ശിവപുരാണമ്

ഈര്ഷ്യയാ പരയാ ഗ്രസ്തഃ പ്രഹസന്നിദമബ്രവീത് ഗച്ഛ വിഷ്ണോ മയാ ജ്ഞാതം തവ സര്ഗസ്യ കാരണമ് ആവയോരധികശ്ചാസ്തി സ രുദ്രോ നാത്ര സംശയഃ

വലിയ അസൂയയാൽ പിടികൂടപ്പെട്ട്, അവൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, ഞാൻ നിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണം മനസ്സിലാക്കി. നമ്മളിൽ ഇരുവരിലും വലിയവൻ ഒരുവൻ ഉണ്ട്—അവൻ രുദ്രൻ, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'

തസ്യ ദേവാധിദേവസ്യ പ്രസാദാത്പരമേഷ്ഠിനഃ സ്രഷ്ടാ ത്വം ഭഗവാനാദ്യഃ പാലകഃ പരമാര്ഥതഃ

ആ ദേവാദിദേവന്റെ, പരമേശ്വരന്റെ കൃപകൊണ്ടാണ് നീ, ഭാഗ്യവാനായവനേ, ആദിസ്രഷ്ടാവും യഥാർത്ഥത്തിൽ രക്ഷകനുമാകുന്നത്.

അഹം ച തപസാരാധ്യ രുദ്രം ത്രിദശനായകമ് ത്വയാ സഹ ജഗത്സര്വം സ്രക്ഷ്യാമ്യത്ര ന സംശയഃ

ഞാനും, തപസ്സിലൂടെ, ദേവന്മാരുടെ നായകനായ രുദ്രനെ ആരാധിക്കും. നിന്നോടൊപ്പം ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഏവം വിഷ്ണുമുപാലഭ്യ ഭഗവാനബ്ജസമ്ഭവഃ ഏവം വിജ്ഞാപയാമാസ തപസാ പ്രാപ്യ ശംകരമ്

ഇങ്ങനെ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞ്, കമലത്തിൽ ജനിച്ച ഭാഗ്യവാൻ, തപസ്സിലൂടെ ശങ്കരനെ പ്രാപിച്ച് തന്റെ അപേക്ഷ പറഞ്ഞു.

ഭഗവന് ദേവദേവേശ വിശ്വേശ്വര മഹേശ്വര തവ വാമാംഗജോ വിഷ്ണുര്ദക്ഷിണാംഗഭവോ ഹ്യഹമ്

ഭഗവാനേ, ദേവദേവേശ്വരാ, വിശ്വേശ്വരാ, മഹേശ്വരാ, നിന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത് നിന്ന് വിഷ്ണുവും, വലതുഭാഗത്ത് നിന്ന് ഞാനും ജനിച്ചു.

മയാ സഹ ജഗത്സര്വം തഥാപ്യസൃജദച്യുതഃ സ മത്സരാദുപാലബ്ധസ്ത്വദാശ്രയബലാന്മയാ

എന്നോടൊപ്പം, അച്യുതൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. ഞാൻ അസൂയകൊണ്ട് അവനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി, നിന്റെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് അത്.

മദ്ഭാവാന്നാധികസ്തേതി ഭാവസ്ത്വയി മഹേശ്വരേ ത്വത്ത ഏവ സമുത്പത്തിരാവയോസ്സദൃശീ യതഃ

എന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ വലിയവൻ അല്ലാത്തത്; മഹേശ്വരാ, ഈ സത്യം നിന്നെക്കുറിച്ചാണ്. ഞങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും ഉത്ഭവം നിന്നിൽ നിന്നാണ്, കാരണം ഞങ്ങൾ ഒരുപോലെയാണ്.

തസ്യ ഭക്ത്യാ യഥാപൂര്വം പ്രസാദം കൃതവാനസി തഥാ മമാപി തത്സര്വം ദാതുമര്ഹസി ശംകര

നിനക്ക് ഭക്തിയാൽ നീ മുമ്പ് അവനു കൃപ നൽകിയതുപോലെ, ശങ്കരാ, അതെല്ലാം എനിക്കും നൽകേണ്ടതാണു.

ഇതി വിജ്ഞാപിതസ്തേന ഭഗവാന് ഭഗനേത്രഹാ ന്യായേന വൈ ദദൌ സര്വം തസ്യാപി സ ഘൃണാനിധിഃ

അവൻ ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ഭാഗനേത്രനാശകനായ ഭഗവാൻ, നീതിപാലിച്ച്, അതെല്ലാം അവനുമാണ് നൽകിയതു, കാരുണ്യത്തിന്റെ നിധിയായവൻ.

ലബ്ധ്വൈവമീശ്വരാദേവ ബ്രഹ്മാ സര്വാത്മതാം ക്ഷണാത് ത്വരമാണോഥ സംഗമ്യ ദദര്ശ പുരുഷോത്തമമ്

ഇങ്ങനെ ഈശ്വരനിൽ നിന്ന് സർവാത്മാവിന്റെ സ്ഥിതി ലഭിച്ച ബ്രഹ്മാവ്, ഉടൻ തന്നെ ഓടിപ്പോയി, പുരുഷോത്തമനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.

ക്ഷീരാര്ണവാലയേ ശുഭ്രേ വിമാനേ സൂര്യസംനിഭേ ഹേമരത്നാന്വിതേ ദിവ്യേ മനസാ തേന നിര്മിതേ

ക്ഷീരസാഗരത്തിലെ ശുദ്ധമായ വാസസ്ഥലത്തിൽ, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, പൊന്നും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച, മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ദൈവികമായ ആലയത്തിൽ.

അനംതഭോഗശയ്യായാം ശയാനം പംകജേക്ഷണമ് ചതുര്ഭുജമുദാരാംഗം സര്വാഭരണഭൂഷിതമ്

അനന്തമായ പാമ്പിന്റെ പാളിയില്‍ വിശ്രമിക്കുന്ന, താമരപ്പൂക്കണ്ണുകളുള്ള, നാലു കൈകളും ഉജ്ജ്വലമായ ശരീരവും ഉള്ളവനും എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചവനും ആയവനെ.

ശംഖചക്രധരം സൌമ്യം ചന്ദ്രബിംബസമാനനമ് ശ്രീവത്സവക്ഷസം ദേവം പ്രസന്നമധുരസ്മിതമ്

ശംഖവും ചക്രവും കൈവശമുള്ള, സൌമ്യസ്വഭാവമുള്ള, ചന്ദ്രന്റെ പൂര്ണ്ണതുല്യമായ മുഖം, വക്ഷസ്സില്‍ ശ്രീവത്സം ഉള്ള, ദൈവം, സന്തോഷവും മധുരമായ പുഞ്ചിരിയും നിറഞ്ഞവനായി.

ധരാമൃദുകരാംഭോജസ്പര്ശരക്തപദാംബുജമ് ക്ഷീരാര്ണവാമൃതമിവ ശയാനം യോഗനിദ്രയാ

ഭൂമിയുടെ മൃദുലമായ താമരപ്പൂക്കൈകളുടെ സ്പര്‍ശത്തില്‍ ചുവപ്പായ പാദങ്ങള്‍, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ അമൃതത്തില്‍ വിശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ യോഗനിദ്രയില്‍ ലീനനായവന്‍.

തമസാ കാലരുദ്രാഖ്യം രജസാ കനകാംഡജമ് സത്ത്വേന സര്വഗം വിഷ്ണും നിര്ഗുണത്വേ മഹേശ്വരമ്

അന്ധകാരത്തില്‍ കാളരുദ്രന്‍ എന്ന പേരില്‍, രാജസ്സില്‍ പൊന്നില്‍ നിന്നു ജനിച്ചവന്‍, സത്ത്വഗുണത്തില്‍ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിഷ്ണു, ഗുണാതീതനായി മഹേശ്വരന്‍.

തം ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷം ബ്രഹ്മാ പ്രഗല്ഭമിദമബ്രവീത് ഗ്രസാമി ത്വാമഹം വിഷ്ണോ ത്വമാത്മാനം യഥാ പുരാ

ആ പരമപുരുഷനെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് ധൈര്യത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, നീ മുമ്പ് നിന്നെ തന്നെയെന്തുപോലെ ലയിപ്പിച്ചുവോ, അങ്ങനെ ഞാന്‍ നിന്നെ ഗ്രസിക്കും.'

തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രതിബുദ്ധ്യ പിതാമഹമ് ഉദൈക്ഷത മഹാബാഹുസ്സ്മിതമീഷച്ചകാര ച

അവന്റെ ആ വാക്കുകള്‍ കേട്ട് ഉണര്‍ന്ന മഹാബാഹുവായ വിഷ്ണു പിതാമഹനെ നോക്കി, അല്പം പുഞ്ചിരിച്ചു.

തസ്മിന്നവസരേ വിഷ്ണുര്ഗ്രസ്തസ്തേന മഹാത്മനാ സൃഷ്ടശ്ച ബ്രഹ്മണാ സദ്യോ ഭ്രുവോര്മധ്യാദയത്നതഃ

അപ്പോള്‍ ആ മഹാത്മാവിനാല്‍ വിഷ്ണു ഗ്രസിക്കപ്പെട്ടു, ഉടനെ ബ്രഹ്മാവിനാല്‍ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു, ഭ്രൂമദ്ധ്യത്തില്‍ നിന്നു യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ലാതെ പുറത്തുവന്നു.

തസ്മിന്നവസരേ സാക്ഷാദ്ഭഗവാനിന്ദുഭൂഷണഃ ശക്തിം തയോരപി ദ്രഷ്ടുമരൂപോ രൂപമാസ്ഥിതഃ

അപ്പോള്‍ തന്നെ, ഇന്ദ്രചൂഡം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ഭഗവാന്‍, രൂപരഹിതനായവന്‍, ഇരുവരെയും കാണാന്‍ ഒരു രൂപം സ്വീകരിച്ചു.

പ്രസാദമതുലം കര്തും പുരാ ദത്തവരസ്തയോഃ ആഗച്ഛത്തത്ര യത്രേമൌ ബ്രഹ്മനാരായണൌ സ്ഥിതൌ

അദ്വിതീയമായ അനുഗ്രഹം നല്‍കാനായി, മുമ്പ് വരം നല്‍കിയവന്‍, ബ്രഹ്മാവും നാരായണനും നിന്നിരുന്നിടത്തേക്ക് എത്തി.

അഥ തുഷ്ടുവതുര്ദേവം പ്രീതൌ ഭീതൌ ച കൌതുകാത് പ്രണേമതുശ്ച ബഹുശോ ബഹുമാനേന ദൂരതഃ

അതിനുശേഷം, സന്തോഷത്തോടും ഭയത്തോടും കൂടിയ കൗതുകത്തില്‍, അവര്‍ ദൈവത്തെ സ്തുതിച്ചു, അകലെ നിന്ന് ആദരപൂര്‍വം പലതവണ നമസ്കരിച്ചു.

ഭവോപി ഭഗവാനേതാവനുഗൃഹ്യ പിനാകധൃക് സാദരം പശ്യതോരേവ തയോരംതരധീയത

ഭവന്‍, പിനാകം കൈവശമുള്ള ഭഗവാന്‍, സ്നേഹത്തോടെ അവരെ നോക്കി, അവര്‍ കാണുമ്പോള്‍ തന്നെ അവരില്‍ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.

പ്രതികല്പം പ്രവക്ഷ്യാമി രുദ്രാവിര്ഭാവകാരണമ് യതോ വിച്ഛിന്നസംതാനാ ബ്രഹ്മസൃഷ്ടിഃ പ്രവര്തതേ

ഓരോ കല്പത്തിലും, രുദ്രന്റെ അവതാരത്തിന്റെ കാരണവും, അതിലൂടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി വീണ്ടും ആരംഭിക്കുന്നതും ഞാന്‍ പറയാം.

കല്പേകല്പേ പ്രജാഃ സൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാംഡസംഭവഃ അവൃദ്ധിഹേതോര്ഭൂതാനാം മുമോഹ ഭൃശദുഃഖിതഃ

ഓരോ കല്പത്തിലും, സകല ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തില്‍ നിന്നു ജനിച്ചവന്‍, അവര്‍ വളരാതിരുന്നതുകൊണ്ട് വളരെ ദുഃഖിതനും ആശയഹീനനുമായി.

തസ്യ ദുഃഖപ്രശാംത്യര്ഥം പ്രജാനാം ച വിവൃദ്ധയേ തത്തത്കല്പേഷു കാലാത്മാ രുദ്രോ രുദ്രഗണാധിപഃ

അവന്റെ ദുഃഖം ശമിപ്പാനും, സൃഷ്ടികള്‍ വര്‍ദ്ധിക്കാനും, ഓരോ കല്പത്തിലും കാലസ്വരൂപനായ രുദ്രന്‍, രുദ്രഗണങ്ങളുടെ അധിപന്‍, അവതരിക്കുന്നു.

നിര്ദിഷ്ടഃ പമമേശേന മഹേശോ നീലലോഹിതഃ പുത്രോ ഭൂത്വാനുഗൃഹ്ണാതി ബ്രഹ്മാണം ബ്രഹ്മണോനുജഃ

പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, നീലവും ചുവപ്പുമുള്ള മഹേശ്വരന്‍, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായി ജനിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിന് അനുഗ്രഹം നല്‍കുന്നു.

സ ഏവ ഭഗവാനീശസ്തേജോരാശിരനാമയഃ അനാദിനിധനോധാതാ ഭൂതസംകോചകോ വിഭുഃ

അവനാണ് ഭഗവാന്‍, ഈശ്വരന്‍, പ്രകാശത്തിന്റെ ആഗാരം, രോഗരഹിതന്‍, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത സ്രഷ്ടാവ്, സകലഭൂതങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്നവന്‍.

പരമൈശ്വര്യസംയുക്തഃ പരമേശ്വരഭാവിതഃ തച്ഛക്ത്യാധിഷ്ഠിതശ്ശശ്വത്തച്ചിഹ്നൈരപി ചിഹ്നിതഃ

പരമാധിപത്യവും പരമേശ്വരഭാവവും ഉള്ളവന്‍, തന്റെ ശക്തിയില്‍ അധിഷ്ഠിതനായവന്‍, ശാശ്വതമായി ആ ലക്ഷണങ്ങളാല്‍ അടയാളപ്പെടുത്തിയവന്‍.

തന്നാമനാമാ തദ്രൂപസ്തത്കാര്യകരണക്ഷമഃ തത്തുല്യവ്യവഹാരശ്ച തദാജ്ഞാപരിപാലകഃ

അവന്റെ പേര് പേരില്ലാത്തത്, രൂപം അതേ രൂപം, ആ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ചെയ്യാന്‍ കഴിവുള്ളവന്‍, അതേ രീതിയില്‍ പെരുമാറുന്നവനും ആ ആജ്ഞകള്‍ പാലിക്കുന്നവനും.