ശിവപുരാണമ്

ദിവ്യേനൈവ പ്രമാണേന യുഗസംഖ്യാ പ്രവര്തതേ ചത്വാരി ഭാരതേ വര്ഷേ യുഗാനി കവയോ വിദുഃ

ഈ ദൈവമാനപ്രകാരം യುಗങ്ങളുടെ കണക്കുകള്‍ നടക്കുന്നു. ഭാരതദേശത്ത് നാലു യുഗങ്ങളാണെന്ന് ജ്ഞാനികള്‍ അറിയുന്നു.

പൂര്വം കൃതയുഗം നാമ തതസ്ത്രേതാ വിധീയതേ ദ്വാപരം ച കലിശ്ചൈവ യുഗാന്യേതാനി കൃത്സ്നശഃ

ആദ്യമായി കൃതയുഗം, പിന്നെ ത്രേതായുഗം, പിന്നെ ദ്വാപരയുഗം, അവസാനം കലിയുഗം. ഇതാണ് നാലു യുഗങ്ങള്‍.

ചത്വാരി തു സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തത്കൃതം യുഗമ് തസ്യ താവച്ഛതീസംധ്യാ സംധ്യാംശശ്ച തഥാവിധഃ

കൃതയുഗം നാലായിരം വര്‍ഷമാണ്. അതിന് മുന്നിലും പിന്നിലും നൂറുകണക്കിന് വര്‍ഷങ്ങളുള്ള സംധ്യയും സംധ്യാംശവും ഉണ്ട്.

ഇതരേഷു സസംധ്യേഷു സസംധ്യാംശേഷു ച ത്രിഷു ഏകാപായേന വര്തംതേ സഹസ്രാണി ശതാനി ച

മറ്റു മൂന്നു യുഗങ്ങളിലും, അവയുടെ സംധ്യകളും സംധ്യാംശങ്ങളും ഉള്‍പ്പെടെ, ഓരോന്നും നാലിലൊന്ന് കുറവാണ്; അതിനനുസരിച്ച് നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും വര്‍ഷങ്ങളുണ്ട്.

ഏതദ്ദ്വാദശസാഹസ്രം സാധികം ച ചതുര്യുഗമ് ചതുര്യുഗസഹസ്രം യത്സംകല്പ ഇതി കഥ്യതേ

ഇങ്ങനെ നാലു യുഗങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നാല്‍ പന്ത്രണ്ടായിരം (ദൈവ) വര്‍ഷമാകും. അങ്ങനെ ആയിരം നാലു-യുഗ-ചക്രങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നതിനെ കല്പം എന്ന് പറയുന്നു.

ചതുര്യുഗൈകസപ്തത്യാ മനോരംതരമുച്യതേ കല്പേ ചതുര്ദശൈകസ്മിന്മനൂനാം പരിവൃത്തയഃ

എഴുപത്തൊന്ന് നാലു-യുഗ-ചക്രങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നാല്‍ ഒരു മന്വന്തരം. ഒരു കല്പയില്‍ പതിനാലു മനുവിന്റെ കാലഘട്ടങ്ങള്‍ ഉണ്ട്.

ഏതേന ക്രമയോഗേന കല്പമന്വംതരാണി ച സപ്രജാനി വ്യതീതാനി ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ

ഈ ക്രമത്തില്‍ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും കല്പങ്ങളും മന്വന്തരങ്ങളും, അവയുടെ സന്തതികളും കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു.

അജ്ഞേയത്വാച്ച സര്വേഷാമസംഖ്യേയതയാ പുനഃ ശക്യോ നൈവാനുപൂര്വ്യാദ്വൈ തേഷാം വക്തും സുവിസ്തരഃ

അവയെല്ലാം അറിയാനോ എണ്ണാനോ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട്, അവയെ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി വിവരിക്കാൻ സാധ്യമല്ല.

കല്പോ നാമ ദിവാ പ്രോക്തോ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ കല്പാനാം വൈ സഹസ്രം ച ബ്രാഹ്മം വര്ഷമിഹോച്യതേ

കല്പം എന്നത്, അവ്യക്തത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം എന്നാണ് പറയുന്നത്. ആയിരം കല്പങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു വർഷം.

വര്ഷാണാമഷ്ടസാഹസ്രം യച്ച തദ്ബ്രഹ്മണോ യുഗമ് സവനം യുഗസാഹസ്രം ബ്രഹ്മണഃ പദ്മജന്മനഃ

എട്ടായിരം വർഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു യുഗം എന്നാണ് പറയുന്നത്. ആയിരം യുഗങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു സവനം.

സവനാനാം സഹസ്രം ച ത്രിഗുണം ത്രിവൃതം തഥാ കല്പ്യതേ സകലഃ കാലോ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ

ആയിരം സവനങ്ങൾ മൂന്നു മടങ്ങും, പിന്നെയും മൂന്നു മടങ്ങും കൂട്ടിയാൽ, അതാണ് പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുഴുവൻ കാലം എന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.

തസ്യ വൈ ദിവസേ യാംതി ചതുര്ദശ പുരംദരാഃ ശതാനി മാസേ ചത്വാരി വിംശത്യാ സഹിതാനി ച

അവന്റെ ഒരു ദിവസത്തിൽ പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ കടന്നു പോകുന്നു; ഒരു മാസത്തിൽ നാലു ഇരുപതുകൾ, അതോടൊപ്പം നൂറുകൾ കൂടി വരുന്നു.

അബ്ദേ പഞ്ച സഹസ്രാണി ചത്വാരിംശദ്യുതാനി ച ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി പഞ്ച ലക്ഷാണി ചായുഷി

ഒരു വർഷത്തിൽ അഞ്ചായിരം നാല്പത് ഉണ്ട്; അവരുടെ ആയുസ്സിൽ നാല്പതിനായിരം, അഞ്ചുലക്ഷം ഉണ്ട്.

ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണോര്ദിനേ ചൈകോ വിഷ്ണൂ രുദ്രദിനേ തഥാ ഈശ്വരസ്യ ദിനേ രുദ്രസ്സദാഖ്യസ്യ തഥേശ്വരഃ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു ദിവസമാണ്; അതുപോലെ വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു ദിവസം രുദ്രന്റെ ഒരു ദിവസമാണ്; രുദ്രന്റെ ഒരു ദിവസം എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈശ്വരന്റെ ദിവസവുമാണ്.

സാക്ഷാച്ഛിവസ്യ തത്സംഖ്യസ്തഥാ സോ ഽപി സദാശിവഃ ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി പഞ്ചലക്ഷാണി ചായുഷി

അത് തന്നെയാണ് നേരിട്ട് ശിവനും സദാശിവനും ബാധകമായത്; നാല്പതിനായിരം, അഞ്ചുലക്ഷം ആയുസ്സാണ് അവർക്കും.

അഹസ്തസ്യ തു യാ സൃഷ്ടീ രാത്രിശ്ച പ്രലയഃ സ്മൃതഃ അഹര്ന വിദ്യതേ തസ്യ ന രാത്രിരിതി ധാരയേത്

ദിവസമില്ലാത്തവനു സൃഷ്ടിയാണ് ദിവസം എന്നും, പ്രളയമാണ് രാത്രി എന്നും പറയുന്നു; എന്നാൽ അവനു യഥാർത്ഥത്തിൽ ദിവസം അല്ല, രാത്രി അല്ല എന്നതാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

ഏഷോപചാരഃ ക്രിയതേ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ പ്രജാഃ പ്രജാനാം പതയോ മൂര്തയശ്ച സുരാസുരാഃ

ഇത് ലോകങ്ങളുടെ ഭാവുകത്വത്തിനായി ഉപമയായി പറഞ്ഞതാണ്; ജീവികൾക്കും അവരുടെ അധിപന്മാർക്കും രൂപങ്ങൾക്കും ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും വേണ്ടി.

ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാര്ഥാശ്ച മഹാഭൂതാനി പഞ്ച ച തന്മാത്രാണ്യഥ ഭൂതാദിര്ബുദ്ധിശ്ച സഹ ദൈവതഃ

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അവയുടെ വിഷയങ്ങൾ, അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങൾ, സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങളുടെ ആദി, ബുദ്ധി, ഇവയുടെ ദേവതകളും ചേർന്ന്—

അഹസ്തിഷ്ഠംതി സര്വാണി പാരമേശസ്യ ധീമതഃ അഹരംതേ പ്രലീയന്തേ രാത്ര്യന്തേ വിശ്വസംഭവഃ

പാരമേശ്വരനായ ധീമാന്റെ ദിവസത്തിൽ ഇതെല്ലാം നിലനിൽക്കുന്നു; ദിവസാവസാനത്തിൽ അവ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു, രാത്രിയുടെ അവസാനം വീണ്ടും ലോകം ഉണരുന്നു.

യോ വിശ്വാത്മാ കര്മകാലസ്വഭാവാദ്യര്ഥേ ശക്തിര്യസ്യ നോല്ലംഘനീയാ യസ്യൈവാജ്ഞാധീനമേതത്സമസ്തം നമസ്തസ്മൈ മഹതേ ശംകരായ

സകലത്തിന്റെയും ആത്മാവായ മഹത്തായ ശങ്കരനു വന്ദനം; കര്‍മ്മം, കാലം, സ്വഭാവം എന്നിവയാണ് അവന്റെ ശക്തി; അവന്റെ ആജ്ഞയോടെയാണ് ഇതെല്ലാം നടക്കുന്നത്, അതു ലംഘിക്കാൻ കഴിയില്ല.

കഥം ജഗദിദം കൃത്സ്നം വിധായ ച നിധായ ച ആജ്ഞയാ പരമാം ക്രീഡാം കരോതി പരമേശ്വരഃ

സകല ലോകവും സൃഷ്ടിച്ചും സംഹരിച്ചും, പരമേശ്വരൻ തന്റെ ആജ്ഞയാൽ എങ്ങനെ പരമമായ ലീല നടത്തുന്നു?

കിം തത്പ്രഥമസംഭൂതം കേനേദമഖിലം തതമ് കേനാ വാ പുനരേവേദം ഗ്രസ്യതേ പൃഥുകുക്ഷിണാ

ആദ്യം ഉദിച്ചത് ഏതാണ്? ഇതെല്ലാം ആരാണ് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത്? വീണ്ടും, വലിയ വയറുള്ളവൻ ആരാണ് ഇതെല്ലാം ഗ്രസിക്കുന്നത്?

ശക്തിഃ പ്രഥമസമ്ഭൂതാ ശാംത്യതീതപദോത്തരാ തതോ മായാ തതോ ഽവ്യക്തം ശിവാച്ഛക്തിമതഃ പ്രഭോഃ

ആദ്യം ഉദിക്കുന്നത് ശക്തിയാണ്, ശാന്തിയെ കടന്ന നിലയിലേക്കുള്ളത്; അതിന് ശേഷം മായ, പിന്നെ അവ്യക്തം, ഇവയെല്ലാം ശക്തിയുള്ള ശിവനിൽ നിന്ന്.

ശാന്ത്യതീതപദം ശക്തേസ്തതഃ ശാന്തിപദക്രമാത് തതോ വിദ്യാപദം തസ്മാത്പ്രതിഷ്ഠാപദസംഭവഃ

ശക്തിയിൽ നിന്ന് ശാന്തിയെ കടന്ന സ്ഥാനം, അതിനുശേഷം ശാന്തി സ്ഥാനം, അതിൽ നിന്ന് വിജ്ഞാന സ്ഥാനം, അതിൽ നിന്ന് പ്രതിഷ്ഠ സ്ഥാനം ഉദിക്കുന്നു.

നിവൃത്തിപദമുത്പന്നം പ്രതിഷ്ഠാപദതഃ ക്രമാത് ഏവമുക്താ സമാസേന സൃഷ്ടിരീശ്വരചോദിതാ

പ്രതിഷ്ഠ സ്ഥാനം കഴിഞ്ഞ് ക്രമത്തിൽ നിര്വൃത്തി സ്ഥാനം ഉദിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ, ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ സൃഷ്ടി സംക്ഷേപത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ആനുലോമ്യാത്തഥൈതേഷാം പ്രതിലോമ്യേന സംഹൃതിഃ അസ്മാത്പഞ്ചപദോദ്ദിഷ്ടാത്പരസ്സ്രഷ്ടാ സമിഷ്യതേ

സാധാരണക്രമത്തിൽ ഇവ ഉദയം ചെയ്യുന്നു; മറുവശത്ത് അവ ലയിക്കുന്നു. ഈ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളാൽ നിർദ്ദേശിച്ച മാർഗ്ഗത്തിന് അതീതമായി വേറൊരു സ്രഷ്ടാവിനെ അംഗീകരിക്കാറില്ല.

കലാഭിഃ പഞ്ചഭിര്വ്യാപ്തം തസ്മാദ്വിശ്വമിദം ജഗത് അവ്യക്തം കാരണം യത്തദാത്മനാ സമനുഷ്ഠിതമ്

അതിനാൽ ഈ മുഴുവൻ ലോകവും അഞ്ചു ശക്തികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന അതു മറഞ്ഞ കാരണമാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത്.

മഹദാദിവിശേഷാംതം സൃജതീത്യപി സംമതമ് കിം തു തത്രാപി കര്തൃത്വം നാവ്യക്തസ്യ ന ചാത്മനഃ

മഹത്തിൽ നിന്ന് വിശേഷംവരെ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് സമ്മതമാണ്; എന്നാൽ അവിടെയും അവ്യക്തിക്കും ആത്മാവിനും സൃഷ്ടാവിന്റെ പങ്കില്ല.

അചേതനത്വാത്പ്രകൃതേരജ്ഞത്വാത്പുരുഷസ്യ ച പ്രധാനപരമാണ്വാദി യാവത്കിഞ്ചിദചേതനമ്

പ്രകൃതിക്ക് ബുദ്ധിയില്ല, പുരുഷൻ അറിയാത്തവനാണ്; അതിനാൽ പ്രധാനത്തിൽ നിന്ന് അനുവുവരെ എല്ലാം ബോധമില്ലാത്തവയാണ്.