ശിവപുരാണമ്

കഥം ജഗദിദം കൃത്സ്നം വിധായ ച നിധായ ച ആജ്ഞയാ പരമാം ക്രീഡാം കരോതി പരമേശ്വരഃ

സകല ലോകവും സൃഷ്ടിച്ചും സംഹരിച്ചും, പരമേശ്വരൻ തന്റെ ആജ്ഞയാൽ എങ്ങനെ പരമമായ ലീല നടത്തുന്നു?

കിം തത്പ്രഥമസംഭൂതം കേനേദമഖിലം തതമ് കേനാ വാ പുനരേവേദം ഗ്രസ്യതേ പൃഥുകുക്ഷിണാ

ആദ്യം ഉദിച്ചത് ഏതാണ്? ഇതെല്ലാം ആരാണ് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത്? വീണ്ടും, വലിയ വയറുള്ളവൻ ആരാണ് ഇതെല്ലാം ഗ്രസിക്കുന്നത്?

ശക്തിഃ പ്രഥമസമ്ഭൂതാ ശാംത്യതീതപദോത്തരാ തതോ മായാ തതോ ഽവ്യക്തം ശിവാച്ഛക്തിമതഃ പ്രഭോഃ

ആദ്യം ഉദിക്കുന്നത് ശക്തിയാണ്, ശാന്തിയെ കടന്ന നിലയിലേക്കുള്ളത്; അതിന് ശേഷം മായ, പിന്നെ അവ്യക്തം, ഇവയെല്ലാം ശക്തിയുള്ള ശിവനിൽ നിന്ന്.

ശാന്ത്യതീതപദം ശക്തേസ്തതഃ ശാന്തിപദക്രമാത് തതോ വിദ്യാപദം തസ്മാത്പ്രതിഷ്ഠാപദസംഭവഃ

ശക്തിയിൽ നിന്ന് ശാന്തിയെ കടന്ന സ്ഥാനം, അതിനുശേഷം ശാന്തി സ്ഥാനം, അതിൽ നിന്ന് വിജ്ഞാന സ്ഥാനം, അതിൽ നിന്ന് പ്രതിഷ്ഠ സ്ഥാനം ഉദിക്കുന്നു.

നിവൃത്തിപദമുത്പന്നം പ്രതിഷ്ഠാപദതഃ ക്രമാത് ഏവമുക്താ സമാസേന സൃഷ്ടിരീശ്വരചോദിതാ

പ്രതിഷ്ഠ സ്ഥാനം കഴിഞ്ഞ് ക്രമത്തിൽ നിര്വൃത്തി സ്ഥാനം ഉദിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ, ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ സൃഷ്ടി സംക്ഷേപത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ആനുലോമ്യാത്തഥൈതേഷാം പ്രതിലോമ്യേന സംഹൃതിഃ അസ്മാത്പഞ്ചപദോദ്ദിഷ്ടാത്പരസ്സ്രഷ്ടാ സമിഷ്യതേ

സാധാരണക്രമത്തിൽ ഇവ ഉദയം ചെയ്യുന്നു; മറുവശത്ത് അവ ലയിക്കുന്നു. ഈ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളാൽ നിർദ്ദേശിച്ച മാർഗ്ഗത്തിന് അതീതമായി വേറൊരു സ്രഷ്ടാവിനെ അംഗീകരിക്കാറില്ല.

കലാഭിഃ പഞ്ചഭിര്വ്യാപ്തം തസ്മാദ്വിശ്വമിദം ജഗത് അവ്യക്തം കാരണം യത്തദാത്മനാ സമനുഷ്ഠിതമ്

അതിനാൽ ഈ മുഴുവൻ ലോകവും അഞ്ചു ശക്തികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന അതു മറഞ്ഞ കാരണമാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത്.

മഹദാദിവിശേഷാംതം സൃജതീത്യപി സംമതമ് കിം തു തത്രാപി കര്തൃത്വം നാവ്യക്തസ്യ ന ചാത്മനഃ

മഹത്തിൽ നിന്ന് വിശേഷംവരെ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് സമ്മതമാണ്; എന്നാൽ അവിടെയും അവ്യക്തിക്കും ആത്മാവിനും സൃഷ്ടാവിന്റെ പങ്കില്ല.

അചേതനത്വാത്പ്രകൃതേരജ്ഞത്വാത്പുരുഷസ്യ ച പ്രധാനപരമാണ്വാദി യാവത്കിഞ്ചിദചേതനമ്

പ്രകൃതിക്ക് ബുദ്ധിയില്ല, പുരുഷൻ അറിയാത്തവനാണ്; അതിനാൽ പ്രധാനത്തിൽ നിന്ന് അനുവുവരെ എല്ലാം ബോധമില്ലാത്തവയാണ്.

തത്കര്തൃകം സ്വയം ദൃഷ്ടം ബുദ്ധിമത്കാരണം വിനാ ജഗച്ച കര്തൃസാപേക്ഷം കാര്യം സാവയവം യതഃ

പ്രപഞ്ചത്തിൽ പ്രവർത്തനം നടക്കാൻ ബുദ്ധിയുള്ള കാരണമൊന്നും ആവശ്യമാണെന്ന് കാണാം; കാരണം ലോകം ഭാഗങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്നതും സൃഷ്ടാവിനെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതുമാണ്.

തസ്മാച്ഛക്തസ്സ്വതന്ത്രോ യഃ സര്വശക്തിശ്ച സര്വവിത് അനാദിനിധനശ്ചായം മഹദൈശ്വര്യസംയുതഃ

അതിനാൽ സ്വതന്ത്രനും എല്ലാശക്തിയും അറിവും ഉള്ളവനും ആദിയുമില്ലാതെയും അന്ത്യമില്ലാതെയും മഹത്തായ ഐശ്വര്യത്തോടെ ഉള്ളവനാണ് സാക്ഷാൽ ശക്തൻ.

സ ഏവ ജഗതഃ കര്താ മഹാദേവോ മഹേശ്വരാഃ പാതാ ഹര്താ ച സര്വസ്യ തതഃ പൃഥഗനന്വയഃ

അവനാണ് ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്, മഹാദേവൻ, പരമേശ്വരൻ; അവൻ എല്ലാ ഭാവങ്ങളുടെയും രക്ഷകനും സംഹാരകനുമാണ്; അതിനാൽ ഈ ക്രമം വ്യക്തമാണ്.

പരിണാമഃ പ്രധാനസ്യ പ്രവൃത്തിഃ പുരുഷസ്യ ച സര്വം സത്യവ്രതസ്യൈവ ശാസനേന പ്രവര്തതേ

പ്രധാനത്തിന്റെ പരിണാമവും പുരുഷന്റെ പ്രവർത്തിയും എല്ലാം സത്യവ്രതന്റെ ആജ്ഞയാൽ മാത്രമാണ് നടക്കുന്നത്.

ഇതീയം ശാശ്വതീ നിഷ്ഠാ സതാം മനസി വര്തതേ ന ചൈനം പക്ഷമാശ്രിത്യ വര്തതേ സ്വല്പചേതനഃ

ഇങ്ങനെ ഈ ശാശ്വതമായ സിദ്ധാന്തം ജ്ഞാനികൾക്ക് മനസ്സിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; കുറഞ്ഞ ബുദ്ധിയുള്ളവർ ഇതിൽ ആശ്രയിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാറില്ല.

യാവദാദിസമാരംഭോ യാവദ്യഃ പ്രലയോ മഹാന് താവദപ്യേതി സകലം ബ്രഹ്മണഃ ശാരദാം ശതമ്

സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ നിന്ന് മഹാപ്രളയം വരെയും എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിന്റെ നൂറു ദൈവവർഷം നിലനിൽക്കുന്നു.

പരമിത്യായുഷോ നാമ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ തത്പരാഖ്യം തദര്ധം ച പരാര്ധമഭിധീയതേ

അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമായായ ആയുസ്സാണ് ഇതു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; അതിന്റെ പാതിയെ 'പരാർദ്ധം' എന്ന് പറയുന്നു.

പരാര്ധദ്വയകാലാംതേ പ്രലയേ സമുപസ്ഥിതേ അവ്യക്തമാത്മനഃ കാര്യമാദായാത്മനി തിഷ്ഠതി

രണ്ട് പരാർദ്ധം കഴിഞ്ഞ് പ്രളയം വരുമ്പോൾ, അവ്യക്തം ആത്മാവിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്ത് അതിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കും.

ആത്മന്യവസ്ഥിതേ ഽവ്യക്തേ വികാരേ പ്രതിസംഹൃതേ സാധര്മ്യേണാധിതിഷ്ഠേതേ പ്രധാനപുരുഷാവുഭൌ

ആത്മാവിൽ അവ്യക്തം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, പരിവർത്തനം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, പ്രധാനവും പുരുഷനും സമാനതയിൽ ഒന്നിച്ച് നിലനിൽക്കും.

തമഃ സത്ത്വഗുണാവേതൌ സമത്വേന വ്യവസ്ഥിതൌ അനുദ്രിക്താവനന്തൌ താവോതപ്രോതൌ പരസ്പരമ്

തമസ്സും സത്ത്വഗുണവും സമതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അവ രണ്ടും കൂടിക്കലർന്നും അനന്തവുമാണ്, ഒന്നിനൊന്ന് ചേർന്ന് നിലനിൽക്കുന്നു.

ഗുണസാമ്യേ തദാ തസ്മിന്നവിഭാഗേ തമോദയേ ശാംതവാതൈകനീരേ ച ന പ്രാജ്ഞായത കിംചന

ഗുണങ്ങൾ സമതയിൽ, വ്യത്യാസമില്ലാതെ, തമസ്സു നിറഞ്ഞു, ശാന്തമായ ഒരു കാറ്റില്ലാത്ത സമുദ്രത്തിൽ, ഒന്നും കാണപ്പെടുന്നില്ല.

അപ്രജ്ഞാതേ ജഗത്യസ്മിന്നേക ഏവ മഹേശ്വരഃ ഉപാസ്യ രജനീം കൃത്സ്നാം പരാം മാഹേശ്വരീം തതഃ

ലോകം അറിയപ്പെടാത്തപ്പോൾ, ഏകമായ മഹേശ്വരൻ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു; അവൻ മുഴുവൻ രാത്രിയും പരമമായ മഹേശ്വരിയെ ആരാധിക്കുന്നു.

പ്രഭാതായാം തു ശര്വര്യാം പ്രധാനപുരുഷാവുഭൌ പ്രവിശ്യ ക്ഷോഭയാമാസ മായായോഗാന്മഹേശ്വരഃ

പക്ഷേ, രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹേശ്വരൻ മായയുടെ ശക്തിയാൽ പ്രധാനത്തിലും പുരുഷനിലും പ്രവേശിച്ച് അവരെ ഉണർത്തുന്നു.

തതഃ പുനരശേഷാണാം ഭൂതാനാം പ്രഭവാപ്യയാത് അവ്യക്താദഭവത്സൃഷ്ടിരാജ്ഞയാ പരമേഷ്ഠിനഃ

അതിനുശേഷം, പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ, അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടി വീണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നു; എല്ലാ ഭാവികളുടെ ഉത്പത്തി, ലയം എന്നിവ നടക്കുന്നു.

വിശ്വോത്തരോത്തരവിചിത്രമനോരഥസ്യ യസ്യൈകശക്തിശകലേ സകലസ്സമാപ്തഃ ആത്മാനമധ്വപതിമധ്വവിദോ വദംതി തസ്മൈ നമഃ സകലലോകവിലക്ഷണായ

എല്ലാ ലോകങ്ങളെയുംക്കാൾ വ്യത്യസ്തനായവനോടാണ് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നത്. അത്ഭുതകരമായ അനേകം ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ സകല വിശ്വവും അവന്റെ ഒരു ചെറിയ ശക്തിഭാഗത്തിനുള്ളിലാണ് സമാപിക്കുന്നത്. മാർഗ്ഗത്തെ അറിയുന്നവർ ആർക്കും, അവനെയാണ് മാർഗ്ഗത്തിന്റെ നാഥനും ആത്മാവും എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

പുരുഷാധിഷ്ഠിതാത്പൂര്വമവ്യക്താദീശ്വരാജ്ഞയാ ബുദ്ധ്യാദയോ വിശേഷാംതാ വികാരാശ്ചാഭവന് ക്രമാത്

പുരുഷൻ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ്, അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന്, ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ, ബുദ്ധി മുതലായവയും അവയുടെ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളും ക്രമമായി ഉദിച്ചു.

തതസ്തേഭ്യോ വികാരേഭ്യോ രുദ്രോ വിഷ്ണുഃ പിതാമഹഃ കാരണത്വേന സര്വേഷാം ത്രയോ ദേവാഃ പ്രജജ്ഞിരേ

അവിടെ നിന്നുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളിൽ നിന്ന്, രുദ്രൻ, വിഷ്ണു, പിതാമഹൻ എന്ന ബ്രഹ്മാവ്—ഈ മൂന്നു ദേവന്മാർ—സകലത്തിന്റെയും കാരണമായി ജനിച്ചു.

സര്വതോ ഭുവനവ്യാപ്തിശക്തിമവ്യാഹതാം ക്വചിത് ജ്ഞാനമപ്രതിമം ശശ്വദൈശ്വര്യം ചാണിമാദികമ്

അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിക്കാനുള്ള തടസ്സമില്ലാത്ത ശക്തിയും, ഉപമയില്ലാത്ത ജ്ഞാനവും, എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന ഐശ്വര്യവും, അനിമാദി അത്ഭുതശക്തികളും ഉള്ളവനാണ്.

സൃഷ്ടിസ്ഥിതിലയാഖ്യേഷു കര്മസു ത്രിഷു ഹേതുതാമ് പ്രഭുത്വേന സഹൈതേഷാം പ്രസീദതി മഹേശ്വരഃ

സൃഷ്ടി, നില, ലയം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു പ്രവർത്തികളിലും, മഹേശ്വരൻ തന്നെയാണ് അവയുടെ കാരണവും, അവർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനും.

കല്പാന്തരേ പുനസ്തേഷാമസ്പര്ധാ ബുദ്ധിമോഹിനാമ് സര്ഗരക്ഷാലയാചാരം പ്രത്യേകം പ്രദദൌ ച സഃ

ഒരു കാല്പ്പാവസാനത്ത്, അവരുടെ തമ്മിലുള്ള മത്സരവും ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കാരണം, അവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും സൃഷ്ടി, സംരക്ഷണം, ലയം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ വേറേ വേറെയായി മഹേശ്വരൻ നൽകി.