രാശ്ച യേതീതാസ്തേ സഹസ്രശഃ പ്രീത്യാം പുലസ്ത്യഭാര്യായാം ദന്തോഗ്നിരഭവത്സുതഃ പൂര്വജന്മനി യോഗസ്ത്യസ്സ്മൃതഃ സ്വായംഭുവേ ഽംതരേ
അവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയുന്നു. പുലസ്ത്യന്റെ ഭാര്യ പ്രീതിയിൽ നിന്ന് ദന്താഗ്നി എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ മുൻജന്മത്തിൽ യോഗ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
തത്സംതതീയാ ബഹവഃ പൌലസ്ത്യാ ഇതി വിശ്രുതാഃ ക്ഷമാ തു സുഷുവേ പുത്രാന്പുലഹസ്യ പ്രജാപതേഃ
അവന്റെ വംശത്തിൽ നിന്ന് പലരും പോളസ്ത്യർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ക്ഷമാ, സൃഷ്ടിയുടെ അധിപനായ പുലഹയ്ക്കു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
കര്ദമശ്ച സുരിശ്ചൈവ സഹിഷ്ണുശ്ചേതി തേ ത്രയഃ ത്രേതാഗ്നിവര്ചസസ്സര്വേ യേഷാം വംശഃ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
കർദമൻ, സുരി, സഹിഷ്ണു—ഈ മൂന്നുപേരും ത്രേതാഗ്നിയുടെ തേജസ്സുള്ളവർ ആയിരുന്നു; അവരുടെ വംശം നിലനിൽക്കുന്നു.
ക്രതോഃ ക്രതുസമാന്ഭാര്യാ സന്നതിസ്സുഷുവേ സുതാന് നൈഷാം ഭാര്യാശ്ച പുത്രാശ്ച സര്വേ തേ ഹ്യൂര്ധ്വരേതസഃ
ക്രതുവിന്റെ ഭാര്യ സന്നതിയിൽ നിന്ന് ക്രതുവിനോടു തുല്യമായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവരുടെ ഭാര്യമാരും പുത്രന്മാരും എല്ലാവരും ബ്രഹ്മചാരികളായവരാണ്.
ഷഷ്ടിസ്താനി സഹസ്രാണി വാലഖില്യാ ഇതി സ്മൃതാഃ അനൂരോരഗ്രതോ യാംതി പരിവാര്യ ദിവാകരമ്
അവരെ അറുപതിനായിരം വാലഖില്യർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അവർ അനൂരോറയുടെ മുൻവശത്ത് സൂര്യനെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അത്രേര്ഭാര്യാനുസൂയാ ച പഞ്ചാത്രേയാനസൂയത കന്യകാം ച ശ്രുതിം നാമ മാതാ ശംഖപദസ്യ ച
അത്രിയുടെ ഭാര്യ അനുസൂയ അഞ്ചു അത്രേയന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ശൃതി എന്ന പുത്രിമാരെയും ശംഖപദന്റെ അമ്മയെയും പ്രസവിച്ചു.
സത്യനേത്രശ്ച ഹവ്യശ്ച ആപോമൂര്തിശ്ശനൈശ്ചരഃ സോമശ്ച പഞ്ചമസ്ത്വേതേ പഞ്ചാത്രേയാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
സത്യനെത്രൻ, ഹവ്യൻ, ആപോമൂർത്തി, ശനൈശ്ചരൻ, സോമൻ—ഈ അഞ്ചുപേരും അത്രേയന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
തേഷാം പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ഹ്യാത്രേയാണാം മഹാത്മനാമ് സ്വായംഭുവേ ഽംതരേ ഽതീതാഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
ആത്രേയരെന്ന മഹാത്മാക്കളായവരുടെ മക്കളും മുമ്മക്കളും സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും കഴിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു.
ഊര്ജായാം തു വസിഷ്ഠസ്യ പുത്രാ വൈ സപ്ത ജജ്ഞിരേ ജ്യായസീ ച സ്വസാ തേഷാം പുംഡരീകാ സുമധ്യമാ
ഊർജയിൽ നിന്ന് വസിഷ്ഠന് ഏഴ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർക്കെല്ലാം മുതിർന്ന സഹോദരിയായി സുന്ദരമായ ശരീരമുള്ള പുണ്ഡരീക എന്ന പെൺകുട്ടിയുണ്ടായിരുന്നു.