ശിവപുരാണമ്

മാഭൈര്മാഭൈര്മഹാഭാഗ വിരിംച ജഗതാം ഗുരോ മയാ തേ പ്രാണിതാഃ പ്രാണാഃ സുഖമുത്തിഷ്ഠ സുവ്രത

ഭയപ്പെടേണ്ട, ഭയപ്പെടേണ്ട, മഹാഭാഗവാനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവായ വിരിഞ്ചേ, ഞാൻ നിന്റെ ജീവൻ തിരികെ നൽകിയിരിക്കുന്നു—സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേൽക്കു, ധർമ്മനിഷ്ഠനേ.

സ്വപ്നാനുഭൂതമിവ തച്ഛ്രുത്വാ വാക്യം മനോഹരമ് ഹരം നിരീക്ഷ്യ ശനകൈര്നേത്രൈഃ ഫുല്ലാമ്ബുജപ്രഭൈഃ

ആ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ സ്വപ്നത്തിൽ അനുഭവിച്ചതുപോലെ കേട്ട ബ്രഹ്മാവ്, പൂത്ത താമരപൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ള കണ്ണുകളാൽ ഹരനെ പതിയെ നോക്കി.

തഥാ പ്രത്യാഗതപ്രാണഃ സ്നിഗ്ധഗമ്ഭീരയാ ഗിരാ ഉവാച വചനം ബ്രഹ്മാ തമുദ്ദിശ്യ കൃതാഞ്ജലിഃ

അങ്ങനെ ജീവൻ തിരിച്ചുകിട്ടിയ ബ്രഹ്മാവ്, സ്നേഹപൂർണ്ണവും ഗംഭീരവുമായ ശബ്ദത്തിൽ, കൈകൂപ്പി അവനോടു പറഞ്ഞു.

ത്വം ഹി ദര്ശനമാത്രേണ ചാനന്ദയസി മേ മനഃ കോ ഭവാന് വിശ്വമൂര്ത്യാ വാ സ്ഥിത ഏകാദശാത്മകഃ

നിന്റെ ദർശനം മാത്രം കൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സിൽ ആനന്ദം നിറയുന്നു. ആരാണ് നീ, സർവ്വരൂപനായോ, പതിനൊന്ന് ഭാവങ്ങളോടെ ഇവിടെ നില്ക്കുന്നവനോ?

തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വ്യാജഹാര മഹേശ്വരഃ സ്പൃശന് കാരാഭ്യാം ബ്രഹ്മാണം സുസുഖാഭ്യാം സുരേശ്വരഃ

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ, സ്നേഹപൂർണ്ണമായ കൈകളാൽ ബ്രഹ്മാവിനെ തൊട്ട്, സംസാരിച്ചു.

മാം വിദ്ധി പരമാത്മാനം തവ പുത്രത്വമാഗതമ് ഏതേ ചൈകാദശ രുദ്രാസ്ത്വാം സുരക്ഷിതുമാഗതാഃ

നീ എന്നെ പരമാത്മാവായി അറിയണം; ഞാൻ നിന്റെ മകനായി വന്നിരിക്കുന്നു. ഈ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരും നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ വന്നവരാണ്.

തസ്മാത്തീവ്രാമിമാമ്മൂര്ഛാം വിധൂയ മദനുഗ്രഹാത് പ്രബുദ്ധസ്വ യഥാപൂര്വം പ്രജാ വൈ സ്രഷ്ടുമര്ഹസി

അതിനാൽ, എന്റെ കൃപയാൽ ഈ ശക്തമായ മയക്കം നീക്കി, പഴയപോലെ ഉണരുക; നീ വീണ്ടും പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടവനാണ്.

ഏവം ഭഗവതാ പ്രോക്തോ ബ്രഹ്മാ പ്രീതമനാ ഹ്യഭൂത് നാനാഷ്ടകേന വിശ്വാത്മാ തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരമ്

ഇങ്ങനെ ഭഗവാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ബ്രഹ്മാവിന് മനസ്സിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. സർവ്വാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് വിവിധ അഷ്ടകങ്ങളാൽ പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.

നമസ്തേ ഭഗവന് രുദ്ര ഭാസ്കരാമിതതേജസേ നമോ ഭവായ ദേവായ രസായാമ്ബുമയാത്മനേ ശര്വായ ക്ഷിതിരൂപായ നന്ദീസുരഭയേ നമഃ

ഭഗവാനായ രുദ്രനേ, സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ഭവനേ, ദേവനേ, ജലവും രസവും ആകൃതിയായവനേ, ശർവ്വനേ, ഭൂമിരൂപനായവനേ, നന്ദിയേ, സുരഭിയേ, നമസ്കാരം.

ഈശായ വസവേ തുഭ്യം നമസ്സ്പര്ശമയാത്മനേ പശൂനാം പതയേ ചൈവ പാവകായാതിതേജസേ ഭീമായ വ്യോമരൂപായ ശബ്ദമാത്രായ തേ നമഃ

സ്വാമിയേ, വസവായായും, സ്പർശം സ്വഭാവമായിരിക്കുന്നതായും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും നാഥനായും, അതിവിശാലമായ ജ്വാലയുള്ളവനായും, ഭയങ്കരനായും, ആകാശം രൂപമായവനായും, ശബ്ദം മാത്രമായവനായും, നിനക്കു ഞാൻ വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു.

ഉഗ്രായോഗ്രസ്വരൂപായ യജമാനാത്മനേ നമഃ മഹാദേവായ സോമായ നമോസ്ത്വമൃതമൂര്തയേ

പ്രചണ്ഡനായും, പ്രചണ്ഡസ്വരൂപനായും, യജമാനന്റെ ആത്മാവായും, മഹാദേവനായും, സോമനായും, അമൃതസ്വരൂപനായും, നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നു.

ഏവം സ്തുത്വാ മഹാദേവം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ പ്രാര്ഥയാമാസ വിശ്വേശം ഗിരാ പ്രണതിപൂര്വയാ

ഇങ്ങനെ മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു, വിനയപൂർവ്വം വന്ദനം നടത്തി വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സർവ്വേശ്വരനോടു അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

ഭഗവന് ഭൂതഭവ്യേശ മമ പുത്ര മഹേശ്വര സൃഷ്ടിഹേതോസ്ത്വമുത്പന്നോ മമാംഗേ ഽനംഗനാശനഃ

ഭഗവനേ, ഭൂതഭവ്യങ്ങളുടെ ഇശ്വരനേ, എന്റെ മകനേ, മഹേശ്വരനേ, സൃഷ്ടിക്കായി നീ എന്റെ അംഗത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവനാണ്, കാമദേവനെ നശിപ്പിച്ചവനാണ്.

തസ്മാന്മഹതി കാര്യേസ്മിന് വ്യാപൃതസ്യ ജഗത്പ്രഭോ സഹായം കുരു സര്വത്ര സ്രഷ്ടുമര്ഹസി സ പ്രജാഃ

അതിനാൽ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, ഞാൻ ഈ മഹത്തായ കര്‍മ്മത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതിനാൽ, എവിടെയും നീ എന്നെ സഹായിക്കണം; ഈ സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ നീ യോഗ്യനാണ്.

തേനൈഷാം പാവിതോ ദേവോ രുദ്രസ്ത്രിപുരമര്ദനഃ ബാഢമിത്യേവ താം വാണീം പ്രതിജഗ്രാഹ ശംകരഃ

ഇതിലൂടെ ത്രിപുരനാശകനായ രുദ്രൻ ശുദ്ധനായി; ശങ്കരൻ, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു ആ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു.

തതസ്സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ഹൃഷ്ടം തമഭിനംദ്യ ച സ്രഷ്ടും തേനാഭ്യനുജ്ഞാതസ്തഥാന്യാശ്ചാസൃജത്പ്രജാഃ

അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ അവനെ ആദരിച്ചു; അവന്റെ അനുമതിയോടെ മറ്റു ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ചു.

മരീചിഭൃഗ്വംഗിരസഃ പുലസ്ത്യം പുലഹം ക്രതുമ് ദക്ഷമത്രിം വസിഷ്ഠം ച സോ ഽസൃജന്മനസൈവ ച പുരസ്താദസൃജദ്ബ്രഹ്മാ ധര്മം സംകല്പമേവ ച

മരീചി, ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, ദക്ഷ, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ എന്നിവരെ മനസ്സിൽ നിന്നു മാത്രം ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചു; അതിന് മുമ്പ് ധർമ്മത്തെയും സങ്കൽപ്പത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ദ്വാദശാദൌ പ്രകീര്തിതാഃ സഹ രുദ്രേണ സംഭൂതാഃ പുരാണാ ഗൃഹമേധിനഃ

ഇങ്ങനെ, രുദ്രനോടൊപ്പം ഈ പന്ത്രണ്ട് ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരാണ് ആദിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നത്; ഇവരാണ് പുരാതന ഗൃഹസ്ഥന്മാർ.

തേഷാം ദ്വാദശ വംശാഃ സ്യുര്ദിവ്യാ ദേവഗണാന്വിതാഃ പ്രജാവന്തഃ ക്രിയാവന്തോ മഹര്ഷിഭിരലംകൃതാഃ

അവരിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് വംശങ്ങൾ ഉദിച്ചു; ദൈവികവും ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ, സന്തതിയിലും കർമ്മങ്ങളിലും സമൃദ്ധിയുള്ളതുമായ, മഹർഷിമാരാൽ അലങ്കൃതമായതുമായവ.

അഥ ദേവാസുരപിത്ഃന് മനുഷ്യാംശ്ച ചതുഷ്ടയമ് സഹ രുദ്രേണ സിസൃക്ഷുരംഭസ്യേതാനി വൈ വിധിഃ

അതിനുശേഷം, ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ എന്നിങ്ങനെ നാലു വിഭാഗങ്ങളെയും രുദ്രനോടൊപ്പം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, ആ നിയമം ജലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.

സ സൃഷ്ട്യര്ഥം സമാധായ ബ്രഹ്മാത്മാനമയൂയുജത് മുഖാദജനയദ്ദേവാന് പിത്ഃംശ്ചൈവോപപക്ഷതഃ

സൃഷ്ടിക്കായി ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ സ്വയം ചിന്തിച്ചു; തന്റെ വായിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരെയും, ക്രമമായി പിതൃകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ജഘനാദസുരാന് സര്വാന് പ്രജനാദപി മാനുഷാന് അവസ്കരേ ക്ഷുധാവിഷ്ടാ രാക്ഷസാസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ

അവന്റെ കിടക്കയിൽ നിന്ന് എല്ലാ അസുരന്മാരെയും, അവന്റെ താഴത്തെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരെയും, അവശിഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് വിശപ്പാൽ പീഡിതരായ രാക്ഷസന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു.

പുത്രാസ്തമോരജഃപ്രായാ ബലിനസ്തേ നിശാചരാഃ സര്പാ യക്ഷാസ്തഥാ ഭൂതാ ഗംധര്വാഃ സംപ്രജജ്ഞിരേ

അവന്റെ പുത്രന്മാർ, പ്രധാനമായും അന്ധകാരവും രജസ്സും നിറഞ്ഞവരായ, ശക്തരായ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരായ, പാമ്പുകളും യക്ഷന്മാരും ഭൂതങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാരും ജനിച്ചു.

വയാംസി പക്ഷതഃ സൃഷ്ടാഃ പക്ഷിണോ വക്ഷസോ ഽസൃജത് മുഖതോജാംസ്തഥാ പാര്ശ്വാദുരഗാംശ്ച വിനിര്മമേ

അവന്റെ പക്ഷങ്ങളിൽ നിന്ന് പക്ഷികളെ, നെഞ്ചിൽ നിന്ന് പറക്കുന്ന ജീവികളെ, പാർശ്വങ്ങളിൽ നിന്ന് പാമ്പുകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

പദ്ഭ്യാം ചാശ്വാന്സമാതംഗാന് ശരഭാന് ഗവയാന് മൃഗാന്

അവന്റെ കാലുകളിൽ നിന്ന് കുതിരകളെയും ആനകളെയും ശരഭന്മാരെയും കാട്ടുപോത്തുകളെയും മാൻമാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ഔഷധ്യഃ ഫലമൂലാനി രോമഭ്യസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ ഗായത്രീം ച ഋചം ചൈവ ത്രിവൃത്സാമ രഥംതരമ്

അവന്റെ രോമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഔഷധികളും പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും ജനിച്ചു; ഗായത്രീ, ഋക്, ത്രിവൃത് സാമവും രഥന്തരം എന്നിവയും ഉദിച്ചു.

അഗ്നിഷ്ടോമം ച യജ്ഞാനാം നിര്മമേ പ്രഥമാന്മുഖാത് യജൂംഷി ത്രൈഷ്ടുഭം ഛംദഃസ്തോമം പഞ്ചദശം തഥാ

യാഗങ്ങളിൽ ആദ്യം അവൻ വായിൽ നിന്ന് അഗ്നിഷ്ടോമം സൃഷ്ടിച്ചു; യജൂസ്സും ത്രിഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സും പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങളുള്ള സ്തോമവും ഉല്പത്തി ചെയ്തു.

ബൃഹത്സാമ തഥോക്ഥം ച ദക്ഷിണാദസൃജന്മുഖാത് സാമാനി ജഗതീഛംദഃ സ്തോമം സപ്തദശം തഥാ

അവന്റെ വായിൽനിന്ന് ബൃഹത്സാമവും ഉക്തവും സാമഗാനങ്ങളും ജഗതീഛന്ദസ്സും പതിനേഴാമത്തെ സ്തോമവും ഉദിച്ചുവന്നു.

വൈരൂപ്യമതിരാത്രം ച പശ്ചിമാദസൃജന് മുഖാത് ഏകവിംശമഥര്വാണമാപ്തോര്യാമാണമേവ ച

പശ്ചിമമുഖത്തിൽനിന്ന് വൈരൂപ്യവും അതിരാത്രയാഗവും ഇരുപത്തൊന്നാമത്തെ അതർവവും ആപ്തോര്യാമയാഗവും ഉദിച്ചുവന്നു.