ശിവപുരാണമ്

സത്ത്വം രജശ്ച ബ്രഹ്മാ ച കാലത്വേ ച തമോ രജഃ വിഷ്ണുത്വേ കേവലം സത്ത്വം ഗുണവൃദ്ധിസ്ത്രിധാ വിഭൌ

സത്ത്വവും രജസ്സും ബ്രഹ്മാവിൽ; കാലരൂപത്തിൽ തമസ്സും രജസ്സും. വിഷ്ണുരൂപത്തിൽ സത്ത്വം മാത്രം; ഗുണങ്ങളുടെ വർദ്ധനവ് ഭഗവാനിൽ മൂന്നു വിധം.

ബ്രഹ്മത്വേ സൃജതേ ലോകാന് കാലത്വേ സംക്ഷിപത്യപി പുരുഷത്വേ ഽത്യുദാസീനഃ കര്മ ച ത്രിവിധം വിഭോഃ

ബ്രഹ്മാവായി ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; കാലരൂപത്തിൽ അവയെ പിന്മാറ്റുന്നു. പുരുഷനായി അവൻ എല്ലാറ്റിലും അശ്രദ്ധനാണ്; ഭഗവാന്റെ പ്രവർത്തി മൂന്നു വിധമാണ്.

ഏവം ത്രിധാ വിഭിന്നത്വാദ്ബ്രഹ്മാ ത്രിഗുണ ഉച്യതേ ചതുര്ധാ പ്രവിഭക്തത്വാച്ചാതുര്വ്യൂഹഃ പ്രകീര്തിതഃ

ഇങ്ങനെ മൂന്നു വിഭജനങ്ങളാൽ ബ്രഹ്മാവിനെ ത്രിഗുണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; നാലു വിഭാഗങ്ങളാൽ ചതുര്‍വ്യൂഹൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ആദിത്വാദാദിദേവോ ഽസാവജാതത്വാദജഃ സ്മൃതഃ പാതി യസ്മാത്പ്രജാഃ സര്വാഃ പ്രജാപതിരിതി സ്മൃതഃ

ആദിയായതിനാൽ ആദിദേവൻ; ജനനം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അജൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. എല്ലാ ജീവികളെയും രക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ പ്രജാപതി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഹിരണ്മയസ്തു യോ മേരുസ്തസ്യോല്ബം സുമഹാത്മനഃ ഗര്ഭോദകം സമുദ്രാശ്ച ജരായുശ്ചാ ഽപി പര്വതാഃ

പൊന്നുപോലുള്ള മേരു അവന്റെ പുറംചട്ടയാണ്, മഹാത്മാവേ; ഗർഭജലങ്ങൾ സമുദ്രങ്ങളാണ്, പർവതങ്ങൾ അവന്റെ ജരായുവാണ്.

തസ്മിന്നംഡേ ത്വിമേ ലോകാ അംതര്വിശ്വമിദം ജഗത് ചംദ്രാദിത്യൌ സനക്ഷത്രൌ സഗ്രഹൌ സഹ വായുനാ

ആ അണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ ഈ ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്; അതിനുള്ളിൽ ഈ മുഴുവൻ ജഗത്തും ഉണ്ട്: ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, വായു എന്നിവയും.

അദ്ഭിര്ദശഗുണാഭിസ്തു ബാഹ്യതോണ്ഡം സമാവൃതമ് ആപോ ദശഗുണേനൈവ തേജസാ ബഹിരാവൃതാഃ

അണ്ഡം പുറത്തു നിന്ന് പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ വെള്ളം കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ആ വെള്ളം പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ തീകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തേജോ ദശഗുണേനൈവ വായുനാ ബഹിരാവൃതമ് ആകാശേനാവൃതോ വായുഃ ഖം ച ഭൂതാദിനാവൃതമ്

ആ തീ പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ വായു കൊണ്ട് പുറത്തു ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; വായു ആകാശം കൊണ്ടും, ആകാശം ഭൂതാദി കൊണ്ടും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഭൂതാദിര്മഹതാ തദ്വദവ്യക്തേനാവൃതോ മഹാന് ഏതൈരാവരണൈരണ്ഡം സപ്തഭിര്ബഹിരാവൃതമ്

ഭൂതാദി മഹത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മഹത് അവ്യക്തം കൊണ്ടും. ഇങ്ങനെ ആ അണ്ഡം ഈ ഏഴു ആവരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പുറത്തു ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഏതദാവൃത്ത്യ ചാന്യോന്യമഷ്ടൌ പ്രകൃതയഃ സ്ഥിതാഃ സൃഷ്ടിപാലനവിധ്വംസകര്മകര്ത്ര്യോ ദ്വിജോത്തമാഃ

ഇങ്ങനെ, എട്ടു പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവ സൃഷ്ടി, സംരക്ഷണം, നാശം എന്നിങ്ങനെ ഓരോ പ്രവർത്തിയും നിർവഹിക്കുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.

ഏവം പരസ്പരോത്പന്നാ ധാരയംതി പരസ്പരമ് ആധാരാധേയഭാവേന വികാരാസ്തു വികാരിഷു

ഇവ പരസ്പരം നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച്, ഒരുമിച്ച് പരസ്പരം പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ആധാരവും ആശ്രിതവും എന്ന നിലയിൽ, മാറ്റങ്ങൾ എല്ലാം മാറ്റം വന്നതിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.

കൂര്മോംഗാനി യഥാ പൂര്വം പ്രസാര്യ വിനിയച്ഛതി വികാരാംശ്ച തഥാ ഽവ്യക്തം സൃഷ്ട്വാ ഭൂയോ നിയച്ഛതി

കഴുതയുടെ കാലുകൾ പോലെ ആദ്യം നീട്ടി, പിന്നെ അകത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ, അവ്യക്തം മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച്, പിന്നെ അവയെ തിരികെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

അവ്യക്തപ്രഭവം സര്വമാനുലോമ്യേന ജായതേ പ്രാപ്തേ പ്രലയകാലേ തു പ്രതിലോമ്യേനുലീയതേ

എല്ലാം അവ്യക്തത്തിൽ നിന്നാണ് സ്വഭാവാനുസൃതമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പ്രളയകാലം വന്നാൽ, അതെല്ലാം വിപരീതമായി അവ്യക്തത്തിലേക്ക് ലയിക്കുന്നു.

ഗുണാഃ കാലവശാദേവ ഭവംതി വിഷമാഃ സമാഃ ഗുണസാമ്യേ ലയോ ജ്ഞേയോ വൈഷമ്യേ സൃഷ്ടിരുച്യതേ

കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ഗുണങ്ങൾ ഒരുപോലെയോ വ്യത്യസ്തമായോ മാറുന്നു. ഗുണങ്ങൾ സമതുല്യമായാൽ പ്രളയം സംഭവിക്കുന്നു; വ്യതിയാനമുള്ളപ്പോൾ സൃഷ്ടി നടക്കുന്നു.

തദിദം ബ്രഹ്മണോ യോനിരേതദംഡം ഘനം മഹത് ബ്രഹ്മണഃ ക്ഷേത്രമുദ്ദിഷ്ടം ബ്രഹ്മാ ക്ഷേത്രജ്ഞ ഉച്യതേ

ഇതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഗർഭം — ഈ ദൃഢമായ മഹാവണ്ടം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥലം. ബ്രഹ്മാവ് ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ അറിവുള്ളവനാണ്.

ഇതീദൃശാനാമണ്ഡാനാം കോട്യോ ജ്ഞേയാഃ സഹസ്രശഃ സര്വഗത്വാത്പ്രധാനസ്യ തിര്യഗൂര്ധ്വമധഃ സ്ഥിതാഃ

ഇത്തരത്തിലുള്ള അണ്ടങ്ങൾ അനേകം കോടികൾ എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു. പ്രധാനത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയാൽ അവ തിരശ്ചീനമായും മുകളിലും താഴെയും നിലകൊള്ളുന്നു.

തത്ര തത്ര ചതുര്വക്ത്രാ ബ്രഹ്മാണോ ഹരയോ ഭവാഃ സൃഷ്ടാ പ്രധാനേന തഥാ ലബ്ധ്വാ ശംഭോസ്തു സന്നിധിമ്

ഓരോ അണ്ടത്തിലും നാലുമുഖമുള്ള ബ്രഹ്മാവുകളും, ഹരികളും, ഭവന്മാരും പ്രധാനത്തിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു; അങ്ങനെ ശംഭുവിന്റെ സാന്നിധ്യം അവർക്കു ലഭിക്കുന്നു.

മഹേശ്വരഃ പരോവ്യക്താദംഡമവ്യക്തസംഭവമ് അണ്ഡാജ്ജജ്ഞേ വിഭുര്ബ്രഹ്മാ ലോകാസ്തേന കൃതാസ്ത്വിമേ

മഹേശ്വരൻ അവ്യക്തത്തെ അതിജീവിച്ച്, അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് അണ്ടം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആ അണ്ടത്തിൽ നിന്ന് മഹാബലൻ ബ്രഹ്മാവ് ജനിക്കുന്നു; അവൻ ഈ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

അബുദ്ധിപൂര്വഃ കഥിതോ മയൈഷ പ്രധാനസര്ഗഃ പ്രഥമഃ പ്രവൃതഃ ആത്യംതികശ്ച പ്രലയോന്തകാലേ ലീലാകൃതഃ കേവലമീശ്വരസ്യ

ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ പ്രധാനസൃഷ്ടി ആദിയിൽ ബുദ്ധിയില്ലാതെ ആരംഭിച്ച ഒന്നാണ്. പ്രളയകാലത്ത്, എല്ലാം പൂർണ്ണമായും ലയിക്കുന്നു; അതെല്ലാം ഈശ്വരന്റെ ലീല മാത്രമാണ്.

യത്തത്സ്മൃതം കാരണമപ്രമേയം ബ്രഹ്മാ പ്രധാനം പ്രകൃതേഃ പ്രസൂതിഃ അനാദിമധ്യാന്തമനന്തവീര്യം ശുക്ലം സുരക്തം പുരുഷേണ യുക്തമ്

അളക്കാനാകാത്ത കാരണമെന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത് — ബ്രഹ്മാവ്, പ്രധാനമായ പ്രകൃതിയുടെ ഉത്ഭവം — അതിന് ആരംഭമോ നടുവോ അവസാനമോ ഇല്ല, അതിന് അനന്തശക്തിയുണ്ട്, ശുദ്ധവും രക്തവണ്ണവുമാണ്, പുരുഷനോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

ഉത്പാദകത്വാദ്രജസോതിരേകാല്ലോകസ്യ സംതാനവിവൃദ്ധിഹേതൂന് അഷ്ടൌ വികാരാനപി ചാദികാലേ സൃഷ്ട്വാ സമശ്നാതി തഥാംതകാലേ

സൃഷ്ടി സ്വഭാവവും രാജോഗുണത്തിന്റെ അധിക്യവും മൂലം ലോകത്തിന്റെ വർദ്ധനക്കും വ്യാപനത്തിനും ഇതാണ് കാരണം. ആദിയിൽ എട്ടു മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച്, അവസാനം അവയെല്ലാം അവൻ തിരികെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

പ്രകൃത്യവസ്ഥാപിതകാരണാനാം യാ ച സ്ഥിതിര്യാ ച പുനഃ പ്രവൃത്തിഃ തത്സര്വമപ്രാകൃതവൈഭവസ്യ സംകല്പമാത്രേണ മഹേശ്വരസ്യ

പ്രകൃതിയിൽ സ്ഥാപിച്ച കാരണങ്ങളുടെ നിലയും വീണ്ടും പ്രവർത്തനവും എല്ലാം പ്രകൃതിക്ക് അതീതമായ മഹേശ്വരന്റെ മനസ്സിലേയ്ക്കു മാത്രം സംഭവിക്കുന്നു.

മന്വംതരാണി സര്വാണി കല്പഭേദാംശ്ച സര്വശഃ തേഷ്വേവാംതരസര്ഗം ച പ്രതിസര്ഗം ച നോ വദ

സകല മന്മന്തരങ്ങളെയും, വിവിധ കല്പഭേദങ്ങളെയും, അവയിൽ ഉള്ള ഇടയ്ക്കുള്ള സൃഷ്ടിയും പുനഃസൃഷ്ടിയും എനിക്കു പറയൂ.

കാലസംഖ്യാവിവൃത്തസ്യ പരാര്ധോ ബ്രഹ്മണസ്സ്മൃതഃ താവാംശ്ചൈവാസ്യ കാലോന്യസ്തസ്യാംതേ പ്രതിസൃജ്യതേ

കാലത്തിന്റെ എണ്ണത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരാർദ്ധം അതിന്റെ ദൈർഘ്യമായി കണക്കാക്കുന്നു; അതിന്റെ അവസാനം മറ്റൊരു കാലം ആരംഭിക്കുന്നു, അപ്പോൾ പുനഃസൃഷ്ടി നടക്കുന്നു.

ദിവസേ ദിവസേ തസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പൂര്വജന്മനഃ ചതുര്ദശമഹാഭാഗാ മനൂനാം പരിവൃത്തയഃ

പ്രതി ദിവസവും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്പത്തെ ജന്മങ്ങളിൽ പതിനാലു മഹാമനുമാരുടെ ചക്രങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അനാദിത്വാദനംതത്വാദജ്ഞേയത്വാച്ച കൃത്സ്നശഃ മന്വംതരാണി കല്പാശ്ച ന ശക്യാ വചനാത്പൃഥക്

ആദിയില്ലാത്തതും അനന്തവുമായതും പൂർണ്ണമായി അറിയാൻ കഴിയാത്തതുമായ മന്മന്തരങ്ങളും കല്പങ്ങളും വാക്കുകൾ കൊണ്ട് വേർതിരിച്ച് പറയാൻ കഴിയില്ല.

ഉക്തേഷ്വപി ച സര്വേഷു ശൃണ്വതാം വോ വചോ മമ കിമിഹാസ്തി ഫലം തസ്മാന്ന പൃഥക് വക്തുമുത്സഹേ

എല്ലാം പറഞ്ഞിട്ടും, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുന്ന നിങ്ങൾക്കു എന്താണ് ഫലം? അതിനാൽ, ഞാൻ അവയെ വേർതിരിച്ച് വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.

യ ഏവ ഖലു കല്പേഷു കല്പഃ സംപ്രതി വര്തതേ തത്ര സംക്ഷിപ്യ വര്തംതേ സൃഷ്ടയഃ പ്രതിസൃഷ്ടയഃ

ഇപ്പോഴുള്ള ഈ കല്പത്തിൽ സൃഷ്ടിയും ലയവും ചുരുങ്ങിയ രീതിയിൽ തന്നെ നടക്കുന്നു.

യസ്ത്വയം വര്തതേ കല്പോ വാരാഹോ നാമ നാമതഃ അസ്മിന്നപി ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ മനവസ്തു ചതുര്ദശ

ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന കല്പത്തിന് 'വരാഹ' എന്ന പേരാണ്. ഇതിലും, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, പതിനാലു മനുക്കളുണ്ട്.