ശിവപുരാണമ്

ഉഗ്രായോഗ്രസ്വരൂപായ യജമാനാത്മനേ നമഃ മഹാദേവായ സോമായ നമോസ്ത്വമൃതമൂര്തയേ

പ്രചണ്ഡനായും, പ്രചണ്ഡസ്വരൂപനായും, യജമാനന്റെ ആത്മാവായും, മഹാദേവനായും, സോമനായും, അമൃതസ്വരൂപനായും, നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നു.

ഏവം സ്തുത്വാ മഹാദേവം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ പ്രാര്ഥയാമാസ വിശ്വേശം ഗിരാ പ്രണതിപൂര്വയാ

ഇങ്ങനെ മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു, വിനയപൂർവ്വം വന്ദനം നടത്തി വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സർവ്വേശ്വരനോടു അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

ഭഗവന് ഭൂതഭവ്യേശ മമ പുത്ര മഹേശ്വര സൃഷ്ടിഹേതോസ്ത്വമുത്പന്നോ മമാംഗേ ഽനംഗനാശനഃ

ഭഗവനേ, ഭൂതഭവ്യങ്ങളുടെ ഇശ്വരനേ, എന്റെ മകനേ, മഹേശ്വരനേ, സൃഷ്ടിക്കായി നീ എന്റെ അംഗത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവനാണ്, കാമദേവനെ നശിപ്പിച്ചവനാണ്.

തസ്മാന്മഹതി കാര്യേസ്മിന് വ്യാപൃതസ്യ ജഗത്പ്രഭോ സഹായം കുരു സര്വത്ര സ്രഷ്ടുമര്ഹസി സ പ്രജാഃ

അതിനാൽ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, ഞാൻ ഈ മഹത്തായ കര്‍മ്മത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതിനാൽ, എവിടെയും നീ എന്നെ സഹായിക്കണം; ഈ സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ നീ യോഗ്യനാണ്.

തേനൈഷാം പാവിതോ ദേവോ രുദ്രസ്ത്രിപുരമര്ദനഃ ബാഢമിത്യേവ താം വാണീം പ്രതിജഗ്രാഹ ശംകരഃ

ഇതിലൂടെ ത്രിപുരനാശകനായ രുദ്രൻ ശുദ്ധനായി; ശങ്കരൻ, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു ആ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു.

തതസ്സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ഹൃഷ്ടം തമഭിനംദ്യ ച സ്രഷ്ടും തേനാഭ്യനുജ്ഞാതസ്തഥാന്യാശ്ചാസൃജത്പ്രജാഃ

അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ അവനെ ആദരിച്ചു; അവന്റെ അനുമതിയോടെ മറ്റു ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ചു.

മരീചിഭൃഗ്വംഗിരസഃ പുലസ്ത്യം പുലഹം ക്രതുമ് ദക്ഷമത്രിം വസിഷ്ഠം ച സോ ഽസൃജന്മനസൈവ ച പുരസ്താദസൃജദ്ബ്രഹ്മാ ധര്മം സംകല്പമേവ ച

മരീചി, ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, ദക്ഷ, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ എന്നിവരെ മനസ്സിൽ നിന്നു മാത്രം ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചു; അതിന് മുമ്പ് ധർമ്മത്തെയും സങ്കൽപ്പത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ദ്വാദശാദൌ പ്രകീര്തിതാഃ സഹ രുദ്രേണ സംഭൂതാഃ പുരാണാ ഗൃഹമേധിനഃ

ഇങ്ങനെ, രുദ്രനോടൊപ്പം ഈ പന്ത്രണ്ട് ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരാണ് ആദിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നത്; ഇവരാണ് പുരാതന ഗൃഹസ്ഥന്മാർ.

തേഷാം ദ്വാദശ വംശാഃ സ്യുര്ദിവ്യാ ദേവഗണാന്വിതാഃ പ്രജാവന്തഃ ക്രിയാവന്തോ മഹര്ഷിഭിരലംകൃതാഃ

അവരിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് വംശങ്ങൾ ഉദിച്ചു; ദൈവികവും ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ, സന്തതിയിലും കർമ്മങ്ങളിലും സമൃദ്ധിയുള്ളതുമായ, മഹർഷിമാരാൽ അലങ്കൃതമായതുമായവ.

അഥ ദേവാസുരപിത്ഃന് മനുഷ്യാംശ്ച ചതുഷ്ടയമ് സഹ രുദ്രേണ സിസൃക്ഷുരംഭസ്യേതാനി വൈ വിധിഃ

അതിനുശേഷം, ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ എന്നിങ്ങനെ നാലു വിഭാഗങ്ങളെയും രുദ്രനോടൊപ്പം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, ആ നിയമം ജലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.

സ സൃഷ്ട്യര്ഥം സമാധായ ബ്രഹ്മാത്മാനമയൂയുജത് മുഖാദജനയദ്ദേവാന് പിത്ഃംശ്ചൈവോപപക്ഷതഃ

സൃഷ്ടിക്കായി ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ സ്വയം ചിന്തിച്ചു; തന്റെ വായിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരെയും, ക്രമമായി പിതൃകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ജഘനാദസുരാന് സര്വാന് പ്രജനാദപി മാനുഷാന് അവസ്കരേ ക്ഷുധാവിഷ്ടാ രാക്ഷസാസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ

അവന്റെ കിടക്കയിൽ നിന്ന് എല്ലാ അസുരന്മാരെയും, അവന്റെ താഴത്തെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരെയും, അവശിഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് വിശപ്പാൽ പീഡിതരായ രാക്ഷസന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു.

പുത്രാസ്തമോരജഃപ്രായാ ബലിനസ്തേ നിശാചരാഃ സര്പാ യക്ഷാസ്തഥാ ഭൂതാ ഗംധര്വാഃ സംപ്രജജ്ഞിരേ

അവന്റെ പുത്രന്മാർ, പ്രധാനമായും അന്ധകാരവും രജസ്സും നിറഞ്ഞവരായ, ശക്തരായ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരായ, പാമ്പുകളും യക്ഷന്മാരും ഭൂതങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാരും ജനിച്ചു.

വയാംസി പക്ഷതഃ സൃഷ്ടാഃ പക്ഷിണോ വക്ഷസോ ഽസൃജത് മുഖതോജാംസ്തഥാ പാര്ശ്വാദുരഗാംശ്ച വിനിര്മമേ

അവന്റെ പക്ഷങ്ങളിൽ നിന്ന് പക്ഷികളെ, നെഞ്ചിൽ നിന്ന് പറക്കുന്ന ജീവികളെ, പാർശ്വങ്ങളിൽ നിന്ന് പാമ്പുകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

പദ്ഭ്യാം ചാശ്വാന്സമാതംഗാന് ശരഭാന് ഗവയാന് മൃഗാന്

അവന്റെ കാലുകളിൽ നിന്ന് കുതിരകളെയും ആനകളെയും ശരഭന്മാരെയും കാട്ടുപോത്തുകളെയും മാൻമാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ഔഷധ്യഃ ഫലമൂലാനി രോമഭ്യസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ ഗായത്രീം ച ഋചം ചൈവ ത്രിവൃത്സാമ രഥംതരമ്

അവന്റെ രോമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഔഷധികളും പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും ജനിച്ചു; ഗായത്രീ, ഋക്, ത്രിവൃത് സാമവും രഥന്തരം എന്നിവയും ഉദിച്ചു.

അഗ്നിഷ്ടോമം ച യജ്ഞാനാം നിര്മമേ പ്രഥമാന്മുഖാത് യജൂംഷി ത്രൈഷ്ടുഭം ഛംദഃസ്തോമം പഞ്ചദശം തഥാ

യാഗങ്ങളിൽ ആദ്യം അവൻ വായിൽ നിന്ന് അഗ്നിഷ്ടോമം സൃഷ്ടിച്ചു; യജൂസ്സും ത്രിഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സും പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങളുള്ള സ്തോമവും ഉല്പത്തി ചെയ്തു.

ബൃഹത്സാമ തഥോക്ഥം ച ദക്ഷിണാദസൃജന്മുഖാത് സാമാനി ജഗതീഛംദഃ സ്തോമം സപ്തദശം തഥാ

അവന്റെ വായിൽനിന്ന് ബൃഹത്സാമവും ഉക്തവും സാമഗാനങ്ങളും ജഗതീഛന്ദസ്സും പതിനേഴാമത്തെ സ്തോമവും ഉദിച്ചുവന്നു.

വൈരൂപ്യമതിരാത്രം ച പശ്ചിമാദസൃജന് മുഖാത് ഏകവിംശമഥര്വാണമാപ്തോര്യാമാണമേവ ച

പശ്ചിമമുഖത്തിൽനിന്ന് വൈരൂപ്യവും അതിരാത്രയാഗവും ഇരുപത്തൊന്നാമത്തെ അതർവവും ആപ്തോര്യാമയാഗവും ഉദിച്ചുവന്നു.

അനുഷ്ടുഭം സ വൈരാജമുത്തരാദസൃജന്മുഖാത് ഉച്ചാവചാനി ഭൂതാനി ഗാത്രേഭ്യസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ

ഉത്തരമുഖത്തിൽനിന്ന് അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സും വൈരാജം ഛന്ദസ്സും ജനിച്ചു; അവന്റെ അവയവങ്ങളിൽനിന്ന് പലവിധ രൂപങ്ങളുള്ള ജീവികൾ ഉദിച്ചു.

യക്ഷാഃ പിശാചാ ഗംധര്വാസ്തഥൈവാപ്സരസാം ഗണാഃ നരകിന്നരരക്ഷാംസി വയഃപശുമൃഗോരഗാഃ

യക്ഷന്മാർ, പിശാചുകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, മനുഷ്യർ, കിന്നരന്മാർ, രാക്ഷസുകൾ, പക്ഷികൾ, മൃഗങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ ഇവർ എല്ലാവരും ജനിച്ചു.

അവ്യയം ചൈവ യദിദം സ്ഥാണുസ്ഥാവരജംഗമമ് തേഷാം വൈ യാനി കര്മാണി പ്രാക്സൃഷ്ടാനി പ്രപേദിരേ

അക്ഷയം എന്നും നിലനിൽക്കുന്നതും ചലനശീലമുള്ളതും ആയ എല്ലാം, സ്ഥാണുവെന്നറിയപ്പെടുന്നതും, അവയുടെ മുമ്പേ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രവൃത്തികളും അവയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

താന്യേവ തേ പ്രപദ്യംതേ സൃജ്യമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ഹിംസ്രാഹിംസ്രേ മൃദുക്രൂരേ ധര്മാധര്മാവൃതാനൃതേ

പുതുപുതിയായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ജീവികൾക്ക് ആ പ്രവൃത്തികൾ തന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു; അതു ക്രൂരമായാലും സൗമ്യമായാലും, ധർമ്മമുള്ളതായാലും അധർമ്മമായാലും, സത്യമായാലും അസത്യമായാലും.

തദ്ഭാവിതാഃ പ്രപദ്യംതേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ മഹാഭൂതേഷു നാനാത്വമിംദ്രിയാര്ഥേഷു മുക്തിഷു

അവയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ ജീവികൾക്ക് ആ സ്വഭാവങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് മഹാഭൂതങ്ങളിലും ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലും മോക്ഷത്തിലും വൈവിധ്യം കാണപ്പെടുന്നത്.

വിനിയോഗം ച ഭൂതാനാം ധാതൈവ വ്യദധത്സ്വയമ് നാമ രൂപം ച ഭൂതാനാം പ്രാകൃതാനാം പ്രപഞ്ചനമ്

സ്രഷ്ടാവ് തന്നെ ജീവികൾക്ക് അവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പേരുകളും രൂപങ്ങളും, പ്രകൃതിയിലെ വിവിധത്വങ്ങളും നിശ്ചയിച്ചു.

വേദശബ്ദേഭ്യ ഏവാദൌ നിര്മമേ ഽസൌ പിതാമഹഃ ആര്ഷാണി ചൈവ നാമാനി യാശ്ച വേദേഷു വൃത്തയഃ

ആദിയിൽ പിതാമഹൻ വേദശബ്ദങ്ങളിൽനിന്ന് ഋഷിമാരുടെ പേരുകളും വേദങ്ങളിൽ കാണുന്ന ആചാരങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു.

ശര്വര്യംതേ പ്രസൂതാനാം താന്യേവൈഭ്യോ ദദാവജഃ യഥര്താവൃതുലിംഗാനി നാനാരൂപാണി പര്യയേ

പ്രതിസൃഷ്ടിയുടെ അവസാനം ജനിച്ചവർക്കു മുമ്പത്തെപ്പോലെ തന്നെ രൂപങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും, പലവിധ ഭേദങ്ങളോടെ, വീണ്ടും നൽകി.

ദൃശ്യംതേ താനി താന്യേവ തഥാ ഭാവാ യുഗാദിഷു ഇത്യേഷ കരണോദ്ഭൂതോ ലോകസര്ഗസ്സ്വയംഭുവഃ

യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ അവരൂപങ്ങളും അവസ്ഥകളും വീണ്ടും വീണ്ടും കാണപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ ലോകസൃഷ്ടി ഉപകരണങ്ങളിൽനിന്ന് സ്വയം ഉദിക്കുന്നു.

മഹദാദ്യോവിശേഷാംതോ വികാരഃ പ്രകൃതേഃ സ്വയമ് ചംദ്രസൂര്യപ്രഭാജുഷ്ടോ ഗ്രഹനക്ഷത്രമംഡിതഃ

പ്രകൃതിയുടെ മഹത്ത്വത്തിൽനിന്ന് വിശേഷം വരെ ഉള്ള രൂപാന്തരം, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും തന്റെ പ്രകാശം പകർന്നതും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയതുമാണ്.