ശിവപുരാണമ്

തതോ ദീര്ഘേണ കാലേന ദുഃഖാത്ക്രോധോ വ്യജായത ക്രോധാവിഷ്ടസ്യ നേത്രാഭ്യാം പ്രാപതന്നശ്രുബിന്ദവഃ

അതിനുശേഷം ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് ക്രോധം ഉദിച്ചു; ക്രോധം പിടിച്ചപ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ തുള്ളികൾ വീണു.

തതസ്തേഭ്യോ ഽശ്രുബിന്ദുഭ്യോ ഭൂതാഃ പ്രേതാസ്തദാഭവന് സര്വാംസ്താനശ്രുജാന്ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാത്മാനമനിംദത

അപ്പോൾ ആ കണ്ണുനീർ തുള്ളികളിൽ നിന്ന് പ്രേതങ്ങൾ ജനിച്ചു. അവയെല്ലാം തന്റെ കണ്ണുനീർച്ചൊരിഞ്ഞ് പിറന്നതാണെന്ന് കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ മേൽ itself അസന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.

തസ്യ തീവ്രാ ഽഭവന്മൂര്ഛാ ക്രോധാമര്ഷസമുദ്ഭവാ മൂര്ഛിതസ്തു ജഹൌ പ്രാണാന്ക്രോധാവിഷ്ടഃ പ്രജാപതിഃ

അങ്ങനെ കോപവും വിരോധവും ചേർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ശക്തമായ മയക്കം ഉണ്ടായി. കോപത്തിൽ മുഴുകി, പ്രജാപതി അവബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു ജീവൻ വിട്ടു.

തതഃ പ്രാണേശ്വരോ രുദ്രോ ഭഗവാന്നീലലോഹിതഃ പ്രസാദമതുലം കര്തും പ്രാദുരാസീത്പ്രഭോര്മുഖാത്

അപ്പോൾ ജീവന്റെ നാഥനായ, നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള മഹാത്മാവായ രുദ്രൻ, അതുല്യമായ കൃപ നൽകാൻ പരമേശ്വരന്റെ വായിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ദശധാ ചൈകധാ ചക്രേ സ്വാത്മാനം പ്രഭുരീശ്വരഃ തേ തേനോക്താ മഹാത്മാനോ ദശധാ ചൈകധാ കൃതാഃ

പ്രഭുവായ ഈശ്വരൻ തന്റെ സ്വരൂപം പത്ത് രൂപത്തിലും ഏകരൂപത്തിലും മാറ്റി. അങ്ങനെ പത്ത് രൂപത്തിലും ഏകരൂപത്തിലും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട മഹാത്മാക്കളോട് അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചു.

യൂയം സൃഷ്ടാ മയാ വത്സാ ലോകാനുഗ്രഹകാരണാത് തസ്മാത്സര്വസ്യ ലോകസ്യ സ്ഥാപനായ ഹിതായ ച

എന്റെ പ്രിയരേ, ലോകങ്ങൾക്ക് ഉപകാരത്തിനായി ഞാൻ നിങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ സകല ലോകത്തിന്റെയും നിലനിൽപ്പിനും ക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടി—

പ്രജാസന്താനഹേതോശ്ച പ്രയതധ്വമതന്ദ്രിതാഃ ഏവമുക്താശ്ച രുരുദുര്ദുദ്രുവുശ്ച സമന്തതഃ

പ്രജകളുടെ വർദ്ധനവിനായി നിങ്ങൾ ക്ഷീണം കൂടാതെ പരിശ്രമിക്കണം. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ കരഞ്ഞും ഓടിയും എല്ലാടെയും പിരിഞ്ഞു.

രോദനാദ്ദ്രാവണാച്ചൈവ തേ രുദ്രാ നാമതഃ സ്മൃതാഃ യേ രുദ്രാസ്തേ ഖലു പ്രാണാ യേ പ്രാണാസ്തേ മഹാത്മകാഃ

അവരുടെ കരച്ചിലും ഓടലും കാരണം അവർ 'രുദ്രന്മാർ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ആ രുദ്രന്മാരാണ് ജീവൻ, ആ ജീവന്മാരാണ് മഹാത്മാക്കൾ.

തതോ മൃതസ്യ ദേവസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ഘൃണീ ദദൌ പുനഃ പ്രാണാന്ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹേശ്വരഃ

അതിനുശേഷം, മരിച്ച ബ്രഹ്മാവായ പരമേശ്വരനു, കരുണയുള്ള മഹേശ്വരൻ, വീണ്ടും ജീവൻ നൽകി.

പ്രഹൃഷ്ടവദനോ രുദ്രഃ പ്രാണപ്രത്യാഗമാദ്വിഭോഃ അഭ്യഭാഷത വിശ്വേശോ ബ്രഹ്മാണം പരമം വചഃ

വലിയവനിൽ ജീവൻ തിരിച്ചെത്തിയതിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ രുദ്രൻ, സർവ്വലോകനാഥൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

മാഭൈര്മാഭൈര്മഹാഭാഗ വിരിംച ജഗതാം ഗുരോ മയാ തേ പ്രാണിതാഃ പ്രാണാഃ സുഖമുത്തിഷ്ഠ സുവ്രത

ഭയപ്പെടേണ്ട, ഭയപ്പെടേണ്ട, മഹാഭാഗവാനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവായ വിരിഞ്ചേ, ഞാൻ നിന്റെ ജീവൻ തിരികെ നൽകിയിരിക്കുന്നു—സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേൽക്കു, ധർമ്മനിഷ്ഠനേ.

സ്വപ്നാനുഭൂതമിവ തച്ഛ്രുത്വാ വാക്യം മനോഹരമ് ഹരം നിരീക്ഷ്യ ശനകൈര്നേത്രൈഃ ഫുല്ലാമ്ബുജപ്രഭൈഃ

ആ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ സ്വപ്നത്തിൽ അനുഭവിച്ചതുപോലെ കേട്ട ബ്രഹ്മാവ്, പൂത്ത താമരപൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ള കണ്ണുകളാൽ ഹരനെ പതിയെ നോക്കി.

തഥാ പ്രത്യാഗതപ്രാണഃ സ്നിഗ്ധഗമ്ഭീരയാ ഗിരാ ഉവാച വചനം ബ്രഹ്മാ തമുദ്ദിശ്യ കൃതാഞ്ജലിഃ

അങ്ങനെ ജീവൻ തിരിച്ചുകിട്ടിയ ബ്രഹ്മാവ്, സ്നേഹപൂർണ്ണവും ഗംഭീരവുമായ ശബ്ദത്തിൽ, കൈകൂപ്പി അവനോടു പറഞ്ഞു.

ത്വം ഹി ദര്ശനമാത്രേണ ചാനന്ദയസി മേ മനഃ കോ ഭവാന് വിശ്വമൂര്ത്യാ വാ സ്ഥിത ഏകാദശാത്മകഃ

നിന്റെ ദർശനം മാത്രം കൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സിൽ ആനന്ദം നിറയുന്നു. ആരാണ് നീ, സർവ്വരൂപനായോ, പതിനൊന്ന് ഭാവങ്ങളോടെ ഇവിടെ നില്ക്കുന്നവനോ?

തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വ്യാജഹാര മഹേശ്വരഃ സ്പൃശന് കാരാഭ്യാം ബ്രഹ്മാണം സുസുഖാഭ്യാം സുരേശ്വരഃ

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ, സ്നേഹപൂർണ്ണമായ കൈകളാൽ ബ്രഹ്മാവിനെ തൊട്ട്, സംസാരിച്ചു.

മാം വിദ്ധി പരമാത്മാനം തവ പുത്രത്വമാഗതമ് ഏതേ ചൈകാദശ രുദ്രാസ്ത്വാം സുരക്ഷിതുമാഗതാഃ

നീ എന്നെ പരമാത്മാവായി അറിയണം; ഞാൻ നിന്റെ മകനായി വന്നിരിക്കുന്നു. ഈ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരും നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ വന്നവരാണ്.

തസ്മാത്തീവ്രാമിമാമ്മൂര്ഛാം വിധൂയ മദനുഗ്രഹാത് പ്രബുദ്ധസ്വ യഥാപൂര്വം പ്രജാ വൈ സ്രഷ്ടുമര്ഹസി

അതിനാൽ, എന്റെ കൃപയാൽ ഈ ശക്തമായ മയക്കം നീക്കി, പഴയപോലെ ഉണരുക; നീ വീണ്ടും പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടവനാണ്.

ഏവം ഭഗവതാ പ്രോക്തോ ബ്രഹ്മാ പ്രീതമനാ ഹ്യഭൂത് നാനാഷ്ടകേന വിശ്വാത്മാ തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരമ്

ഇങ്ങനെ ഭഗവാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ബ്രഹ്മാവിന് മനസ്സിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. സർവ്വാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് വിവിധ അഷ്ടകങ്ങളാൽ പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.

നമസ്തേ ഭഗവന് രുദ്ര ഭാസ്കരാമിതതേജസേ നമോ ഭവായ ദേവായ രസായാമ്ബുമയാത്മനേ ശര്വായ ക്ഷിതിരൂപായ നന്ദീസുരഭയേ നമഃ

ഭഗവാനായ രുദ്രനേ, സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ഭവനേ, ദേവനേ, ജലവും രസവും ആകൃതിയായവനേ, ശർവ്വനേ, ഭൂമിരൂപനായവനേ, നന്ദിയേ, സുരഭിയേ, നമസ്കാരം.

ഈശായ വസവേ തുഭ്യം നമസ്സ്പര്ശമയാത്മനേ പശൂനാം പതയേ ചൈവ പാവകായാതിതേജസേ ഭീമായ വ്യോമരൂപായ ശബ്ദമാത്രായ തേ നമഃ

സ്വാമിയേ, വസവായായും, സ്പർശം സ്വഭാവമായിരിക്കുന്നതായും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും നാഥനായും, അതിവിശാലമായ ജ്വാലയുള്ളവനായും, ഭയങ്കരനായും, ആകാശം രൂപമായവനായും, ശബ്ദം മാത്രമായവനായും, നിനക്കു ഞാൻ വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു.

ഉഗ്രായോഗ്രസ്വരൂപായ യജമാനാത്മനേ നമഃ മഹാദേവായ സോമായ നമോസ്ത്വമൃതമൂര്തയേ

പ്രചണ്ഡനായും, പ്രചണ്ഡസ്വരൂപനായും, യജമാനന്റെ ആത്മാവായും, മഹാദേവനായും, സോമനായും, അമൃതസ്വരൂപനായും, നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നു.

ഏവം സ്തുത്വാ മഹാദേവം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ പ്രാര്ഥയാമാസ വിശ്വേശം ഗിരാ പ്രണതിപൂര്വയാ

ഇങ്ങനെ മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു, വിനയപൂർവ്വം വന്ദനം നടത്തി വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സർവ്വേശ്വരനോടു അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

ഭഗവന് ഭൂതഭവ്യേശ മമ പുത്ര മഹേശ്വര സൃഷ്ടിഹേതോസ്ത്വമുത്പന്നോ മമാംഗേ ഽനംഗനാശനഃ

ഭഗവനേ, ഭൂതഭവ്യങ്ങളുടെ ഇശ്വരനേ, എന്റെ മകനേ, മഹേശ്വരനേ, സൃഷ്ടിക്കായി നീ എന്റെ അംഗത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവനാണ്, കാമദേവനെ നശിപ്പിച്ചവനാണ്.

തസ്മാന്മഹതി കാര്യേസ്മിന് വ്യാപൃതസ്യ ജഗത്പ്രഭോ സഹായം കുരു സര്വത്ര സ്രഷ്ടുമര്ഹസി സ പ്രജാഃ

അതിനാൽ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, ഞാൻ ഈ മഹത്തായ കര്‍മ്മത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതിനാൽ, എവിടെയും നീ എന്നെ സഹായിക്കണം; ഈ സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ നീ യോഗ്യനാണ്.

തേനൈഷാം പാവിതോ ദേവോ രുദ്രസ്ത്രിപുരമര്ദനഃ ബാഢമിത്യേവ താം വാണീം പ്രതിജഗ്രാഹ ശംകരഃ

ഇതിലൂടെ ത്രിപുരനാശകനായ രുദ്രൻ ശുദ്ധനായി; ശങ്കരൻ, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു ആ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു.

തതസ്സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ഹൃഷ്ടം തമഭിനംദ്യ ച സ്രഷ്ടും തേനാഭ്യനുജ്ഞാതസ്തഥാന്യാശ്ചാസൃജത്പ്രജാഃ

അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ അവനെ ആദരിച്ചു; അവന്റെ അനുമതിയോടെ മറ്റു ജീവികളും സൃഷ്ടിച്ചു.

മരീചിഭൃഗ്വംഗിരസഃ പുലസ്ത്യം പുലഹം ക്രതുമ് ദക്ഷമത്രിം വസിഷ്ഠം ച സോ ഽസൃജന്മനസൈവ ച പുരസ്താദസൃജദ്ബ്രഹ്മാ ധര്മം സംകല്പമേവ ച

മരീചി, ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, ദക്ഷ, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ എന്നിവരെ മനസ്സിൽ നിന്നു മാത്രം ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചു; അതിന് മുമ്പ് ധർമ്മത്തെയും സങ്കൽപ്പത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ദ്വാദശാദൌ പ്രകീര്തിതാഃ സഹ രുദ്രേണ സംഭൂതാഃ പുരാണാ ഗൃഹമേധിനഃ

ഇങ്ങനെ, രുദ്രനോടൊപ്പം ഈ പന്ത്രണ്ട് ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരാണ് ആദിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നത്; ഇവരാണ് പുരാതന ഗൃഹസ്ഥന്മാർ.

തേഷാം ദ്വാദശ വംശാഃ സ്യുര്ദിവ്യാ ദേവഗണാന്വിതാഃ പ്രജാവന്തഃ ക്രിയാവന്തോ മഹര്ഷിഭിരലംകൃതാഃ

അവരിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് വംശങ്ങൾ ഉദിച്ചു; ദൈവികവും ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ, സന്തതിയിലും കർമ്മങ്ങളിലും സമൃദ്ധിയുള്ളതുമായ, മഹർഷിമാരാൽ അലങ്കൃതമായതുമായവ.