ശിവപുരാണമ്

സ കഥം ഭഗവാന് രുദ്ര ആദിദേവഃ പുരാതനഃ പുത്രത്വമഗമച്ഛംഭുര്ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ

എങ്കിൽ, ആദിദേവനായ പുരാതനനായ ശംഭു, അവ്യക്തജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായി എങ്ങനെ ജനിച്ചു?

പ്രജാപതിശ്ച വിഷ്ണുശ്ച രുദ്രസ്യൈതൌ പരസ്പരമ് സൃഷ്ടൌ പരസ്പരസ്യാംഗാദിതി പ്രാഗപി ശുശ്രുമ

രുദ്രനിൽ നിന്ന് പ്രജാപതിയും വിഷ്ണുവും പരസ്പരം ഒരാളുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരാൾ എന്നിങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങൾ മുമ്പ് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

കഥം പുനരശേഷാണാം ഭൂതാനാം ഹേതുഭൂതയോഃ ഗുണപ്രധാനഭാവേന പ്രാദുര്ഭാവഃ പരസ്പരാത്

എങ്കിൽ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ കാരണമായ ഇവർ രണ്ടുപേരും ഗുണവും പ്രധാനവും എന്ന നിലയിൽ പരസ്പരം എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നു?

നാപൃഷ്ടം ഭവതാ കിംചിന്നാശ്രുതം ച കഥംചന ഭഗവച്ഛിഷ്യഭൂതേന ഭവതാ സകലം സ്മൃതമ്

നിനക്ക് ചോദിക്കാത്തതോ കേൾക്കാത്തതോ ഒന്നുമില്ല; ഭഗവാന്റെ ശിഷ്യനായതുകൊണ്ട് നീ എല്ലാം ഓർക്കുന്നു.

തത്ത്വം വദ യഥാ ബ്രഹ്മാ മുനീനാമവദദ്വിഭുഃ വയം ശ്രദ്ധാലവസ്താത ശ്രോതുമീശ്വരസദ്യശഃ

സകലത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവ് മുനികൾക്ക് പറഞ്ഞതുപോലെ സത്യം ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ; ഞങ്ങൾ വിശ്വാസപൂർവ്വം ഈശ്വരന്റെ മഹത്വകൃത്യങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

സ്ഥാനേ പൃഷ്ടമിദം വിപ്രാ ഭവദ്ഭിഃ പ്രശ്നകോവിദൈഃ ഇദമേവ പുരാ പൃഷ്ടോ മമ പ്രാഹ പിതാമഹഃ

പ്രശ്നത്തിൽ നിപുണരായ ഭവാന്മാരാൽ ഈ ചോദ്യം ശരിയായി ചോദിക്കപ്പെട്ടതാണ്; ഇതേ ചോദ്യം പുരാതനകാലത്ത് എന്റെ പിതാമഹനോടും ചോദിച്ചിരുന്നു.

തദഹം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാ രുദ്രസമുദ്ഭവഃ യഥാ ച പുനരുത്പത്തിര്ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വോഃ പരസ്പരമ്

അതിനാൽ, രുദ്രൻ എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നുവെന്നും, ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും പരസ്പരം എങ്ങനെ വീണ്ടും ജനിച്ചുവെന്നും ഞാൻ വിശദമായി പറയും.

ത്രയസ്തേ കാരണാത്മാനോ ജതാസ്സാക്ഷാന്മഹേശ്വരാത് ചരാചരസ്യ വിശ്വസ്യ സര്ഗസ്ഥിത്യംതഹേതവഃ

ഈ മൂവരും മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ജനിച്ചവരാണ്; സകല ചലച്ചലിതങ്ങളായ ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിക്കും നിലനില്ക്കലിനും സംഹാരത്തിനും കാരണമായവരാണ്.

പരമൈശ്വര്യസംയുക്താഃ പരമേശ്വരഭാവിതാഃ തച്ഛക്ത്യാധിഷ്ഠിതാ നിത്യം തത്കാര്യകരണക്ഷമാഃ

പരമാധികാരവും പരമേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹവും അവർക്കുണ്ട്; അവന്റെ ശക്തിയിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടു, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കര്‍ത്തവ്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കാൻ എപ്പോഴും കഴിവുള്ളവരാണ്.

പിത്രാ നിയമിതാഃ പൂര്വം ത്രയോപി ത്രിഷു കര്മസു ബ്രഹ്മാ സര്ഗേ ഹരിസ്ത്രാണേ രുദ്രഃ സംഹരണേ തഥാ

മുന്പ് പിതാവായവൻ ഈ മൂവരെയും അവരുടെ-തത്വചുമതലകളിൽ നിയോഗിച്ചു: ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിക്കലിനും, ഹരിയെ സംരക്ഷണത്തിനും, രുദ്രനെ സംഹാരത്തിനും.

തഥാപ്യന്യോന്യമാത്സര്യാദന്യോന്യാതിശയാശിനഃ തപസാ തോഷയിത്വാ സ്വം പിതരം പരമേശ്വരമ്

എങ്കിലും, പരസ്പരമായ അസൂയയും ഒരാൾ മറ്റൊന്നിനെ മറികടക്കാനുള്ള ആഗ്രഹവും മൂലം, അവർ തങ്ങളുടെ പിതാവായ പരമേശ്വരനെ തപസ്സിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.

ലബ്ധ്വാ സര്വാത്മനാ തസ്യ പ്രസാദാത്പരമേഷ്ഠിനഃ ബ്രഹ്മനാരായണൌ പൂര്വം രുദ്രഃ കല്പാന്തരേ ഽസൃജത്

പരമേശ്വരന്റെ കൃപകൊണ്ട് സകലശക്തിയും ലഭിച്ച രുദ്രൻ, ഒരു മുൻകാലയുഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും നാരായണനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

കല്പാന്തരേ പുനര്ബ്രഹ്മാ രുദ്രവിഷ്ണൂ ജഗന്മയഃ വിഷ്ണുശ്ച ഭഗവാന്രുദ്രം ബ്രഹ്മാണമസൃജത്പുനഃ

മറ്റൊരു കാലയുഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് രുദ്രനെയും വിഷ്ണുവിനെയും, ലോകത്തിന്റെ സ്വരൂപമായവരെയുമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്; പിന്നെയും ഭഗവാൻ വിഷ്ണു രുദ്രനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

നാരായണം പുനര്ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാണമസൃജത്പുനഃ ഏവം കല്പേഷു കല്പേഷു ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ

പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ് നാരായണനെ സൃഷ്ടിച്ചു, പിന്നെയും ബ്രഹ്മാവിനെ ഭഗവാൻ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഓരോ സൃഷ്ടി-കാലത്തും ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ ഇവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉദയം ചെയ്യുന്നു.

പരസ്പരേണ ജായംതേ പരസ്പരഹിതൈഷിണഃ തത്തത്കല്പാന്തവൃത്താന്തമധികൃത്യ മഹര്ഷിഭിഃ

അവർ ഒരുമിച്ചാണ് ജനിക്കുന്നത്, പരസ്പരം നല്ലതിനായി ശ്രമിക്കുന്നു. ഓരോ സൃഷ്ടി-കാലാവസാനത്തെയും സംഭവങ്ങളെ കുറിച്ച് മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

പ്രഭാവഃ കഥ്യതേ തേഷാം പരസ്പരസമുദ്ഭവാത് ശൃണു തേഷാം കഥാം ചിത്രാം പുണ്യാം പാപപ്രമോചിനീമ്

അവരുടെ ശക്തി പരസ്പരം നിന്നാണ് ഉദയമാകുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു. അവരുടേത് അത്ഭുതകരമായ, പുണ്യമുള്ള, പാപം നീക്കം ചെയ്യുന്ന കഥ നീ കേൾക്കു.

കല്പേ തത്പുരുഷേ വൃത്താം ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ പുരാ നാരായണോ നാമ കല്പേ വൈ മേഘവാഹനേ

ആ സൃഷ്ടി-കാലത്ത്, തത്പുരുഷ സൃഷ്ടിയിൽ, പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലത്ത്, പഴയ കാലത്ത്, നാരായണൻ 'മേഘവാഹന' എന്ന സൃഷ്ടി-കാലത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.

ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം തു മേഘോ ഭൂത്വാവഹദ്ധരാമ് തസ്യ ഭാവം സമാലക്ഷ്യ വിഷ്ണോര്വിശ്വജഗദ്ഗുരുഃ

ദൈവികമായ ആയിരം വർഷം, മേഘമായി മാറി, ഭൂമിയെ ചുമന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ അവസ്ഥ കണ്ടു, ലോകഗുരുവായവൻ—

സര്വസ്സര്വാത്മഭാവേന പ്രദദൌ ശക്തിമവ്യയാമ് ശക്തിം ലബ്ധ്വാ തു സര്വാത്മാ ശിവാത്സര്വേശ്വരാത്തദാ

എല്ലാവർക്കും, എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനായി, അവൻ അക്ഷയമായ ശക്തി നൽകി. ആ ശക്തി ശിവനിൽ നിന്ന്, സർവ്വേശ്വരനിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ശേഷം—

സസര്ജ ഭഗാവന് വിഷ്ണുര്വിശ്വം വിശ്വസൃജാ സഹ വിഷ്ണോസ്തദ്വൈഭവം ദൃഷ്ട്വാ സൃഷ്ടസ്തേന പിതാമഹഃ

അപ്പോൾ ഭാഗ്യവാൻ വിഷ്ണു ലോകസ്രഷ്ടാവിനോടൊപ്പം ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു. വിഷ്ണുവിന്റെ ആ മഹത്വം കണ്ടു, ബ്രഹ്മാവിനെ അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

ഈര്ഷ്യയാ പരയാ ഗ്രസ്തഃ പ്രഹസന്നിദമബ്രവീത് ഗച്ഛ വിഷ്ണോ മയാ ജ്ഞാതം തവ സര്ഗസ്യ കാരണമ് ആവയോരധികശ്ചാസ്തി സ രുദ്രോ നാത്ര സംശയഃ

വലിയ അസൂയയാൽ പിടികൂടപ്പെട്ട്, അവൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, ഞാൻ നിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണം മനസ്സിലാക്കി. നമ്മളിൽ ഇരുവരിലും വലിയവൻ ഒരുവൻ ഉണ്ട്—അവൻ രുദ്രൻ, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'

തസ്യ ദേവാധിദേവസ്യ പ്രസാദാത്പരമേഷ്ഠിനഃ സ്രഷ്ടാ ത്വം ഭഗവാനാദ്യഃ പാലകഃ പരമാര്ഥതഃ

ആ ദേവാദിദേവന്റെ, പരമേശ്വരന്റെ കൃപകൊണ്ടാണ് നീ, ഭാഗ്യവാനായവനേ, ആദിസ്രഷ്ടാവും യഥാർത്ഥത്തിൽ രക്ഷകനുമാകുന്നത്.

അഹം ച തപസാരാധ്യ രുദ്രം ത്രിദശനായകമ് ത്വയാ സഹ ജഗത്സര്വം സ്രക്ഷ്യാമ്യത്ര ന സംശയഃ

ഞാനും, തപസ്സിലൂടെ, ദേവന്മാരുടെ നായകനായ രുദ്രനെ ആരാധിക്കും. നിന്നോടൊപ്പം ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഏവം വിഷ്ണുമുപാലഭ്യ ഭഗവാനബ്ജസമ്ഭവഃ ഏവം വിജ്ഞാപയാമാസ തപസാ പ്രാപ്യ ശംകരമ്

ഇങ്ങനെ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞ്, കമലത്തിൽ ജനിച്ച ഭാഗ്യവാൻ, തപസ്സിലൂടെ ശങ്കരനെ പ്രാപിച്ച് തന്റെ അപേക്ഷ പറഞ്ഞു.

ഭഗവന് ദേവദേവേശ വിശ്വേശ്വര മഹേശ്വര തവ വാമാംഗജോ വിഷ്ണുര്ദക്ഷിണാംഗഭവോ ഹ്യഹമ്

ഭഗവാനേ, ദേവദേവേശ്വരാ, വിശ്വേശ്വരാ, മഹേശ്വരാ, നിന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത് നിന്ന് വിഷ്ണുവും, വലതുഭാഗത്ത് നിന്ന് ഞാനും ജനിച്ചു.

മയാ സഹ ജഗത്സര്വം തഥാപ്യസൃജദച്യുതഃ സ മത്സരാദുപാലബ്ധസ്ത്വദാശ്രയബലാന്മയാ

എന്നോടൊപ്പം, അച്യുതൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. ഞാൻ അസൂയകൊണ്ട് അവനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി, നിന്റെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് അത്.

മദ്ഭാവാന്നാധികസ്തേതി ഭാവസ്ത്വയി മഹേശ്വരേ ത്വത്ത ഏവ സമുത്പത്തിരാവയോസ്സദൃശീ യതഃ

എന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ വലിയവൻ അല്ലാത്തത്; മഹേശ്വരാ, ഈ സത്യം നിന്നെക്കുറിച്ചാണ്. ഞങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും ഉത്ഭവം നിന്നിൽ നിന്നാണ്, കാരണം ഞങ്ങൾ ഒരുപോലെയാണ്.

തസ്യ ഭക്ത്യാ യഥാപൂര്വം പ്രസാദം കൃതവാനസി തഥാ മമാപി തത്സര്വം ദാതുമര്ഹസി ശംകര

നിനക്ക് ഭക്തിയാൽ നീ മുമ്പ് അവനു കൃപ നൽകിയതുപോലെ, ശങ്കരാ, അതെല്ലാം എനിക്കും നൽകേണ്ടതാണു.

ഇതി വിജ്ഞാപിതസ്തേന ഭഗവാന് ഭഗനേത്രഹാ ന്യായേന വൈ ദദൌ സര്വം തസ്യാപി സ ഘൃണാനിധിഃ

അവൻ ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ഭാഗനേത്രനാശകനായ ഭഗവാൻ, നീതിപാലിച്ച്, അതെല്ലാം അവനുമാണ് നൽകിയതു, കാരുണ്യത്തിന്റെ നിധിയായവൻ.