ലബ്ധ്വൈവമീശ്വരാദേവ ബ്രഹ്മാ സര്വാത്മതാം ക്ഷണാത് ത്വരമാണോഥ സംഗമ്യ ദദര്ശ പുരുഷോത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ഈശ്വരനിൽ നിന്ന് സർവാത്മാവിന്റെ സ്ഥിതി ലഭിച്ച ബ്രഹ്മാവ്, ഉടൻ തന്നെ ഓടിപ്പോയി, പുരുഷോത്തമനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
ക്ഷീരാര്ണവാലയേ ശുഭ്രേ വിമാനേ സൂര്യസംനിഭേ ഹേമരത്നാന്വിതേ ദിവ്യേ മനസാ തേന നിര്മിതേ
ക്ഷീരസാഗരത്തിലെ ശുദ്ധമായ വാസസ്ഥലത്തിൽ, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, പൊന്നും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച, മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ദൈവികമായ ആലയത്തിൽ.
അനംതഭോഗശയ്യായാം ശയാനം പംകജേക്ഷണമ് ചതുര്ഭുജമുദാരാംഗം സര്വാഭരണഭൂഷിതമ്
അനന്തമായ പാമ്പിന്റെ പാളിയില് വിശ്രമിക്കുന്ന, താമരപ്പൂക്കണ്ണുകളുള്ള, നാലു കൈകളും ഉജ്ജ്വലമായ ശരീരവും ഉള്ളവനും എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചവനും ആയവനെ.
ശംഖചക്രധരം സൌമ്യം ചന്ദ്രബിംബസമാനനമ് ശ്രീവത്സവക്ഷസം ദേവം പ്രസന്നമധുരസ്മിതമ്
ശംഖവും ചക്രവും കൈവശമുള്ള, സൌമ്യസ്വഭാവമുള്ള, ചന്ദ്രന്റെ പൂര്ണ്ണതുല്യമായ മുഖം, വക്ഷസ്സില് ശ്രീവത്സം ഉള്ള, ദൈവം, സന്തോഷവും മധുരമായ പുഞ്ചിരിയും നിറഞ്ഞവനായി.
ധരാമൃദുകരാംഭോജസ്പര്ശരക്തപദാംബുജമ് ക്ഷീരാര്ണവാമൃതമിവ ശയാനം യോഗനിദ്രയാ
ഭൂമിയുടെ മൃദുലമായ താമരപ്പൂക്കൈകളുടെ സ്പര്ശത്തില് ചുവപ്പായ പാദങ്ങള്, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ അമൃതത്തില് വിശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ യോഗനിദ്രയില് ലീനനായവന്.
തമസാ കാലരുദ്രാഖ്യം രജസാ കനകാംഡജമ് സത്ത്വേന സര്വഗം വിഷ്ണും നിര്ഗുണത്വേ മഹേശ്വരമ്
അന്ധകാരത്തില് കാളരുദ്രന് എന്ന പേരില്, രാജസ്സില് പൊന്നില് നിന്നു ജനിച്ചവന്, സത്ത്വഗുണത്തില് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിഷ്ണു, ഗുണാതീതനായി മഹേശ്വരന്.
തം ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷം ബ്രഹ്മാ പ്രഗല്ഭമിദമബ്രവീത് ഗ്രസാമി ത്വാമഹം വിഷ്ണോ ത്വമാത്മാനം യഥാ പുരാ
ആ പരമപുരുഷനെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് ധൈര്യത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, നീ മുമ്പ് നിന്നെ തന്നെയെന്തുപോലെ ലയിപ്പിച്ചുവോ, അങ്ങനെ ഞാന് നിന്നെ ഗ്രസിക്കും.'
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രതിബുദ്ധ്യ പിതാമഹമ് ഉദൈക്ഷത മഹാബാഹുസ്സ്മിതമീഷച്ചകാര ച
അവന്റെ ആ വാക്കുകള് കേട്ട് ഉണര്ന്ന മഹാബാഹുവായ വിഷ്ണു പിതാമഹനെ നോക്കി, അല്പം പുഞ്ചിരിച്ചു.
തസ്മിന്നവസരേ വിഷ്ണുര്ഗ്രസ്തസ്തേന മഹാത്മനാ സൃഷ്ടശ്ച ബ്രഹ്മണാ സദ്യോ ഭ്രുവോര്മധ്യാദയത്നതഃ
അപ്പോള് ആ മഹാത്മാവിനാല് വിഷ്ണു ഗ്രസിക്കപ്പെട്ടു, ഉടനെ ബ്രഹ്മാവിനാല് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു, ഭ്രൂമദ്ധ്യത്തില് നിന്നു യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ലാതെ പുറത്തുവന്നു.
തസ്മിന്നവസരേ സാക്ഷാദ്ഭഗവാനിന്ദുഭൂഷണഃ ശക്തിം തയോരപി ദ്രഷ്ടുമരൂപോ രൂപമാസ്ഥിതഃ
അപ്പോള് തന്നെ, ഇന്ദ്രചൂഡം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ഭഗവാന്, രൂപരഹിതനായവന്, ഇരുവരെയും കാണാന് ഒരു രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
പ്രസാദമതുലം കര്തും പുരാ ദത്തവരസ്തയോഃ ആഗച്ഛത്തത്ര യത്രേമൌ ബ്രഹ്മനാരായണൌ സ്ഥിതൌ
അദ്വിതീയമായ അനുഗ്രഹം നല്കാനായി, മുമ്പ് വരം നല്കിയവന്, ബ്രഹ്മാവും നാരായണനും നിന്നിരുന്നിടത്തേക്ക് എത്തി.
അഥ തുഷ്ടുവതുര്ദേവം പ്രീതൌ ഭീതൌ ച കൌതുകാത് പ്രണേമതുശ്ച ബഹുശോ ബഹുമാനേന ദൂരതഃ
അതിനുശേഷം, സന്തോഷത്തോടും ഭയത്തോടും കൂടിയ കൗതുകത്തില്, അവര് ദൈവത്തെ സ്തുതിച്ചു, അകലെ നിന്ന് ആദരപൂര്വം പലതവണ നമസ്കരിച്ചു.
ഭവോപി ഭഗവാനേതാവനുഗൃഹ്യ പിനാകധൃക് സാദരം പശ്യതോരേവ തയോരംതരധീയത
ഭവന്, പിനാകം കൈവശമുള്ള ഭഗവാന്, സ്നേഹത്തോടെ അവരെ നോക്കി, അവര് കാണുമ്പോള് തന്നെ അവരില് നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
പ്രതികല്പം പ്രവക്ഷ്യാമി രുദ്രാവിര്ഭാവകാരണമ് യതോ വിച്ഛിന്നസംതാനാ ബ്രഹ്മസൃഷ്ടിഃ പ്രവര്തതേ
ഓരോ കല്പത്തിലും, രുദ്രന്റെ അവതാരത്തിന്റെ കാരണവും, അതിലൂടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി വീണ്ടും ആരംഭിക്കുന്നതും ഞാന് പറയാം.
കല്പേകല്പേ പ്രജാഃ സൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാംഡസംഭവഃ അവൃദ്ധിഹേതോര്ഭൂതാനാം മുമോഹ ഭൃശദുഃഖിതഃ
ഓരോ കല്പത്തിലും, സകല ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തില് നിന്നു ജനിച്ചവന്, അവര് വളരാതിരുന്നതുകൊണ്ട് വളരെ ദുഃഖിതനും ആശയഹീനനുമായി.
തസ്യ ദുഃഖപ്രശാംത്യര്ഥം പ്രജാനാം ച വിവൃദ്ധയേ തത്തത്കല്പേഷു കാലാത്മാ രുദ്രോ രുദ്രഗണാധിപഃ
അവന്റെ ദുഃഖം ശമിപ്പാനും, സൃഷ്ടികള് വര്ദ്ധിക്കാനും, ഓരോ കല്പത്തിലും കാലസ്വരൂപനായ രുദ്രന്, രുദ്രഗണങ്ങളുടെ അധിപന്, അവതരിക്കുന്നു.
നിര്ദിഷ്ടഃ പമമേശേന മഹേശോ നീലലോഹിതഃ പുത്രോ ഭൂത്വാനുഗൃഹ്ണാതി ബ്രഹ്മാണം ബ്രഹ്മണോനുജഃ
പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, നീലവും ചുവപ്പുമുള്ള മഹേശ്വരന്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായി ജനിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിന് അനുഗ്രഹം നല്കുന്നു.
സ ഏവ ഭഗവാനീശസ്തേജോരാശിരനാമയഃ അനാദിനിധനോധാതാ ഭൂതസംകോചകോ വിഭുഃ
അവനാണ് ഭഗവാന്, ഈശ്വരന്, പ്രകാശത്തിന്റെ ആഗാരം, രോഗരഹിതന്, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത സ്രഷ്ടാവ്, സകലഭൂതങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്നവന്.
പരമൈശ്വര്യസംയുക്തഃ പരമേശ്വരഭാവിതഃ തച്ഛക്ത്യാധിഷ്ഠിതശ്ശശ്വത്തച്ചിഹ്നൈരപി ചിഹ്നിതഃ
പരമാധിപത്യവും പരമേശ്വരഭാവവും ഉള്ളവന്, തന്റെ ശക്തിയില് അധിഷ്ഠിതനായവന്, ശാശ്വതമായി ആ ലക്ഷണങ്ങളാല് അടയാളപ്പെടുത്തിയവന്.
തന്നാമനാമാ തദ്രൂപസ്തത്കാര്യകരണക്ഷമഃ തത്തുല്യവ്യവഹാരശ്ച തദാജ്ഞാപരിപാലകഃ
അവന്റെ പേര് പേരില്ലാത്തത്, രൂപം അതേ രൂപം, ആ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യാന് കഴിവുള്ളവന്, അതേ രീതിയില് പെരുമാറുന്നവനും ആ ആജ്ഞകള് പാലിക്കുന്നവനും.
സഹസ്രാദിത്യസംകാശശ്ചന്ദ്രാവയവഭൂഷണഃ ഭുജംഗഹാരകേയൂരവലയോ മുംജമേഖലഃ
അവൻ ആയിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു, ചന്ദ്രന്റെ തൂവാല അണിഞ്ഞ്, പാമ്പുകളെ ഹാരമായി, കൈവളയമായി, കൈമണി പോലെ അണിഞ്ഞ്, മുന്ജ് പുല്ല് കെട്ടിയിരുന്നു.
ജലംധരവിരിംചേന്ദ്രകപാലശകലോജ്ജ്വലഃ ഗങ്ഗാതുംഗതരംഗാര്ധപിംഗലാനനമൂര്ധജഃ
ജലന്ധരനും ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും ഉള്ള കപ്പാലങ്ങളുടെ തൂണ്ടുകൾ കൊണ്ട് ദീപ്തിയോടെ, ഗംഗയുടെ ഉയർന്ന തിരകളാൽ അൽപ്പം നനഞ്ഞ, മഞ്ഞള നിറമുള്ള ജടകളോടെ അവൻ തിളങ്ങി.
ഭഗ്നദംഷ്ട്രാംകുരാക്രാന്തപ്രാന്തകാന്തധരാധരഃ സവ്യശ്രവണപാര്ശ്വാംതമംഡലീകൃതകുണ്ഡലഃ
പൊട്ടിയ ദന്തത്തിന്റെ മുളകൾ കൊണ്ട് അറ്റം തൊട്ട പർവതംപോലെ മനോഹരനായവൻ, ഇടത് ചെവിക്കരികിൽ വട്ടംപോലെ കുന്ദലമണിഞ്ഞിരുന്നു.
മഹാവൃഷഭനിര്യാണോ മഹാജലദനിഃസ്വനഃ മഹാനലസമപ്രഖ്യോ മഹാബലപരാക്രമഃ
വലിയ കാളയെ കയറി, മഹാ മേഘംപോലെയുള്ള ശബ്ദം ഉണ്ട്, വലിയ അഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചു, അത്യന്തം ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
ഏവം ഘോരമഹാരൂപോ ബ്രഹ്മപുത്രീം മഹേശ്വരഃ വിജ്ഞാനം ബ്രഹ്മണേ ദത്ത്വാ സര്ഗേ സഹകരോതി ച
ഇങ്ങനെ ഭയാനകവും മഹത്തായ രൂപവുമുള്ള മഹേശ്വരൻ, ബ്രഹ്മയുടെ മകളെ ജ്ഞാനം നൽകി, സൃഷ്ടിയിൽ സഹായിച്ചു.
തസ്മാദ്രുദ്രപ്രസാദേന പ്രതികല്പം പ്രജാപതേഃ പ്രവാഹരൂപതോ നിത്യാ പ്രജാസൃഷ്ടിഃ പ്രവര്തതേ
അതിനാൽ, രുദ്രന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഓരോ കാലത്തും പ്രജാപതിയുടെ മുഖേന, സൃഷ്ടിയുടെ പ്രവാഹം എപ്പോഴും തുടരുന്നു.
കദാചിത്പ്രാര്ഥിതഃ സ്രഷ്ടും ബ്രഹ്മണാ നീലലോഹിതഃ സ്വാത്മനാ സദൃശാന് സര്വാന് സസര്ജ മനസാ വിഭുഃ
ഒരു സമയം, സൃഷ്ടിക്കാനായി ബ്രഹ്മാവ് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, നീലയും ചുവപ്പും കലർന്നവൻ തന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു തന്നെ പോലെ ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ചു.
കപര്ദിനോ നിരാതംകാന്നീലഗ്രീവാംസ്ത്രിലോചനാന് ജരാമരണനിര്മുക്താന് ദീപ്തശൂലവരായുധാന്
കപർദ്ദി, ഭയമില്ലാത്ത, നീല കണ്ഠൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ള, വയസ്സും മരണവും ഇല്ലാത്ത, ജ്വലിച്ച കുന്തങ്ങളും ഉത്തമായ ആയുധങ്ങളും കൈവശമുള്ള ജീവികളെ അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
തൈസ്തു സംച്ഛാദിതം സര്വം ചതുര്ദശവിധം ജഗത് താന്ദൃഷ്ടാ വിവിധാന്രുദ്രാന് രുദ്രമാഹ പിതാമഹഃ
അവരാൽ മുഴുവൻ പതിനാലു വിഭാഗങ്ങളായ ലോകവും നിറഞ്ഞു; ആ വിവിധ രുദ്രന്മാരെ കണ്ടു, പിതാമഹൻ രുദ്രനോട് പറഞ്ഞു.
നമസ്തേ ദേവദേവേശ മാസ്രാക്ഷീരീദൃശീഃ പ്രജാഃ അന്യാഃ സൃജ ത്വം ഭദ്രം തേ പ്രജാ മൃത്യുസമന്വിതാഃ
ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, നിന്റെ പാദങ്ങൾക്ക് വന്ദനം. ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവനേ, നീ മറ്റൊരു ജനത സൃഷ്ടിക്കണം; നിനക്ക് ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഈ ജീവികൾക്ക് മരണം ഉണ്ടാകുന്നു.