മണിഭിര്ഭൂഷണൈശ്ചിത്രൈര്മഹാരത്നൈഃപരിഷ്കൃതമ് വിരാജമാനം വിദ്യുദ്ഭിര്മേഘസംഘമിവോന്നതമ്
മണികളും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും വലിയ രത്നങ്ങളും അണിഞ്ഞു, മേഘക്കൂട്ടങ്ങൾ മിന്നൽകൊണ്ട് പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.
ആസ്ഥായ വിപുലം രൂപം വാരാഹമമിതം വിധിഃ പൃഥിവ്യുദ്ധരണാര്ഥായ പ്രവിവേശ രസാതലമ്
അങ്ങനെ അതിയായ വലിപ്പമുള്ള വാരാഹ രൂപം ധരിച്ച്, സ്രഷ്ടാവ് ഭൂമിയെ ഉയർത്താൻ റസാതലത്തിലേക്ക് കടന്നു.
സ തദാ ശുശുഭേ ഽതീവ സൂകരോ ഗിരിസംനിഭഃ ലിംഗാകൃതേര്മഹേശസ്യ പാദമൂലം ഗതോ യഥാ
അപ്പോൾ ആ പന്നി, പർവതത്തെപ്പോലെ ഭംഗിയോടെ, അതിയായി തിളങ്ങി; മഹേശ്വരന്റെ ലിംഗരൂപം പോലെ തന്നെ അവൻ പാദമൂലത്തിൽ എത്തിയത് പോലെ.
തതസ്സ സലിലേ മഗ്നാം പൃഥിവീം പൃഥിവീംധരഃ ഉദ്ധൃത്യാലിംഗ്യ ദംഷ്ട്രാഭ്യാമുന്മമജ്ജ രസാതലാത്
അപ്പോൾ ഭൂമിയെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയ നിലയിൽ എടുത്ത്, തന്റെ ദന്തങ്ങളാൽ അവളെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, റസാതലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ മുനയസ്സിദ്ധാ ജനലോകനിവാസിനഃ മുമുദുര്നനൃതുര്മൂര്ധ്നി തസ്യ പുഷ്പൈരവാകിരന്
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, മുനികൾ, സിദ്ധന്മാർ, മനുഷ്യലോകവാസികൾ—all സന്തോഷിച്ചു, നൃത്തം ചെയ്തു, അവന്റെ തലയിൽ പുഷ്പങ്ങൾ ചിതറി.
വപുര്മഹാവരാഹസ്യ ശുശുഭേ പുഷ്പസംവൃതമ് പതദ്ഭിരിവ ഖദ്യോതൈഃ പ്രാശുരംജനപര്വതഃ
മഹാവാരാഹന്റെ ദേഹം പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട്, വീഴുന്ന ജ്വലിക്കുന്ന പുഴുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കറുത്ത പർവതം പോലെ തിളങ്ങി.
തതഃ സംസ്ഥാനമാനീയ വരാഹോ മഹതീം മഹീമ് സ്വമേവ രൂപമാസ്ഥായ സ്ഥാപയാമാസ വൈ വിഭുഃ
അപ്പോൾ വലിയ ഭൂമിയെ അവൻ യഥാസ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ച്, സ്വരൂപം സ്വീകരിച്ച്, അവളെ ഉറപ്പായി സ്ഥാപിച്ചു.
പൃഥിവീം ച സമീകൃത്യ പൃഥിവ്യാം സ്ഥാപയന്ഗിരീന് ഭൂരാദ്യാംശ്ചതുരോ ലോകാന് കല്പയാമാസ പൂര്വവത്
ഭൂമിയെ ക്രമീകരിച്ച്, അവളിൽ പർവതങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച്, ഭൂ മുതലായ നാലു ലോകങ്ങളും മുൻപുപോലെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഇതി സഹ മഹതീം മഹീം മഹീധ്രൈഃ പ്രലയമഹാജലധേരധഃസ്ഥമധ്യാത് ഉപരി ച വിനിവേശ്യ വിശ്വകര്മാ ചരമചരം ച ജഗത്സസര്ജ ഭൂയഃ
അങ്ങനെ, വലിയ പർവതങ്ങളോടൊപ്പം വലിയ ഭൂമിയെ പ്രളയജലത്തിനടിയിൽ, നടുവിലും മുകളിലും സ്ഥാപിച്ച്, വിശ്വകർമ്മാവ് വീണ്ടും ചലനമുള്ളതും ചലനമില്ലാത്തതുമായ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു.
സര്ഗം ചിംതയതസ്തസ്യ തദാ വൈ ബുദ്ധിപൂര്വകമ് പ്രധ്യാനകാലേ മോഹസ്തു പ്രാദുര്ഭൂതസ്തമോമയഃ
സൃഷ്ടിയെ ആലോചിച്ച്, മനസ്സോടെ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ അന്ധകാരമായ മായ അവന്റെ ചിന്തയിൽ ഉദിച്ചു.
തമോമോഹോ മഹാമോഹസ്താമിസ്രശ്ചാന്ധസംജ്ഞിതഃ അവിദ്യാ പഞ്ചമീ ചൈഷാ പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹാത്മനഃ
ആ അന്ധകാരവും, മായയും, മഹാമായയും, താമിസ്രം, അന്ധം എന്നിങ്ങനെയുള്ളതും, അഞ്ചാമത്തേതായി അവിദ്യയും മഹാത്മാവിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചു.
പഞ്ചധാ ഽവസ്ഥിതഃ സര്ഗോ ധ്യായതസ്ത്വഭിമാനിനഃ സര്വതസ്തമസാതീവ ബീജകുമ്ഭവദാവൃതഃ
അഭിമാനത്തോടെ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അഞ്ചുവിധമായി സൃഷ്ടി നിലകൊണ്ടു; എല്ലായിടത്തും അന്ധകാരം വിതറിയത് വിത്ത് പാത്രത്തിൽ അടച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ.
ബഹിരന്തശ്ചാപ്രകാശഃ സ്തബ്ധോ നിഃസംജ്ഞ ഏവ ച തസ്മാത്തേഷാം വൃതാ ബുദ്ധിര്മുഖാനി കരണാനി ച
അകത്തും പുറത്തും വെളിച്ചമില്ല, എല്ലാം അചഞ്ചലവും ബോധം ഇല്ലാത്തതുമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവരുടെയൊക്കെ ബുദ്ധിയും വായും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മറഞ്ഞു.
തസ്മാത്തേ സംവൃതാത്മാനോ നഗാ മുഖ്യാഃ പ്രകീര്തിതാഃ തം ദൃഷ്ട്വാ ഽസാധകം ബ്രഹ്മാ പ്രഥമം സര്ഗമീദൃശമ്
അതിനാൽ, അങ്ങനെയായ ആത്മാവുള്ളവരെ പ്രധാന വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു; ആ ആദ്യ സൃഷ്ടി ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ്...
അപ്രസന്നമനാ ഭൂത്വാ ദ്വിതീയം സോ ഽഭ്യമന്യത തസ്യാഭിധായതഃ സര്ഗം തിര്യക്സ്രോതോ ഽഭ്യവര്തത
അസന്തോഷത്തോടെ മനസ്സിൽ വീണ്ടും സൃഷ്ടിയെ ആലോചിച്ച്, അവന്റെ ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് വശത്തേക്ക് ഒഴുകുന്ന സൃഷ്ടി ഉദിച്ചു.
അന്തഃപ്രകാശാസ്തിര്യംച ആവൃതാശ്ച ബഹിഃ പുനഃ പശ്വാത്മാനസ്തതോ ജാതാ ഉത്പഥഗ്രാഹിണശ്ച തേ
അവരുടെ ഉള്ളിലെ പ്രകാശം വശത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞതും പുറത്തു മറഞ്ഞതുമാണ്. അങ്ങനെ മൃഗസ്വഭാവമുള്ള ജീവികൾ ജനിച്ചു; അവർ തെറ്റായ വഴിയിൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
തമപ്യസാധകം ജ്ഞാത്വാ സര്ഗമന്യമമന്യത തദോര്ധ്വസ്രോതസോ വൃത്തോ ദേവസര്ഗസ്തു സാത്ത്വികഃ
അത് പോലും ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൻ മറ്റൊരു സൃഷ്ടിയെ ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ മേലോട്ടു ഒഴുകുന്ന ദൈവസൃഷ്ടി, ശുദ്ധിയാൽ നിറഞ്ഞത്, ഉദിച്ചു.
തേ സുഖപ്രീതിബഹുലാ ബഹിരന്തശ്ച നാവൃതാഃ പ്രകാശാ ബഹിരന്തശ്ചസ്വഭാവാദേവ സംജ്ഞിതാഃ
അവർ സന്തോഷത്തിലും ആനന്ദത്തിലും സമൃദ്ധരാണ്; പുറത്തും ഉള്ളിലും മറവില്ലാതെ, ഇരുവശത്തും പ്രകാശമുള്ളവർ, സ്വാഭാവികമായും അങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
തതോ ഽഭിധ്യായതോവ്യക്താദര്വാക്സ്രോതസ്തു സാധകഃ മനുഷ്യനാമാ സഞ്ജാതഃ സര്ഗോ ദുഃഖസമുത്കടഃ
അവന്റെ ആലോചനയിൽ നിന്ന് താഴോട്ട് ഒഴുകുന്ന, ഫലപ്രദമായ സൃഷ്ടി ഉദിച്ചു; അതാണ് മനുഷ്യസൃഷ്ടി, കടുത്ത ദുഃഖം നിറഞ്ഞത്.
പ്രകാശാബഹിരന്തസ്തേ തമോദ്രിക്താ രജോ ഽധികാഃ പഞ്ചമോനുഗ്രഹഃ സര്ഗശ്ചതുര്ധാ സംവ്യവസ്ഥിതഃ
അവർ പുറത്തും ഉള്ളിലും പ്രകാശമുള്ളവരാണ്, എന്നാൽ ഇരുണ്ടതും രാഗം കൂടുതലുള്ളവരുമാണ്; അഞ്ചാമത്തേതാണ് അനുഗ്രഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടി. ഇങ്ങനെ നാലു സൃഷ്ടികളും സ്ഥാപിതമായി.
വിപര്യയേണ ശക്ത്യാ ച തുഷ്ട്യാസിദ്ധ്യാ തഥൈവ ച തേ ഽപരിഗ്രാഹിണഃ സര്വേ സംവിഭാഗരതാഃ പുനഃ
വിപരീതമായി, ശക്തിയാൽ, തൃപ്തിയാൽ, സിദ്ധിയാൽ, ഇവരൊക്കെയും ആസ്വാദനമില്ലാത്തവരും വീണ്ടും പങ്കിടുന്നതിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവരുമാണ്.
ഖാദനാശ്ചാപ്യശീലാശ്ച ഭൂതാദ്യാഃ പരികീര്തിതാഃ പ്രഥമോ മഹതഃ സര്ഗോ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
ഭൂതാദികൾ ഭക്ഷകരും നല്ല പെരുമാറ്റമില്ലാത്തവരുമാണ് എന്ന് പറയുന്നു. മഹത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യ സൃഷ്ടി പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിനാണ്.
തന്മാത്രാണാം ദ്വിതീയസ്തു ഭൂതസര്ഗഃ സ ഉച്യതേ വൈകാരികസ്തൃതീയസ്തു സര്ഗ ഐന്ദ്രിയകഃ സ്മൃതഃ
സൂക്ഷ്മതത്ത്വങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭൂതങ്ങളുടെ രണ്ടാം സൃഷ്ടിയാണ് ഭൂതസൃഷ്ടി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച മൂന്നാമത്തേതാണ് ഇന്ദ്രിയസൃഷ്ടി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇത്യേഷ പ്രകൃതേഃ സര്ഗഃ സമ്ഭൃതോ ഽബുദ്ധിപൂര്വകഃ മുഖ്യസര്ഗശ്ചതുര്ഥസ്തു മുഖ്യാ വൈ സ്ഥാവരാഃ സ്മൃതാഃ
ഇങ്ങനെ പ്രകൃതിയുടെ സൃഷ്ടി ബുദ്ധിയില്ലാതെ പൂർത്തിയായി; നാലാമത്തേതാണ് പ്രധാന സൃഷ്ടി, അതായത് അചഞ്ചല ജീവികൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
തിര്യക്സ്രോതസ്തു യഃ പ്രോക്തസ്തിര്യഗ്യോനിഃ സ പഞ്ചമഃ തദൂര്ധ്വസ്രോതസഃ ഷഷ്ഠോ ദേവസര്ഗസ്തു സ സ്മൃതഃ
വശത്തേക്ക് ഒഴുകുന്ന സൃഷ്ടിയാണ് അഞ്ചാമത്തേത്, അതാണ് മൃഗങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി; മേലോട്ടു ഒഴുകുന്ന ദൈവസൃഷ്ടിയാണ് ആറാമത്തേത്.
തതോ ഽര്വാക് സ്രോതസാം സര്ഗഃ സപ്തമഃ സ തു മാനുഷഃ അഷ്ടമോ ഽനുഗ്രഹഃ സര്ഗഃ കൌമാരോ നവമഃ സ്മൃതഃ
താഴോട്ടു ഒഴുകുന്ന സൃഷ്ടിയാണ് ഏഴാമത്തേത്, അതാണ് മനുഷ്യസൃഷ്ടി; എട്ടാമത്തേതാണ് അനുഗ്രഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, ഒൻപതാമത്തേതാണ് ബാലസൃഷ്ടി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പ്രാകൃതാശ്ച ത്രയഃ പൂര്വേ സര്ഗാസ്തേ ഽബുദ്ധിപൂര്വകാഃ ബുദ്ധിപൂര്വം പ്രവര്തന്തേ മുഖ്യാദ്യാഃ പഞ്ച വൈകൃതാഃ
ആദ്യത്തെ മൂന്നു സൃഷ്ടികളും പ്രകൃതിപരമായും ബുദ്ധിയില്ലാതെയും ഉത്ഭവിക്കുന്നു; പ്രധാന സൃഷ്ടിയോടെ തുടങ്ങുന്ന അഞ്ചു സൃഷ്ടികളും ബുദ്ധിയോടെ നടക്കുന്നു, അവയെ വൈവിധ്യമുള്ളവ എന്ന് പറയുന്നു.
അഗ്രേ സസര്ജ വൈ ബ്രഹ്മാ മാനസാനാത്മനഃ സമാന് സനന്ദം സനകഞ്ചൈവ വിദ്വാംസഞ്ച സനാതനമ്
ആദ്യത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് സമാനരായ സനന്ദൻ, സനക, ജ്ഞാനിയായ സനാതനൻ എന്നിവരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഋഭും സനത്കുമാരഞ്ച പൂര്വമേവ പ്രജാപതിഃ സര്വേ തേ യോഗിനോ ജ്ഞേയാ വീതരാഗാ വിമത്സരാഃ
പ്രജാപതി മുമ്പ് ഋഭുവിനെയും സനത്കുമാരനെയും സൃഷ്ടിച്ചു; ഇവരെല്ലാവരും യോഗികളായും, രാഗം ഇല്ലാത്തവരുമായും അസൂയയില്ലാത്തവരുമായും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇശ്വരാസക്തമനസോ ന ചക്രുഃ സൃഷ്ടയേ മതിമ് തേഷു സൃഷ്ട്യനപേക്ഷേഷു ഗതേഷു സനകാദിഷു
ഇശ്വരനിൽ മനസ്സു ലയിച്ചിരുന്ന അവർ സൃഷ്ടിയിലേക്കു മനസ്സു തിരിയിച്ചില്ല; സൃഷ്ടിയിൽ ആസക്തിയില്ലാതെ സനകാദികൾ വിട്ടുപോയപ്പോൾ,